# isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2014 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the September Trial Exams 2014, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p2-memo-gr12-sept-2014/5944ff2f-c24a-4cb0-8e1b-ff961d16823f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2014
- Exam period: September Trial Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p2-memo-gr12-sept-2014/5944ff2f-c24a-4cb0-8e1b-ff961d16823f)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · September Trial Exams · 2014. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      NATIONAL
                 SENIOR CERTIFICATE

                          IBANGA 12

                   SEPTEMBA 2014

            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
               OLONGEZELELWEYO P2
                  IMEMORANDAM

AMANQAKU:   70

                 Le memorandam inamaphepha ali – 13.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                (SEPTEMBA 2014)

 ICANDELO A: INOVELI

 UMBUZO 1 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

 KUSA KUSIHLWA – K.S. BONGELA

        1.1.1     NguMbuyiselo /umfana olala noMpumelelo eHostele                    (1)

        1.1.2     KuNtsibande                                                        (1)

        1.1.3     Zazincokola esinaleni eBlythswood zilungiselela umdlalo
                  wombhoxo.                                                          (1)

        1.1.4     Kungokuba ezi zithethi zazingaliboni ithemba lazo ekubeni
                  babelungiselela umdlalo ophakathi kwabo neClarkebury, kwaye
                  esisicrum half esithenjiweyo.                                     (2)

        1.1.5     B-Umhlobo wakhe.  /D-Abantu abangamadoda abazalanayo
                  Okanye abalekelanayo.                                              (1)

        1.1.6     Wayegula,kuba wayephazamiseke ngokwasengqondweni emva
                  kokusweleka kwabazali bakhe kwingozi yemoto.                      (2)

        1.1.7     Wayengathandi ukuthetha /isisithuli.                              (1)

        1.1.8     Wayemana ekhala ebusuku xa elele.                                  (1)

        1.1.9     Ndiyavumelana, kuba umntu xa enento emhluphayo uyathanda
                  ukungafuni nokuphathwa okanye athethe nabantu. 

                                             OKANYE

                  Andivumelani, kuba umntu kufuneka amane ezanywa engekade
                  enzakale angayekwa nje, xa umntu emana ezanywa ude
                  akhululeke.                                                       (2)

        1.1.10    Sabenza nzima kuba wayengonwabanga/wabethwa
                  esinaleni/waya esibhedlele/kwanyanzeleka akhe angabikho
                  esikolweni.  Wonzakala/wafumana isohlwayo esinaleni             (2)

        1.1.11    Usizobela umlinganiswa olixelegu/ophazamisekileyo
                  engqondweni/ ongakhathaliyo/odiniweyo/wayeza kuphinde avuke
                  kwamsinyane. 
                  [Naziphina eziMbini kwezi]                                          (2)

        1.1.12    Wayebalasela kumdlalo wombhoxo /kunye nokubetha
                  amanqindi xa egezelwe                                              (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                     3

 ISICATSHULWA B

 1.2    1.2.1     Waphumelela waba nguGqirha.                                            (1)

        1.2.2     Igama lakhe nguThembisa Sanqela.  YayinguThembisa.                    (1)

        1.2.3     Ngumtshato wesiNtu/wesiXhosa/ukuthwalwa                                (1)

        1.2.4     Uyonqena ukukhupha imali/Wayesoyikisela iintshaba zabazali
                  bakhe                                                                  (1)

        1.2.5     Wakha isibhedlela,Wavula ikwayala yabantu abadala/umbutho
                  wamanqindi noweJudo/Umfazi wakhe kwelinye icala wafundisa
                  abafazi indlela zokukhulisa abantwana/Waphilisa abantu abagula
                  ngengqondo. 
                  (Naziphi eziMbini kwezi)                                                (2)

        1.2.6     Wayengunozakuzaku ngexesha kulungiselelwa umtshato. 
                  Wafundisa uThembisa                                                    (1)

        1.2.7     Emva kokusweleka kwabazali bakaMpumelelo, uNozililo uqale
                  phantsi ukufuna ivenkile.  Ubambe iintlananganiso zokungcolela
                  umzi kaLungile kutshiswa nevenkile.  UNozililo wathenga ootsotsi
                  ukuba bazame ukubulala uMpumelelo ngemini yetheko.                    (2)

        1.2.8     Uzive sethethe into ebengafanelanga ukuba uyithethile√/Ukuthetha
                  into ongayithunywanga                                                  (2)

        1.2.9     Uzive sethethe into ebengafanelanga ukuba uyithethile√/Ukuthetha
                  into ongayithunywanga                                                  (1)

        1.2.10 Ube ngumntu othe wayazi intsokolo, wazimisela ebomini
               obunempumelelo kunye nenkqubela/wayengumntu
               owomeleleyo/wayiphikisa iminqweno yentshaba zabazali
               bakhe/wayezinzile engqondweni. 
               (Naziphina eziMbini kwezi)                                                 (2)

        1.2.11 Wadibana naye esinaleni eBlythswood                                       (1)

        1.2.12 Kukuzimisela ezifundweni zabo/ukubamba imiyalelo yabazali /
               imfundo yabo bayisebenzisa ukuphucula isizwe kunye noluntu/
               kukuzimisela /kukuzazi ukuba bafuna ntoni ebomini. 
               Iminqweno yokuba ngabantu abaphucukileyo nabalulutho
               esizweni.                                                                (2)

                                                        AMANQAKU ECANDELO A:              35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2             (SEPTEMBA 2014)

UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)

UMQOL’UPHANDLE – P.M. NGANI

2.1   2.1.1     Zange yenzeke kuba uLinda wathi uyagula kuba ecinga ukuba
                uEddie uzazoku- mbona. /Wathi ufunyenwe yingqele.                    (1)

      2.1.2     UThekwane/Intaka.                                                     (1)

      2.1.3     Lubhelukazi lasemaphupheni am /Kwakungangxanywanga mhla
                yayidalwa                                                             (1)

      2.1.4     Wayenomzimba omncinci /wayezidla/wayethanda ukuzenza mhle
                ngokufaka umgubo ubuswen i/indlebe ezinkulu /uthanda ukufaka
                iziqholo. Izinxonxo /Amehlo azingqande 
                (Naziphi eziMbini kwezi zingentla)                                     (2)

      2.1.5     Wayenganxibanga/wayehamba ze.                                         (1)

      2.1.6     Kungokuba ibali liqhutyelwa eMonti /uLinda Monti wayengunobuhle
                waseMonti.                                                            (2)

      2.1.7     Kungokuba wayesisithwandwa sikaEddie/UHlobo wafumana ileta
                eyayibhalwe nguLinda /Kwafunyanwa umpu wohlobo lwe.38
                esipajini sakhe.  Amavili iroadmasters/ukunxila ngomhla
                wesehlo 
                (Nayiphi eziMbini kwezi)                                               (2)

      2.1.8     Ndiyangqina, uLinda waye wayokusela utywala kwaMakheswa
                ekhupha u kungonwabi kuba uEddie engayanga naye kumboniso
                bhanya-bhanya. 
                Zingcinga zokuba athi kanti uEddie uye nesinye isithandwa /
                Ulwimi labantu /Ukugadlela kukaEddie umnxeba                       (2)

      2.1.9     Ewe, kuba uLinda wayemthanda uEddie /
                Ewe uEddie wayenomsebenzi ophucukileyo kwaye esaziwa
                njengenene naye luluntu lwaseMonti. 

                                            OKANYE

                Hayi, kuba uEddie wayengudlalani ngoko wayefanelwe ngamantombi
                afana naye,ngokuthi athande amadoda/Akuluxabisanga uthando.          (2)

      2.1.10    Ewe, kuba wasinda ekufeni./Ewe ngoba ngekwakufe yena
                endaweni kaLulama 

                                            OKANYE

                Hayi, kuba waphinda wakhathazeka waze wahamba wayokucima
                inzingo/iingcinga ngokusela utywala.                                 (2)

      2.1.11    Igama lakhe nguLulama Zuma.                                          (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                     5

 ISICATSHULWA B

 2.2    2.2.1     Wayengumcuphi /Detective                                               (1)

        2.2.2     Zazibonisa ukugqwesa kwakhe kwezobocuphi/Amava akhe
                  ebucuphini/Impumelelo yakhe kumsebenzi wobucuphi.                      (2)

        2.2.3     Kukuthengisa intsangu /kukubulala uEddie noLulama Zuma.                (2)

        2.2.4     B/Mnumzana Ngqondi                                                      (1)

        2.2.5     Wayefumene imbasa zobuntshatsheli ebucuphini /Unomonde /
                  Uyayisebenzisa ingqondo /Uyayilandela into ayivelele macala
                  onke /Ulichule lokumamela /uneliso elibukhali.  Wakwazi
                  ukuphanda isintsompothi sokubulawa kukaEddie 
                  (Naziphi eziMbini kwezi)                                                 (2)

        2.2.6     Kubange ukungavisisani kumalungu aseMoonglow /Kukhokhelele
                  ekubulaweni kukaEddie.                                                 (2)

        2.2.7     Ukudlalwa kwetape recorder kwaveza intetho kaEddie eyalela uLinda
                  ukuba aze ase le ncoko iphakathi koEddie namalungu aseMoonglow
                  emapoliseni./yaphindayaveza incoko phakathi kukaEddie namalungu
                  aseMoonglow malunga nokuchasa kwakheukuthengiswa
                  Kwentsangu.  Yaveza isigrogriso sokukhuphela uEddie
                  ngaphandle kombutho ngendlela yokumbulala /ixesha alinikwayo
                  lokuphila ukuba akathi athathe isigqibo ngomba la malungu aze
                  ngawo. /Yaveza ubungqina bokuba uNkosikazi Hobe
                  yayinguThembisa Ntlokonkulu.                                           (2)

        2.2.8     Hayi, zindawo zokonwabisa uluntu, luhlaziye ingqondo.                  (2)

                                               OKANYE

                  Ewe, ezinye zenza ngathi zonwabisa uluntu kanti zithengisa
                  iziyobisi.                                                             (2)

        2.2.9     (a)   B UNkosikazi Hobe 
                  (b)   D ULinda Monti 
                  (c)   A Lulama Zuma  /D Linda Monti                                     (3)

                                                         AMANQAKU ECANDELO A:               35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                (SEPTEMBA 2014)

 ICANDELO B

 UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 NDIYEKENI: D.M. JONGILANGA

 ISICATSHULWA A

 3.1 3.1.1      Base-ofisini kaMnu Loni.  /esikolweni eNobutho.                        (1)

      3.1.2     Yinqununu yaseNobutho.                                                  (1)

      3.1.3     Lelokuba esela esikolweni /Ukumosha abantwana besikolo /
                ukudelela abasemagunyeni /ukunyotha emsebenzini 
                (Nayiphi kwezi zilapha ngentla)                                          (1)

      3.1.4     Ukudelela abaphetheyo/abasemagunyeni /ukunyotha/ukunqena.               (2)

      3.1.5     Uyadelela/uyageza/akacengi/akanasimilo.                                 (1)

      3.1.6     Okokuqala ubhaqwe ethume umntwana (uLiziwe) utywala ngexesha
                lesikolo. /Ngexesha bexoxa uye wabonakalisa ukudelela abantu
                abamphetheyo.  Usela nabantwana besikolo /Ikhabhathi yakhe
                yesikolo igcwele ngamakhoba otywala. 
                (Naziphi eziMbini kwezi)                                                 (2)

      3.1.7     Udaka olutyatyekwe phezu kwesamente.                                    (1)

      3.1.8     Hayi, akamhloniphi, uthi xa ebhekisa kuye amfanise nentaka encinci
                (incede).  Umdelile kwa ukuba amfanise nencede.                      (2)

      3.1.9     Indelelo                                                                (1)

      3.1.10    Wayencwase isikhundla sikaMawonga /Uthanda amawonga /
                Ungumntu ongcolileyo ojonga isiqu sakhe kuphela. /Ufuna
                ukwenza uMawonga umntu ombi ukuze uNdila aziphindezele                 (2)

      3.1.11    Nam ndandinokuzama ukuba makagxothwe kuba akanguwo
                umzekelo omhle womfundisi ntsapho /Ndandinomnika elinye
                ithuba ndizame ukumbonisa impazamo zakhe. /Ndandinokuzama
                ukuba ndiqale ndiyixoxe naye ecaleni ndive izimvo zakhe, ukuba
                uyazisola ndimkhusele.  Uthembisa ngokuyeka/uyazithoba.              (2)

      3.1.12    Udlale indima encomekayo, ngokubiza ikomiti yesikolo ukuze uNdila
                axoxiswe /Wawazisa amalungu ekomiti ngesimo sikaNdila
                kwaphambi kokuba abe uyarhoxiswa.  Ibe yinto encomekayo
                ukuba avume ukugxothwa kukaNdila xa onile ukuze nabanye
                abantwana basinde kulo mkhwa mbi.  Neetitshala eziphantsi
                kwakhe zingangeni kulo mkhuba kaNdila. 

                                             OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                    7

                  Hayi indima ayidlalileyo ayincomeki njengenqununu kuba bekufanele
                  azivelele zonke iinkalo/Ube ngqingwqwa kakhulu akamcingela
                  ukuba mhlawumbi UNdila unengxaki kwaye ingamchana kakhulu into
                  yokuphelelwa sisonka. /Nesebe lemfundo nale belifanele ukuba
                  nalo libe nenxaxheba phambi kokuba babeke isgwebo.  Uthe
                  uNdila sele ezixela ukuba unesithembu sibutywala akamcingela kuba
                  engayazi into yokuba likhoboka loytwala ubunzima bayo xa sele ufuna
                  ukuphuma.                                                             (2)

 ISICATSHULWA B

 3.2 3.2.1        Babetyholwa /babengabarhanelwa ekubulaweni kukaMawonga                 (1)

       3.2.2      Naye uNdila wayekunye nabo ekwangumrhanelwa.                           (1)

       3.2.3      Umyeni wakho ebeginya?                                                 (1)

       3.2.4      Ewe, kuba babedibene noNdila ukuze baphalaze
                  uMawonga.  Bebesebenzisa uZanele 

                                               OKANYE

                  Hayi, uMawonga ubethwe bububhetyebhetye bakhe akakwazi
                  ukumelana nobunzima bobomi.  Khange abe nabulumko, kuba
                  ubefanele ukuba uhambele kude kwindawo enoNdila kuba ebengeze
                  abe ngumhlobo wakhe                                                   (2)

       3.2.5      Umbhali uzama ukusifundisa ukuba umntu owenza izinto ezimbi
                  uphelela entolongweni/Ukwenza ububi busa esihogweni/Xa wenze
                  okubi soze ungafunyanwa.                                              (2)

       3.2.6      Ewe, kuba uNdila simfanele isigwebo sentambo njengonobangela
                  wayo yonke inkquleqhu /impixano ethe yenzeka apha encwadini.
                  UZanele no Funeka nabo sibafanele njengoko babengamahlakani
                  kaNdila kukungcola awakwe- nzayo. 

                                               OKANYE

                  Hayi, uMawonga uye wathi ngokungomeleli kwakhe ukuze akwazi
                  ukumelana nengxaki azifumana ekuyo wathatha ubomi bakhe. Ngoko
                  isigwebo besi- nokunyenyiswa kancinci.  Xa bekunokuphandwa
                  nzulu ngetyhefu ayityileyo kuba ayaziwa ukuba ibe ivela phi nangona
                  isemvulophini ebhalwe uNdila.                                         (2)

       3.2.7      Safunyanwa endleleni ebheka ngasemfuleni                               (1)

       3.2.8      Uwabhekisa kuNdila                                                     (1)

       3.2.9      Yinyani, kuba uNdila, uZanele kunye noFuneka baye bajikelwa zizinto
                  ezimbi abathe bazenza kuMawonga ngokuthi baphelele ejele.             (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                 (SEPTEMBA 2014)

      3.2.10    Wayenganakusifumana kuba wathi uMzantsi Afrika wakufumana
                inkululeko sapheliswa isigwebo sentambo.                                (2)

      3.2.11    Sasilungile, kuba ilizwe lalimfulathelo ezibona engeyonto ebomini 

                                             OKANYE

                Sasingalunganga,kuba ukuba wayenyamezele mhlawumbi izinto
                zazinokuba, ngcono ngakumbi exhaswa nayinkosikazi yakhe.
                Ukuba wayethe akuqonda ukuba liyelenqe eli azame abuyise unyawo
                etywaleni aqale ekuqaleni.                                                (2)

                                                       AMANQAKU ECANDELO B:                35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                   9

 ICANDELO C

 UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 NDAKUYICEL’UVUTHIWE – L.L. NGEWU noE. Z. GUQA

 UMNTU AKALAHLWA – E.Z. GUQA

 ISICATSHULWA A

 4.1 4.1.1        KuQumbu                                                               (1)

       4.1.2      Hayiwayenenkomo ezininzi /Ubeyenye yamadoda afuyileyo kwaye
                  elima kunganqabanga ukutya/nto emzini wakhe                           (1)

       4.1.3      Kwakufuneka boluse iinkomo.                                            (1)

       4.1.4      UMathidala wayeboleka imali, aze yena abolekise ngenkomo,
                  emxelele umninimali lowo ukuba uyakuthi umntwana lowo
                  ufundiswayo akugqiba ukufunda, ayibuyise imali leyo yemboleko
                  nenkomo ke ibuyele ekhaya.                                           (2)

       4.1.5      Kungokuba uMathidala wayeligqolo /igcisa/engafuni ukukhupha
                  imali  Wayengayikhathalelanga imfundo.  /igogotya 
                  (Naziphi eziMbini kwezi zingentla)                                     (1)

       4.1.6      Ilungile, kuba xa umntu engenayo imali iyabolekwa. 

                                                OKANYE

                  Ayilunganga,  kuba naxa sele ufundile ushiyeka unetyala
                  osalibhatalayo.                                                       (2)

       4.1.7      Ibonakalisa ukuba ungumntu osabambe indlela zakudala zokuba
                  abantwana abangamantombazana bangayi esikolweni, ukuze bende
                  bazise iinkomo /Amakhwenkwe makoluse inkomo kuphela /
                  Into ebalulekileyo kuye yimfuyo kunemfundo /Ungumntu
                  onengqondo yakudala.  /Inkolo yakhe udlala ngemali kuba
                  bezakutshata basebenzele eminye imizi 
                  (Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka)                         (2)

       4.1.8      Wayengabathandi, kuba yena wayefuna inkomo ngabo kuphela. /
                  Wabagxotha bakumitha,waphinda akazimamela izicengo
                  zikaTyhobeka owayebancengela ukuba mababuyele ekhaya.  /
                  Wayebathanda qha wayecaphukela le nto bayenzayo. /
                  Wayebonakalisa ubuzali esenzela ukuba bayeke bangaphindi
                  basenze eso senzo.                                                   (2)

       4.1.9      Igama lakhe nguThandile.                                              (1)

       4.1.10     Silungile, kuba ngamaxesha akudala yayilinyala ukumitha kwentombi
                  ingekendi. 

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                  (SEPTEMBA 2014)

                                              OKANYE

                Asingalunganga kuba awukho umthetho othi intombi xa imithi
                mayigxothwe.                                                             (2)

      4.1.11    Kubonakalisa ukujiya kwezinto/ukuqina kwezinto/ukuvela
                kwengxaki.                                                                (1)

      4.1.12    Musa ukumenza umntu into embi kuba ngenye imini usenokuphinda
                uncedwe kwanguye. /Umntu xa esengxakini ubokumnceda
                ungasuke wongeze kwingxaki anazo. /Abantu abasabambe iinkolo
                zakudala bayabumosha ubomi babantwana babo.
                (Naziphi ezinye iimpendulo ezichanekileyo zamnkelekile)                    (2)

 ISICATSHULWA B

 “KANTI ANDIZENZANGA!” – E.Z. GUQA

 4.2 4.2.1      Wazalwa sele abazali bakhe bencamile ukuba banganaye
                umntwana. .Wayekhule yedwa kowabo. /Wayengafani nabanye
                abantwana basesikhobeni abangamakhwenkwe. 
                (Nayiphi eNye kwezi)                                                       (1)

      4.2.2     UMadosini/UMadam                                                          (1)

      4.2.3     Esikhobeni /eRhini/ eMnyameni /kwaNonkqubela 
                (Naziphi ezimbini kwezi)                                                   (2)

      4.2.4     Zange amkeleke phakathi kwamakhwenkwe asesiKhobeni/Wabizelwa
                entlanganisweni komkhulu koxoxwa le meko yakhe/Wagxothwa
                elalini/ Wemka kowabo/Wagxothwa emsebenzini ngenxa yokuba
                enobuntombazana.                                                         (2)

      4.2.5     Xa itshawuza imibane, uMntuyedwa ubenethemba lekhusi
                elingunina.  Unina eyintinga yokumvikela.  Ubesoloko elungele
                nasiphina isishiqi unyana wakhe asibona njengengxaki.                    (1)

      4.2.6     Andivumelani nayo, kuba uMntuyedwa akazenzanga /KuMzantsi
                Afrika okhululekileyo elowo nakuba umntu unjani unelungelo
                lokuphila 

                                              OKANYE

                Ndiyavumelana,  kuba kudala umfana ongubafazini
                njengoMntuyedwa wayesisonyeliso kwamanye amakhwenkwe
                nakumadoda elali.                                                        (2)

      4.2.7     Hayi, kuba wasuka wahambisana namadoda elali athi uMntuyedwa
                makahambe eSikhobeni. /Makaphume aphele esiKhobeni                      (2)

      4.2.8     Lilungelo lokuphila / Ilungelo lokuzikhethela /ilungelo
                lokuzimanya naye nabanina.                                               (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                11

       4.2.9      UMntuyedwa ubengenaye umthetheleli ongutata okanye odade kunye
                  nabantakwabo.  Uphele esisisulu sokucalucalulwa
                  ngamakhwenkwe kunye namadoda elali.  /Nomama wakhe kuba
                  enganamyeni nomntu osecaleni kwakhe woyisiwe wanikezela
                  ngobomi bonyana wakhe.                                             (2)

       4.2.10     Bendinokuzama ukuzithethelela kwintlanganiso zelali. 
                  Bendinokumangala kwinkundla zamatyala /Bendinokuya
                  koonontlalontle ndicela amancedo.                                   (2)

                                                       AMANQAKU ECANDELO C:             35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (SEPTEMBA 2014)

 ICANDELO D: ISIHOBE

 VUKANI MADODA – A STEMELE

 UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 BAFANA BAFANA – XAYIMPI S

 5.1 5.1.1      Lidlala umdlalo webhola ekhatywayo/isoka.                                (1)

      5.1.2     C/1996                                                                   (1)

      5.1.3     Abonisa imivuyo. /ulonwabo /ukuzingca /ibhongo /imihlali /
                Imigcobo.                                                                (1)

      5.1.4     Lichaza ukungena kwebhola emnatheni.  Ukufakwa kwenqaku                 (1)

      5.1.5     Lidibanise abantu bentlanga ezahlukeneyo, liphucule izinga lebhola
                ekhatywayo/umgangatho.                                                  (2)

      5.1.6     Ewe iBafana Bafana ithetha umntu oyindoda, kodwa xa umntu
                enemisebenzi emihle uthi xa enconywa kusetyenziswe eli gama lithi
                kwedini.                                                                (2)

      5.1.7     Sisikhahlelo sakhe esivela kwimisebenzi yakhe yokulwela abantu
                ngexesha lomzabalazo.                                                   (2)

      5.1.8     UMandela kuthiwa uphuhlise ezoqoqosho. /udibanisa imihlambi
                eyalanayo /uphucule isizwe somzantsi Afrika /uwenze uMzantsi
                Afrika waxatyiswa ngamazwe ngamazwe.                                     (2)

      5.1.9     Yingonyama. Kungokuba yona ingukumkani wezilwanyana zasendle,
                kwaye iyoyikwa. Abadlali beBafana Bafana bangamakroti yiyo loo nto
                befaniswa nayo.                                                         (2)

      5.1.10    Uthi iBafana Bafana mayiqhubele phambili. Zintaka neenqwelo
                moya.                                                                   (2)

      5.1.11    Ngonyaka ka-2010.                                                        (1)

      5.1.12    Imbongi yonwabile kulo mbongo. /ichulumancile  /iyavuya /
                iyancoma                                                                 (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                       13

 UMBUZO 5.2 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 INTABA KA NDODA: L.S. NGCANGATA

 5.2 5.2.1        Umbongo-mbali                                                              (1)

       5.2.2      Ithetha namaXhosa.                                                         (1)

       5.2.3      Kulutsha olubhinqileyo/amantombazana/koomama/kubafazi/
                  kumakhosikazi                                                              (1)

       5.2.4      Inge ithozamel’ukuthandazel’mvula- Isimntwiso                             (2)

       5.2.5      IkwaNgqika. /KwaRharhabe                                                  (1)

       5.2.6      AmaXhosa ayezidla ngale ntaba. Ithi imbongi ‘Sinelunda isizwe
                  sikaXhosa ngale ntaba.                                                    (2)

       5.2.7      Imbongi ithi makwakhiwe izindlu /makulinywe                               (2)

       5.2.8      NguRharhabe,  NguPhalo  kunye noGcaleka. 
                  (Naziphina eziMbini)                                                        (2)

       5.2.9      NguPhalo.                                                                  (1)

       5.2.10     Iinkunzi zenkomo ezimbini azikhonyi buhlantini bunye.                      (1)

       5.2.11     Yayingabathwa/Oonoqhakancu                                                 (1)

       5.2.12     Elowo kubo ukhonzwa ngabantu abakholelwa kuye. /Elowo
                  ubalulekile kwabo bamkhonzayo okanye indlela abakhonza
                  ngayo.                                                                    (2)

                                                         AMANQAKU ECANDELO D:                  35
                                                            AMANQAKU EWONKE:                   70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSAFAL P1 GR12 MEMO SEPT 2014](https://www.hlayiso.com/library/xhosafal-p1-gr12-memo-sept-2014/9dd8c9cb-8140-416b-980e-4591ee0775ec) — isiXhosa FAL · Memo · 2014
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2014-memo/b81977ee-154e-4420-a4ae-adb6ea66e76d) — isiXhosa FAL · Memo · 2014 · isiXhosa
- [XHOFA PAPER 2 MEMO SEPT 2012](https://www.hlayiso.com/library/xhofa-paper-2-memo-sept-2012/8e2a2128-ebb7-4f46-af7f-4860faffa596) — isiXhosa FAL · Memo · 2012
- [XHOFAL-P3-GR12 QP-SEP 2014 LATEST](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p3-gr12-qp-sep-2014-latest/47f87bac-d799-42e6-8199-e979517d6c80) — isiXhosa FAL · QP · 2014
- [IsiXhosa SAL P2 2014 Rubrics](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-sal-p2-2014-rubrics/6b54a12a-3fc3-43ba-85d4-04aa4bd1241e) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2014/bb8b162d-51b9-439b-a044-2ab97f5369c5) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
