# isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2013 QP

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2013, 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p2-qp-gr12-sept2013/105ae98d-6838-45b1-a446-e806d8c4de90
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2013
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2013 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p2-qp-gr12-sept2013/105ae98d-6838-45b1-a446-e806d8c4de90)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2013. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Province of the
            EASTERN CAPE
            EDUCATION

                           NATIONAL
                      SENIOR CERTIFICATE

                              IBANGA 12

                        SEPTEMBA 2013

           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
             OLONGEZELELWEYO – P2

AMANQAKU: 70

IXESHA:   2 iiyure

                                *XHOFA2*

                      Olu viwo lunamaphepha angama – 21.

### Page 2

2          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                (SEPTEMBA 2013)

IMIYALELO NENGCACISO

1.    Nceda ufunde le miyalelo ngenyameko phambi kokuba uphendule imibuzo.

2.    Musa ukuzama ukufunda lonke iphepha. Yiya kwisiqulatho kwiphepha
      elilandelayo uze uphawule amanani emibuzo esetwe kwiincwadi
      ozifundileyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo uze ukhethe ofuna
      ukuyiphendula.

3.    Eli phepha linamaCANDELO amaNE

      ICANDELO A: Inoveli                                      (35)
      ICANDELO B: Idrama                                       (35)
      ICANDELO C: Amabali amafutshane                          (35)
      ICANDELO D: Isihobe                                      (35)

4.    Landela imiyalelo ngononophelo ekuqaleni kweCandelo ngalinye.

5.    Phendula IMIBUZO emiBINI iyonke: umbuzo omNYE okhethwe
      nakwawaphi amacandelo amaBINI. Sebenzisa uluhlu lokukhangela
      ukukunceda.

6.    Bhala iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ngokwendlela yokunombola
      esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.

7.    Qala iCandelo ngaliNYE kwiphepha ELITSHA.

8.    Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

9.    Ingcebiso yokulawula ixesha: Sebenzisa imizuzu engama-60 kwiCandelo
      ngalinye olikhethileyo.

10.   Umthamo wempendulo mawulawulwe linani lamanqaku.

### Page 3

(SEPTEMBA 2013)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2               3

 IPHEPHA LESIQULATHO

 Eli phepha liza kunceda abafundi bakwazi ukukhetha imibuzo abafuna ukuyiphendula
 ngaphandle kokufunda lonke iphepha.

 ICANDELO A: INOVELI

 INANI LOMBUZO                   UMBUZO              AMANQAKU        INOMBOLO
                                                                     YEPHEPHA
 1.    Kusa kusihlwa         Umbuzo omde                   35             5
                                     OKANYE
 2.    Kusa kusihlwa         Umbuzo omfutshane             35             5
                                     OKANYE
 3.    Umqol’uphandle        Umbuzo omde                   35             7
                                     OKANYE
 4.    Umqol’uphandle        Umbuzo omfutshane             35             7

                                     OKANYE

 ICANDELO B: IDRAMA

 Phendula umbuzo ube MNYE kweli Candelo.

 INANI LOMBUZO                   UMBUZO              AMANQAKU        INOMBOLO
                                                                     YEPHEPHA
 5.    Ndiyekeni             Umbuzo omde                   35            10
                                     OKANYE
 6.    Ndiyekeni             Umbuzo omfutshane             35             10

                                     OKANYE

 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

 Phendula umbuzo ube MNYE kweli Candelo.

 INANI LOMBUZO                   UMBUZO              AMANQAKU        INOMBOLO
                                                                     YEPHEPHA
 7.    Ndakuyicel’ivuthiwe   Umbuzo omde                   35            13
                                     OKANYE
 8.    Ndakuyicel’ivuthiwe   Umbuzo omfutshane             35             13

### Page 4

4               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2         (SEPTEMBA 2013)

ICANDELO D: ISIHOBE

Phendula nayiphi imibuzo emiBINI kweli Candelo.

INANI LOMBUZO                     UMBUZO              AMANQAKU       INOMBOLO
                                                                     YEPHEPHA

9.    Amasele phezu           Umbuzo omfutshane            17½           16
      kodonga
                                      OKANYE
10.   Ukungcwatywa            Umbuzo omfutshane            17½           18
      kwetalente
                                      OKANYE
11.   Inkonjane               Umbuzo omfutshane            17½           19
                                      OKANYE
12.   Bafana bafana           Umbuzo omfutshane            17½        20 – 21

ULUHLU LOKUKHANGELA

QAPHELA: Phendula umbuzo ube MNYE nakweliphi iCandelo kula, A, B noC.
         Phendula imibuzo ibe miBINI kwiCandelo D.

                                         AMANANI    INANI LEMIBUZO
                 ICANDELO                                             PHAWULA
                                         EMIBUZO    EPHENDULWAYO
A:    INoveli
      (Umbuzo omde OKANYE                  1–4             1
      umbuzo ofutshane)
B:    Idrama
      (Umbuzo omde OKANYE                  5–6             1
      umbuzo omfutshane)
C:    Amabali amafutshane (Umbuzo
      omde OKANYE umbuzo                   7–8             1
      omfutshane)
D:    Isihobe
                                           9 – 12          2

### Page 5

(SEPTEMBA 2013)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                5

 ICANDELO A: INOVELI

 UMBUZO 1 (UMBUZO OMDE)

 KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

 “Okunene ulilandele igama lakhe unyana kaLungile. Udlule kumanzithinzithi
 obom wayiphumeza iminqweno kayise.” Ngqina olu luvo ungqiyame kakhulu
 kubomi balo mfana apha encwadini. (190 – 240 amagama)                             [35]

                                     OKANYE

 KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

 UMBUZO 2 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

 2.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

       “Khawutyebise ntombi uphume egusheni. Uthi kutsha phi na kanye?
       Kwenzeke ntoni ngoku, ndeva usithi ndakomela emcingeni?” utshilo
       uNomakhwezi efikelwa lixhala.
       “Umyeni wakho ubuya kangaphi?”
       “Ubuya ngeempela-veki rhoqo. Kutheni, wenzeni?”
       “Anditsho ukuba wenzeni kodwa uyazi ukuba nawe aziwuva umbethe.
       Oonokrawuzana zizinto ezasoloko zikho ziziphaka zishushu
       ngokoonomathotholo.”
       “Kanene uza kube ujikeleza uyeke ukuthetha le nto uyizeleyo Nozililo.
       Kwenzekeni kuLungile? Thetha khawulezisa. Kaloku akunakundiphatha
       emanyeni ngale yam indoda, uze ujike ungayiqabelisi lo nto. Qhuba.”
       “Hi wethu, bek’ubilo ntombazana, ungandenzi kuba nithi nakuhletyelwa
       lunitshise ulwimi kuze kuthi nakugunyelwa ngala madoda enu, nimpole,
       ngoku umqa womele ephinini. Xa nditshoyo, ntombi, anditsho ukuba utheni
       kuba ndiyazi ukuba wena undim mna ndinguwe”
       “Qhuba ndimamele.”
       “Ndithe mntwana kamama ngokuya bendiye eClairwood ndafika lo mchako
       bendiwuyele uphelile kweyona venkile bendiyithembile, ndanyanzeleka ukuba
       ndiye eThekwini, kanti ke leyo yimisebenzi kaNkulunkulu kwesakho isithuba
       kuba ndithe xa ndidlula laa hotele yamaNdiya kuthiwa si “Star” ndathana
       mandla nomyeni wakho echunubekile, esezimbekweni.” Njani na?
       Uchunubeka luhlobo luni?” wabuza omnye igwele linyuka ngaphakathi.
       2.1.1 Kuthetha ukuthini oku, “Phuma egusheni”?                               (2)
       2.1.2 Kutheni uNomakhwezi efikelwa lixhala engekeva kwanto eza
             noNozililo nje?                                                        (2)
       2.1.3 Ngumsebenzi wantoni lo wenziwa ngumyeni wakhe, kutheni ebuya
             ngeempela-veki kuphela nje?                                            (2)
       2.1.4 Gqibezela le ntetho; --- aziwuva umbethe.                              (1)

### Page 6

6           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                     (SEPTEMBA 2013)

    2.1.5   Ngabanjani ababizwa “Oonokrawuzana” ngokwesi sicatshulwa?                      (1)
    2.1.6   Yintoni isizathu sokuba uNozililo aqale ajikeleze phambi kokuba
            athethe?                                                                       (2)
    2.1.7   Uthetha ukuthini uNozililo xa esithi, “Ndiyazi wena undim nam
            ndinguwe”?                                                                     (2)
    2.1.8   Nika elinye igama, Le gama “umchako.”                                          (1)
    2.1.9   Ngubani lo ebehleli noLungile eStar hotele?                                    (1)
    2.1.10 Yintoni edibanisa uLungile nalo ebehleli naye eStar hotele?                     (2)
    2.1.11 Chaza izimo zaba balinganiswa babini, uNozililo noNomakhwezi
           ngokwalapha kwesi sicatshulwa kuphela.
            (a) Nomakhwezi                                                                 (2)
            (b) Nozililo                                                                   (2)
2.2 Funda esi sicatshulwa uze uphendule imibuzo.
    Umoya wokungakhululeki uhleli ukho phakathi kwabo lada lafika ithuba lokuba
    indoda iphangele ngoMvulo, imadolo anzima injalo ngenxa yesenzo somfazi.
    Uthe phambi kokuba aphume namhlanje uLungile wabiza unyana wakhe.
    “Mpumelelo namhlanje ndifuna ukwazisa ukuba impilo yam ayintle konke.
    Nanjengonyana ekuphela kwakhe, ndifuna ukhule usazi into ofanelwe
    kukuyenza ukwenzela ukuba ze kuthi nokuba kwenzeka ntoni na kum okanye
    kunyoko, ungaxakwa. Umdala ngoku kangangokuba ndingakucuntsulela
    ubuncinane kumahlebo alapha ekhaya. Impilo yam ayithembisi mntwan’am”.
    Ugqirha undixelele.”
    2.2.1   Wenze ntoni umfazi le yenza ukuba uLungile kube nzima
            ukuphangela?                                                                   (2)
    2.2.2   Ugula yintoni uLungile?                                                        (1)
    2.2.3   Bangaphi abantwana bakaLungile? Caphula kwisicatshulwa
            ukuxhasa impendulo yakho.                                                      (2)

    2.2.4   Kutheni exelela uMpumelelo ngempilo yakhe nje?                                 (1)
    2.2.5   Ngoobani abanye abantu ebebehlala apha kulo Mpumelelo?                         (2)
    2.2.6   Uziva njani lo tata uthethayo, siyintoni isizathu salo ndlela aziva
            ngayo?                                                                         (2)
    2.2.7   Lithini ihlebo alixelele unyana wakhe?                                         (1)
    2.2.8   Ingaba uMpumelelo walilandela icebo awalinikwayo nguyise? Xhasa
            impendulo yakho.                                                               (2)
    2.2.9   Xela into ibeNye awamyalela ukuba aze ayenze akufa.                            (2)
                                                                                          [35]
                                       OKANYE

### Page 7

(SEPTEMBA 2013)          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                  7

 UMBUZO 3 (UMBUZO OMDE)

 UMQOL’UPHANDLE – PM Ngani

 “Izihlobo zenene zivela mhla kukubi, ukanti ezezinyo ziyaduka.” Xoxa ubonise
 indima edlalwe nguDuma ngokuma enyanisweni de kube sekupheleni ethethelela
 uLinda. (190 – 240 amagama)                                                          [35]
                                      OKANYE
 UMBUZO 4 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)
 4.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

       “Kaloku mna ndisajongene naNongqawuse wumbi - lo wokufa kukaEddie
       no Lulama.”
       “Wophoswa, ke Dick, kuba nemiboniso yentshayelelo ikwancamise ngencasa.
       Ababukeli sokhe sibabonise lo mjuxuzo mtsha umise iingqondo zolutsha
       jikelele kweli limiweyo – le phathaphathandini. Kuloo miboniso luzinika apho
       ulutsha, luphathaphatha zonk’ indawo- ngokwentetho entsha eze kwanale
       phathaphatha. Ngelishwa okanye ngethamsanqa, mna kufuneka ngabo obu
       busuku ndidlale iphathaphatha nobhelukazi lwenzwakazi; iphathaphatha
       eyodlalwa kungekho ngoma uya kubhonga ke wena!
       Inzwakazi le ndiyichunge kuba indinika urhano lokuba yona iqale yadlala
       iphathaphatha ebenesiphelo esibi kuEddie noLulama. Impahl’ imbi kuyo,
       ifuna ukusiwa edry cleaner.”
       “Uzuyiphathaphathe kuzo zonk’ iindawo, de iyichophise inyaniso siyibone
       nathi icholwa ziintaka.”
       “Khawutsho, Joe, ingaba usayikhumbula intetho oyenze emapoliseni? Ukuba
       usayikhumbula, awungekhe undithele gqabagqaba, ndihlaziye okwam
       ukukhumbula?”
       “Ilula leyo, Dick, kuba umfanekiso walo mhla wokufa kuka Eddie usathe thaa
       kum engqondweni: Kweyam iholo, kwathi kanye xa uqalisayo umboniso ka-
       “Nongqawuse”, nabantu ndiqonda ukuba kuxa baqalayo ukuzilungalungisa,
       kwee gqi ngomnyango isicagogo senenekazi, linganxibe libulele. Hayi tyhini,
       ndathi makhe undiphose kancinci lo mboniso, khendityebise amehlo kobo
       buncwane. “Into eyaqala yandimangalisa kulo, kukungena lihamba lodwa.”
       Noko esinjengesiya isicagogo sikholisa ukunxuswa ngujobelana othile kweli
       Monti libafana babukhali kakhulu.”
       “Ndisasikhumbula nangoku nesinxibo eso sayo.”

       4.1.1 Sithetha ukuthini esi sithethi xa sisithi “sisajongene nalo Nongqawuse
             wumbi wokufa kukaEddie noLulama.”?                                        (2)

       4.1.2 Babulewe yintoni aba bachazwe ngasentla?                                  (2)

       4.1.3 Nika intsingiselo yebinzana, “Ukuncamisa ngencasa”                        (1)

       4.1.4 Ngubani olu bhelukazi lwenzwakazi kuthethwa ngalo kwesi
             sicatshulwa?                                                              (1)

### Page 8

8           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                   (SEPTEMBA 2013)

     4.1.5 Cacisa ngamazwi alula okuqulethwe kokukrwelelweyo kwisicatshulwa.            (2)

     4.1.6 UHlobo wenza msebenzi mni?                                                   (1)

     4.1.7 Wothuswa yintoni uJoe le kucaca ukuba akaqhelanga ukuyibona?                 (2)

     4.1.8 Xela igama le ntaka ekhankanyiweyo kumhlathi wokugqibela wesi
           sicatshulwa.                                                                 (1)

     4.1.9 Yeyiphi eyona nto asayikhumbulayo uJoe kwisinxibo sale nzwakazi?             (1)

4.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

     “Uthetha ke ukuba awungewakhumbuli amagama abo? Ndiza kukuxelela
     ukuba ndibuzela ntoni na: Ndiyayithanda le bhatyi kodwa ke bendingathanda
     ukuba ndithi phambi kokuba ndiyithenge, khe ndiqale ndibone umfaneleko
     wayo kulowo uyinxibileyo, ndiqonde nakwabanye ukuba bayithanda njani na;
     ndiqiniseke kuqala ukuba eyam inkosikazi ingafanelwa na yiyo. Kaloku
     iyakwazi ukuthi into intle, suke ingamfaneli umntu. Iinto ezinjalo mandiqale
     ndiziqonde. Kunzima nokuyibiza inkosikazi izokulinganisela apha, ndiqonde
     kuyo ukuba iyayithanda na. Kaloku iinjongo zam zezokuba ndenze isipho
     engasilindelanga. Andifuni nokuthenga into engayifanele ngemali enkulu
     kuba kwakubanzima kuyo ukuthi iyiphiwe okwenduk’ omnquma, ikwazi
     ukundixelela ukuba imbi, ayiyifuni. Kanti ukuba abaza kundicebisa bayibona
     inxitywe ngomnye, zebabone ukuba yoyifanela inkosikazi, ndoyithenga
     ngaphandle koloyiko lokusa into yexabiso kumntu ongazukuyithanda.
     Ndiyavakala?”

     4.2.1 Nika amagama aba bantu ekufuneka bekhunjulwe.                                (2)

     4.2.2 Iqhubeka phi le ncoko?                                                       (1)

     4.2.3 Loluphi uhlobo lwebhatyi ekuthethwa ngalo apha? Luchaze.                     (2)

     4.2.4 Esi sithethi siyithenga le bhatyi njengesipho senkosikazi: Yinyani
           okanye asiyonyani. Xhasa impendulo yakho.                                    (3)
     4.2.5 Caphula ibinzana kwisicatshulwa elithetha, “ukufumana into simahla.”         (1)

4.3 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

     “Umfana undicela ukuba khe ndiphande ngokuvalelwa kukasisi wakhe.
     Ubukhathazeka noko kuba uyamthanda usisi lo wakhe, ndakuphawula.
     Nangona selede wadibana nani, ngokutsho kwakhe, akakayiqondi eyona
     yona. Akazi nokuba uyabanjwa na nokuba akabanjwa na usisi wakhe. Uthi
     makhe ndiqonde, ndibone into endinokuthi ndiyenze ukumnceda. Lilonke
     uyandiphangelisa njengegqwetha alaziyo likasisi wakhe. Ndiphangele ke
     nam, Dick.”
     “Uvalelwe ke uLinda Monti- ndithetha mna, esitywetyweni,” “Ityala yintoni,
     Dick?”
     “Kuyarhaneleka ukuba nguye obulele uEddie noLulama.” Sukuthetha
     umhlola apha, Dick! ULinda lo ndimaziyo nam! Abulale uEddie?”

### Page 9

(SEPTEMBA 2013)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2             9

       4.3.1 Ngubani lo mfana ufuna ukuphandelwa ngokubanjwa kukasisi wakhe?       (1)

       4.3.2 Lo mfana uyamthanda usisi wakhe: Nika imizekelo ibe miBINI ebonisa
             oko.                                                                  (2)

       4.3.3 Ngubani igama legqwetha ekuthethwa ngalo?                             (1)

       4.3.4 Nika izizathu zibe ziTHATHU ezenza ukuba uLinda arhaneleke ekufeni
             kuka Eddie noLulama.                                                  (3)

       4.3.5 Kuphi esitywetyweni?                                                  (1)

       4.3.6 Cacisa ngamagama alula intsingiselo yeli binzana, “Sukuthetha
             umhlola”                                                              (2)

       4.3.7 Yintoni le imenza aziwe kangaka uLinda apha eMonti?                   (2)

       4.3.8 Lithini igama elipheleleyo elimele elo lithi, “Dick”?                 (1)
                                                                                  [35]

                                                         AMANQAKU ECANDELO A:      35

                                              OKANYE

### Page 10

10           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                    (SEPTEMBA 2013)

ICANDELO B: IDRAMA
UMBUZO 5 (UMBUZO OMDE)
NDIYEKENI – DM Jongilanga
UMnumzana Ndila akanguwo umzekelo omhle weetitshala ezifunekayo kwingxaki
esinazo kweli loMzantsi Afrika. Ngqina olu luvo. (190 – 240 amagama)                      [35]

                                          OKANYE
UMBUZO 6 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

NDIYEKENI – DM Jongilanga
6.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

     Ndila      : Funie girl! (ebulisa)
     Funeka    : Hallow Dicksie. Uyazi ukuba kule mihla usuke wanqaba wachasela
                 okwethamsanqa. Inene ndibe uphindele esuthwini.
     Ndila      : Kanene ufane uthethe wena. Uyandihleka kuba ndiphelelwe
                  emsebenzini? Ngenye imini uya kuze uqonde ukuba ubomi
                 ngumxube wezothuso namayeyeye.
     Funeka    : Hayi wethu, musa ukulixhoma epalini iswili lakho. Asinto esiya
                 kulala sitye yona leyo. Into elungileyo kukufuna umqolomba ungene
                 kuwo ngexesha lezothuso uphume ngethuba leziqabu.
     Ndila      : Kungenzeka ukuba ndize kungena komnye.
     Funeka    : Ulumke hlez’ uthi kanti lo sowubhudl’ umoya.
     Ndila      : Noko andicingi ukuba ndingashiywa nanguwe enyanyeni. Uncedo
                  lufumaneka kwabasemzini kunabasekhayeni.
     Funeka    : Ukuba ufuna imali utsho ebhatyini mtshana.
     Ndila      : Kuwe imali yinto yonke and like all gold diggers, you will fold your
                  tent and desert a gold mine that has given you comfort and position
                  when its yield ceases to be of commercial value.

     6.1.1    Uhlala kweyiphi ingingqi uFuneka eMdantsane?                                 (1)
     6.1.2    Ngubani omnye ahlala naye kule ndlu?                                         (1)
     6.1.3    Ngale mini ebehleli nabani?                                                  (1)
     6.1.4    Bazana njani uFuneka nalo athetha naye?                                      (1)

     6.1.5    Ngamazwi alula uthetha ukuthini uFuneka xa esithi, “Inene ndibe
              uphindele esuthwini?”                                                        (2)
     6.1.6    Yintoni emphelelise ngomsebenzi uNdila?                                      (2)
     6.1.7    Cacisa intetho ekrwelelweyo kwisicatshulwa.                                  (2)
     6.1.8    Caphula ibinzana kwisicatshulwa elithetha ukuba, “Sukuzithi pahaha
              izinto zakho ebantwini.”                                                     (2)

### Page 11

(SEPTEMBA 2013)             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                 11

       6.1.9      Intetho kaFuneka ethi,” Ulumke hlez’uthi kanti lo sowubhudl’ umoya”,
                  ithetha ukuthini? Ngokwazi kwakho ibali.                                 (2)

       6.1.10 Yimali yantoni le ibizokufunwa nguNdila apha kuFuneka?                       (2)

       6.1.11 Ngokwalapha kwisicatshulwa “Oyena mntu unokunceda ngulo uzalwa
              naye kunomnye ongamaziyo. Yinyani okanye bubuxoki. Caphula
              kwisicatshulwa ukuxhasa impendulo yakho.                                     (2)

       6.1.12 Tolika intetho yesiNgesi kaNdila yokugqibela kwisicatshulwa echaza
              isimo sikaFuneka.                                                            (2)

 6.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

       Ndila      : Mandinibulele maqobokazana ngokundibambela le ntakazana
                    ibindishiya.
       Loni       : O!
       Funeka : E!
       Ndila      : Funeka, sukuwona umhlola.
       Funeka : Akukho nto ibitheni wethu, lide eli thuba kwaye akukho phela
                lingazinyula emasini.
       Loni       : Yi madoda! Kusile. (watsho emi ngeenyawo)
       Ndila      : Wawungabazi abantu. Uyabazi ngoku.
       Loni       : Indoda ayikhwazi ingekaphumi ehlathini mfo kaNdila.
       Ndila      : Andisekho nasenyeleni, sendithe ngcu emantla alo.
       Loni       : Ithambo lenyoka lihlab’ elimzondayo, linobuzaza sele ibole yagqiba.
                    (watsho ephuma). Xa sel’ ingcwatyiwe libola bhutyu ligubeke.
                    (gquzu bahleke abasendlwini)

       6.2.1      Ngubani lo wenziwa intakazana apha?                                      (1)

       6.2.2      Caphula isaci esithetha into enye nesi, “Sukubala amantshontsho
                  inkukhu ingekaqanduseli.”                                                (2)

       6.2.3      Iqhubeka phi le ncoko?                                                   (1)

       6.2.4      Uyavumelana okanye awuvumelani nentetho kaNdila yokuba
                  uMawonga wayengabazi abantu? Xhasa impendulo yakho
                  ngokwalapha encwadini.                                                   (3)

       6.2.5      UNdila uthi akasekho nasenyeleni ngoku. Wenza msebenzi mni, phi
                  ngoku?                                                                   (2)
       6.2.6      Ngubani oyena mntu owadala ubutshaba phakathi kukaNdila noLoni?
                  Iyintoni injongo yoko?                                                   (2)

### Page 12

12           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2             (SEPTEMBA 2013)

     6.2.7   Ngoobani abanye abantu abaBINI abakule ndlu bancokola kuyo uNdila
             noLoni?                                                                (2)

     6.2.8   ULoni yena ubekwa yintoni kule ndlu akuyo ngoku?                       (2)
                                                                                   [35]

                                                    AMANQAKU ECANDELO B:             35

                                      OKANYE

### Page 13

(SEPTEMBA 2013)             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2               13

 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

 NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu no EZ Guqa

 UMBUZO 7 (UMBUZO OMDE)

 “Ubundlobongela nokuhlalisa kakubi abanye abantu buhamba buhambe bube
 neziphumo ezikrakra.” Ngqina le ntetho ungqiyame kwibalana elithi, Izibhovu-
 bhovu zaseBhayi. (190 – 240 amagama)                                                   [35]

                                              OKANYE

 UMBUZO 8 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

 NDAKUYICEL’IVUTHIWE – LL Ngewu no EZ Guqa

 8.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

       UXakanisekile ubethanda ukukhaba ibhola namakhwenkwe esikolo
       ngeentsuku ezithile ukuphuma kwesikolo. Ubeye akhulule umgxulusha wakhe
       webhulukhwe anxibe ibhulukhwe ebeyibiza ngokuba sisikhindi. UThobile ubeye
       awugxeleshe lo mgxulusha, kucaca ukuba akanamsebenzi nawo koko uvuzela
       izinkcwe into enokuba uwuthwalisile. Ngenye imini uwujikeleze okwenja izama
       ukulala, wathi abanye abafundi besathe swii ingqondo ngumdlalo webhola
       wachopha wasifaka ngokukhawuleza isandla kwipokotho yangasemva kuloo
       mgxulusha. Unkabi uvuke nesipaji apho. Usivule kancinci, wanyeka, wabona
       ukuba sizele sisinyamfu semali engamaphepha wathatha ngokuphel’ emoyeni.
       Ukuphela komdlalo webhola uXakanisekile unxibe umgxulusha wakhe
       njengesiqhelo engananzanga nto. Ugodukile ukuya kwigumbi ebehlala kulo
       eGungululu. Ekufikeni kwakhe kwigumbi lakhe uthe makakhe arhole imali
       yokuthenga amagwinya, kuba akukho nto abeyithanda njengentlama
       egcadiweyo. Usifake satshona isandla sakhe kwipokotho yangasemva, koko
       akabuya nanto. Ukhe wandwanya ezama ukucinga ukuba ingaba wahlukene
       phi nesipaji sakhe, koko watsho phantsi.

       8.1.1      Esi sicatshulwa sicatshulwe kwibalana elithi, “Itutu laseTikitiki.”
                  Cacisa esi sihloko ngamagama alula.                                    (2)
       8.1.2      Nika igama lomlinganiswa esayanyaniswa naye esi sihloko.               (1)
       8.1.3      Yintoni le lomlinganiswa umchaze ngasentla ibisoloko imxabanisa
                  notitshalakazi wakhe kwigumbi lokufundela, yena utitshalakazi
                  ebeyisombulula njani le ngxabano kwesi sikolo ebefunda kuso lo
                  umchaze kumbuzo 8.1.2?                                                 (2)
       8.1.4      Yintoni umsebenzi kaXakanisekile?                                      (1)
       8.1.5      Igama umgxulusha linika umfanekiso-ngqondweni webhulukhwe
                  enjani?                                                                (2)
       8.1.6      Caphula isivakalisi esichaza ukuba uThobile wayekunqwenela
                  kakhulu ukwazi okungaphakathi kule bhulukhwe.                          (2)

       8.1.7      Wafumana ntoni kulo bhulukhwe akuba eyiphendlile?                      (1)

### Page 14

14           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                   (SEPTEMBA 2013)

     8.1.8   Uhlala phi uXakekile?                                                        (1)

     8.1.9   Kuthetha ukuthini oku: “Wathatha ngokuphel’ emoyeni?”                        (2)

     8.1.10 Uyibhaqe njani uXakekile ukuba kukho into engekhoyo kulo
            bhulukhwe yakhe?                                                              (1)

     8.1.11 Ebehlala nabani uXakekile kwindawo ebehlala kuyo?                             (1)

     8.1.12 Nika elinye igama elisetyenziswa ukubiza amagwinya. Khetha igama
            elichanekileyo kula alandelayo.
            (a)       Isonka samanzi
            (b)       Ifetshu
            (c)       Udodorhoyi                                                          (1)

8.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

     Kwilali yaseMaqaqasini kwakukho umfo owayebizwa ngokuba nguQolwana.
     uQolwana lo washiywa nguyise esekwisithuba seminyaka elishumi elinesibini
     ezelwe. UQolwana lo ubeyinkulu elandelwa ngudade wabo uNokwanda, yena
     obesalekelwa nguMnyamezeli, inci. Aba bantwana bakhule phantsi kweliso
     elibukhali likanina, uMavumisa.
     UMavumisa ubengumfazi obekhuthele ngayo yonke indlela, kodwa uye
     wonganyelwa kukukhulisa olu sapho kangangokuba uQolwana kuye
     kwafuneka esishiyile isikolo esekwibanga lesine aye kuzicelela itorho
     emlungwini, apho lalisafumaneka khona ngelo xesha iqhosha
     elingenamngxuma.
     Into emophuleyo uMavumisa kuxanduva lokukhulisa abantwana ababini ibe
     kukubonwa kukaNokwanda lisoka. Mhla uNokwanda wahlebela unina ukuba
     kukho tsha-ntliziyo lithile elimbone ukuba angangumfazi, wavuya uMavumisa
     wabulela kuNokwanda esithi ukwanda kwaliwa ngumthakathi.
     Amadoda akwaNdlambe azamile ukuyikhaba ngawo omane into yokwenda
     komntwana esemncinci engekahlanganisi neminyaka elishumi elinesihlanu,
     koko kwabonakala apha kumadoda akwaNdlambe ukuba apha kuMavumisa
     noNokwanda asenga nje imazi ekhabayo. Umfazi nentombi yakhe batyhale
     ngesifuba bengafuni nokuva. Into yokwenda kwale ntombi imncede kakhulu
     uQolwana kuba ibiyimhemhe yakhe ukondla nokufundisa aba bantwana
     nakuba ebengahlawulwa kuyaphi eThekwini.

### Page 15

(SEPTEMBA 2013)             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2           15

       8.2.1      Nika isihloko sebalana esicatshulwe kuso esi sicatshulwa.          (1)

       8.2.2      Ngowuphi onguntondo kubantwana bakaMavumisa?                       (1)

       8.2.3      Ingaba ibiyinto elula ukukhulisa abantwana ababini kulo mama?
                  Caphula kwisicatshulwa ukuxhasa impendulo yakho.                   (2)

       8.2.4      Caphula umgca kwisicatshulwa obonisa ukuba uMavumisa
                  ebebahoyile abantwana bakhe.                                       (1)

       8.2.5      Nika intsingiselo yeli binzana, “Ukuzicelela itorho.”              (2)

       8.2.6      Nika elinye igama endaweni yelo lithi, Iqhosha elingenamngxuma.    (1)

       8.2.7      Ngonjani umntu olitsha-ntliziyo ngokwalapha kwisicatshulwa?        (1)

       8.2.8      Sithini isizathu esibekwa ngamadoda alo mzi sokungayivumi into
                  yokwenda kukaNokwanda?                                             (2)

       8.2.9      Zisixelela ntoni ezi nkcazelo zilandelayo? Zichaze.
                  (a) Batyhale ngesifuba bengafuni nokuva.                           (2)

                  (b) UQolwana ibiyimhemhe yakhe ukondla aba bantwana.               (2)

       8.2.10 Ebesebenza phi uQolwana?                                               (1)

       8.2.11 Ingaba ilungile into yokwendiswa komntwana ongekagqibi neminyaka
              elishumi elinesihlanu? Ewe okanye Hayi. Xhasa impendulo yakho.         (2)
                                                                                    [35]

                                                             AMANQAKU ECANDELO C:    35

                                                  OKANYE

### Page 16

16          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2            (SEPTEMBA 2013)

ICANDELO D: ISIHOBE

VUKANI MADODA – A Stemela: Umhleli

Phendula nayiphi imibuzo emiBINI kweli Candelo.

UMBUZO 9 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)

Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

      Amasele phezu kodonga – Duka MM, Sondlo M

1.    Ewe, phezu kodonga lomlambo,
2.    Bee dwadalala abomlambo.
3.    Uphume ngendlu umzi kaSele,
4.    Kwenziwa njalo xa konakele,
5.    Kuboniswane ngezidla usapho.
6.    Ladum’ ibandla kwahlokom’ iindonga,
7.    Kukhahlelw’ inkonyana yohlanga
8.    Imbishimbishi enokukratsha,
9.    Eyathetha ngenyoka yampatsha,
10.   Isith’ iinyoka zibhejel’ amasele.
11.   Yahlala phantsi sele igwintsa,
12.   Umqal’ ohlaza umfimfithisa.
13.   Zagilan’ iinduna ngezifuba
14    Zathuthuzela inkosi yathula.
15.   Kwee nzwanga kungekho nosebezayo.

16.   Vumbululu Xoxwazan’ unkonde,
17.   Wathetha ephezu kwesikhondo,
18.   “Asikagqibi minyakana simanyiwe.
19.   Uyise kaYoli ugwintiwe.
20.   Ngamatatasholo amadoda akwasele”
21.   Avunuka amadoda aguguma.
22.   Endumzela kwandila ugwaluma.
23.   Kwalaml’ iNdun’ enkulu UNdubule:
24.   “Madoda inyaniso iyahlaba.
25.   Masifunzeni saphela kulo mhlaba”

26.   Vu phantsi iNduna kad’ ibilinga.
27.   Yancin’ amehlo yang’ iyacinga.
28.   Kwee thu mrhutyululu werhamba,
29.   Kwaqala mcebi-cebo ukusaba.
30.   Yee zulumbele loo ndimbane.

### Page 17

(SEPTEMBA 2013)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2          17

 9.1    Loluphi udidi lo mbongo olu lungentla?                                    (1)
 9.2    Caphula apha embongweni uxhase impendulo yakho oyinike ngasentla
        kumbuzo 9.1.                                                              (2)
 9.3    Chonga, uchaze isafobe esisetyenziswe kwistanza-1.                        (2)
 9.4    Yintoni isizathu sokuba lamasele adibane apha phezu kodonga lomlambo
        hayi kwenye indawo?                                                       (2)
 9.5    Ibinzana, “Udwadalala” linika owuphi umfanekiso-ngqondweni?               (2)
 9.6    Igama “Ukuhlokoma” lithetha oku: Khetha impendulo echanekileyo kwezi
        zilandelayo:
        (a)       Ukukhwahlazeliswa kwento
        (b)       Ukungqumshela
        (c)       Isandi esihambelana nokundila kweliwa okanye intaba             (1)
 9.7    Nika isichasi segama, “Imbishimbishi”.                                    (1)
 9.8    Ngokwalapha embongweni leliphi isele elidala kukho uXoxwazana kukho
        neNdubule? Caphula embongweni uxhasa impendulo yakho.                     (2)
 9.9    Kukuthini ukugwintsa?                                                     (2)
 9.10 Ngubani lo kuthiwa ugwintiwe?                                              (½)
 9.11 Caphula embongweni imigca echaza oku kulandelayo:
      (a) Ukubulawa angaziwa umbulali.                                            (1)
      (b) Umntu othambileyo okanye otyhafileyo.                                   (1)
                                                                               [17½]

                                          OKANYE

 UMBUZO 10 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 Funda lo mbongo ungezantsi wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.
        Ukungcwatywa kwetalente – Nqakula C
 1.     Ndithi ndakucinga indlela endiphile ngayo emhlabeni,
 2.     Ubomi endingenakho ukuthetha ngabo ngeqhayiya,
 3.     Kuba kungekho msebenzi mhle endithi ndiyawushiya,
 4.     Njengokuba sendisondele kangakanana ngoku ekufeni,
 5.     Ndiqonde ukuba bendinokuzidla okukhulu emphefumlweni,
 6.     Okwenze ukuba ndingabinasipho ndisinikezela eluntwini,
 7.     Ngeenjongo zokuphucula isizwe sam ezizweni,
 8.     Ukuze singabisosizwe sabangqibi, sihluthe esiswini.

 9.     Umntu ngamnye uyintsika nomsimelelo wabanye,
 10.    Kumntu ngamnye ebomini kulindeleke imisebenzi,
 11.    Eza nempucuko nempumelelo nempilo kwabanye,
 12.    Kuba kaloku sonke emhlabeni singabakhonzi.
 13.    Inkonzo yethu mayityhutyhe ilizwe;
 14     Iitalente zethu mazikhonze isizwe.

### Page 18

18          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                   (SEPTEMBA 2013)

10.1    Loluphi udidi lo mbongo olu? Nika isizathu sempendulo yakho.                    (2)

10.2    Sithetha ukuthini isihloko salo mbongo?                                         (2)

10.3    Ngokwesitanza - 1 imbongi ibhekisa kubani kulo mbongo?                          (1)

10.4    Nika elinye igama endaweni yelo lithi, “Iqhayiya”.                              (1)

10.5    Zeziphi iinjongo eziphambili ezibekwa yimbongi kulo mbongo?
        Nika zibe MBINI.                                                                (2)

10.6    Cacisa ngamazwi akho okuthethwa ngumgca we-8.                                   (2)

10.7    Igama, “umsimelelo” ungalinxulumanisa nabantu abangakanani
        ngeminyaka? Xhasa impendulo yakho.                                            (1½)

10.8    Chonga umgca ube mNYE kumbongo obonisa ukuba umntu ngamNYE
        unoxanduva lokwenza igalelo ebomini.                                            (1)

10.9    Caphula umgca embongweni ochaza ukuba imbongi ayisenabomi
        bude eza kubuphila.                                                             (2)

10.10   Nika isafobe esisetyenziswe kumgca we-11.                                       (1)

10.11   Kutheni imbongi izibona ingenako ukuthetha ngokuzingca xa ithetha
        ngobomi?                                                                       (2)
                                                                                    [17½]

                                         OKANYE

### Page 19

(SEPTEMBA 2013)          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2             19

 UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 Funda lo mbongo ungezantsi wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

         Inkonjane – Sigonya VV
 1.      Ndayibon’ indand’ iphaph’ okwengelosi.
 2.      Ndayibanga ngeliso ndathi yeyam.
 3.      Mpiko zayo zaphendlwa-phendlwa;
 4.      Ngumoy’ ongephi zityhil’ ubumbeje-mbeje.
 5.      Ndayibonga ndagqiba ngentliziyo.

 6.      Ndafihl’ izikhwazo ndisoyik’uluntu.
 7.      Yandimemez’ ibik’udaba.
 8.      Yavakal’ intlontl’ ingqay’ ubomi bam.
 9.      Wavakal’ umoya wentumekelelo.

 10.     Zagungq’ iingcango zentliziyo.
 11.     Lwabeth’ uvalo lundityel’ uba yeyam.
 12.     Umoya wembala nawo wandingqinela.
 13.     Ndayondela; ndayijonga; ndayiphonononga.
 14.     Ndafik’ iyimfezek’ ingqibelelo.
 15.     Yayizotyiwe ngenene ngemini yehlobo.

 16.     Yabuthabatha bonk’ ubume bam.
 17.     Ndalama ndakondela eso sihlwithi.
 18.     Ndadandatheka ndakubon’ eso sifuba.
 19.     Ndawubon’ umandlalo wenzala yam umntyinga-ntyingana.
 20.     Isisila sona sixhentsa mva.
 21.     Luqhotyoshwe kweso sithuba ke olu lwimi.
 22.     Ndithethe ndagqiba kodwa hayi intlokomo.
 23.     Ndazibona ndindodwa ndisemehlwen’ oluntu.
 24.     Ndanyalasa; ndingqola-ngqola; ndibheshuza;

 25.     Ngomphefumlo ndingaboni mntu.
 26.     Manqina mani na la andicaf’ umphefumlo?
 27.     Nzipho zini na ezi zindikrwemp’ ulonwabo?
 28.     Ncumo luni na olu lukuwe ntaka- ndini?
 29.     Mdiki mni lo ulele kwezo nzipho?

 30.     Ntakandini yezulu;
 31.     Ngeba wena uyinzulu;
 32.     Ngoba wena unyulu.

 11.1     Chonga isafobe kwisitanza-1 kumgca wokuqala, uxele udidi lwaso.           (2)
 11.2     Caphula umgca kwisitanza-1 onika intsingiselo yobuhle.                    (1)
 11.3     Kukuthini ukubanga into?                                                  (1)
 11.4     Ithetha ukuthini imbongi xa isithi, “Ndayibonga ndagqiba ngentliziyo”?    (2)
 11.5     Ukweyiphi imeko umntu obethelwa luvalo?                                   (1)

### Page 20

20          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2                    (SEPTEMBA 2013)

11.6    Nika intsingiselo enikwa ngumgca we – 13 kulo mbongo.                             (2)
11.7    Zifumaneka ngeliphi ixesha lonyaka inkonjane?                                     (½)
11.8    Igama elithi isihlwithi kumgca we – 17 liphuhlisa ntoni ngale nkonjane?           (2)
11.9    Umgca wama – 24 othi, Ndanyalasa, ndingqola-ngqola, ndibheshuza
        unika umfanekiso wantoni?                                                         (2)
11.10   Isimamva u – ndini kumgca – 30 sinika eyiphi intsingiselo?                        (2)
11.11   Ngonjani umntu okanye into enyulu?                                                (1)
11.12   Loluphi udidi lo mbongo olu?                                                      (1)
                                                                                       [17½]

                                          OKANYE

UMBUZO 12 (UMBUZO OMFUTSHANE)

Funda lo mbongo ungezantsi wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

        Bafana Bafana – Xayimpi S

1.      Bafana bafana!
2.      Bafana bafana!
3.      Ndizani bafana bafana, ndizani!
4.      Ndizani bafana bafana, ndizani!
5.      Ngamayeyeye, yimincili!

6.      Yintswahla-a-a-a!
7.      Bawinil’ abafana bafana, bawinile!
8.      Bawinil’ abafana bafana, bawinile!

9.      Laduma bafana bafana, laduma!
10.     Bafana bafana!
11.     Bafana bafana!
12.     Uyabulel’ umzantsi Afrika
13      Ngezi nguqu nizenze kweli lizwe;
14.     Uthi: Phambili makhwenkwe ka Rholihlahla, phambili!
15.     Phambili makhwenkwe ka-Rholihlahla, phambili!

16.     Yiyo loo nto sisithi: ndizani bafana bafana, ndizani,
17.     Ndizani Bafana Bafana, ndizani,
18.     Niye phesheya niy’okuphumelela indebe yehlabathi.
19.     Huntshu Bafana bafana huntshu!
20.     Huntshu Bafana bafana huntshu!
21.     Hee!! Hee!! Hee!!

22.     Aa! Rholihlahla!
23.     Aa! Rholihlahla!
24.     Uyabulela uMzantsi Afrika.
25.     Ngokuphuhlisa uqoqosho apha kule Afrika.

### Page 21

(SEPTEMBA 2013)          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2         21

 26.     Sithi phambili Mandela!
 27.     Phambili Rholihlahla!
 28.     Huntshu Bafana Bafana huntshu!
 29.     Huntshu Bafana Bafana huntshu!
 30.     Yagqum’ ingonyama yoMzantsi Afrika, yagquma.
 31.     Hee! Hee!

 32.     Yagqum’ ingonyama kaDoctor Khumalo,
 33.     Yagqum’ ingonyama kaMark Fish,
 34.     Yagqum’ ingonyama kaTshipa Masinga,
 35.     Yagqum’ ingonyama Mark Williams,
 36.     Ndee gram, nonke grum!!
 37.     Qongqololo!

 12.1     Lo mbongo ubhalwe ngexesha okanye emva kweminyaka yocalu-calulo.
          Ewe okanye Hayi. Xhasa impendulo yakho.                                (2)

 12.2     Bakweliphi inqanaba apha ebuntwini abo baziwa ngokuba ngabafana?       (2)

 12.3     Kukuthini ukundiza?                                                    (1)

 12.4     Caphula imigca emiBINI echaza ukuvuya nengxolo edlulisileyo
          embongweni.                                                            (2)

 12.5     Yintoni le iwinwe ngaBafana bafana?                                  (1½)

 12.6     Isikhuzo esithi, “Huntshu”sisetyenziswa ukubonisa ntoni?               (2)

 12.7     Izikhuzo, Hee!! Hee!! Hee!! no Aa!! Rholihlahla ezisetyenziswe
          yimbongi kulo mbongo ziphuhlisa eyiphi intsingiselo?                   (2)

 12.8     Kutheni eliqela laBafana Bafana kusithiwa ngamakhwenkwe kaMandela
          nje?                                                                   (2)

 12.9     Xa kuthethwa ngezoqoqosho kuthethwa ngento enxulumene nantoni?         (2)

 12.10    Igama, “Uqongqololo” lithetha ntoni kulo mbongo?                       (1)
                                                                              [17½]

                                                       AMANQAKU ECANDELO D:      35
                                                          AMANQAKU EWONKE:       70

## Related documents

- [XHOSA FAL P1 QP-GR12 2013](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-2013/beb9ccb7-4ea2-4bce-8a5b-bb53c664b8a5) — isiXhosa FAL · QP · 2013
- [XHOFAL-P3-QP-SEP 2013 LATEST](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p3-qp-sep-2013-latest/237a3eca-ddc2-41ab-a2c3-9d1f16772934) — isiXhosa FAL · QP · 2013
- [ISIXHOSA FAL QP P2- GRADE 12 TRIAL 2019](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-qp-p2-grade-12-trial-2019/783e9e47-fdca-4193-8626-cd5bb2fcd64e) — isiXhosa FAL · QP · 2019 · isiXhosa
- [XHOFAL PAPER3 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-paper3-memo/715e78bb-9fd5-4406-8e24-a7bfc53d6391) — isiXhosa FAL · Memo · 2013
- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — isiXhosa FAL · Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — isiXhosa FAL · Memo · 2024

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 QP SEPT2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-qp-sept2024-watermark/ef555ff8-729d-4666-ac27-2d8fb1cef7e2) — QP · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
