# isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2012 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2012, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhofa-paper-2-memo-sept-2012/a6aa72d8-3cd7-4c4a-9e72-3cd4aac83927
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhofa-paper-2-memo-sept-2012/a6aa72d8-3cd7-4c4a-9e72-3cd4aac83927)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2012. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Province of the
               EASTERN CAPE
               EDUCATION

                       NATIONAL
                  SENIOR CERTIFICATE

                        IBANGA 12

                    SEPTEMBA 2012

ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO(FAL) – P2
                      IMEMORANDAM

AMANQAKU: 70

                Le memorandam inamaphepha ali – 13.

### Page 2

2             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                  (MEMO 2012)

ICANDELO A: INOVELI

UMBUZO 1 (UMBUZO OMDE)

KUSA KUSIHLWA- KS BONGELA

Umfundi angachankcatha phantsi kwezingongoma zilandelayo:

Nomakhwezi

       Ubukhwele obudlulisileyo.
       Imvano yakhe noNozililo.
       Ingqumbo yakhe kubathengi nabantu abazisondeza kuLungile.
       Ukungabathandi kwakhe abantu bomzi wakhe.
       Ubungqwabalala bakhe emyenini wakhe nakubanye nje abantu.
       Unochuku
       Inkcitho eninzi
       Ubuzwilakhe
       Umsindo odlulisileyo/ akalwamkeli uxolo.
       Impixano phakathi kwakhe noYolisa.
       Ukungazithembi nokungathembi umyeni wakhe.

Lungile

       Ukuthenga kwakhe ishishini kudale impixano phakathi kwakhe nomyeni
        kaNozililo.
       Ukunyamezela ukungcungcuthekiswa ngumfazi.
       Ukungavani nomfazi ngenxa yolwimi.
       Ukungakwazi ukunqanda ebona ukuba kuyonakala.
       Ububhetye-bhetye bakhe bokuvumela ukulawulwa yinkosikazi.
       Ukulandela kwakhe igama lakhe kudale impixano.

Nozililo

       Ungcolile
       Unentlebendwane edlulisileyo.
       Unobuhlanga
       Uyingcuka eyambethe ufele lwegusha.
       Ulixoki lokwenene.
       Uthanda amawonga.
       Unomona nenkohlakalo edlulisileyo.
       Unamaqhinga                                                                [35]

                                          OKANYE

### Page 3

(MEMO 2012)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2                        3

 UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 KUSA KUSIHLWA- K S BONGELA

 2.1   2.1.1     Lungile                                                             (1)

       2.1.2     Wokuthengisa i-inshorensi.                                          (1)

       2.1.3     Ebesebenza kumzi wemichako(amalaphu)/ Briana
                 Fem/ebenevenkile.                                                   (1)

       2.1.4     Waye wagula wacetyiswa ngugqirha ukuba atshintshe
                 umsebenzi.                                                         .(2)

       2.1.5     Ubecinga ngempatho mbi ayifumanayo enkosikazini yakhe
                 nenokudala ukuba angabikho, nendlela umfazi wakhe aqhuba
                 ngayo emzini wakhe njengoko sele egula.                             (2)

       2.1.6     Ngumntu ozithandayo/ inene / umntu ohlala enxibe cocekileyo
                 ngokufanelekileyo.                                                  (2)

       2.1.7     Yi Durban.                                                          (1)
                                                                                    [10]

 2.2   2.2.1     Umfazi ugxoge imoto yomsebenzi ngamatye wayityoboza.                (2)

       2.2.2     Wayengenabo / nanjengonyana ekuphela kwakhe.                        (2)

       2.2.3     Uthetha ukuthi akaphilanga ngamandla/ugula kakhulu.                 (1)

       2.2.4     “Kule mpilo yam ikekeleyo”.                                         (1)

       2.2.5     Kukuqhekezelana / ukwahlulelana ngento.                             (1)

       2.2.6     Ufaniswa nompha ochutywe walahlwa.                                  (1)

       2.2.7     Ngumntu onochuku othanda ukulwa / ongenaluxolo ngalo lonke
                 ixesha /othanda ukungxola nokuba into ayingxolisi/ otshayo
                 osoloko esenza kube kubi/ ongonwabisiyo.                            (1)

       2.2.8     NguThamsanqa                                                        (1)

       2.2.9     Eyokuqala aze afunde / agcine ilifa likayise (ivenkile) / agcine
                 umama wakhe uThamsanqa kunye noYolisa.                              (3)

       2.2.10    NguNozililo noMntongana Makhwetshu/ NguNozililo nomyeni
                 wakhe.                                                              (2)
                                                                                    [15]

### Page 4

4                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                (MEMO 2012)

2.3       2.3.1     NguMpumelelo noYolisa                                             (2)

          2.3.2     Umfanekiso womntu ophoxakeleyo / olusizi / ongonwabanga
                    emphefumlweni/ odanileyo/ obonakala esoyika
                    engakhululekanga.                                                 (1)
                                                                                      (1)
          2.3.3     Belusiya eStanger.                                                (1)

          2.3.4     B / unenzondo kakhulu.                                            (1)

          2.3.5     Ngumona odlulisileyo ngalowo uthandana naye kwabanye
                    abantu / ngamagxa athi ubani abenawo ngalowo amthandayo/
                    sisifo samagxa esidlulisileyo.                                    (1)

          2.3.6     Yinto yokuba kubonwe uLungile ehleli nomntu obhinqileyo
                    (uMebhelina) ehotele kubonakala ingathi ngabantu
                    abathandanayo.                                                    (2)

          2.3.7     Asiyonyani / Le yintombazana uLungile asebenza nayo
                    ayifundisa umsebenzi.                                             (2)
                                                                                     [10]

                                                                                     [35]

                                         OKANYE

UMBUZO 3 (UMBUZO OMDE)

UMQOL’UPHANDLE- PM NGANI

Umfundi angachankcatha phantsi kwezi ngongoma zilandelayo:

         Umbhali uveza ukubaluleka kokuba ulutsha luzikhethele iindawo
          ezifanelekileyo zokonwaba.
         Iziyobisi azisosisombululo xa unengxaki.
         Ubungqina obubambekayo phambi kokuvalelwa komrhanelwa.
         Izithethe zakwaNtu(ukuhambelana kwezizalwane xa kuswelekiwe)
         Ubungozi bomsebenzi wamapolisa nabecuphi.
         Imfundiso kubantu abanemipu.
         Ukubaluleka kwexwebhu lolwabiwo-lifa umntu esaphila.
         Ukugcinwa kwezinto ezibalulekileyo(zexabiso) kwindawo
          ezikhuselekileyo.
         Ulumkisa abantu abaneentshaba.
         Imfundiso yokuba akukho nto ifihlakala kuphele.
         Izenzo zobundlobongela azinaziphumo zihle.
         Ukubaluleka kokwaziwa ngezinto ezintle.
         Ukukhathalelana kwabantu abazalanayo.
         Ukuma enyanisweni.
         Ubude bengalo yomthetho.
         Ukuthembeka                                                                [35]

### Page 5

(MEMO 2012)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2                   5

                                           OKANYE

 UMBUZO 4 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

       4.1.1     Luphando ngombulali kaEddie Maga noLulama Zuma.                (2)

       4.1.2     NguLinda Monti                                                 (1)

       4.1.3     Yenzeka endlwini kaLinda Monti.                                (1)

       4.1.4     Ucebisa ukuba ayazi ukuba yonke into ayithethayo
                 ingabubungqina obungabe bujoliswe kwakuye, mhlawumbi
                 ematyaleni.                                                    (2)

       4.1.5     Ungunobhala eMoonglow Night Club.                              (1)

       4.1.6     Bafunyenwe beswelekile kwingozi yemoto, uEddie
                 enembumbulu entloko.                                           (2)

       4.1.7     ULinda ebethandana noEddie kwaye sebengejene/befakene
                 umsesane wengeji.                                              (2)

       4.1.8     NguDuma Hlelo / ngumqeshwa kaLinda.                            (1)

       4.1.9     Ebexakekile etshintsha amavili, ngumqeshwa kaLinda.            (2)

       4.1.10    Omnye uyakuthi yivolovolo / omnye uyakuthi yileta ebibhalwe
                 nguLinda eyibhalela uEddie ngosuku olwandulela ukufa
                 kwakhe.                                                        (2)

       4.1.11    Uthetha ukuthi makangazenzi umntwana / usana / imveku.         (1)
                                                                               [17]

       4.2.1     Ngumcimbi wokuthengiswa kwentsangu eMoonglow Night Club.       (2)

       4.2.2     Ichaza ukuba bayamnyanzelisa abamcengi kwaye ukuba akenzi
                 njalo bazakwenza into ngaye / bangade bambulale
                 nokumbulala.                                                   (2)

       4.2.3     Kungokuba intsangu inenzuzo / ingenisa imali eninzi.           (2)

       4.2.4     NguThembisa, Dungana noNzulube. (Nika amabini kuphela)         (2)

       4.2.5     Bathi baza kuyifumana kwimpi yaseMampondweni, eTranskei
                 bona baza kubanika utywala ibhranti bona bafumane intsangu
                 kangangoko befuna.                                             (2)

       4.2.6     Isizathu sesokuba bakholelwa ukuba wazi into eninzi kakhulu
                 /sebemfake kakhulu ekhwapheni ngoko boyikela ukuba aye
                 kubachaza / aye kubakila emapoliseni.                          (2)

### Page 6

6                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                 (MEMO 2012)

        4.2.7      Zazizezokunika ulonwabo ebantwini / ukwenza indawo apho
                   abantu banokuzihlaziya ingqondo zabo ngexesha lokuphumla.          (2)

        4.2.8      Ithetha ukuba babenokumbulala nokumbulala.                         (1)

        4.2.9      Mna ke andikaguquki kwezo njongo.                                  (2)

        4.2.10     Kukumqhelisa                                                       (1)
                                                                                     [18]

                                                                                     [35]

                                            OKANYE

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 5 (UMBUZO OMDE)

NDIYEKENI- DM JONGILANGA

Umfundi angachankcatha phantsi kwezi ngongoma zilandelayo:

        UMawonga akaboni gxeke kodwa uyanyanzeliswa ukuba enze into
         ngalento (uNdila uyawenza umsebenzi wakhe eklasini akukho nto)
         Uyagxothwa uNdila ngoba kakade ubulala ikamva labantwana
        Inzondo nentiyo eninzi.
         uNdila uzonda uMawonga.
         umfazi kaNdila naye ngokwakhe ufunga umunc’intupha.
        Impindezelo
         UMaziko ngoku uhambisana noNdila ukuba aziphindezele kuMawonga
        UNdila ubekela uMawonga umgibe kuba emgxothile
        Udibanisa uZanele noMawonga ekunye noFuneka.
         UNdila akabonakalisi bubi kuMawonga kodwa uyazazi into aqamele
         ngayo.

 Isiwo sikaMawonga:
        -    ufundiswa utywala bude bumlawule
        -    utyelwa imali nguZanele neqabanekazi/ umhlobokazi wakhe
             uFuneka.
        -    umzi wakhe uwenza ikhaya lenyembezi
        -    umsebenzi akawuxabisanga yinto eya emsebenzini inxilile.
        -    uphelelwa ngumsebenzi.
        -    uyagxothwa kwaFuneka

 Impindezelo:
       -    uMawonga ziyabuya ingqondo zokuba enjenje akazenzanga
            wenziwe.
       -    ucwangcisa impindezelo yakhe ukuze emva kokufa kwakhe
            icekwa lisale noNdila, Funeka kunye noZanele.
       -    utyala ubungqina kwindawo zonke ezibalulekileyo ngokufa
            kwakhe.

### Page 7

(MEMO 2012)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2                        7

  Iziphumo zobubi:
         -   uNdila ugwetywa intambo amahlakani /abahlobo bakhe
             bagwetywa iminyaka elishumi emnye entolongweni.
         -   ububi ababenzileyo ebomini bukaMawonga buya bajikela nabo.            [35]

                                            OKANYE

 UMBUZO 6 (UMBUZO OMFUTSHANE)
 NDIYEKENI- DM JONGILANGA

 6.1   6.1.1     Yenzeka kwaFuneka / endlwini kaFuneka.                             (1)

       6.1.2     Ukhohlakele ungcolile, uyazithanda izisulu, utya imali yamadoda
                 (nayiphina ebonisa ukungalungi kwakhe yamkelekile)                 (2)

       6.1.3     UMawonga Loni ebesakuba yinqununu kwisikolo ebesebenza
                 kuso uNdila noMaziko/ ngulo uNdila noFuneka bamdibanise
                 noZanele ngenjongo yokumtyela imali yakhe./ zokumphalaza /
                 nokumfundisa utywala. Ngumsebenzi wakhe wobunqununu.               (2)

       6.1.4     Ithetha ukuba abo balumkileyo bona batya bebeka belungiselela
                 ingomso abatyi nje konke ngexesha elinye.                          (2)

       6.1.5     Lichaza ukuba lichule elijonge inzuzo nelizamela isiqu salo
                 kuphela.                                                           (2)

       6.1.6     Yinto yokuba ububi abenzele uMawonga bungaphinde
                 bumjikele naye.                                                    (1)

       6.1.7     “Umgibe obambisa ngawo unqakulwa kwanguwo uthiywe bantu
                 bambi”                                                             (1)

       6.1.8     Ekufeni / kwabo bafileyo / baswelekileyo /kwelabafileyo.           (1)

       6.1.9     Hayi, uZanele ebebonakalisa ukumthanda uMawonga
                 engenanjongo zakumphalaza koko izihlobo zakhe bezinezinye
                 iinjongo zazo kuba ebesoloko emsizela engafuni ukuba asele.        (2)

       6.1.10    Yinkomo / Yimazi yenkomo.                                          (1)

       6.1.11    Isisulu siphelile.                                                 (1)
                                                                                   [16]

 6.2   6.2.1     Bavela ebhayaskophu.                                               (1)

       6.2.2     Uyozela / babuya ekonwabeni ixesha kusekuseni ngentsimbi
                 yesibini.                                                          (2)

       6.2.3     Uthetha ukuthi yena akanaxesha labantu abadala abasafuna
                 ukondliwa okwamantshontsho entaka / athi umntu emdala abe
                 ezenza umntwana angaziboneli yena ukuba imeko ithini.              (2)

### Page 8

8             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                (MEMO 2012)

      6.2.4     Ngumsitho wokuba bephumelele ukumenza uMawonga
                abelinxila aphelelwe nangumsebenzi / bephumelele kwicebo
                lakhe lokuziphindezela kuMawonga ukuze naye afumane
                esakhe.                                                           (1)

      6.2.5     Shame!                                                            (1)
                                                                                  [7]

6.3   6.3.1     NguMawonga                                                        (1)

      6.3.2     Xa ubani ebhatalwa ngomsebenzi awenzileyo / ukurhola
                amehlo.                                                           (2)

      6.3.3     Lithetha ukuba uswelekile / akasaphili / ubhubhile.               (1)

      6.3.4     Kukuyiphonononga / kukuyiqwalasela ngamandla /
                ukuyijongisisa.                                                   (1)

      6.3.5     Uzibulele ngokutya ityhefu.                                       (2)

      6.3.6     Ungene ngefestile ibingavalwanga kakuhle.                         (2)

      6.3.7     Lichaza ukuba ebesoyika / ephakuphaku / exhome amehlo.            (1)

      6.3.8     UFuneka ucebisa ukuba masithathwe isidumbu silahlwe
                emfuleni.                                                         (2)
                                                                                 [12]

                                                                                 [35]

                                              OKANYE

### Page 9

(MEMO 2012)    ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2              9

 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

 UMBUZO 7 (UMBUZO OMDE)

 NDAKUYICELA IVUTHIWE- LL NGEWU & EZ GUQA

 Umfundi uya kucangcatha phantsi kwezi ngongoma zilandelayo:

        Ukuzalwa kukaMntuyedwa.
         - ukukhula kwakhe
         - uthando lukamama wakhe kuye.
         - Indlela akhule ngayo eyedwa kokwabo.
        Indalo
         - Ilizwi lakhe.
         - ubumpuluswa ebusweni.

        Umama wakhe uMadosini.
         - ubuhlobo nobudlelwane anabo noMntuyedwa.
         - imisetyenzana ayenzayo phakathi kwekhaya.
         - imvano anayo nabantu basetyhini / ababhinqileyo.
         - esikolweni( ilizwi lakhe)
         - ububhetyebhetye kumama wakhe
         - isigqibo sikamama wakhe emncama umntwana wakhe.
        Impatho yamakhwenkwe.
         - ukumphatha kakubi.
         - ukumnyanzelisa bezama ukumtshintsha.
        Abantu bokuhlala
         - isigqibo sembizo.
         - ukugxothwa esikolweni / nakokwabo.
         - umfundisi wasenkonzweni.
         - abantu baseMnyameni.                                         [35]

                                  OKANYE

 UMBUZO 8 (UMBUZO OMFUTSHANE)
 NDAKUYICELA IVUTHIWE- LL NGEWU & EZ GUQA

 8.1   8.1.1    NguFikizolo                                              (1)

       8.1.2    Wayeyinqununu kwisikolo salapha eDangwana / wayenomzi
                omkhulu kwaye enemfuyo eninzi / ngutata wekhaya.         (2)

       8.1.3    Inkewu                                                   (1)

       8.1.4    Wayebuhlungu ezibona elilolo.                            (2)

       8.1.5    Wacinga ukuba umke nezihlobo zekhaya ebezihlala
                eHlwahlwathi.                                            (2)

       8.1.6    Ukutshuntuza                                             (1)

       8.1.7    Ngumhlolo                                                (1)

### Page 10

10             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                     (MEMO 2012)

      8.1.8      Kukuzama ukuxolisa umntu osentlungwini / ukuphelisa intlungu/
                 ukuthuthuzela                                                          (2)

      8.1.9      Uye emagqirheni waya nakubathandazeli.                                 (2)
                                                                                       [14]

8.2   8.2.1      Akabanga sazikhulula izihlangu ulele ezinxibile ngoba besele
                 ziphele tu inyawo sele zingaphandle.                                   (2)

      8.2.2      Umfanekiso womntu ongutsotsi, unqalintloko osele
                 ezincamile / umgulukudu.                                               (2)

      8.2.3      Sithetha ukuba ebengazinzanga ngokungathi ngumntu lo
                 udlulayo.                                                              (2)

      8.2.4      Edinwe eyimfe                                                          (1)

      8.2.5      Lithetha ukuba wayembi kuba inwele zazidlakadlaka ubuso
                 burhaphilili zindevu.                                                  (1)

      8.2.6      NguFanabekho/ Mvemnyama                                                (1)

      8.2.7      Libonisa ukuba yayindala kakhulu ingasenabo noboya.                    (1)

      8.2.8      Lelokuba kwindawo asuka kuyo ebengenandawo, nokoyika
                 ukubulawa ngabahlali.                                                  (1)

      8.2.9      Yinto yokuba ngoku ukokwabo uziva ekhuselekile.                        (2)

      8.2.10     Ibhedi ethambileyo.                                                    (1)

      8.2.11     Waye wahlaselwa ngabahlali bakwaNobuhle ngenxa yobusela
                 bamshiya besithi bamosele.                                             (2)

      8.2.12     Wayebanjelwe ukuba ihempe kwivenkile ethile.                           (2)

      8.2.13     Uvela eTinarha ebeyingcibi apho kuye kwafa amakhwenkwe
                 ade amahlanu, abazali balomakhwenkwe bebefuna ukumbulala,
                 ubaleke apho.                                                          (2)

      8.2.14     Ibisele ilishumi elinesixhenxe /17.                                    (1)
                                                                                       [21]

                                                                                       [35]

                                             OKANYE

### Page 11

(MEMO 2012)    ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2                            11

 ICANDELO D: ISIHOBE

 VUKANI MADODA KUSILE- A STEMELE: UMHLELI

 Phendula nayiphi imibuzo emiBINI apha.

 UMBUZO 9 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

 9.1     Yisonethi, unemigca eli- 14, izitanza zibini esinye sina- 8 esinye sina-6.
                                                                                        (2)

 9.2     Ubobo yinto eshinyeneyo engqingqwa, umbhali uzama ukubonakalisa
         ukuba ubuhlobo kufuneka bomelele kube nzima ukuchitha-chithwa
         zintshaba                                                                      (2)

 9.3     Ubonakalisa ubuhle nokuthandeka kokubona abantu abamanyeneyo.                  (2)

 9.4     Aphuhlisa into yokuba ubomi abukho lula buzele ziingxaki
         nezinokumwisa zimphalaze umntu.                                                (2)

 9.5     Kukubamba isityalo somelele, nokufunxa amanzi.                                 (2)

 9.6     Eyombona / eyetapile. (Nayiphi na engenye echanekileyo.)                       (1)

 9.7     Lubaxo / ugqithiso / ubabazo                                                   (1)

 9.8     Intsimbi yesinyithi.                                                           (1)

 9.9     Kukuthetha into evanayo / ukuba moya mnye.                                     (2)

 9.10    Naye nawuphi na umntu uxolela ukufa ngesizalwane okanye isihlobo
         sakhe.                                                                         (2)

 9.11    NguQangule ZS.                                                                 (½)

                                                                                      [17½]

                                             OKANYE

 UMBUZO 10

 10.1    Okwengelosi- Sisifaniso, umbhali uzama ukusibonisa ubuhle
         nobumsulwa bale nkonjane.                                                      (2)

 10.2    Ithetha ukuba uyifunela kuye / uyenza eyakhe                                   (1)

 10.3    Ubumbeje-mbeje bamabala obenza ubuhle.                                         (1)

 10.4    Wayiqwalasela wayiphonononga wabubona ubuhle bayo bugqibelele
         busonelisa bungenaso nesincinci isiphako.                                      (2)

### Page 12

12              ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                (MEMO 2012)

10.5    Ubuhle bayo ubufanisa nemini entle yehlobo.                                 (2)

10.6    Kukubona into ubungayilindelanga / ukubona into ekungafanelekanga
        uyibone, Umzekelo: izinto ezimdaka zobusuku.                                (2)

10.7    10.7.1      B / ukukhwaza uchaza umcimbi.
        10.7.2      D / ukophuka umphefumlo.
        10.7.3      A / ukuhamba ngokuzithemba.                                     (3)

10.8    Bubuxoki, inkonjane zifumaneka ehlotyeni kuphela.                           (2)

10.9    Yonwabile, imbongi iyazicacisa ukuba ingumthandi wendalo.                   (2)

10.10   Ziinwele                                                                   (½)
                                                                                [17 ½]

                                           OKANYE

UMBUZO 11

11.1    Kha usixelele, ichaza ukuba ubuhle bentyatyambo bungakwenza ude
        uyifanise nomntu                                                            (2)

11.2    Ifumaneka emimangweni / emathafeni / emifuleni / emachibini
        nakwizitiya ( neziphina ezintathu).                                         (3)

11.3    Bazisebenzisa ukuhombisa ngobuhle/ nokuthanda ivumba lazo.                  (2)

11.4    Ibenza balibale babuke ubuhle bazo.                                         (2)

11.5    Kungokuba ulutsha luthi luyenze isihombo salo, isihombo eso esithi
        sithandwe lilizwe liphela.                                                  (2)

11.6    Sisadlunge / yiProtea                                                       (1)

11.7    Yincindi yazo                                                               (1)

11.8    Igadi                                                                       (1)

11.9    Uthi uluntu maluyixabise indalo/ uthi uluntu lungafunda lukhulu
        kwintyatyambo ziyonwabisa kwaye zondla nabo balambileyo.                    (2)

11.10   Ubune                                                                       (1)

11.11   Kwiibhekilana / amagogogo / neembodlelana.                                 (½)
                                                                                 [17½]

                                           OKANYE

### Page 13

(MEMO 2012)    ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2                   13

 UMBUZO 12

 12.1    Kuthethwa ngabantu abaMnyama / abaNtsundu.                             (1)

 12.2    Lelingxolayo                                                           (1)

 12.3    Ngaphakathi                                                            (1)

 12.4    Siphuhlisa ukudeda kobumnyama / ukucaca/ nolwazi gca ukuze sazi
         kangoko ngolu hlobo lwabantu ekuthiwa ziimbongi.                       (2)

 12.5    Enzima                                                                 (1)

 12.6    Ithetha ukuthi makuziwe nomntu onesiphiwo sokuthetha esodlula
         nesembongi.                                                            (2)

 12.7    Eyomthonyama yona isuka idanduluke ibonge kanti eyosiba
         iyawucwangcisa iwubhale phantsi ilandele imithetho yobhalo
         eqingqiweyo.                                                           (2)

 12.8    Zingabonga iinkosi / Oogxa bayo / abantu abahloniphekileyo /
         amagorha Izilwanyana ( nezinye iimpendulo ezichanekileyo ziya
         kwamkeleka)                                                           (½)

 12.9    Imfano-zandi, lugxininiso                                              (2)

 12.10   Luchaza ukuba imbongi ziyakwazi ukuthuthuzela abo basentlungwini/
         ukosula iinyembezi kwabo basentlungwini.                               (2)

 12.11   Ngowonwabileyo / ngovuyayo / onemihlali / onemincili.                  (1)

 12.12   Luthi iimbongi ngabantu abakwaziyo ukwakha uxolelaniso kwaye
         iimbongi zakwaXhosa zakubonakalisa oko ngexesha kwakukho udushe
         phakathi kwamakhosi aphesheya kweNciba / Ziyakwazi ukomeleza /
         ukuqinisa amagwala / ziyathuthuzela kwabantliziyo zaphukileyo.         (2)
                                                                             [17½]

                                                  AMANQAKU ECANDELO D:          35
                                                     AMANQAKU EWONKE:           70

## Related documents

- [XHOFA PAPER 2 MEMO SEPT 2012](https://www.hlayiso.com/library/xhofa-paper-2-memo-sept-2012/8e2a2128-ebb7-4f46-af7f-4860faffa596) — isiXhosa FAL · Memo · 2012
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT2021](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept2021/c13f23a4-01ac-4ab0-be26-7a7e911cd7e7) — isiXhosa FAL · Memo · 2021
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 TRIAL 2018 printready 29.08.18](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-trial-2018-printready-29-08-18/befb02a1-fc86-4524-9c28-0882b38cf9bd) — isiXhosa FAL · Memo · 2018
- [XHOSA FAL P2 MEMO SEPT 2017](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-sept-2017/632d8ab0-6f2e-4d44-9dc9-1278e4d32ed3) — isiXhosa FAL · Memo · 2017
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — isiXhosa FAL · QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2024-watermark/53920582-7e5a-4aea-84d0-f4203209aca1) — isiXhosa FAL · QP · 2024

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 QP SEPT2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-qp-sept2024-watermark/ef555ff8-729d-4666-ac27-2d8fb1cef7e2) — QP · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
