# isiXhosa FAL Grade 12 P3 September Trial Exams 2013 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Trial Exams 2013, 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhofal-paper3-memo/27f93242-9916-473d-b573-ab4f885309a1
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2013
- Exam period: September Trial Exams
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P3 September Trial Exams 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-paper3-memo/27f93242-9916-473d-b573-ab4f885309a1)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · September Trial Exams · 2013. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                  Province of the
                  EASTERN CAPE
                  EDUCATION

                         NATIONAL
                    SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 12

                       SEPTEMBA 2013

  ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3
                    IMEMORANDAM

AMANQAKU: 100

         Le memorandam inamaphepha ali – 9 kunye nerubhriki.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3             (SEPTEMBA 2013)

ICANDELO A: IZINCOKO

UMBUZO 1

1.1   Imidlalo.
      Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
      ngokulinganayo/esicamngcayo.

           Umfundi angabeka uluvo lwakhe ngesincoko aluxoxele azixhase
            ngemizekelo.
           Angathatha icala, axhase okanye achase ezathuza.
           Unokuchaza ngemidlalo ngokubanzi.
           Angabonakalisa ulwazi olunzulu ngemidlalo.
           Angachaza iindidi zemidlalo.
           Angachaza iindlela ezidlalwa ngazo ezi ndidi, ubudala bomntu
            onokudlala umdlalo othile njalo-njalo.
           Angaveza neendlela imidlalo iluncedo ngayo ekuqoqosheni uluntu
            ukuze kunciphe ubundlobongela.
           Angavelisa nendlela imidlalo eyonwabisa ngayo abantu nebagcina
            besempilweni ngayo.
           Angaveza nendlela abanye abantu abangawafumaniyo ngayo
            amathuba emidlalo ekumanqanaba aphezulu ngenxa yemali.
           Makasebenzise ulwimi oluchukumisayo lwengxoxo okanye ulwimi
            lokuchaza nemifanekiso-ngqondweni.                                      [50]

1.2   Izinto ezenziwa kwingingqi yam ukukhupha ulutsha kubundlobongela
      nakwiziyobisi.
      Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
      ngokulinganayo/esicamngcayo.

           Umfundi unokuchaza izinto azibonayo ezenzekayo nezaziwayo.
           Unokubonakalisa ubuchule bokuthelekisa izinto okanye iimeko
            nokuba neliso lokuqaphela izinto.
           Unokuqala athethe ngemeko ebekuyiyo kuqala.
           Unokuveza iingxaki ebezikhona ekuhlaleni ngenxa yale meko.
           Makaveze izinto ezintsha ezenziwayo ukuphucula le meko
            ebekuyiyo.
           Mayibe zizinto ezakhayo neziyiphuculayo imeko ebekukade kuyiyo.
           Umfundi unokuthetha nangantoni na eyenziwa kwingingqi yakhe
            ukukhupha ulutsha kule ngxaki.                                          [50]

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2013)       ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                     3

 1.3   Qabu ixhala ide yabe idlule lo mini!

       Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
       ngokulinganayo/esicamngcayo.

             Umfundi angaveza izinto ebezimxhalabisa ezandulela le mini
              esebenzisa ixesha elidlulileyo.
             Angabeka izizathu zokuba axhalabe.
             Ukufika kwemini.
             Ixhala lidlule njani.
             Asebenzise ulwimi oluza kunika umfanekiso-ngqondweni kulowo oza
              kufunda                                                            [50]

 1.4   Kulungile na ukuba abantu abadala basuswe kwizihlalo zokuphatha?

       Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
       ngokulinganayo/esicamngcayo.

             Umfundi unokudibanisa izimvo ezahlukeneyo, athathe isigqibo.
             Unokubonakalisa ulwazi malunga nezakhono zabantu abadala
              nezabatsha.
             Unokuthelekisa amava nezakhono kuphuhliso.
             Unokunika imizekelo ebonisa umahluko phakathi kwamashishini
              okanye amasebe aphethwe zezi ndidi zabantu nempumelelo okanye
              ukufadalala.
             Unokunika iingcebiso nesisombululo.                                [50]

 1.5   Xa ndinokuba ngusihlalo wombutho wabafundi olawula isikolo.

       Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
       ngokulinganayo/esicamngcayo.

             Umfundi unokubonakalisa ukukwazi ukutolika imibono yakhe
              ngamazwi/ngamagama.
             Unokutyhila ukucinga nzulu nokuqiqa ngokuzithatha azibeke
              kwinqanaba elingentla kuneli akulo ngokweengcinga.
             Unokuchaza izinto angazenza
             Unokuveza indlela aza kuzenza ngayo ezo zinto.
             Makabhale kwixesha elizayo.                                        [50]

 1.6   Liyinene elithi; “Indlovu ayisindwa ngumboko wayo.”

       Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
       ngokulinganayo/esicamngcayo.

             Umfundi angabonakalisa ukukwazi ukuyitolika le ntetho kwisincoko
              sakhe.
             Unokwenza imizekelo ukungqina le ntetho.
             Unokwenza ibalana ebonisa oku.
             Unokunika nemizekelo ngabantu abaziyo.                             [50]

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4              ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                (SEPTEMBA 2013)

1.7   Jonga lo mfanekiso ungezantsi uze ubhale isincoko.

      Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
      ngokulinganayo/esicamngcayo.

         Umfundi unokubonisa ukukwazi ukucinga.
         Unokudibanisa umfanekiso namava akhe okanye ulwazi analo oluthile.
         Ukhokhelwa ngumfanekiso ukuxhokonxa iingcinga.
         Makanike isihloko sesincoko.                                               [50]

1.8   Jonga lo mfanekiso ungezantsi uze ubhale isincoko.

      Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esixoxela amacala amabini
      ngokulinganayo/esicamngcayo.

         Umfundi unokubonisa ukukwazi ukucinga.
         Unokudibanisa umfanekiso namava akhe okanye ulwazi analo oluthile.
         Ukhokhelwa ngumfanekiso ukuxhokonxa iingcinga.
         Makanike isihloko sesincoko.                                               [50]

                                                    AMANQAKU CANDELO A:               50

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2013)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                        5

ICANDELO B: IMIHLATHANA EMIDE

UMBUZO 2

2.1    ILETA YOBUHLOBO

       Bhalela umakazi wakho ophumelele isidanga sobongikazi uvuyisane naye.

           Isibuliso.
           Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
           Angakhumbuza umakazi ngendlela ayihambileyo phambi kokuba
            aphumelele.
           Angabhala amazwi okuvuyisana.
           Isiphelo.                                                             [30]

2.2    I-OBHITSHWARI

       Nilusapho nishiywe ngutatomkhulu wenu. Bhala i-obhitshuwari katatomkhulu
       wakho.

           Umfundi makazise ngembali yomntu oswelekileyo.
           Mayibe nemiba ngomntu lowo ungasekhoyo.
           Mayiveze umhla wokuzalwa nomnombo wakhe ngokufutshane.
           Amagqabantshintshi ngemfundo apho kukho imfuneko.
           Umsebenzi kamfi, iindawo axelenge kuzo nesikhundla sakhe kwindawo
            nganye.
           Igalelo lakhe entlalweni nezinto ebenomdla kuzo esaphila.
           Usuku lokubhubha maluchazwe kungangenwa kunobangela.                  [30]

2.3    UDLIWANO-NDLEBE

       Uyintatheli kamabonakude, bhala udliwano-ndlebe phakathi kwakho no-
       Oscar Pistorious.

           Intshayelelo, ubuza imibuzo enika imvelaphi yomntu ambuzayo.
           Amagama aba babini abenza udliwano-ndlebe.
           Kusetyenziswa intetho-ngqo ngaphandle kweempawu zocaphulo.
           Usebenzisa umntu wokuqala.
           Kwisiqu obuzayo ubuza imibuzo esemxholweni emalunga nesihloko
            nobuzwayo uphendula okubuzwayo.
           Lo ubuzayo makasebenzise imibuzo eza kuphanda ulwazi kulowo
            ubuzwayo.                                                             [30]

2.4    IMIZUZU NE-AJENDA

       Ungunobhala wombutho wabafundi esikolweni sakho. Bhala i-ajenda
       nemizuzu yentlanganiso ebeniyibambile.

           Umfundi makabhale i-ajenda yentlanganiso leyo.
           Makabhale imizuzu ngokokulandelelana kwemiba ekwi-a-jenda.
           Makasebenzise ixesha elidlulileyo.
           Makazibhale njengonobhala ekugqibeleni.                               [30]

                                                   AMANQAKU ECANDELO B:            30

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6              ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                (SEPTEMBA 2013)

ICANDELO C: IMIHLATHANA EMIFUTSHANE

UMBUZO 3

3.1   ISIMEMO

      Uza kugqiba iminyaka eli-18, bhala isimemo somhla wetheko lokuzalwa
      kwakho umeme abahlobo bakho.

         Umfundi makasebenzise irejista echanekileyo.
         Makaxele injongo yesimemo.
         Makabhale ixesha, indawo, umhla nonxibelelwano.
         Angabhala ibinzana eliza kutsala umdla wabantu abaza kufunda
          isimemo.                                                                  [20]

3.2   IPOSIKHADI

      Uvotelwe ngabafundi besikolo sakho kunye neetitshala njengomfundi
      ofanelwe yimbasa yomfundi ogqwesileyo kwizinto zonke ezenziwa kwisikolo
      sakho. Bhalela umhlobo wakho ophesheya iPosikhadi umxelele ngale
      nyhweba ethe yakwehlela.

         Igama nedilesi yombhalelwa.
         Ulwimi olungekho sikweni.
         Makaxele indlela aziva ngayo ngeli wonga.                                 [20]

3.3   IMIYALELO.

      Abafundi bebanga le-11 baza kubhala iimviwo zokuphela konyaka, babhalele
      imiyalelo yoviwo.

         Imiyalelo mayicace.
         Umfundi asebenzise isiyaleli ubukhulu becala imo evumayo.
         Imo elandulayo ingasetyenziswa kodwa hayi kakhulu.                        [20]

                                                      AMANQAKU ECANDELO C:            20
                                                         AMANQAKU EWONKE:            100

### Page 7

(SEPTEMBA 2013)
                                        Downloaded from hlayiso.com
                        ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                                                  7
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO                                   ICANDELO A: IRUBHRIKI YOKUHLOLA ISINCOKO [50]
ISIQULATHO            Balaseleyo               Mfaneleko               Enomthamo                   Anele                   Phakathi              Buthathaka          Bubhetyebhetye
                      Khowudi 7                Khowudi 6                Khowudi 5               Khowudi 4                 Khowudi 3               Khowudi 2              Khowudi
                     80% -100%                 70% - 79%                60% - 69%               50% - 59%                 40% - 49%              30% - 39%                0 – 29%
  AMANQAKU              26 – 32               22½ – 25½                  19½ – 22                16 –- 19                  13 – 15½               10 – 12½                 0 – 9½
UYILO,         Umxholo nocwangciso      Umxholo ubonakalisa        Umxholo                Umxholo ubonakalisa      Umxholo nocwangciso,     Umxholo, izimvo       Umxholo,
UMXHOLO/       lokuceba ukuvelisa       ukuchaneka                 ubonakalisa            isincoko esanelisayo,    izimvo kuzamekile noxa   nothungelwano         uthungelwano zimvo
UMONGO         isincoko                 kokutolikwa                ukuchaneka             iingcamango              nje kusekho izikroba.    lwazo kusenzima.      lutenxile, isincoko
NOCWA-         esingenamakhwiniba       kwesihloko,                kotoliko lwesihloko,   ziqhelekile ziyasilela   Isiqulatho siqhelekile   Isicwangciso          asikho mxholweni
NGCISO         nesigqibeleleyo.         isicwangciso senze         izimvo zibhadlile.     ngobunzulu.              sinezikhewu              sintama               kwaye akukho
(32            Bonakalisa ingqiqo       isincoko                   Isicwangciso senze     Isicwangciso, izimvo     kunamathelwano.          ukungabekelelwa       namathelwano.
AMANQAKU)      nolwazi olunzulu         saphum’izandla,            kwaphuma isincoko      ziyanelisa.              Iingcamango uninzi       kakuhle.              Iingcamango,
               ngesihloko,              iingcamango                esinika imbadla.                                lwazo lunxulumene.       Iingcamango           uphindaphindo
               iingcamango zivuthiwe,   zihlakaniphile zinomdla.                                                                            zinqongophele,        nokunwenwela kude
               zixhokonkxa iingcinga.                                                                                                       soloko                kwisihloko.
                                                                                                                                            kuphindwaphindwa.
                        10 – 12                 8½ – 9½                   7½ – 8                   6 –- 7                   5 – 5½                   4 – 4½                 0 – 3½
ULWIMI,        Isimbo, imvakalozwi      Isimbo imvakalozwi         Isimbo, imvakalozwi    Isimbo, imvakalozwi      isimbo, imvakalozwi      Isimbo, imvakalozwi   Isimbo, imvakalozwi
ISIMBO         nerejista zihambelana    nerejista zihambelana      nerejista              nerejista zihambelana    nerejista zibusilela     nerejista zihexa      nerejista
NOKUHLELA      ngokuchanekileyo         ngokuchanekileyo           zihambelana            neemfuno zesihloko       kunamathelwano.          kakhulu. Upelo,       zibhetyebhetye kuzo
(12            nangokufezekileyo        nesihloko. Upelo,          nesihloko kumaxa       gabalala. Upelo,         Upelo, uqhawulo-         uqhawulo-magama,      zonke iinkalo. Upelo,
AMANQAKU)      nesihloko. Upelo         uqhawulo-magama,           amaninzi. Upelo,       uqhawulo-magama,         magama, iziphumlisi      iziphumlisi nolwimi   uqhawulo-magama,
               uqhawulo-magama,         iziphumlisi nolwimi        uqhawulo-magama,       iziphumlisi nolwimi      nolwimi ziqhelekile      zisetyenziswe         iziphumlisi nolwimi
               iziphumlisi nolwimi      olusulungekileyo           iziphumlisi nolwimi    zilula, uchongo          kwaye zisetyenziswa      tenxileyo, uchongo    zisetyenziswe
               olusulungekileyo         zisetyenziswe              zisetyenziswe          lwamagama lwanele.       ngokungachanekanga.      magama luyahexa.      tenxileyo
               zisetyenziswe            ngokuchanekileyo.          ngokuchanekileyo                                Uchongo magama           Itekisi idlakadlaka   ngokugqithisileyo.
               ngempumelelo enkulu      Itekisi                    kumaxa amaninzi.                                luphakathi. Itekisi      ziimposiso nangona    Uchongo lwamagama
               nangokufanelekileyo.     engenamakhwiniba           Ubukhulu betekisi                               ineziphoso ezininzi      kwenziwe              luhexa kakhulu.
               Itekisi ayinazimposiso   ngokupheleleyo kuba        abunazimposiso                                  kodwa kwenziwe           uvavanyo-fundo        Itekisi idlakadlaka
               konke konke kuba         kwenziwe uvavanyo-         kuba kwenziwe                                   uvavanyo-fundo           nohlelo.              ziimposiso kwaye
               kwenziwe uvavanyo-       fundo nohlelo.             izivakalisi                                     nohlelo.                                       ziyabhidisa nasemva
               fundo nohlelo.                                      nemihlathi yakhiwe                                                                             kovavanyo-fundo
                                                                   kakuhle.                                                                                       nohlelo.
                       5–6                           5                         4                   3–4                          3                      2                     0–1
ISAKHIWO:      Ubuchule nesakhono       Izivakalisi nemihlathi     Izivakalisi            Izivakalisi nemihlathi   Izivakalisi nemihlathi   Izivakalisi           Izivakalisi nemihlathi
IMIHLATHI /    sokwakhiwa               zinongqinelwano kwaye      nemihlathi zakhiwe     zithande ukuba           zineemposiso, kodwa      nemihlathi zakhiwe    zinobubhutyubhutyu
IZIVAKALISI/   kwezivakalisi            zahlukahlukene.            kakuhle.               namakhwiniba             iingcamango              buthathaka.           kwaye azingqinelani.
IZIMVO         zinamathelene.                                                             kwiindawana ezithile,    ziyalandeleka.
NOBUDE                                                                                    kodwa isincoko sona
(6 AMANQAKU)                                                                              sinembadla.
                  IZINCOKO ZIYA KUHLOLWA NGOLU HLOBO:
                  ISIQULATHO                                       AMANQAKU
                  A: UMONGO NOYILO                                 32
                  B: ULWIMI, ISIMBO NOKUHLELA                      12
                  C: ISAKHIWO                                      6

### Page 8

8
                                        Downloaded from hlayiso.com
                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                                         (SEPTEMBA 2013)

ICANDELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHANA EMIDE [30]
ISIQULATHO       Balaseleyo             Mfaneleko              Enomthamo              Anele                  Phakathi               Buthathaka             Bhetyebhetye
                 Khowudi 7              Khowudi 6              Khowudi 5              Khowudi 4              Khowudi 3              Khowudi ⅟              Khowudi 1
                 80- 100%               70-79%                 60- 69%                50- 59%                40 -49%                30 -39%                0-29%

AMANQAKU         16 – 20                14 – 16                12 – 13                10 – 12                8–9                    6–7                    0–5
UMONGO, UYILO    Umxholo                Umxholo                Umxholo                Umxholo,               Umxholo,               Umxholo, izimvo        Umxholo,
NEFOMATHI        nocwangciso            ubonakalisa            ubonakalisa            isicwangciso,          nocwangciso,           nothungelwano          uthungelwano
(20 AMANQAKU)    ubonakalisa ingqiqo    ukuchaneka             ukuchaneka             izimvo konke           izimvo kuzamekile      lwazo kusenzima.       zimvo kuyingxaki
                 nolwazi olunzulu       kokutolikwa            kutoliko lwesihloko,   kuyanelisa.            noxa nje kusekho       Isicwangciso           enkulu.
                 ngesihloko.            kwesihloko.            izimvo konke                                  izikroba.              sintama                Isicwangciso
                                        Isicwangciso senze     kuyanelisa.                                                          ukungabikho            asibonisi ngqiqo
                                        isincoko saphuma                                                                            kwenkathalo.           kwaye sixazalala.
                                        izandla.
                 8 – 10                 7–8                    6–7                    5–6                    4–5                    3–4                    0 – 2½
ULWIMI, ISIMBO   Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi    Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,
NOKUHLELA        iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi
                 nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama
(10 AMANQAKU)    nobungqina bohlelo     nobungqina             nobungqina             nobungqina             nobungqina             nobungqina             nobungqina
                 konke kugqwesile.      bohlelo konke          bohlelo konke          bohlelo konke          bohlelo konke          bohlelo konke          bohlelo konke
                 Ubuchule               kukwiqondo             kuyancomeka.           kuyanelisa.            kuzamekile.            kusenzima.             kusenzima.
                 nesakhono              eliphakamileyo.        Ubuchule               Ubuchule               Isakhono               Isakhono               Isakhono
                 solwakhiwo             Ubuchule               nesakhono              nesakhono              solwakhiwo             solwakhiwo             solwakhiwo
                 lwezivakalisi,         nesakhono              solwakhiwo             solwakhiwo             lwezivakalisi,         lwezivakalisi,         lwezivakalisi,
                 imihlathi, izimvo      solwakhiwo             lwezivakalisi,         lwezivakalisi,         imihlathi, izimvo      imihlathi, izimvo      imihlathi, izimvo
                 nobude                 lwezivakalisi,         imihlathi, izimvo      imihlathi, izimvo      nobude zizamekile      nobude                 nobude
                 bugqwesile.            imihlathi, izimvo      nobude zikwiqondo      nobude uyanela.        ukuphuhla.             asiphuhlanga           asiphuhlanga
                                        nobude                 eliphakathi.                                                         ncam.                  kwaphela.
                                        buphakamile
                                        kakhulu.

IMIHLATHANA EMIDE IYA KUHLOLWA NGOLU HLOBO:
ISIQULATHO                                                              AMANQAKU                      ISITSHIXO
A : UMONGO, UYILO NEFOMATHI                                             20                            Mong               =
B : ULWIMI, ISIMBO NOKUHLELA                                            10                            Lwim, Simb noHlel =
AMANQAKU EWONKE                                                         30

### Page 9

(SEPTEMBA 2013)
                                            Downloaded from hlayiso.com
                           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P3                                                            9

ISIQULATHO           Balaseleyo                  Mfaneleko              Enomthamo                  Anele                  Phakathi               Buthathaka             Bubhetyebhetye
                     Khowudi                     Khowudi 6              Khowudi 5                  Khowudi 4              Khowudi 3              Khowudi 2              Khowudi 1
                     80 – 100%                   70 – 79 %              60 – 69 %                  50 -59 %               40 – 49 %              30 – 39%               0 – 29%
AMANQAKU             10 – 13                     9 – 10                 8–9                        7–8                    5–6                    4–5                    0–3
UMONGO, UYILO        Umxholo,nocwangciso         Umxholo                Umxholo                    Umxholo,               Umxholo,               Umxholo, izimvo        Umxholo,
NEFOMATHI            zibonakalisa ingqiqo        ubonakalisa            ubonakalisa                isicwangciso,          isicwangciso,          nothungelwano          uthungelwano
                     nolwazi olunzulu            ukuchaneka             ukuchaneka                 izimvo konke           izimvo konke           lwazo kusenzima,       zimvo yingxaki
(13 AMANQAKU)        ngesihloko.                 kokutolikwa            kokutolikwa                kuyanelisa.            kuzamekile noxa        isicwangciso           enkulu;
                                                 kwesihloko,            kwesihloko,                                       nje kusekho            sintama                isicwangciso
                                                 Isicwangciso senze     Isicwangciso senze                                izikroba.              ukungabikho            asibonisi ngqiqo
                                                 isincoko               isincoko esinika                                                         kwenkathalo.           kwaye sixazalala.
                                                 esiphum’izandla.       imbadla.
                     6–7                         4–5                    4                          3–4                    3                      2                      0–2
ULWIMI, ISIMBO       Ingqaliselo kulwimi,        Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,       Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,   Ingqaliselo kulwimi,
NOKUHLELA            iziphumlisi nochongo        iziphumlisi            iziphumlisi                iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi            iziphumlisi
                     magama nobungqina           nochongo magama        nochongo magama            nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama        nochongo magama
(7 AMANQAKU )        bohlelo konke               nobungqina             nobungqina                 nobungqina             nobungqina             nobungqina             nobungqina
                     kugqwesile.                 bohlelo konke          bohlelo konke              bohlelo konke          bohlelo konke          bohlelo konke          bohlelo konke
                     Ubuchule nesakhono          kukwiqondo             kuyancomeka.               kuyanelisa             kuzamekile.            kusenzima.             kunzima kakhulu.
                     solwakhiwo                  eliphakamileyo.        Ubuchule                   Ubuchule               Ubuchule               Ubuchule               Ubuchule
                     lwezivakalisi, imihlathi,   Ubuchule               nesakhono                  nesakhono              nesakhono              nesakhono              nesakhono
                     izimvo nobude               nesakhono              solwakhiwo                 solwakhiwo             solwakhiwo             solwakhiwo             solwakhiwo
                     zigqwesile.                 solwakhiwo             lwezivakalisi,             lwezivakalisi,         lwezivakalisi,         lwezivakalisi,         lwezivakalisi,
                                                 lwezivakalisi,         imihlathi, izimvo          imihlathi, izimvo      imihlathi, izimvo      imihlathi, izimvo      imihlathi, izimvo
                                                 imihlathi, izimvo      nobude zikwiqondo          nobude kuyanelisa.     nobude zizamekile      nobude                 nobude
                                                 nobude                 eliphakathi.                                      ukuphuhla.             asiphuhlanga           aziphuhlanga
                                                 ziphakamile                                                                                     ncam.                  kwaphela.
                                                 kakhulu.

IMIHLATHANA EMIFUTSHANE IYA KUHLOLWA NGOLU HLOBO:

ISIQULATHO                                   AMANQAKU                   ISISTSHIXO
A: Umongo, uyilo nefomathi                   13                         Mong                       =
B: Ulwimi, isimbo nokuhlela                  7                          Lwim, Simb noHlel      =
AMANQAKU EWONKE                              20

## Related documents

- [XHOFAL PAPER3 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-paper3-memo/715e78bb-9fd5-4406-8e24-a7bfc53d6391) — isiXhosa FAL · Memo · 2013
- [XHOSA FA-P3-MEMO-SEP 2012](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fa-p3-memo-sep-2012/e19b5cca-521f-4ff9-a75c-1af05e3767fa) — isiXhosa FAL · Memo · 2012
- [XHOFAL-P3-QP-SEP 2013 LATEST](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p3-qp-sep-2013-latest/237a3eca-ddc2-41ab-a2c3-9d1f16772934) — isiXhosa FAL · QP · 2013
- [XHOFAL-P3-GR12 QP-SEP 2014 LATEST](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p3-gr12-qp-sep-2014-latest/47f87bac-d799-42e6-8199-e979517d6c80) — isiXhosa FAL · QP · 2014
- [IsiXhosa+FAL+P2+Nov+2013+Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2013-memo/cd9c75ff-d7cd-445e-bfb3-65162d6e2a99) — isiXhosa FAL · Memo · 2013 · isiXhosa
- [IsiXhosa+FAL+P3+Nov+2013+Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-nov-2013-memo/e9ed0e9a-9059-489b-ab23-e3bd0646483c) — isiXhosa FAL · Memo · 2013 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
