# isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 QP

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2015, 15 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-gr12-sept2015/3cca1a59-ab81-48b9-afab-516e06ec56cf
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 15

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-gr12-sept2015/3cca1a59-ab81-48b9-afab-516e06ec56cf)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2015. Question paper, 15 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                     SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 12

                      SEPTEMBA 2015

           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
             OLONGEZELELWEYO – P1

AMANQAKU: 80

IXESHA:   2 iiyure

                             *XHOFA1*

                      Olu viwo lunamaphepha ali-14.

### Page 2

2                   ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1         (EC/SEPTEMBA 2015)

 IMIYALELO NENGCACISO

 1.     Eli phepha lemibuzo linamaCANDELO AMATHATHU angala:

        ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda                           (30)
        ICANDELO B: Isishwankathelo                              (10)
        ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi      (40)

 2.     Phendula YONKE imibuzo.

 3.     Bhala Icandelo ngaliNYE kwiphepha ELITSHA.

 4.     Krwela umgca ekupheleni kweCandelo ngaliNYE.

 5.     Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ngokwendlela
        yokunombola esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.

 6.     Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.

 7.     Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

 8.     Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:

        ICANDELO A: 50 imizuzu
        ICANDELO B: 30 imizuzu
        ICANDELO C: 40 imizuzu

 9.     Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha
                                                                          Tyhila iphepha

### Page 3

(EC/SEPTEMBA 2015)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                     3

ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA

UMBUZO 1

ISICATSHULWA A

1.1 Fundisisa esi sicatshulwa singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

     1    Abazali abaninzi bathumela abantwana babo kwizikolo zeModel C okanye
          izikolo zabucala ukuze bafumane imfundo ephakamileyo, befunda
          ngesiNgesi. “Yinto entle ukufunda isiNgesi kuba lulwimi olusetyenziswayo
          kwihlabathi liphela kwaye oku kungabavulela amathuba,” utsho uNdlela
          Nelson Ntshangase umhlohli wolwimi lwesiZulu kwiDyunivesithi
          yakwaZulu-Natala.        UNjingalwazi osele esidla umhlala-phantsi,
          uPrudence Sibiya yena uthi izikolo ezininzi zabucala zifaka uxinzelelo
          olukhulu lokuba abantwana bayeke ukuthetha iilwimi zabo zasekhaya xa
          bephakathi kwamasango esikolo. Ngelishwa ke, abazali abanakho
          ukulawula ulwimi oluthethwa ngabantwana esikolweni, kodwa banako
          ukuthatha inxaxheba kulwimi oluthethwa ekhaya.

     2    Ukukhuthaza abantwana ukuba bathethe ulwimi lwasekhaya kuza
          kubenza bazithembe ngokwahluka kwabo kwilizwe elinenkcubeko
          nezithethe ezahlukeneyo. Iza kutsho loo nto ikuncedise ukuphendula
          imibuzo efana nale: “Kutheni mna ndinolusu oluntsundu?”. Xa abantwana
          besohlukana nolwimi lwabo lwasekhaya, bangalahlekana nemvelaphi
          yabo. Abo bantwana bagqibela bengakwazi ukuthetha nabanye abantu
          basekuhlaleni kunye namanye amalungu osapho.                Abantwana
          abasenokuba nakho ukugcina ulwimi lwabo ngabo bahlala ezilokishini
          abasoloko belusebenzisa.      Xa abazali befudukela kwingingqi apho
          kuthethwa isiNgesi kuphela, abantwana bangaphulukana nolwimi
          lwaseKhaya ababelwazi kwithuba elingangeminyaka emibini kuphela
          kuthi xa kusenzeka oku, kube nzima ukululungisa.

     3    Kuhle ukuthumela umntwana wakho kwisikolo samabanga aphantsi
          esisebenzisa isiXhosa, isiSotho, okanye isiZulu ukuze abe nesiseko
          solwimi lwakhe lwaseKhaya. Xa sele ezazi iziseko zolwimi namanani
          engathandabuzi, angasiwa ke esikolweni sesiNgesi. Ukuba ukhethe
          ukusa umntwana wakho kwisikolo esifundisa ngesiNgesi, kubalulekile
          omnye wabazali athethe ulwimi lwasekhaya kuphela nabantwana. Injongo
          kukumnceda afunde zombini ezi lwimi. Ukugcina ulwimi lwasekhaya
          kunceda umntwana ayiqonde imvelaphi yakhe akwazi ukuzibona
          eyinxalenye yelizwe, inkcubeko nembali yosapho lwakhe.           Oku
          kunegalelo elikhulu kunceda abantwana bazazi bhetele kwaye baziqonde
          ukuba bangobani ehlabathini elizele ziinkcubeko ezininzi. Abantwana
          baza kukwazi ukuba nonxulumelwano nosapho kunye nabahlobo ekhaya.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 4

4                    ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                (EC/SEPTEMBA 2015)

     4     Ukuba umntwana ufunde isakhono esithile ngolunye ulwimi kulula
           ukusikhuphela kolunye ulwimi. Ngoko ke abantwana abafunde ngolwimi
           lwakowabo akukho mfuneko yokuba baphinde baqale ekuqaleni ukufunda
           ulwimi olutsha, kuba iziseko zesakhono sokufunda sezibethelelwe.
           Kodwa ke kuye kufuneke bafunde indlela yokupela nokubiza amagama.
           Nangona kunjalo basuke bekhuphela isakhono abanaso sokufunda
           kolunye ulwimi. Ulwimi lwesibini luyekele esikolweni okanye kwilizwe
           langaphandle, wena thetha ulwimi lwasekhaya. Yiba nexesha lokufunda
           nokubhala ngolwimi lwasekhaya nabantwana bakho rhoqo kusuku
           ngalunye bade bakwazi ukuzibhalela bazifundele.       Balisa amabali
           njengokukhula kwabo nibe neengxoxo ngemiba ethile. Abantwana
           bayathanda ukuva amabali angawokukhula abazali babo, oku kuza
           kuphucula ukuthetha kwabo kwandise namagama. Yiba neencwadi
           ezibhalwe ngolwimi lwasekhaya nezinye izixhobo. Yisa abantwana
           ezindaweni apho baza kusebenzisa ulwimi lwabo lwasekhaya,
           njengakwimicimbi okanye imibhiyozo yesiNtu yosapho okanye
           yasekuhlaleni.   Zama ukuthetha nomntwana kangangoko nokuba
           uyapheka sebenzisa ulwimi lwasekhaya, loo nto iyakumkhulisa. Dlala
           umculo ongolwimi lwasekhaya, mfundise namaculo angolwimi lwakhe,
           ude umeme abantwana abathetha ulwimi lwakhe baze kudlala naye.
           Ngalo lonke elo xesha wakha iziseko zolwimi lwasekhaya, kwaye
           nomntwana uyakhula kulwimi lwakhe. Ngalo ndlela umntwana uyakuzidla
           azingce ngolwimi lwakhe.     Ulwimi lwesibini asilotshaba ukufundwa
           nokuqondwa ngabantwana.

     5     Ulwimi ngalunye lumele inkcubeko ethile, lufanele ukuxatyiswa ngabo
           baluthethayo. Luxanduva lwethu ukusebenzisana nokuzilondoloza iilwimi
           zethu ukuze sizidlulisele kwizizukulwana ngezizukulwana. Nangona
           ukwazi ulwimi lwethu kuyinzuzo, uye wazi nemvelaphi yakho. Ulwimi
           olutsha lutyhila okutsha lwenze sazi kwaye sihloniphe ezinye iinkcubeko,
           indlela abanye abantu abaphila ngayo, izithethe neenkolelo zabo. Kanti
           ke ukwazi olunye ulwimi kusinceda sikwazi ukuluqonda ngakumbi ulwimi
           lwethu side sinxulumanise nolunye ulwimi.          Khumbula ukuthetha
           nabantwana ngolwimi lwasekhaya kuqinisa isiseko sabo. Kufuneka
           wena, mzali ungabi bukhali kakhulu emntwaneni xa umntwana ethetha
           isiNgesi yonke indawo, kaloku kusenokuba umntwana unoxinzelelo
           lokuziva enyanzelekile ukusebenzisa ulwimi lwesibini, olu aluqhelileyo,
           alufundiswe ngutitshala esikolweni.

                               [Sicatshulwe kwiBONA, kaApril 2012 Iphepha 74 saze sahlelwa]

Jonga kumhlathi 1

         1.1.1   Loluphi ulwimi olusetyenziswa kakhulu apha elizweni?                         (1)

         1.1.2   Khetha kwezi mpendulo zilandelayo: Ulwimi lwaseKhaya.

                 A     Lulwimi lwesiNgesi olu lufundiswa esikolweni.
                       Lulwimi umntwana azalwa nalo.
                       Lulwimi olulula olufundwa esitratweni.
                       Lulwimi olufundwa kumabanga aphantsi.                                  (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha
                                                                                  Tyhila iphepha

### Page 5

(EC/SEPTEMBA 2015)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                              5

       1.1.3         Abazali babathumela kweziphi izikolo abantwana babo, iyintoni
                     injongo?                                                                    (2)

       1.1.4         Khetha igama elibonakalisa ukuba uNjingalwazi akasaphangeli.                (1)

       1.1.5         Siphene sini esibonwe nguNjingalwazi kwimfundiso yezi zikolo
                     zichazwe kwesi sicatshulwa?                                                 (2)

       1.1.6         Nika intsingiselo yegama elibhalwe ngqindilili.                             (1)

 Jonga kumhlathi 2

       1.1.7         Caphula ibinzana elinentsingiselo enye nale “Ukuphulukana
                     nomnombo”.                                                                  (1)

       1.1.8         Imfuduko yabazali inagalelo lini kulwimi lwabantwana?                       (1)

       1.1.9         Dwelisa iimeko zibe mbini ekufuneka abazali bezenzile ukugcina
                     ulwimi lwaseKhaya lusaziwa ngabantwana.                                     (2)

 Jonga kumhlathi 3

       1.1.10        Ingaba iziseko zolwimi zomelezwa lulwimi lwaseKhaya? EWE
                     okanye HAYI. Xhasa impendulo yakho ngokucaphula kumhlathi
                     wesithathu.                                                                 (1)

       1.1.11        Ingaba ngenene lusekho ulwimi lwaseKhaya olusulungekileyo
                     oluthethwa ngabantwana emakhaya kule mihla? Utsho kuba
                     kutheni?                                                                    (2)

 Jonga kumhlathi 4

       1.1.12        Luthini uluvo lwakho ngabantwana abasoloko bethetha ulwimi
                     lwesiNgesi nabazali babo phakathi kwabantu abangafundanga?                  (2)

       1.1.13        Bhala iingcebiso zibe MBINI ezikhulisa isakhono sokufunda
                     nokuqonda kulwimi lwasekhaya.                                               (2)

 Sukujonga kumhlathi

       1.1.14        URhulumente woMzantsi Afrika uthi zonke iilwimi mazihlonitshwe.
                     Zingaphi iilwimi zalapha eMzantsi Afrika?                                   (1)

 Jonga kumhlathi 5

       1.1.15        Esi sivakalisi sithi “Ulwimi ngalunye lumele inkcubeko ethile”
                     livelisa ntoni malunga nolwimi?                                             (2)

       1.1.16        Uthetha ukuthini umbhali xa esithi “Luxanduva lwethu
                     ukusebenzisa nokulondoloza iilwimi zethu”?                                  (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 6

6                    ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1             (EC/SEPTEMBA 2015)

ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO

1.2     Jonga lo mfanekiso uphendule imibuzo elandelayo.

                                                   [Lo mfanekiso Uthathwe kwi-intanethi]

        1.2.1    Lo mfanekiso ubonisa oluphi udidi lomdlalo?                               (1)

        1.2.2    Ucinga ukuba lo mdlalo ulungele ukudlalwa ngabantu
                 abangakanani? Xhasa impendulo yakho.                                      (2)

        1.2.3    Udlalwa ngeliphi ixesha enyakeni lo mdlalo? Khetha impendulo
                 kwezi zilandelayo.

                 A    EKwindla.
                 B    EHlotyeni.
                 C    ENtwasahlobo.
                 D    EBusika.                                                             (1)

        1.2.4    Ngokwenkangeleko usompempe ubonakala enomdla kulo mdlalo:
                 Ngqina ngokuthi uxhase impendulo yakho ngolu luvo.                        (2)

                                                     AMANQAKU ECANDELO A:                   30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha
                                                                               Tyhila iphepha

### Page 7

(EC/SEPTEMBA 2015)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                      7

 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

 UMBUZO 2

 Funda esi sicatshulwa silandelayo, wandule usishwankathele uchaze ukubaluleka
 kwedrama kanomathotholo.Shwankathela ngokwemo yokudwelisa iingongoma.
 Landela le miyalelo xa ushwankathela:

 IMIYALELO

 1.     Chonga iingongoma eziphambili ezisi -7 ubude bungadluli kuma 60-70
        amagama.
 2.     Zidwelise ngendlela ehambelanayo ngamazwi akho ungawulahlanga
        umxholo.
 3.     Bhala inani lamagama owasebenzisileyo kwizibiyeli ezantsi
        kwesishwankathelo.
 4.     Upelo, iimpawu zobhalo nokusetyenziswa kolwimi maluchaneke.

        IDRAMA KANOMATHOTHOLO

        Irediyo iya iphelelwa lixesha ngenxa kamabonakude, ingakumbi
        ezidolophini. Impumelelo yomdlalo wereyido uxhomekeke kwisixhobo
        esinye esibizwa ngokuba sisandi.        Yonke into eyenziwa kwirediyo
        ixhomekeke kwisandi esiphuma okanye esenziwa ngunomathotholo. Ukuze
        umdlalo ube nempumelelo abantu bayanyanzeleka ukuba baphulaphule,
        yiyo loo nto sithetha ngabaphulaphuli kwirediyo. Ingaba umdlalo werediyo
        uba nempumelelo kwizithulu?

        Indlela isandi esithi sisetyenziswe ngayo kwirediyo yiyo into edala ihlombe,
        ivuselele umxhelo, isicamngco kunye neenkumbulo zamandulo. Ababhali
        bedrama berediyo basebenzisa izikrweqe ezahlukeneyo zezandi, ezi zezi:
        ilizwi, umculo, izandi ezahlukileyo (ezendalo nezezinto ezenziweyo), inzolo
        (ukuthi cwaka.) Kubalulekile ngoko ke ukuqonda, kwaye wazi ukuba isandi
        esi sisebenza njani kubaphulaphuli, kuba ngokuthi wazi obu buchule
        ungasisebenzisa ngokuthe vetshe.

        Amagama asetyenziswayo yimiqondiso yezinto, intshukumo, izimvo okanye
        imvakalelo. Amagama avuselela izinto ezahlukeneyo kubantu ngabantu.
        Cinga ngeli gama: “ibhokisi”.   Omnye umntu unokucinga ngebhokisi
        yomngcwabo, omnye ngebhokisi yomatshisi, omnye ngebhokisi yezixhobo,
        kanti omnye ngebhokisi yezipho.

        Amagama asetyenziswa kumdlalo werediyo mawachongwe ngobuchule,
        acingisiswe ngezinto aya kuthi azivuselele kubaphulaphuli. Okubhaliweyo
        makungalobi iliso, koko makunambitheke endlebeni. Izivakalisi mazibe
        zifutshane, ulwimi lube loluqhelekileyo. Izivakalisi ezimbaxa nezigaqa
        zamagama zibulala umdla wabaphulaphuli.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 8

8                   ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                 (EC/SEPTEMBA 2015)

        Iingcibi zokubhalwa kwedrama zerediyo zithi ubude bolu hlobo lomdlalo
        bungaba li-15 ukuya kuma -30 emizuzu. Ezinye izinto kufuneka umphaphuli
        azakhele okanye azizobele umfanekiso wazo engqondweni yakhe. Ithuba
        lenkcazo enabileyo alikho, yiyo loo nto kufuneka kugxininiswe
        kwintshukumo enye engunobangela wosukuzwano, nabalinganiswa
        abambalwa abakhumbulekayo. Inkcazo ngeqonga mayiphuhliswe yincoko
        yababini okanye idayalogu yabadlali, njengoko umdlalo uqhuba. Umdlalo
        kamabonakude ukhuthaza ababukeli babengamavila ngengqiqo okanye
        ngokucinga, kuba ixesha elininzi ababukeli basebenzisa amehlo. Kulula
        ngoko ukukhawuleza kuqondwe loo nto yenzekayo ngenxa yesandi
        esivakala endlebeni, nemifanekiso ebonwa ngamehlo.
                             [Icatshulwe kwi-Imvaba kaXhosa; J.N.Mdekazi et.al, Iphepha 103]

                                                           AMANQAKU ECANDELO B:                    10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha
                                                                                  Tyhila iphepha

### Page 9

(EC/SEPTEMBA 2015)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                          9

 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

 UMBUZO 3

 ISIBHENGEZO − NTENGISO

 Funda esi sibhengezo-ntengiso uze uphendule imibuzo elandelayo.

                                        [Sicatshulwe kwiBona, Novemba 2014; iphepha 59]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 10

10                  ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1         (EC/SEPTEMBA 2015)

 3.1    Xela izinto zibe mbini ezithengiswa kule ntengiso?                           (2)

 3.2    Sijoliswe koobani esi sibhengezo-ntengiso? Xhasa impendulo yakho.            (2)

 3.3    Kutheni kusetyenziswe ifonti enkulu kupapasho lwale ntengiso?                (1)

 3.4    Bhala islogani esisetyenzisiweyo kule ntengiso.                              (1)

 3.5    Chonga ibinzana elibonisa ukuba akukho mali uyibhatalayo xa uthenge
        umbane ngaphambi kwexesha.                                                   (1)

 3.6    Umfanekiso kaZahara udlala eyiphi indima kwesi sibhengezo?                   (2)

 3.7    Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo:

        Ungaze uphinde uphelewe ngumbane cofa u*120*001#. Umthengisi
        usebenzise.

        A    Ulwimi oluchukumisayo.
        B    Ulwimi olunyanzelayo.
        C    Ulwimi olurheshayo.
        D    Ulwimi oluqhathayo.                                                     (1)
                                                                                    [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha
                                                                          Tyhila iphepha

### Page 11

(EC/SEPTEMBA 2015)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                          11

 UMBUZO 4

 IKHATHUNI

 Funda le khathuni uze uphendule imibuzo elandelayo.

 ABAHLOBO BENENE: UKUKHATHALELANA.

                                        [Ithathwe kwi- www.madamandeve.co.za yaze yahlelwa]

 4.1    Chaza okuqhubeka kwifreyimu yokuqala.                                                  (2)

 4.2    Inkangeleko yobuso besithethi kwifreyimu-1 ibonisa ukuba uvakalelwa
        njani kule nto ayenzayo?                                                               (1)

 4.3    Intetho ethi; ‘asinalo elo xesha thina’ inika eyiphi intsingiselo?                     (1)

 4.4    Kutheni isithethi sisebenzisa eli gama: Ungofileyo?                                    (2)

 4.5    Sibe yintoni isiphumo sokufundiswa nokuhlala endlwini?                                 (1)

 4.6    Ucinga ukumka kukaMushe kumncedile? Ewe/Hayi. Xhasa impendulo
        yakho.                                                                                 (1)

 4.7    Xela unxulumano oluphakathi kwegama: ‘Abahlobo benene’ negama
        ‘Ukukhathalelana’.                                                                     (2)
                                                                                              [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 12

12                  ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                  (EC/SEPTEMBA 2015)

UMBUZO 5

IPROZI

5.1      Funda lo mhlathana ungezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

         1.      “Ndibuthathaka ndifuna (ukuphathwa) ngezandla ezithambileyo
                 zothando, utshilo uCikizwa.” Umntu onezo zandla nguDike
                 kuphela.
                 O! Dike wam! Ngaba ezintsuku zisibhozo zimiseleke ukuba
                 zisahlule ngonaphakade na?
                 Xeshandini elingenakukhohliswa! ndingakuthintela njani na ukuze
                 ume; khon’ukuze ungafiki umhla owoyikekayo wokundahlukanisa
                 noDike wam.

         2.      Oo! ndiyayazi into endiza kuyenza ndiza kukhohlisa umntu,
                 ndimbambe ngengqondo khon’ukuze lungafiki olu suku loyikekayo,
                 luthi qelele. Kuba wena xeshandini ungumngcatshi omkhulu,
                 uzakundingcatsha. Mandigule ukuze luthi qelele olu suku
                 loyikekayo, kanti mhlawumbi kuya kuvela icebo. Kuba ekolulweni
                 kwexesha kuvela amacebo, kanti ekusongweni kwalo ixesha
                 kuphela amacebo.

                 [Icatshulwe kwincwadi yedrama, uDike Nocikizwa: A.M. Mmango; iphepha le-10
                                                                                  yahlelwa]

         5.1.1     Khupha isiqu kwesi sibizo - umntu.                                           (1)

         5.1.2     Khangela isichazi esikumqolo wesine uze uxele udidi lwaso.                   (2)

         5.1.3     Xela ukuba isenzi esikwizibiyeli sikoluphi uhlobo.

                   (Ukuphathwa) ngezandla ezithambileyo zothando.                               (2)
         5.1.4     Khetha isimelabizo kwesi sivakalisi singezantsi unike nodidi
                   lwaso.

                   Xa ke wena xeshandini ungenakukhohliswa, ndiza kukhohlisa.                   (2)

         5.1.5     Esi sifanekisozwi: Qelele, sibonisa intsingiselo yento:

                   A      Ecacileyo nefihlakaleyo.                                              (1)
                   B      Into emnandi.
                   C      Into ekude.
                   D      Into emyoli.

         5.1.6     Chonga isalathisi unike nodidi lwaso kwesi sivakalisi singezantsi:

                   Mandigule ukuze luthi qelele olu suku.                                       (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha
                                                                                    Tyhila iphepha

### Page 13

(EC/SEPTEMBA 2015)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                  13

        5.1.7        Safobe sini esi; Ngaba ezi ntsuku zisibhozo zimiseleke ukuba
                     zisahlule ngonaphakade na?                                          (1)

        5.1.8        Sibonisa ntoni isimamva esikrwelelwe umgca ngaphantsi.

                     Xeshandini elingenakukhohliswa.                                     (1)

        5.1.9        Nika isinciphiso seli gama: ‘Icebo.’                                (1)

        5.1.10       Bhala esi sivakalisi sibe kwimo elandulayo.

                     Ndiyayazi into endiza kuyenza.                                      (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 14

14                  ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                 (EC/SEPTEMBA 2015)

 5.2 UMFANEKISO

      Funda lo mfanekiso uze uphendule imibuzo elandelayo.

                              [Lo mfanekiso uthathwe kwiBona: Februwari 2015; iphepha 28]

      5.2.1     Lungisa igama elikwizibiyeli linike intsingiselo kwisivakalisi.
                Uncumo lwentombi luchaza (hle) bayo.                                         (1)

      5.2.2     Kwesi sivakalisi xela ukuba izibizo eziphawulwe ngomgca
                ngaphantsi zisetyenziswe njani.

                Intombi incumele umfoti wayo.                                                (2)

      5.2.3     Lishiywe kweyiphi imeko iceba kwesi sivakalisi:
                Ndithanda le feshini kwakhona.                                               (1)

      5.2.4     Esi sivakalisi sikwintetho-ngqo siguqule sibe kwingxelo ntetho.
                “Ndimhle, ndiyabukeka mandifotwe” litshilo inenenekazi.

                Qala esi sivakalisi ngolu hlobo: Inenekazi lithe ...                         (2)
                                                                                            [20]

                                                        AMANQAKU ECANDELO C:                 40
                                                           EWONKE AMANQAKU:                  80

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha
                                                                                  Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOFAL P1 GR12 SEPT2015 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p1-gr12-sept2015-memo/a176e0d4-12c8-4268-a430-5d63eb5323ab) — isiXhosa FAL · Memo · 2015
- [XHOFAL P3 QP GR12 QP SEPT 2015](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p3-qp-gr12-qp-sept-2015/dcc88a85-6d0b-4a37-b21a-e9dcce541dcb) — isiXhosa FAL · QP · 2015
- [IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-feb-march-2015/5b0c8b63-1dff-4ac0-9811-df2db4cbbb4f) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2020/c0fd7de0-6373-4bc0-a1c0-185f4ce124b7) — isiXhosa FAL · QP · 2020
- [XHOFA P1 GR12 QP SEPT2018 D](https://www.hlayiso.com/library/xhofa-p1-gr12-qp-sept2018-d/3fc6b4aa-e83c-4e09-b14e-8af875639e54) — isiXhosa FAL · QP · 2018
- [XHOSA FAL P1 GR12 SEPT2016](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-gr12-sept2016/b618c56f-17ae-46d0-a914-bf5da6c5a615) — isiXhosa FAL · QP · 2016

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
