# isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Preparatory Exams 2022 QP

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 question paper from the September Preparatory Exams 2022, 12 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2022/d77281b9-f69c-466b-aa41-78f7754e3c42
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2022
- Exam period: September Preparatory Exams
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Preparatory Exams 2022 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2022/d77281b9-f69c-466b-aa41-78f7754e3c42)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2022. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                             NATIONAL
                        SENIOR CERTIFICATE

                          IBANGA 12

                         SEPTEMBA 2022

                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
                  OLONGEZELELWEYO (FAL)
                   IPHEPHA LOKUQALA (P1)

AMANQAKU:   80

IXESHA:     iiyure 2½

                         Olu viwo lunamaphepha ali-12.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1      (EC/SEPTEMBA 2022)

IMIYALELO NENGCACISO

1.   Eli phepha lemibuzo linamaCANDELO AMATHATHU angala:

     ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda                         (30)
     ICANDELO B: Isishwankathelo                            (10)
     ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi    (40)

2.   Phendula YONKE imibuzo.

3.   Qala iCANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

4.   Krwela umgca ekupheleni kweCANDELO ngalinye.

5.   Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ngokwendlela yokunombola
     esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.

6.   Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.

7.   Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

8.   Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:

     ICANDELO A: Imizuzu engama-50
     ICANDELO B: Imizuzu engama-20
     ICANDELO C: Imizuzu engama-50

9.   Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                      Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                 3

 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA

 UMBUZO 1

 1.1 Fundisisa esi sicatshulwa singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

       ISICATSHULWA A

                                   AMAHLA NDENYUKA

       1     Impumelelo yinto efunwa ngumntu wonke asinto ilula iyasetyenzelwa
             yaye ifuna imigudu ebonakalayo. Ayifane imwele nje umntu. Isisiphumo
             somonde, nokuzingisa, ukuncama nokuzila izinto ezithile eziyolisa ubomi.
             Impumelelo ifuna umntu athi qwa afumane nawaphi na amathuba
             anokuvela asingise kwicala lezo nto anga angafikelela kuzo. Enye into        5
             ebalulekileyo ekuziseni impumelelo kukuba nenjongo. Umntu onenjongo
             usoloko esebenza nzima ezama ukuziphuhlisa akhulise umnqweno
             wakhe de afumane impumelelo. Umntu ongenanjongo ke alaziwa icala
             aya kulo usuka aduke nje kwinginginya angabinamkhondo.

       2     Kuzo zonke iingxaki aphume kuzo uLuwanika akazange aphose iintambo           10
             ekuziqhubeleni phambili kwimfundo. Ufumene inkxaso enkulu
             kwinkosikazi yakhe engazange nayo iyeke ukufunda. Omnye umntu
             obesoloko emkhuthaza ibe nguDoyle kanti noBiggs ubesoloko embhalela
             iileta ngecebo lokumkhuthaza. ULuwanika uye akatyhafa wazingisa
             ezifundweni zakhe nangona wayeneengxaki zobomi, uye waphumelela              15
             isidanga esiphezulu seHonours zeB.Com. Sithetha nje upeculula iincwadi
             zeemasters, umanxada-nxada ukuzixhobisa ngolwazi. Inene imfundo
             sisibane, ikwasiso nesitshixo. Umntu onayo imvulela iingcango zivaliwe
             iphinde imenze ahlonitshwe.

       3     Uthe ngenxa yemfundo yakhe ephakamileyo wanyuselwa kwinqanaba                20
             elingentla emsebenzini wakhe. Ube ngumntu oNtsundu wokuqala
             ukuxhamla abe kwisikhundla esiphezulu esodlula nabaMhlophe. Le meko
             imtsalele amehlo ayaginyisa mathe kwabebala, abaMhlophe ukutsho.
             Imithetho yakudala yayingamvumeli oNtsundu aphathe oMhlophe.
             AbaNtsudu nabo phofu bekhwina bengavi mnandi tu kwaphela sesi                25
             sikhundla abekwe kuso uLuwanika ngabaqeshwa bakhe phofu bona
             kucaca ukuba baqweqwediswa ngumona. Babephatha kuthi ngumntu
             otheni lo uze kuphatha apha bekho abantu balapha. Abanye babesithi
             ukhanda iingcambu kuba akazange umntu omnyama aphathe abeLungu.
             Naxa kunjalo babekho abayibona iyinto entle le. Babede bathi, kuthiwa        30
             mayibuye iAfrika kuthethwa ukuba abantu mabafikelele nakuliphi na
             iqondo bengathintelwa yimithetho yocalucalulo. Abachase le ntetho
             bahambise iindaba zokuba umntu ofana noLuwanika ngungcothoza,
             ofumana isikhundla esiphezulu emsebenzini ngokuhleba esenyelisa
             abanye. Kude kwavela igama elitsha lokuba umntu onjalo ‘yimpimpi.            35

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                         Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                  ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                      (EC/SEPTEMBA 2022)

     4       Kuthe ngenye imini iofisi yabo yahanjelwa ngabahloli bezemisebenzi
             abazizikhulu abathunyelwe ukhuhlola babone ukuba elowo umqeshwa
             uwenze ngokuchanekileyo umsebenzi wakhe. ULuwanika unconywe
             ngokukodwa ngendlela awuphethe ngawo umsebenzi wakhe. Le ngxelo
             iphethe ngokuthi nangona umhle umsebenzi wakhe isikhundla akuso                     40
             asimfanele kuba kukho abaMhlophe abaphantsi kwakhe. Itsho isithi,
             makuhlenga-hlengiswe ukuze kunyuselwe abaMhlophe babengentla
             kuLuwanika. Eyona nto ibe buhlungu yile yokuba kufuneke uLuwanika
             agobe kumntu onebanga leshumi akuba yena enezidanga zemfundo
             ephakamileyo. Abanye abasebenzi abaNtsundu bakhe bavungama yile.                    45
             meko kodwa bavalwe imilomo ngelithi banyola umbuso. Uye
             wanyanzeleka uLuwanika ukuba azithobe abe ngunobhala womntu
             ongaphantsi kude le kunaye ngemfundo. Waqonda ke ukuba nangona ezi
             ndaba bezingabonwabisanga abanye, ziqhwatyelwe izandla ngabaninzi.

     5.      “Eli nyathelo lifanelekile. Wakha wambona phi umLungu ophethwe                      50
             ngoNtsundu? Qonda kwale nto yokuba oNtsundu akavumeleki
             ukubamba omhlophe nokuba umbona esiba. Kwakufuneka aye kubiza
             ipolisa lomLungu lize kubamba lowo wonayo” litshilo elinye igwangqa.
             Kuze kuthini ke ukuba akade alifumane elo lomLungu? Ubuzile omnye.
             “Ndithe kuwe umntu omhlophe akaphathwa ngoNtsundu, ONtsundu                         55
             uphatha owakowabo kuphela.” Kucace mhlophe ukuba uLuwanika
             yinkcubabuchopho umdak’ongevasepha wendoda eNtsundu. Sibe
             mnandi ke khona isiphelo sakhe ebomini kuba uphela sexolela zonke
             iintshaba zakhe sele ezinika isonka, eziqesha kwifama yakhe
             engakhange azibuze izinto ezimbi ababemenze zona. Ukuxolela kuba                    60
             neziphumo ezivuyisayo nezikhulisa ingqondo yomntu. Zenza ubani abe
             khaphukhaphu nezinto ezimngqongileyo zityhileke kuye. Mawethu
             impumelelo ayizi lula iyasetyenzelwa yaye ifuna imigudu ebonakalayo.

              [Sicatshulwe kwincwadi, Nandiweza; nguMbulelo Nzo; iphepha 96–98 saze sahlelwa]

Jonga kumhlathi 1.

     1.1.1     Yintoni le ifunwa ngumntu wonke ngokwalo mhlathi?                                 (1)

     1.1.2     Caphula igama elinye           elisisifanokuthi   seli   gama    ‘imizamo.’
               kwisivakalisi sokuqala.                                                           (1)

     1.1.3     Xela izinto eziMBINI ezisisiphumo sempumelelo.                                    (2)

     1.1.4     Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo: Umsebenzi
               wesilabalabi u ‘de’ okumqolo wesi-8 uchaza:

               A     ukuqweba
               B     ukugqwesa
               C     ukugxeka
               D     ukungxama                                                                   (1)

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                                       Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                   5

Jonga kumhlathi 2.

     1.1.5     Chaza isizathu sokuba uLuwanika angaziphos’iintambo.                       (2)

     1.1.6     Mfanekiso ngqondweni mni lo uziswa leli gama libhalwe ngqindilili
               kwesi sivakalisi silandelayo?

               Sithetha nje upeculula iincwadi zeemasters …                               (1)

     1.1.7     Xela inzuzo efunyanwa ngumntu ofundileyo njengoko zikhankanyiwe
               kulo mhlathi.                                                              (2)

Jonga kumhlathi 3.

     1.1.8     Nxulumanisa esi sivakalisi silandelayo ngolwazi olufamana kumhlathi
               wesibini.

               Uthe ngenxa yemfundo yakhe ephakamileyo ...                                (2)

     1.1.9     Chaza igalelo lemfundo emsebenzini kaLuwanika.                             (2)

Jonga kumhlathi 4.

     1.1.10 Xela iziphumo zabahloli bomsebenzi ngokwalo mhlathi.                          (2)

     1.1.11 Caphula isivakalisi esisesona siveza impixano yangaphakathi
            kubasebenzi ngemeko kaLuwanika.                                               (2)

Jonga kumhlathi 5.

     1.1.12 Phawula ngokuphindwaphindwa kwegama elibhalwe ngqindilili kulo
            mhlathi.                                                                      (2)

     1.1.13 Kunika ngcinga ni oku kubhalwe ngumbhali wale tekisi ngoLawunika
            kwesi sivakalisi silandelayo? “Kucace mhlophe ukuba uLuwanika
            yinkcubabuchopho umdak’ongevasepha wendoda eNtsundu.”                         (2)

     1.1.14 Ingaba umbhali wale tekisi uphumelele ukubonakalisa ixabiso
            lemfundo nelobuntu kwesi sicatshulwa? Xhasa impendulo yakho.                  (2)

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                         Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1              (EC/SEPTEMBA 2022)

1.2   Funda lo mfanekiso ungezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

      ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO

                           INTSEBENZISWANO      NGAMANDLA

                                                        [Ithatyathwe ku-dreamstime.com]

      1.2.1    Kwahluke njani okwenzeka kumgca woku-1 kowesi-2?                           (2)

      1.2.2    Chaza uvakalelo lwabantu abasemfanekisweni. Xhasa impendulo
               yakho.                                                                     (2)

      1.2.3    Bhala umyalezo oziswa ngulo mfanekiso.                                     (2)

                                                   AMANQAKU ECANDELO A:                   30

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                               Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)              ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                         7

ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

UMBUZO 2

Isicatshulwa C esingezantsi simalunga nendlela yokubhala i-imeyile.

Funda esi sicatshulwa silandelayo, wandule usishwankathele ngokuthi unike indlela
yokubhala i-imeyile ngokusemgangathweni. Shwankathela ngokwemo yokudwelisa
iingongoma. Landela le miyalelo xa ushwankathela.
1.   Bhala isishwankankathelo sibe kwimo yeengongoma ungadluli kumagama
     angama-70.
2.   Nombola izivakalisi zakho ukusuka ku-1 ukuya ku-7.
3.   Sebenzisa izivakalisi ezipheleleyo ukubhala iingongoma.
4.   Sebenzisa AMAZWI AKHO kangangoko unako.
5.   Bhala inani lamagama owasebenzisileyo kwizibiyeli ekupheleni kwesishwankathelo.
ISICATSHULWA C

                                           I-IMEYILE
I-imeyile yimbalelwano ebhalwa kwikhompyutha ze ithunyelwe kwangayo. Injongo yayo
ikukuthumela umyalezo nolwazi. I-imeyile etiquette yindlela esigcina ngayo ithoni
ehloniphekileyo, efanelekileyo kunye neyobuchule kumxholo we-imeyile. Oku kuquka
ukusebenzisa upelo oluchanekileyo kunye nolwimi olusemxholweni. Nazi ke iindlela
zokubhala i-imeyile echanekileyo nesemgangathweni.

Qiniseka ukuba usebenzisa idilesi ye-imeyile echanekileyo yalowo umthumelela
umyalezo. Xa wenze njalo kwasekuqaleni wophawula ukuba umyalezo wakho uyakufika
apho uyakhona awusayi kuxinga. Usenokunyathelisa iidilesi zei-meyile zabanye abantu
xa ngaba le imeyile ithunyelwa kwiqela. Le yindlela yokuzikhusela ungabonakali
ushiyelela abanye, ze kubekho izikhalazo zokungawufumani umyalezo.
Bulisa    ngokuchanekileyo     ngokusebenzisa       ulwimi   olusemxholweni   kulowo
umthumelelayo, kuba i-imeile iziindidi ezimbini, kukho esesikweni nengekho sesikweni.
Qala kwaye ugqibezele ngezibuliso zobungcali zalowo umthumela umyalezo. Bhala
cacileyo umongo/umxholo we-imeyile ukuze lowo uthunyelelweyo awazi kakuhle
umxholo womyalezo. Umxholo ubaluleke kakhulu xa ubani ethumela umyalezo.
Qinisekisa ukuba usebenzisa upelo oluchanekileyo, igrama, kunye neziphumlisi kuyo
yonke i-imeyile ngoncedo lolukhangela upelo oluchanekileyo (ispell check).
Zimisele ukuyifunda kabini nakathathu phambi kokuba uyithumele ukuhlela upelo,
igrama, iziphumlisi kunye nomxholo we-imeyile. Sebenzisa ithoni yobungcali yalo
umthumela umyalezo khon’ukuze ifundeke kakuhle yamkeleke kumthunyelwa.
Kuphephe ukusebenzisa ikhowudi zeintanethi, ii-emoji, kunye neefonti eziphazamisayo
ezinokubonisa umfanekiso ongafanelekanga kuba zingawulahla umxholo womyalezo
ngamanye amaxesha. Sebenzisa isiphelo esichanekileyo ngokuxhomekeka kulowo
ubhalelwa umyalezo. Sona isiphelo sitolika ukwazana nokusondelelana nalo
ubhalelwayo, siya kwahluka ngokomxholo womcimbi obhalelwayo. Bhala igama lakho
ukuze icace ukuba isuka kuwe yonke le mbalelwano yale imeyile.
                     [Sicatshulwe kuwww.studentachievementcentre.com saze saguqulelwa esiXhoseni]

                                                                AMANQAKU ECANDELO B:                10

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                     (EC/SEPTEMBA 2022)

ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

UMBUZO 3: ISIBHENGEZO-NTENGISO

Funda esi sibhengezo-ntengiso uze uphendule imibuzo elandelayo.

ISICATSHULWA D

 Iintsholongwane zifa zithi waca yile            Ifumaneka kwagqirha-R,
 sanithayiza.                                    Dischem nakwaHoza
 Rhoqo                                           kuphela yeyam le.
 uyisebenzisa
 Uba nempilo
 yeyakho

                                                 Dr.R
                                                 SANITISER

                            Toll free: 0800
                            553318             [Sithatyathwe kuaerosolsanitiser.com saze sahlelwa]

3.1   Xela igama lemveliso ethengiswa kule ntengiso.                                                   (1)

3.2   Lityhila ntoni eli binzana ‘rhoqo’ uyisebenzisa‘ kwesi sibhengezo?                               (2)

3.3   Khetha impendulo engachanekanga ngokusetyenziswa kwesi sifanekisozwi
      ‘waca’ esikule ntengiso kwezi zingezantsi.

      A     Ziyakhula iintsholongwane.
      B     Ziyaphela iintsholongwane.
      C     Ziyaduma iintsholongwane.
      D     Ziyazula iintsholongwane.                                                                  (1)

3.4   Ungenza njani xa unomnqweno wokuthenga le mveliso ingentla?

      Xela iindlela zibeMBINI.                                                                         (2)

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                                      Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                9

3.5    Caphula igama elibonakalisa ukubanga elisetyenzisiweyo kule ntengiso.            (1)

3.6    Chaza umsebenzi wokuphindwaphindwa kweli gama dr.R kule ntengiso.                (1)

3.7    Ucinga ukuba lomfanekiso kagqirha ulumelo oluchanekileyo kule ntengiso?
       Xhasa impendulo yakho.                                                           (2)
                                                                                       [10]

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                      Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                   (EC/SEPTEMBA 2022)

UMBUZO 4: IKHATHUNI

Funda le khathuni uze uphendule imibuzo elandelayo.

ISICATSHULWA E

             Sibi esi siyobisi.

                                            Tyhini! Usatsho ukuba
                                            uzakuba ngugqirha?
                                            Akusemdaka.
                  ISAKHELO 1                                             ISAKHELO 2
                                   Enkosi
                                    tata

                                            Yiza ndikuhage … sizakuba
                                            nogqirha aphe khaya.
                  ISAKHELO 3                                            ISAKHELO 4

                                             [Ithathwe kusuccesspictures.com yaze yahlelwa]

4.1   Uphawo olubhalwe ecaleni komntu okwisakhelo 1, lunika eyiphi ingcinga?                   (1)

4.2   Bhala isifinyezi seli gama ugqirha.                                                      (1)

4.3   Ngqina ukuba umbulelo ucala nye kule khathuni.                                           (1)

4.4   Chaza umahluko kwimvakalelo ekwisakhelo sesi-2 nesakhelo sesi-4.                         (2)

4.5   Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. I-ilepsisi ibonakaliswe
      ngoluphi uphawu kwisakhelo sesine.

      A     Ngekoma.
      B     Ngamachaphaza.
      C     Ngesingxi.
      D     Ngechaphaza.                                                                       (1)

4.6   Sizathu sini esinokubangela ukuba ukhethe ukuba ngumzali okwisakhelo
      sesi-3? Xhasa impendulo yakho.                                                           (2)

4.7   Ingaba isenzo sokungxoliswa ngokukhunjuzwa ngomnqweno wakho ebomini
      siphumelele kule khathuni?                                                               (2)
                                                                                              [10]

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                                    Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)              ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                       11

UMBUZO 5: PROZI

5.1 Funda esi sicatshulwa uze uphendule imibuzo elandelayo.

     ISICATSHULWA F

                                    HAMBA NAM NDIPHELEKE

     Kulungile ke mandicele ummelwane akukhaphe ingekaqini imini. Beka apha ezo
     mphahla. Uzimisele ukujika nini mhlekazi? Mfo waseMavundleni uthetha ukuba
     unebango kwaba bantwana? Ngabantwana bam, kuba usisi akakho. Ndim
     owayesihla esenyuka exova eqeqesha ndincedisa uSis’ Nomanani. Xa
     litshonayo ngoku ilanga uzibona ukuba uzele, unabantwana. Khawuhambe
     wethu nanku ummelwane efika. Into endakusuka ndiyenze kukuya kuqhekeza
     elaa qhaga lwala ndlu.

     Ungamazi khona xa unokumbona uMhizana? Hee! Izinto zimanukwenzeka
     wayekhe wandilumkisa ke udade ngezinto zomhlaba. Umhlaba unento zawo
     ndikufungisa umma! Umntu unzima kanene.

             [Sithatyathwe kwincadi kaN.E. Buzani ‘Hamba Nam Ndipheleke’ Iphepha lama 136–137]

     5.1.1      Nika isininzi sesi sibizo ‘ummelwane’.                                            (1)

     5.1.2      Bhala esi sivakalisi singezantsi ngendlela echanekileyo ngokwemigaqo
                yokubhala.

                Beka apha ezo mphahla.                                                            (2)

     5.1.3      Chonga isibanjalo uze uxele nodidi lwaso kwesi sivakalisi singezantsi.

                Mfo waseMavundleni uthetha ukuba unebango kwaba bantwana?                         (2)

     5.1.4      Sibhekiselele kubani isakhi esikrwelewe umgca ngaphantsi kwesi
                sivakalisi silandelayo.

                Ndim owayesihla esenyuka exova eqeqesha ...                                       (2)

     5.1.5      Chonga isenzi esikuhlobo lokukhankanya kwesi sivakalisi silandelayo.

                Uzimisele ukujika nini mhlekazi.                                                  (1)

     5.1.6      Nika umsebenzi wesimamva u’kazi’ kwesi sibizi ‘ Mhlekazi’.                        (2)

     5.1.7      Chonga isichazi uze uxelele udidi lwaso kwesi sivakalisi silandelayo.

                Ngabantwana bam, kuba usisi akakho.                                               (2)

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1                (EC/SEPTEMBA 2022)

      5.1.8    Esi sikhombisi u‘elaa’ ... sisetyenziselwe ukubonisa isikhombisi
               esikudidi ...: Khetha ibeNYE kwezi zilandelayo ...

               A     lokuqala.
               B     lwesithathu.
               C     lwesithandathu.
               D     lwesibini.                                                                 (1)

      5.1.9    Tyumba isikhuzo esisetyenziswe kwisivakalisi esilandelayo.

               Hee! Izinto zimanukwenzeka wayekhe wandilumkisa ke udade ngezinto
               zomhlaba.                                                                        (1)

 5.2 UMFANEKISO

      Jonga lo mfanekiso uze uphendule imibuzo esekwe kuwo.

      ISICATSHULWA G

                                           MAMELANI NONKE NANTSI INKQUBO
        IMPUMELELO

                    Jongani pha

                                           [Uthathwe kuwww.fulcrum.rock.com waze wahlelwa]

      5.2.1 Bhala kwakhona esi sivakalisi silandelayo               usebenzise       igama
            elikwizibiyeli libe sisibizo esichanekileyo.

              (Ukuphumelela) isentabeni.                                                        (1)

      5.2.2 Yakha isivakalisi sibe kwixesha elizayo ngokubona emfanekisweni.
            Cwangcisa impendulo yakho ngolu hlobo:

                    Injongosenzi               Isenzi                     Intloko               (3)

      5.2.3 Fakela isimaphambili esichanekileyo kumagama akwizibiyeli.

              (..-fana) ubonisa (..-ntu)) indlela eya empumelelweni.                            (2)
                                                                                               [20]

                                                         AMANQAKU ECANDELO C:                    40
                                                            AMANQAKU EWONKE:                     80

Akuvumelekanga ukufota eliphepha                                                    Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2022/8c59f7f2-af90-499d-a420-ce2a3a9d1e6a) — isiXhosa FAL · Memo · 2022
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept2022/1651f4d7-46c1-4b50-a1e9-ea6adceae4f0) — isiXhosa FAL · QP · 2022
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 QP SEPT2022 (Corr 23 Aug)](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-qp-sept2022-corr-23-aug/84c9883f-167c-4b5b-b7e7-eda3f18f2708) — isiXhosa FAL · QP · 2022 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2022/5c6e63a5-b00b-47f2-95bf-b139f99ac9d0) — isiXhosa FAL · QP · 2022 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 GR12 QP SEPT2019](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-gr12-qp-sept2019/dde83a11-b28f-4e2e-8329-c695a8432578) — isiXhosa FAL · QP · 2019
- [XHOFA P1 GR12 QP SEPT2018](https://www.hlayiso.com/library/xhofa-p1-gr12-qp-sept2018/79f19e56-eb2d-45ba-ac44-48756421ecc8) — isiXhosa FAL · QP · 2018

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
