# isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2021 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2021, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept2021/c13f23a4-01ac-4ab0-be26-7a7e911cd7e7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept2021/c13f23a4-01ac-4ab0-be26-7a7e911cd7e7)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                     SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 12

                       SEPTEMBA 2021

 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO
        ISIKHOKELO SOKUMAKISHA (FAL)
             IPHEPHA LESIBINI (P2)

AMANQAKU:   70

                 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-16.

### Page 2

2                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2021)

 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

 1.    Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
       enye.

 2.    Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala ingamkelekanga,
       ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala ungayihoyi le yesibini
       nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.

 3.    Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
       ekunonjolwe ngayo kwimemo.

 4.    Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa ukunika
       inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika inqaku
       ngokufanelekileyo.

 5.    Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
       acaphule, makangohlwaywa.

 6.    Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye u-
       NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
       yeyona nto mayinikwe ingqalelo.

 7.    Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye
       LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe
       ingqalelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 3

(EC/SEPTEMBA 2021)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                    3

  ICANDELO A: INOVELI

  UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – K.S. BONGELA

  ISICATSHULWA A

  1.1   1.1.1        UThamsanqa ungumninawa kaLungile ✓/ bazalwa kunye ✓
                     / ULungile ngumkhuluwa kaThamsanqa. ✓                                  (1)

        1.1.2        Kungokuba wayexoxe akavumelana noNomakhwezi ngomcimbi
                     wokucelwa kukaThamsanqa ukuba aze kujonga ivenkile. ✓✓                 (2)

        1.1.3        Kunjalo kuba UNomakhwezi ungqwabalala, akathethi ngambeko xa
                     ethetha nomyeni wakhe uLungile ✓✓/ kuba uNomakhwezi usoloko
                     elugcwabevu ngumsindo edla ingxabano emzini wakhe. ✓✓                  (2)

        1.1.4        Uyindwendwela ✓✓ /uyihambela ✓✓/ uyivakashela. ✓✓                      (2)

        1.1.5        Seseli xesha lokhanyo ✓/ seseli xesha lempucuko. ✓                     (1)

        1.1.6        B ✓/ B ulwimi oludlelelelayo ✓/ ulwimi oludlelelelayo. ✓               (1)

        1.1.7        Ngowokuphumelela asinde kumayelenqe enziwe nguNozililo
                     okumbulala. ✓✓                                                         (2)

        1.1.8        Lelokuyondelelana kwezinto ✓ kuba impixano iya ikhula
                     ngokukhula. ✓✓                                                         (3)

        1.1.9        Kunjalo kuba yabanguye oshiyeka engumzali kuMpumelelo akube
                     eswelekile yena uLungile noNomakhwezi. ✓✓                              (2)

        1.1.10       Ngowokuba ekunyamezeleni ukho umvuzo ✓✓/ ngowuba akuhlali
                     kukubi ebomini, akho amaxesha okukhanya.

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                       (2)

                                                   KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 4

4                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2            (EC/SEPTEMBA 2021)

    ISICATSHULWA B

    1.2 1.2.1   Lelokuvuyisana noMpumelelo kuba ephumelele izifundo zakhe. ✓✓           (2)

        1.2.2   (a) Ngumfanekiso-ngqondweni weliso ✓/ owokubona. ✓                      (1)

                (b) Ukuphinyela komntu ezama ukuphutshuluka phakathi kwabantu
                    bengakwazi kumbamba. ✓✓                                             (2)

        1.2.3   Sesokubanjwa kootsotsi ababethunywe nguNozililo ukuba batshise
                ivenkile yakwaNtsibande. ✓✓                                             (2)

        1.2.4   Ngokuthi ibenguLizzie othandana nesigebenga esasithengwe
                nguNozililo ukuba sibulale uMpumelelo emdanisweni, yabanguye
                osindisa uMpumelelo ekugwazweni sesi sigebenga. ✓✓                      (2)

        1.2.5   Kukuba wayecinga ukuba iyelenqe lakhe lokubulala uMpumelelo
                liphumelele. ✓✓                                                         (2)

        1.2.6   Ngumxholwana wobugebenga. ✓✓                                            (2)

        1.2.7   Yinoveli engemiba yentlalo ✓ kuba idandalazisa iimeko zentlalo
                yabantu. ✓                                                              (2)

        1.2.8   Limfanele kuba ukwazile ukoyisa imiqobo abekelwe yona nguNozililo
                wada waphumelela waba ngugqirha ophume izandla. ✓✓                     (2)
                                                                                      [35]

                                                      AMANQAKU ECANDELO A:              35

                                            OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 5

(EC/SEPTEMBA 2021)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                   5

  UMBUZO 2: UMQOL’UPHANDLE – P.M. NGANI

  ISICATSHULWA C

  2.1 2.1.1          Bangamapolisa ancedisana nokugcina umthetho njengoHlobo ukuba
                     engumcuphi ✓ / bangabantu bomthetho bonke. ✓                          (1)

        2.1.2        Kungokuba wayesenza uphando lwetyala lokubulawa kukaEddie
                     osisithandwa sikaLinda ngoko ke engafuni ukuba abantu bangene
                     ngenxa yokoyikisela ukuba bangaluphazamisa uphando lwakhe. ✓✓         (2)

        2.1.3        Kunjalo kuba uEddie wayengudlalani onezithandwa ezininzi kuba
                     nangoku aswelekayo wayehamba noLulama emotweni hayi uLinda
                     kwakugcwele apho yingqokelela yezinto ezakhayo kunye
                     nemfitshi-mfitshi yamabhinqa. ✓✓                                      (2)

        2.1.4        Liqela ✓✓ / yintlaninge. ✓✓                                           (2)

        2.1.5        Seseli xesha lokhanyo ✓/ seseli xesha lempucuko. ✓                    (1)

        2.1.6        B ✓/ B ulwimi oludlelelelayo ✓/ ulwimi oludlelelelayo. ✓              (1)

        2.1.7        Ngowokuphumelela ukubamba de kugwetywe abona babulali
                     bakaEddie. ✓✓                                                         (2)

        2.1.8        Lelokuyondelelana kwezinto ✓ kuba impixano iya ikhula
                     ngokukhula. ✓✓                                                        (3)

        2.1.9        Kunjalo kuba yabanguDuma Hlelo ohambisa ngeenkcukacha
                     ezibalulekileyo kuHlobo ngenjongo yokusindisa uLinda ✓✓/ nguye
                     owanikisa ngobungqina ngendlela amazi ngayo uLinda namalungu
                     aseMoonglow awathi andwendwela kwaLinda ✓✓/ waveza ukumazi
                     uLinda nendlela athandana ngayo noEddie ✓✓/ nguye owaba
                     ngumkhuseli kaLinda ngethuba wayejijisana noHlobo ✓✓/nguye
                     owabasesona sicaka sithembakeleyo sikaLinda emhambela
                     ematyaleni ✓✓/ nguye owayeqinisekisa ukuba ummeli kaLinda
                     uKhumalo unolwazi ngokubanjwa kukaLinda. ✓✓

                     [Nayiphi enye kwezi.]                                                 (2)

        2.1.10 Ngowokuba ingalo yomthetho inde ✓✓/ ngowokuba akukho nto
               ifihlakala kwaphela. ✓✓

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                     (2)

                                                    KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 6

6                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2021)

    ISICATSHULWA D

    2.1   2.2.1   Wayetshintsha amavili emoto kaLinda. ✓✓                                   (2)

          2.2.2   (a)   Ngoweliso. ✓                                                        (1)

                  (b)   Umntu omi bhuxe ethintela ukuba kungangeni mntu kuloo
                        mnyango. ✓✓                                                         (2)

          2.2.3   Sesokubulawa kukaEddie Maga noLulama Zuma. ✓✓                             (2)

          2.2.4   Ngokuthi ibenguJoe Bumba onikisa ngeenkcukacha zeTape Recorder
                  kuHlobo ✓✓/ nguJoe Bumba owaveza iinkcukacha ngenenekazi
                  elingaziwayo elangena ebhayaskophu ngobusuku bokufa
                  kukaEddie ✓✓/ nguJoe owaveza ubungqina ngemoto nendawo
                  eyemisa kuyo yaze yacima izibane. ✓✓

                  [Nayiphi enye kwezi.]                                                     (2)

          2.2.5   Kukuba wayembona uHlobo njengomntu oze kuhlasela usisi wakhe
                  ongenzanga nto. ✓✓                                                        (2)

          2.2.6   Ngumxholwana wobugebenga. ✓✓                                              (2)

          2.2.7   Yinoveli engemiba yentlalo ✓ kuba idandalazisa iimeko zentlalo
                  yabantu. ✓                                                                (2)

          2.2.8   Limfanele kuba ukwazile ukulinda ithuba elide engade atshatwe
                  nguEddie. ✓✓                                                             (2)
                                                                                          [35]

                                                             AMANQAKU EWONKE:               35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 7

(EC/SEPTEMBA 2021)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                 7

  UMBUZO 3

  UMONWABISI: ZAMA A. JAPHTA

  ISICATSHULWA E

  3.1 3.1.1          Wayengazalani koko wayezelelwe kwaThandabantu ngunina
                     owayesisimumumu engaziwa apho wayesuka khona. ✓                     (1)

        3.1.2        Kungokuba abantu baseNtshiqo neziphaluka baqaphela ububele
                     bakhe nezinwe baza bathiya ivenkile yakhe ukuba
                     kukwaThandabantu baza naye bamthiya igama lokuba
                     nguThandabantu ngenxa yobubele nothando lwakhe. ✓✓                  (2)

        3.1.3        Kungokuba aba bantwana bakaMaMtolo babenomona bubukho
                     bukaMonwabisi phakathi kwekhaya kungekho nto abenza yona
                     yena uMonwabisi ukubenza bazive bethathelwe indawo yabo ✓✓
                     /abantwana bakaMamTolo babemchukela nje kungekho sizathu
                     kuba yena wayemncinci kunabo engabenzi nto imbi. ✓✓                 (2)

        3.1.4        Ubungqwabalala. ✓✓                                                  (2)

        3.1.5        Seseli xesha lokhanyo ✓/ seseli xesha lempucuko. ✓                  (1)

        3.1.6        B ✓/ B oluchukumisayo ✓/ oluchukumisayo. ✓                          (1)

        3.1.7        Ngowokuphakama abuyele kwimeko encumisayo ecetyiswe
                     nguMonwabisi emva kokunikezela akufumanisa ukuba amashishini
                     akhe atshabalele ✓✓/ ngowokufezeka kwephupha lakhe nokubuya
                     kwesidima sakhe sobudoda ebesele esibona sisimka xa amashishini
                     akhe ebhanga. ✓✓                                                    (2)

        3.1.8        Lelokuyondelelana kwezinto ✓ kuba impixano iya ikhula
                     ngokukhula. ✓✓                                                      (3)

        3.1.9        Kunjalo kuba yaba nguZangone onika uMonwabisi imiqathango
                     malunga nolawulo lwamashishini kaThandabantu. ✓✓                    (2)

        3.1.10       Ngowokuba ekunyamezeleni ukho umvuzo ✓✓/ ngowokuba
                     impumelelo isentabeni. ✓✓                                           (2)

                                                 KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 8

8                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2              (EC/SEPTEMBA 2021)

    ISICATSHULWA F

    3.2 3.2.1   Kungokuba wayephiwe ivenkile ukuba ibeyeyakhe asebenze
                kuyo ✓✓/ kungokuba yayisele inguye umnini-venkile. ✓✓                     (2)

        3.2.2   (a)   Ngumfanekiso ngqondweni weliso ✓/ ngowokubona. ✓                    (1)

                (b)   Ngowomntu omde omkhulu ngomzimba ✓✓/ ngowomntu
                      osukileyo egadeni onesiqu. ✓✓                                       (2)

        3.2.3   Sesokusweleka kukaGcinumzi unyana wakhe. ✓✓                               (2)

        3.2.4   NguMonwabisi obangele ukuba uThandabantu angaphelelwa lithemba
                lokuba unaye unyana akuswelekelwa ngowakhe, uGcinumzi, ude
                wamnceda nasekuvuseni amashishini
                akhe esifa ✓✓/ nguMonwabisi ovuselele amashishini kaThandabantu
                wangumthuthuzeli nomxolelanisi kusapho lakwaSihlunu
                olwalungamboneli ntweni ngaphambili. ✓✓                                   (2)

        3.2.5   Sesokuba wayezakuqeshiselwa ukuqhuba le venkile yayiyeyakowabo
                ngaphambili ngoko ke wayeyazi ukuba imali iza kungena
                ngokukhawuleza xa amatanki esekho. ✓✓                                     (2)

        3.2.6   Ngowobuntu. ✓✓                                                            (2)

        3.2.7   Yinoveli engemiba yentlalo ✓ kuba idandalazisa iimeko zentlalo
                yabantu. ✓                                                                (2)

        3.2.8   Limfanele kuba ukufika kwakhe ebomini bukaThandabantu ufike
                wamonwabisa kakhulu ngendlela abeluncedo ngayo ukususela
                ekhaya ukuya kumashishini kaThandabantu. ✓✓                              (2)
                                                                                        [35]

                                                       AMANQAKU ECANDELO A:              35

                                        OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 9

(EC/SEPTEMBA 2021)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                  9

  ICANDELO B: IDRAMA

  UMBUZO 4: NDIYEKENI: D.M. JONGILANGA

  ISICATSHULWA G

  4.1 4.1.1          UNonci yinkosikazi kaMadala ✓/ ngumntu nenkosikazi yakhe. ✓          (1)

        4.1.2        Kungokuba wayeyekucela uncedo lokuba angagxothwa esikolweni
                     njengoko uMadala engusihlalo wekomiti yesikolo ethatha izigqibo
                     esikolweni ✓✓/ wayeyokucela ukuba athethelelwe njengoko wayesazi
                     ukuba wayekhe wamnceda ngaphambili kuba engusihlalo. ✓✓              (2)

        4.1.3        Kunjalo kuba uthe akuxoxiswa uNdila eofisini kaMawonga
                     oyinqununu yaseNobutho, kwacaca ukuba nguye omakabethe
                     ngenqindi phantsi emxelela uNdila ukuba umsebenzi wakhe
                     uyaphela. ✓✓                                                         (2)

        4.1.4        Ukuzifaka ingxaki. ✓✓                                                (2)

        4.1.5        Seseli xesha lokhanyo ✓/ seseli xesha lempucuko. ✓                   (1)

        4.1.6        B ✓/ B oludlelelelayo ✓/ oludlelelelayo. ✓                           (1)

        4.1.7        Ngowokungena emgibeni wokunxila. ✓✓                                  (2)

        4.1.8        Lelokuyondelelana kwezinto ✓ kuba impixano iya ikhula
                     ngokukhula. ✓✓                                                       (3)

        4.1.9        Kunjalo kuba watsho waziwa umkhuba kaNdila wokunxila nokuthuma
                     abantwana besikolo utywala esirhoxweni ngexesha lesikolo. ✓✓         (2)

        4.1.10 Ngowokuba impindezelo ayilunganga kuba ibuya ngaye umntu
               oyenzayo. ✓✓                                                               (2)

                                                    KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 10

10               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2              (EC/SEPTEMBA 2021)

  ISICATSHULWA H

  4.2 4.2.1     Kukuba uZanele eza kufumana omnye umntu azakuxhwitha kuye imali
                njengoko engasenamali uMawonga. ✓✓                                        (2)

       4.2.2    (a)    Ngumfanekiso-ngqondweni weliso ✓/ ngowokubona. ✓                   (1)

                (b)    Ukusithela ungabonakali nakancinci. ✓✓                             (2)

       4.2.3    Sesokuba wayephelelwe ngumsebenzi engasenayo imali yokubheja
                uZanele, naye Funeka. ✓✓                                                  (2)

       4.2.4    NguJerry owasetyenziswa nguFuneka ukutsala uMawonga amfundise
                utywala. ✓✓                                                               (2)

       4.2.5    Kungokuba uThandiwe wayethathe isigqibo sokuba akasoze alwe, uya
                kuzibuyela uMawonga akuthanda ✓✓/ wayengafuni ukuthoba isidima
                sakhe esoyika ukuba hleze uMawonga amphoxe phambi
                koZanele. ✓✓                                                              (2)

       4.2.6    Ngowenkohlakalo ✓✓/ ngowokungabikho kothando lokwenyani ✓✓
                / ngowentliziyo engcolileyo engenabuntu. ✓✓                               (2)

       4.2.7    Ngumdlalo oyintlekele ✓ kuba inesiphelo esinokufa nosizi. ✓               (2)

       4.2.8    Limfanele kuba nguye obase umlilo wokutshisa uNdila aphelelwe
                ngumsebenzi ikwanguye nobethundeza uNdila efuna ukuba
                aziphindezele kuMawonga ✓✓/ nguye noye kuMadala baze babiza
                abahloli ukuze uMawonga abhaqwe enxilile aze agxothwe kuqeshwe
                yena endaweni kaMawonga ✓✓/ ngumphembi wemililo. ✓✓

                [Nayiphi enye kwezi.]                                                    (2)
                                                                                        [35]

                                                       AMANQAKU ECANDELO B:               35

                                             OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 11

(EC/SEPTEMBA 2021)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                 11

  UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA: M. MLOKOTI

  ISICATSHULWA I

  5.1 5.1.1          UMaTshezi yinkosikazi kaNcaphayi ✓/ ngumntu nenkosikazi yakhe. ✓       (1)

        5.1.2        Kungokuba wayeselengene kumgibe kaNoyongo wokumloba
                     ngeselula ukuze abelixhoba likaThambolenyoka ✓✓/ iBlackberry
                     ayinikwe nguNoyongo yayisele isitshintshile isimo sakhe
                     engasalawuleki. ✓✓                                                     (2)

        5.1.3        Kunjalo kuba wayengabambeki ehamba iindlela
                     ezingaqondakaliyo. ✓✓                                                  (2)

        5.1.4        Imkhathazayo ✓✓/ imhluphayo. ✓✓                                        (2)

        5.1.5        Seseli xesha lokhanyo ✓/ seseli xesha lempucuko. ✓                     (1)

        5.1.6        B ✓/ B ebethelelekileyo ✓/ ebethekileyo. ✓                             (1)

        5.1.7        Kukuphumelela ukubambisa uThambolenyoka ade agwetywe iminyaka
                     engama-25 ejele kuphele ukuxhatshazwa kwabantwana
                     abangamantombazana. ✓✓                                                 (2)

        5.1.8        Lelokuyondelelana kwezinto ✓ kuba impixano iya ikhula
                      ngokukhula. ✓✓                                                        (3)

        5.1.9        Kunjalo, kuba wathi uDina akusebenzisana noSajini Gxalaba watsho
                     wabanjwa uThambolenyoka obekade engafunyanwa yingalo
                     yomthetho. ✓✓                                                          (2)

        5.1.10 Ngowokuba kuthatha umntu omnye ukumela inyaniso nobulungisa
               ukuze kutshintshe iimeko zabanye abantu. ✓✓                                  (2)

                                                   KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 12

12               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2021)

  ISICATSHULWA J

  5.2   5.2.1     Kukufumanisa ukuba kuyaswelekwa ngabasebenzi bakhe naye
                  ngoku usexhaleni lokuba angasuka alandele kwaye basweleka
                  ngendlela enye ebonakalisa ukuba abatsotswanga kuba izipaji zabo
                  zifunyanwa zisekubo bona beswelekile. ✓✓                                 (2)

        5.2.2     (a)     Ngumfanekiso-ngqondweni weliso ✓ ngowokubona. ✓                  (1)

                  (b)     Ukulala natya komntu ongenalulawulo lomzimba wakhe kuba
                          engasaphefumli. ✓✓                                               (2)

        5.2.3     Sesokuthiyisela uThambolenyoka ngokuthi bathathe ooNozici baye
                  kubavalela bakugqiba bathathe unodoli omkhulu bamgqume
                  ngelaphu eluhlaza ✓✓/ yindlela enye abasweleka ngayo
                  abaqeshwa bakhe kuba bonke bahlatywa ngencula omnye emva
                  komnye. ✓✓                                                               (2)

        5.2.4     Ngokuthi ibenguye oloba uDina ukuze ekugqibeleni abanjwe
                  uThambolenyoka ✓✓/ ngokuthi ibenguye oloba uDina ngeselula
                  emthembisa ngomsebenzi wasehotele, uDina ecinga ukuba
                  ngowobuweyitala kanti kuloko eza kumdibanisa noThambolenyoka
                  amxhaphaze, amxhaphazise nangabatyeleli kwihotele yakhe
                  emtyisa neziyobisi. ✓✓                                                   (2)

        5.2.5     Sesokuba uThambolenyoka wayebagxagxamisa ebathuka ethetha
                  kakubi nabo ✓✓/ ebenyanzela ukuba babambe intombazana enxibe
                  impahla emnyama eyoyikekayo akholelwa ukuba yiyo le ibulele
                  ooNozici. ✓✓                                                             (2)

        5.2.6     Ngowokuxhaphaza abantwana abangamantombazana ✓✓/
                  ngowokubulala ikamva lamantombazana ngesondo neziyobisi. ✓✓              (2)

        5.2.7     Yidrama eyintlekele-siyoliso ✓ kuba inesiphelo esibi kanti kukwakho
                  nemincili yokuphumelela kukaDina. ✓                                      (2)

        5.2.8     Limfanele kuba izenzo zakhe zokungcola zihlaba njengethambo
                  lenyoka elinobuhlungu nobungozi. ✓✓                                     (2)
                                                                                         [35]

                                                       AMANQAKU ECANDELO B:                35

                                              OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 13

(EC/SEPTEMBA 2021)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                 13

  ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

  UMBUZO 6: IKHIKHIZELA LASEDANGWANA – LL NGEWU & E.Z GUQA

  ISICATSHULWA K

  IKHIKHIZELA LASEDANGWANA

  6.1 6.1.1          UFanabekho ngunyana kaMaNkosohlanga. ✓                                (1)

        6.1.2        Wayekhathazekile ngokuswelekelwa nguyise waza walishiya
                     ngomhla womngcwabo ikhaya lakhe watshipha. ✓✓                         (2)

        6.1.3        Kukuba wayeshiyeke yedwa ebomini kungasekho bani kuba umyeni
                     wakhe eswelekile nonyana wakhe etshiphile. ✓✓                         (2)

        6.1.4        Idlaka ✓✓/ ifihlo. ✓✓                                                 (2)

        6.1.5        Seseli xesha lokhanyo ✓/ seseli xesha lempucuko. ✓                    (1)

        6.1.6        B ✓/ B olurheshayo ✓/ olurheshayo. ✓                                  (1)

        6.1.7        Ngowokusinda ezandleni zabahlali ababembethela ukumbulala
                     ukuze athathe isigqibo sokubuyela ekhaya. ✓✓                          (2)

        6.1.8        Lelokuyondelelana kwezinto ✓ kuba impixano iya ikhula
                     ngokukhula. ✓✓                                                        (3)

        6.1.9        Kunjalo kuba wayeza kufela emanyaleni engaziwa ngunina ukuba
                     uphi. ✓✓                                                              (2)

        6.1.10 Ngowokuzithoba ✓✓/ ngowokuziqonda. ✓✓                                       (2)

                                                  KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 14

14               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2021)

  ISICATSHULWA L

  UMNTU AKALAHLWA- LL NGEWU

  6.2 6.2.1      Kukumitha kweentombi zakhe zisafunda. ✓✓                                  (2)

       6.2.2     (a)    Ngumfanekiso-ngqondweni weliso ✓/ ngowokubona. ✓                   (1)

                 (b)    Ukuphuma ngokukhawuleza kwindawo emxinwa. ✓✓                       (2)

       6.2.3     Kungokuba babegxothiwe nguMathidala. ✓✓                                   (2)

       6.2.4     Ngokuthi amkele abantwana bomnakwabo akubagxotha yena ✓✓/
                 ngokuthi abeyindawo yokubalekela bakugxothwa nguyise
                 abantwana ✓✓/ ukubamkela bakugxothwa nokuzama ukuxolelanisa
                 nangona engakhange aphumelele. ✓✓                                         (2)

       6.2.5     Kungokuba wayemoyika uMathidala kuba wayengqwabalala
                 kakhulu. ✓✓                                                               (2)

       6.2.6     Ngowenkohlakalo ✓✓/ ngowesohlwayo esibonisa
                 ukungabinaluvelwano. ✓✓                                                   (2)

       6.2.7     Libali elingemiba yentlalo ✓ kuba lidandalazisa imiba yentlalo. ✓         (2)

       6.2.8     Limfanele kuba ubathandile abantakwabo, uwe evuka nabo bade
                 baphumelela ebomini. ✓✓                                                  (2)
                                                                                         [35]

                                                        AMANQAKU ECANDELO C:               35

                                              OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 15

(EC/SEPTEMBA 2021)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                  15

  ICANDELO D: ISIHOBE

  UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S Maputi nabanye

  IYUNIVESITHI YASEFORT HARE – S. MAPUTI

  7.1 7.1.1      Kuthethwa ukuba idolophu yaseDikeni ixhathise ngale dyunivesithi
                 yaseFort Hare kwaye kufumaneka ulwazi oluninzi kule dyunivesithi
                 ngenxa yokutyeba kwayo. ✓✓                                              (2)

        7.1.2    “Ubombo lujonge ezantsi.” ✓✓                                            (2)

        7.1.3    Imbongi yonwabile ✓ kuba kuba incoma, ikhahlela idyunivesithi
                 yaseDikeni. ✓                                                           (2)

        7.1.4    (a)   Ngumfanekiso-ngqondweni weliso ✓/ owokubona. ✓                    (1)

                 (b)   Umbele ogcwele ubisi ekulindeleke ukuba kondliwe usapho
                       kuwo. ✓✓                                                          (2)

        7.1.5    Yindlala ✓ nentlupheko. ✓                                               (2)

        7.1.6    B ✓/ B yimpinda ✓/ yimpinda. ✓                                          (1)

        7.1.7    “Nabaphambuki imbala bafunda lutho.” ✓✓                                 (2)

        7.1.8    Ngutata uNelson Mandela ✓✓                                              (2)

        7.1.9    Ngowokuncoma idyunivesithi yaseDikeni ngemisebenzi yayo emihle
                 eyenzele uluntu. ✓✓                                                     (2)

                                                KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 16

16               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2            (EC/SEPTEMBA 2021)

 UNJINGALWAZI P.T MTUZE – Z. MTUMANE

 7.2   7.2.1     Sivulwa ngesikhahlelo, Aa! ✓✓                                          (2)

       7.2.2     Ngowomntu ofundileyo othwele izidanga. ✓✓                              (2)

       7.2.3     E-UNISA ✓
                 E-Rhodes ✓
                 E-Kapa ✓                                                               (3)

       7.2.4     Kuthiwa wayefunda ngekhandlela. ✓✓                                     (2)

       7.2.5     KuNjingalwazi P.T. Mtuze. ✓                                            (1)

       7.2.6     Esi sibongo sakhiwe ngezitanza ezithathu ezinemiqolo
                 engalinganiyo. ✓✓                                                      (2)

       7.2.7     Ngowokuba uNjingalwazi usebenze ngeelwimi, isiXhosa nesiNgesi
                 esebenzela ukuba iintlanga zezi lwimi zikwazi ukuvana. ✓✓              (2)

       7.2.8     Owokuba umntu makasebenze kakuhle ukuze aziwe ngemisenzi
                 yakhe emihle. ✓✓                                                       (2)

       7.2.9     NguZ. Mtumane. ✓                                                      (1)
                                                                                      [35]

                                                      AMANQAKU ECANDELO D:              35

                                                          AMANQAKU EWONKE:              70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 TRIAL 2018 printready 29.08.18](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-trial-2018-printready-29-08-18/befb02a1-fc86-4524-9c28-0882b38cf9bd) — isiXhosa FAL · Memo · 2018
- [XHOSA FAL P2 MEMO SEPT 2017](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-sept-2017/632d8ab0-6f2e-4d44-9dc9-1278e4d32ed3) — isiXhosa FAL · Memo · 2017
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2021/8c252ee9-bd73-4f01-9972-d9b51142d9b4) — isiXhosa FAL · QP · 2021 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2021](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2021/78ad8760-e512-4d9c-99c1-76478a9e4251) — isiXhosa FAL · QP · 2021
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — isiXhosa FAL · QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2024-watermark/53920582-7e5a-4aea-84d0-f4203209aca1) — isiXhosa FAL · QP · 2024

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 QP SEPT2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-qp-sept2024-watermark/ef555ff8-729d-4666-ac27-2d8fb1cef7e2) — QP · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
