# isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2012 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2012, 8 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhohl-p1-memo-sep-2012-final/94b10889-46a1-45a3-a373-3d26eaa24ad5
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhohl-p1-memo-sep-2012-final/94b10889-46a1-45a3-a373-3d26eaa24ad5)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2012. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

(SEPTEMBER 2010)                        ENGLISH HOME LANGUAGE – FIRST PAPER   3

                   Province of the
                   EASTERN CAPE
                   EDUCATION

                                 NATIONAL
                            SENIOR CERTIFICATE

                                     IBANGA 12

                              SEPTEMBA 2012

           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1

                               MEMORANDAM

AMANQAKU: 70

                         Le memorandam inamaphepha asi – 8.

### Page 2

2                     ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                      (SEPTEMBA 2012)

ICANDELO A:         UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
ISICATSHULWA A
1.1    Kamogelo Sebola                                                                 (1)
1.2    YiBona                                                                          (1)
1.3    Wayemgrogrisa ngokumgxotha emzini wakhe.                                        (1)
1.4    Ukuba nesifo sikaGawulayo/ Ukosuleleka zizifo zesondo ezizezinye.               (2)
1.5    (b) / into engasokuze yenzeke                                                   (2)
1.6    Kukuba wayengenguye umama wakhe ncakasana/ kukuba wayengamzali                  (2)
1.7    Luluvo . Umntu akakhulelwa kuba edlwengulwe ngabantu abaninzi
       uyakhulelwa nokuba udlwengulwe ngumntu omnye. (Uluvo lomfundi
       oluvakalayo)                                                                    (2)
1.8    Umama kaKhanyisile wayalela uKhanyisile ukuba makaxokise inkundla athi
       wayethandana nonyana wakhe.                                                     (1)
1.9    1990                                                                            (2)
1.10   Bahamba bengenaxhala nasazela sezenzo zabo ezikhohlakeleyo                      (2)
1.11   KuKhumbul’ekhaya                                                               (1)
                                                                                     [17]
ISICATSHULWA B
1.12   Wanikisa ngaye emva kokumzala/Wambambisa/Akamenzelanga khaya                    (1)
1.13   Asiyonyani
       Wandishiya ndineminyaka eli-11                                                  (2)
1.14   Akulunganga: kuba kuyenzeka kuthi kanti kuloo ndawo umgcinise kuyo
       akazuphatheka kakuhle.
       Kulungile: Abantu abafani abanye bamgcina kakuhle umntwana
       ongengowabo bamphathe njengababo abantwana.
       (Naluphi na uluvo oluza nomfundi olunomhluzi azixhasa ngalo)                    (2)
1.15   Ngutata wakhe/ Udadobawo wakhe/ Umama wakhe.(Nasiphi na isibini)                (2)
1.16   Ngumhlobo kamakhulu wakhe/ Selina Saul                                          (1)
1.17   Ukudla iziyobisi/ Ukuxhatshazwa ngesondo/Ukugula/ ukufa/ Ukungena
       kwiqela lemigulukudu/ ukuba ngutsotsi                                           (2)
1.18   Kukuba wamfumana engekakulungeli ukuba nomntwana okanye
       ngempazamo. Mhlawumbi usisiqhamo sodlwengulo/Okanye kukho into
       ebuhlungu awayenziwa nguyise walo mntwana ngoku ingqumbo uyikhuphela
       emntwaneni. (naluphi na uluvo oluza nomfundi oluvakalayo)                       (2)
1.19   Ukungabi nanimba/ ukukhohlakala/ ukungabi nabubele/ ukuswela uthando           (1)
                                                                                     [13]
                                                    AMANQAKU ECANDELO A:               30

### Page 3

(SEPTEMBA 2012)                 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                    3

 ICANDELO B : ISISHWANKATHELO
 UMBUZO 2 (Isishwankathelo masibhalwe ngokomhlathi)

 Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:

     Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7.
     Amanqaku ama-3 olwimi
     Amanqaku ewonke: 10

     Ulwabiwo lwamanqaku olwimi:

      1-3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1
      4-5 iingongoma ezichanekileyo : Nika amanqaku ama-2
      6-7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3

 QAPHELA
  Imo:

 Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.
  Ubalo-magama:

     o   Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
         asetyenzisiweyo.
     o   Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
         lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
         ngokungachanekanga.
     o   Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama-5
         ngaphezulu kwaqingqiweyo ungawahoyi alandelayo.
     o   Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma
         ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku.

 Umfundi uya kuchankcatha kwezi ngongoma:

 Ingxabano yothando kaThulane noLindokuhle yakhokelela ekuswelekeni
 kukaWandile, intombi kaLindokuhle. UThulane wathi akungakwazi ukuhlawula yonke
 imali yomntakwabo Lindokuhle awayeyibolekile, wayikhalala umntakwabo
 Lindokuhle. ULindokuhle noThulane baye abavisisana ngale meko de uThulane
 wayishiya indlu ababehlala kunye kuyo. Wacaphuka waya kuthatha uWandile kwa-
 anti kaLindokuhle esithi uthunywe nguLindokuhle. Emva kokufumanisa ukuba
 uWandile wathathwa nguThulane baya emapoliseni. Amapolisa amfumana
 eswelekile emkhukhwini kaThulane kodwa uThulane engabonakali nefowuni
 eyivalile. Oogqirha bafumanisa ukuba ubulewe yingqele. ULindokuhle usaxhelekile
 emphefumlweni kwaye uyazisola.

                                                     AMANQAKU ECANDELO B:          10

### Page 4

4                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                     (SEPTEMBA 2012)

ICANDELO C:            ULWIMI

UMBUZO 3

3.1   Lisetyenziswe lalandela isiqu sesenzi u-the /landulelwa okanye lakhokelwa
      sisiqu sesenzi u-the                                                               (1)

3.2   Isiziba/ ilatshana                                                                 (1)

3.3   Ukuhlanganisa / ukudibanisa izivakalisi                                            (1)

3.4   Amanzi angene endlwini                                                             (2)

3.5   Esi senzo siyintlekisa                                                             (2)

3.6   (c)/ isifaniso                                                                     (1)

3.7   Ukuxabangela> Kukuhlalela ukubhala iimviwo obe uzibhalile unikwa ithuba
      lesibini kuba usilele ngamanqakwana angephi ukuba uphumelele / Kukutyala
      umbona ngezandla apho ubuye awaphuma njengoko ubutyalile ukuvala ezo
      zikhewu. (Nasiphi na isivakalisi esiphuhlisa ezi ntsingiselo)                      (2)
                                                                                        [10]

UMBUZO 4

4.1   Utitshala ubuza abafundi imibuzo (Nawuphi na umzekelo obonisa
      iinjongosenzi ezimbini)                                                            (2)

4.2   Imfundo
      empumelelweni                                                                      (2)

4.3   (c)/ Ukuba umntu uncedisa omnye ekwenzeni into                                     (1)

4.4   Shu-u! Undibetha kabuhlungu                                                        (1)

4.5   (a) Lisetyenziswe lakhokela/ landulela isibizo/ lilandelwa sisibizo                (1)
      (b) Lisetyenziswe labonisa ixesha / nini                                           (1)
                                                                                         [8]

UMBUZO 5

5.1   Ngamagwinya/ Vetkoeks                                                              (1)

5.2   Ukutsala umdla                                                                     (1)

5.3   Kubafundi besikolo IMvuno                                                          (1)

5.4   Sinonophela sikwajonga isisu sakho                                                 (1)

5.5   Thenga igwinya nge-R1, uphiwe isilayi sepoloni                                     (1)

5.6   Eli binzana “uncuthu mazangwa” libonisa ubumnandi obugqithisileyo baloo
      nto umntu ayityayo.                                                                (2)
                                                                                         [7]

### Page 5

(SEPTEMBA 2012)                ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                 5

 UMBUZO 6

 6.1    Elibubuxoki                                                           (1)

 6.2    KuGenerations                                                         (1)

 6.3    Ngabantu abathathela kubo yonke into bangafuni abanye abantu bazuze
        okanye bafumane kwanto kuloo nto ifunyanwayo.                         (1)

 6.4    Bubuxoki
        Kwamanye amazwe ixabisa i-R7,67                                       (2)
                                                                              [5]

                                                    AMANQAKU ECANDELO C:      30

                                                        AMANQAKU EWONKE:      70

### Page 6

6                                    ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                                  (SEPTEMBA 2012)

Question Paper Analysis Grid – SEPTHEMBA 2012              IsiXhosa HL Paper 1 Grade 12

                PF 2 GH1                 GH2                           GH3 GH4 PF4 Cognitive levels    QUESTION

     Umbuzo 1
                                                                               GH1.2                   TOTALS

                1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6                  7       8 9 1       2   5

     1.           AMANQAKU                AMANQAKU
     1.1                             1                                                      1
      1.2                            1                                                      1
      1.3                            1                                                      1
     1.4                                                                   2                3
     1.5                                                       2                            3
     1.6                                               2                                    4
     1.7            2                                                                       4
     1.8            1                                                                       1
     1.9                         2                                                          3
     1.10                    2                                                              2
     1.11                            1                                                      1
     1 12                            1                                                      1
     1.13                                      2                                            3
     1.14                                                               2                   4
     1.15                                                               2                   1
     1.16                            1                                                      1
     1.17                                                               2                   3
     1.18                                                               2                   3
     1.19                                          1                                        2
                                                                                                              30

### Page 7

(SEPTEMBA 2012)   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                7

 UMBUZO 2

 PF2 GH 1.2
 PF 2 GH 1.5
 PF 3 GH 2.4
 PF3 GH 3.8
 PF 3 GH 5.2
 PF 3 GH 5.5
 PF 4 GH 1.1
                                      Amanqaku ngeengongoma:     7

                                            Amanqaku eziphene:   3

                                             Ewonke amanqaku:    10

### Page 8

8                           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P1                  (SEPTEMBA 2012)

Question Paper Analysis Grid – SEPTHEMBA 2012           IsiXhosa HL Paper 1 Grade 12

              PF 4 GH2.                  PF4     PF 4   PF2     PF2 COG     T QUESTION
                                                                    NITIV   O TOTALS
                                         GH1 GH3        GH 2    GH4 E       T
                                                                    LEVE    A
                                                                    L       L
                                                                            M
                                                                            A
                                                                            R
                                                                            K
                                                                            S

    Imibuzo
              1 2 3 4 5 6 7 8 11         1 9       3    1 10    2

    3.1       1                                                       3
    3.2                                      1                        1
    3.                  1                                             3
    3.4                              2                                3
    3.5       2                                                       2
    3.6                              1                                3
    3.7                          2                                    4
    4.
    4.1             2                                                 4
    4.2                                  2                            2
    4.3                     1                                         3
    4.4       1                                                       3
    4.5(a)    1                                                       3
        (b)   1                                                       3
    5.
    5.1                                                 1             1
    5.2                                                         1     3
    5.3                                                 1             1
    5.4                                                 1             2
    5.5                                           1                   2
    5.6                              2                                4
    6.
    6.1                                      1                        1
    6.2                                                 1             1
    6.3                                                 1             3
    6.4                                                     2         3

## Related documents

- [XHOSA HL P2 SEPT12 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-sept12-memo/6bdb8855-b95b-444d-a925-67104b9afaf5) — isiXhosa HL · Memo · 2012
- [XHOSA FAL P1 GR12 MEMO SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-gr12-memo-sept2023/26c91b9a-8a3b-42df-aa39-2888b9534848) — isiXhosa HL · Memo · 2023
- [XHOSA HL P1 GR12 MEMO SEPT 2023 final](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-memo-sept-2023-final/816db697-f73d-498e-a0cb-d4b58a8c6ff4) — isiXhosa HL · Memo · 2023
- [XHOSA HL P1 GR12 MEMO SEPT 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-memo-sept-2020/16c17085-b655-43df-acfc-d4077ef5979c) — isiXhosa HL · Memo · 2020
- [XHOSA HL P1 GR12 MEMO SEPT 2019](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-memo-sept-2019/81098661-51d5-4c1d-b144-b3f11250d82c) — isiXhosa HL · Memo · 2019
- [Xhosa HL P1 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-memo/e2fb0136-ceee-4d38-a6e9-562e6fac712b) — isiXhosa HL · Memo · 2018

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
