# Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2020 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 question paper from the November 2020, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2020/c6b8558e-1711-4ff4-975b-c515c559e71b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2020
- Exam period: November
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2020 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2020/c6b8558e-1711-4ff4-975b-c515c559e71b)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · November · 2020 · tshivenda. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda HL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2020-memo/17e94424-7d92-4f0e-afd7-5fbba190cf30) — Memo · 2020 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                            SENIOR CERTIFICATE/
                        NATIONAL SENIOR CERTIFICATE

                                      GIREIDI YA 12

                  TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                           BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)

                                       LARA 2020

MARAGA: 100

TSHIFHINGA: Awara 2½

                             Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3          2                               DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC

NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI

1.       He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO MBILI:

         KHETHEKANYO YA A:            Maanea                                  (50)
         KHETHEKANYO YA B:            Zwibveledzwa zwa Vhudavhidzani (2 x 25) (50)

2.       Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI kha KHETHEKANYO YA A,
         na MBILI kha KHETHEKANYO YA B.

3.       ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo.

4.       Thomani KHETHEKANYO IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.

5.       Ni fanela u pulana (sa tsumbo ni tshi shumisa mapa wa
         muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/maipfi a re khii), u vhalulula na u
         sedzulusa mushumo wa½u. Pulane i fanela u RANGELA phindulo ya½u.

6.       Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa uri
         ni tale mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he.

7.       Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa
         tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho:

         KHETHEKANYO YA A:            U ya kha minetse ya 80
         KHETHEKANYO YA B:            U ya kha minetse ya (2 x 35) 70

8.       Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa
         mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso.

9.       ¹hoho i songo dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi.

10.      ºwalani nga vhudele, nahone zwi no vhalea.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3         3                                 DBE/Lara 2020
                                         SC/NSC

KHETHEKANYO YA A: MAANEA

MBUDZISO YA 1

Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha
phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u swika kha a 450. ºwalani
NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga.

1.1      Ndo mu hangwela naho …                                                                   [50]

1.2      Maan»a nga u pfana ndi mutheo wa lushaka.                                                [50]

1.3      ºwalani maanea ane a fhela nga maipfi a tevhelaho: '… nangoho ndo
         tenda uri khokhonya i ¼a maan»a ayo.'                                                    [50]

1.4      Mu»agasi tshililelwa nga vho¾he, tshi¼i tsha vha sa londi.                               [50]

1.5      Mulomo, thandululo ya u swimana. Ni nga ¿wala ni tshi ima na, kana na
         hanedzana na ¾hoho.                                                                      [50]

1.6      Zwifanyiso zwi tevhelaho zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u,
         kana zwa dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso ni
         kone u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga (1.6.1,
         1.6.2 kana 1.6.3), ni kone-ha u ½ea maanea a½u ¾hoho yo teaho.

         PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha
         maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga.

         1.6.1

                                                        [Tshi bva kha www.google.images]          [50]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3        4                           DBE/Lara 2020
                                        SC/NSC

         1.6.2

                                                 [Tshi bva kha www.google.images]          [50]

         1.6.3

                                                  [Tshi bva kha www.google.images]         [50]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                     50

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                            Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3       5                               DBE/Lara 2020
                                       SC/NSC

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO YA 2

     Fhindulani mbudziso MBILI kha ¾hoho dzi tevhelaho.
     Vhulapfu ha mutumbu wa phindulo ya½u vhu tea u vha maipfi a u bva kha a
      180 u swika kha a 200.
     Dzhielani nzhele zwi tevhelaho:
      o Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaela.
      o Munanguludzo wa maipfi na tshivhumbeo tsha luambo.
      o ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga, sa
          2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU.

2.1       VHURIFHI HA TSHISHAKA/INIFOMA·A

          Vhumatshelo ha½u vhu zwan»ani zwa malume a½u vhunga vhe vhone vha
          ni itelaho tshumelo dzo¾he afho tshikoloni. Ano ma»uvha malume a½u vha
          vhonala vhe muthu ane a vha na mbilaelo malugana na zwiitwana zwa½u
          afho tshikoloni. Zwiitwana izwi zwi sumbedza hu si na nyan»ano vhukati
          ha½u na vhagudisi zwine zwa nga fhedza zwo thithisa kushumele kwa½u
          afho tshikoloni tshine na dzhena khatsho.

          Inwi vha ¿waleleni lu¿walo ni tshi khou vha ¾alutshedza zwo bvelelaho,
          khathihi na u vha fhulufhedzisa maga a u »ibvisa kha mikhwa iyo i songo
          »aho.                                                                               [25]

2.2       NGANEAVHUTSHILO YA MUFU

          Inwi ni Mu¿waleli wa Khorombusi ya Vhadzulapo. Zwino
          Mudzulatshindulo wayo we na vha ni tshi shumisana zwavhu»i nae, o
          lovha. Vha lushaka vha »ivha e inwi ane na mu »ivhesa vhunga no aluwa
          no¾he.

          Inwi ¿walani nganeavhutshilo yawe ine na »o i vhala nga »uvha ¼a
          mbulungo.                                                                           [25]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3       6                               DBE/Lara 2020
                                       SC/NSC

2.3      ADZHENDA NA MAAMBIWA A MU¹ANGANO

         Khorombusi ya Tshikolo tsha Vhurumelwa yo fara mu¾angano malugana na
         nzudzanyo ya fhungo ¼a u vusuludza tshikolo tsho vhaiswaho nga
         »umbumazwikule ¼e la vha hone. Afho fhasi no ½etshedzwa adzhenda ya
         mu¾angano uyo. I sedzuluseni nga vhuronwane uri ni »o kona u fhindula
         mbudziso yo »isendekaho khayo.

         ADZHENDA YA MU¹ANGANO
         1. U vula
         2. U ¾anganedza vhathu
         3. Vhathu vho »aho na vho kundelwaho
         4. U vhalwa ha maambiwa a mu¾angano wo fhiraho
         5. U ¾anganedzwa ha maambiwa
         6. A bvaho kha maambiwa
         7. Maambiwa a »uvha
             7.1 ……….
             7.2 ………..
             7.3 ……….
             7.4 ……….
             7.5 ………..
         8. A¼a na a¼a
         9. Datumu ya mu¾angano u »aho
         10. U vala.

         Kopololani adzhenda ya mu¾angano yo ½etshedzwaho afho n¾ha. Ni
         lavhelelwa u »isikela tshipi»a tsha maambiwa a »uvha (7.1–7.5) tsha½u, na
         konaha u ¿wala maambiwa a mu¾angano (minetse dza mu¾angano) o
         fhelelaho.                                                                           [25]

2.4      MUFHINDULANO

         Nga hone vhufuwafuwa ha½u, ni na mmbwa ya½u Tshama¾o ye na i fuwa
         afho hayani. ·i¿we »uvha Tshama¾o yo tswa makumba a khuhu dza
         mudzulatsini wa½u. Zwenezwi zwiito zwa mmbwa ya½u zwo ita uri
         muhura/mudzulatsini wa½u a »e mu»ini wa ha½u o halifha vhukuma.

         Inwi ¿walani mufhindulano we wa vha hone vhukati ha½u na mudzulatsini.               [25]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3        7                             DBE/Lara 2020
                                        SC/NSC

2.5      RIVIYU

         Inwi ni mu¿we wa vhadzudzanyi vha Matambwa a Thelevishini, zwino hu
         na ¼i¿we ¼a matambwa ¼ine ¼a khou tea u tambiwa. Thimu ya½u yo ni
         humbela uri ni ¼i sedzuluse (rivuwe) ¼i sa athu u yo ¾aniwa.

         Inwi ¿walani riviyu iyo.                                                        [25]

2.6      MUVHIGO

         Vhaswa vha muvhunduni wa ha½u vha na maitele a songo »aho a u ya
         ki¼iniki vha tshi khou »ilwadza khole. U rali hu u itela u wana philisi uri
         vha sike ngadzo zwidzidzivhadzi. Vha Muhasho wa zwa Mutakalo vho
         humbula uri hu vhe na tshivhidzo tsha u amba nga ha ayo maitele mavhi.
         Inwi sa Mudzulatshidulo wa Khoro ya Vhagudi, tshikolo tsho ni humbela
         uri ni ye u vha tshipi»a tsha itsho tshivhidzo.

         ºwalani muvhigo une na »o u ½ekedza ¹hohoyatshikolo tsha ha½u.                  [25]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                   50
                                                         MARAGAGU¹E:                     100

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda HL P1 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-nov-2020/f55b2adb-51d0-43fa-8016-a5e4bc3a337b) — Tshivenda HL · QP · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2020/e0ebe61d-a508-40cc-a9a7-2dd973d90c8b) — Tshivenda HL · QP · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P3 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-qp-nov-2022/3fa77706-924d-478a-b2fc-f8b05b0ec138) — Tshivenda HL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2021/2c3e17ea-4a76-40fd-b4e4-02ef3d019e1e) — Tshivenda HL · QP · 2021 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2019/2ee3d244-a29c-42db-97f5-610efab31505) — Tshivenda HL · QP · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2018/3271989d-8831-4061-b233-5329b754f52a) — Tshivenda HL · QP · 2018 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2023/765f14da-8d93-457d-bdf2-55296068bdd4) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2023/dd2a3a30-9a9d-4a74-9dda-f56bbb8b2c7a) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/8c68daaa-b088-4026-9cec-7c9310ee6d86) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/6a0cc494-fdd7-4700-8a5a-127eb97960d7) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-qp-nov-2022/435f1bca-1fbe-477f-a292-b80a50be8042) — QP · 2022 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
