# Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2022 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 question paper from the November 2022, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-qp-nov-2022/3fa77706-924d-478a-b2fc-f8b05b0ec138
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2022
- Exam period: November
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2022 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-qp-nov-2022/3fa77706-924d-478a-b2fc-f8b05b0ec138)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · November · 2022 · tshivenda. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/6a0cc494-fdd7-4700-8a5a-127eb97960d7) — Memo · 2022 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                    GIREIDI YA 12

                  TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                          BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)

                                       LARA 2022

MARAGA: 100

TSHIFHINGA: Awara 3

                           Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3         2                                 DBE/Lara 2022
                                           NSC

NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI

1.       He¼i bammbiri ¼i na khethekanyo MBILI:

         KHETHEKANYO YA A: Maanea                                   (50)
         KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwa Vhudavhidzani: (2 x 25) (50)

2.       Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI u bva kha KHETHEKANYO
         YA A, na MBILI u bva kha KHETHEKANYO YA B.

3.       ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo.

4.       Thomani KHETHEKANYO IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.

5.       Ni fanela u pulana (sa tsumbo ni tshi shumisa mapa wa muhumbulo/nyolo/
         tshati ya nyelelo/maipfi a re khii), u sedzulusa na u vhalulula mushumo
         wa½u. Pulane i fanela u vhonala yo RANGELA phindulo ya½u.

6.       Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa u
         tala mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he.

7.       Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa
         tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho:

         KHETHEKANYO YA A:            u ya kha minetse ya 100
         KHETHEKANYO YA B:            u ya kha minetse ya 80 (2 x 40)

8.       Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa
         mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso.

9.       ¹hoho i SONGO dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi.

10.      ºwalani nga vhudele, nahone zwi no vhalea.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3       3                                      DBE/Lara 2022
                                         NSC

KHETHEKANYO YA A: MAANEA

MBUDZISO YA 1

Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha
phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u swika kha a 450. ºwalani
NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga.

1.1      ¶uvha i¼o ndo ¾asulula na zwa mbiluni nge nda mu fulufhela.                              [50]

1.2      Nangoho izwi ndi hone u maanµafhadzwa ha vhaswa.                                         [50]

1.3      Hezwi, zwi nkhumbudza ngeletshedzo dza vhu¾ali dza makhulu wanga.                        [50]

1.4      Tshelede ndi shothodzo na tshikhukhuliso vhutshiloni ha vhagudi.                         [50]

1.5      Ndi khwi½e vhaswa vho µihwalaho vha tshi guda vhe hayani u fhirisa u
         guda vhe zwikoloni.

         Ni nga ima na kana na hanedzana na ¼ikumedzwa i¼i.                                       [50]

1.6      Mvelele i fha¾a mvumbo kwayo kha nyaluwo ya vhana.                                       [50]

Zwifanyiso zwi tevhelaho zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u, kana zwa
dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso TSHITHIHI ni kone
u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga (1.7 kana 1.8).

PFESESANI:           Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha maanea
                     a½u na tshifanyiso tshe na nanga.

1.7

                                       [Tshi bva kha http://www.google.images]                    [50]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3       4                                   DBE/Lara 2022
                                         NSC

1.8

                                         [Tshi bva kha http://www.google.images]                 [50]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                           50

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3            5                            DBE/Lara 2022
                                              NSC

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO YA 2

     Fhindulani mbudziso MBILI kha dza rathi dzi tevhelaho.
     Vhulapfu ha mutumbu wa phindulo i¿we na i¿we vhu vhe maipfi a u bva kha
      a 180 u ya kha a 200.
     Dzhielani nzhele zwi tevhelaho:
       - Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaila.
       - Munanguludzo wa maipfi na tshivhumbeo tsha luambo.
       - Tshivhumbeo.
     ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga.

2.1       VHURIFHI HA TSHIOFISI (FOMA·A)

          Tshikoloni tsha ha½u ho vha na mveledziso ya u dzhenisiwa ha waifai nga
          vha Muhasho wa Pfunzo. Thandela iyi i khou thusa vhagudi na vhagudisi
          kha u vha leludzela musi vha tshi khou shumisa zwileludzi zwa
          vhudavhidzani kha zwa ngudo na vhugudisi.

          ºwalelani vhurifhi mulanguli wa Muhasho wa Pfunzo ni tshi khou vha
          livhuwa kha zwe vha ni itela zwone afho tshikoloni tsha ha½u.                        [25]

2.2       ATHIKILI YA GURANN¶A

          Nga murahu ha u tambudzwa nga gomelelo lwa mi¿waha mivhili afho
          vhuponi vhune na dzula khaho, ho µo na mvula khulu dza mibvumbi dze
          dza tshinyandza themamveledziso hu tshi katelwa na dzinnµu dza
          vhudzulo ha vhathu. Tshinyalelo iyo yo swika na kha vha gurann»a ya
          ¶embe vhe vha ni humbela uri ni vha ¿walele athikili ine vha »o i an»adza
          kha bammbiri yavho.

          ºwalani athikili ya gurannµa iyo.                                                    [25]

2.3       NGANEAVHUTSHILO YA MUFU

          Muvhunduni wa ha½u no siiwa nga muswa we a vha a tshi tou vha tshiko
          tsha nµivho kha lushaka. Inwi sa muswa wa henefho no vha ni sa fhidzi u
          mu dalela, lune no vha no no tou vha muraµo wa mu¾a wa hawe. Vha mu¾a
          vho ta inwi uri ni ¿wale nganeavhutshilo ine na µo i vhala nga µuvha ¼a
          mushumo wa tshihumbudzo na mbulungo yawe.
          ºwalani nganeavhutshilo yeneyo.                                                      [25]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3       6                            DBE/Lara 2022
                                         NSC

2.4       IMEI·I

         Vha lushaka lwa ha½u vho thoma tshikwama tsha u thusana nga masheleni.
         Inwi sa mu¿waleli ni vhona zwo tea u eletshedza mashaka o¾he a sa athu u
         vha miraµo, uri vha dzhenelele kha tshikwama tshenetsho.

         ºwalelani muzwala wa½u imei¼i ni tshi khou mu ¾alutshedza nga ha
         tshikwama itsho, khathihi na u mu tsivhudza uri a vhe mu¿we wa miraµo
         ya tshikwama tshenetsho.                                                      [25]

2.5      MUFHINDULANO

         No ri no bva lwendo lwa tshikolo lwa u ya Kapa Vhubvaµuvha, ni tshi
         vhuya na wana mme a½u vho fha ¿wana wa mmane wa½u lufhera lwa½u lwa
         u eµela. No ri ni tshi dzhena lufherani na wana hu na zwi¿we zwi songo
         dzudzanaho zwavhuµi kha thundu ya½u.
         No mbo »i humbula uri ndi khwi½e ni tou ambedzana nae nga fhungo i¼o.

         ºwalani mufhindulano we wa vha hone vhukati ha½u nae.                         [25]

2.6      RIVIYU

         Afho tshikoloni tsha ha½u hu na holo ye ya vha yo no vha ya kale
         vhukuma. Zwino yo fha¾ululwa nga huswa nga vha ha Masipala wapo, ya
         vho nakesa u fhira zwi¼a kale. Inwi no vha mu¿we wa matshudeni o
         humbelwaho nga vha Masipala wapo uri ni ¿wale riviyu nga ha holo iyo, ni
         »o konaha u i rumela khavho.

         ºwalani riviyu yeneyo.                                                        [25]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                 50
                                                         MARAGAGU¹E:                   100

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda NSC HL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-qp-nov-2022/435f1bca-1fbe-477f-a292-b80a50be8042) — Tshivenda HL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2022/715846c4-0c54-40a7-af72-279173957ab1) — Tshivenda HL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2021/2c3e17ea-4a76-40fd-b4e4-02ef3d019e1e) — Tshivenda HL · QP · 2021 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2020/c6b8558e-1711-4ff4-975b-c515c559e71b) — Tshivenda HL · QP · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2019/2ee3d244-a29c-42db-97f5-610efab31505) — Tshivenda HL · QP · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2018/3271989d-8831-4061-b233-5329b754f52a) — Tshivenda HL · QP · 2018 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2023/765f14da-8d93-457d-bdf2-55296068bdd4) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2023/dd2a3a30-9a9d-4a74-9dda-f56bbb8b2c7a) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/8c68daaa-b088-4026-9cec-7c9310ee6d86) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-may-june-2022/823bf2b2-3fd4-485f-99fd-d883ac2ab7ab) — QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-may-june-2022/a3c0e0bb-8fac-4dcd-a07d-cc879e95d5d2) — QP · 2022 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
