# isiXhosa FAL Grade 12 P2 2022 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the September Preparatory Exams 2022, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept2022/d5da10c2-df18-4b5a-a1b6-2a95cf58cd38
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: September Preparatory Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P2 2022 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept2022/d5da10c2-df18-4b5a-a1b6-2a95cf58cd38)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2022. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                          NATIONAL
                     SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 12

                       SEPTEMBA 2022

 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO
                     (FAL)
              IPHEPHA LESIBINI (P2)
           ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

AMANQAKU:   70

                 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-16.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2           (EC/SEPTEMBA 2022)

 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

 1.    Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
       enye.

 2.    Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala
       ingamkelekanga, ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala
       ungayihoyi le yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.

 3.    Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
       ekunonjolwe ngayo kwimemo.

 4.    Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
       ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
       inqaku ngokufanelekileyo.

 5.    Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
       acaphule, makangohlwaywa.

 6.    Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye
       u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
       yeyona nto mayinikwe ingqalelo.

 7.    Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye
       LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe
       ingqalelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                 3

ICANDELO A: INOVELI

UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – K.S. BONGELA

ISICATSHULWA A

 1.1 1.1.1      UYolisa ngudadobawo kaNomakhwezi. ✓                                  (1)

       1.1.2    ‘… mikhwa’ … ✓✓                                                      (2)

       1.1.3    (a)   Kunjalo kuba wayethetha nakanjani ethetha
                      ngokungenantlonipho kuYolisa/ Xa ethetha ngomyeni wakhe
                      ude athi, “akazokugezelwa yinja yena.” ✓✓                      (2)

                (b)   Kumfake engxakini yokusoloko esilwa nomyeni wakhe/ngokuthi
                      umtshato wakhe ube krakra. ✓                                   (1)

       1.1.4    Umcengile/emthomalalisa ✓                                            (1)

       1.1.5    Saphumelela ✓ ngokuba waphela etyoboza iifestile zemoto
                yomsebenzi kaLungile. ✓                                              (2)

       1.1.6    Kunjalo kuba kukhankanywe ingqesho kaLungile. ✓✓                     (2)

       1.1.7    (a)   iii ✓/iii sisihobe ✓/ sisihobe. ✓

                (b)   (iv) ✓/ ibali elifutshane ✓/ ibali elifutshane. ✓

                (c)   (i) ✓/(i) yidrama ✓/yidrama ✓                                  (3)

       1.1.8    Ngokuthi kutsho kuvele uThamsanqa othatha indawo yakhe
                ekukhuliseni uMpumelelo. ✓✓                                          (2)

       1.1.9    Kukunyamezela ✓✓/ kukuthembeka ✓✓                                    (2)

                                                 KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2022)

ISICATSHULWA B

1.2   1.2.1    Yeyokuba afumane ivenkile yakwaNtsibande akholelwa ukuba ililifa
               lakwaMakhwetshu. ✓✓                                                        (2)

      1.2.2    Kungokuba wayekholelwa ukuba uMosia wayeyifumene
               ngamaqhinga kuba waseza uSondlo utywala ngoko wayengekho
               zingqondweni ngexesha enikezela ngevenkile. ✓✓                             (2)

      1.2.3    Uthi xa ethetha nayo, ‘abanye abantu abamathanga njengawe lo.’✓✓           (2)

      1.2.4    Kungokuba wayesithi le venkile yathengwa ngomgunyathi. ✓✓                  (2)

      1.2.5    Ongaphandle ✓ kuba ubona konke okuqhubeka ebalini. ✓✓                      (3)

      1.2.6    (a) UNomakhwezi watyoboza imoto yomsebenzi kaLungile. ✓
               (b) UMpumelelo wandisa isibhedlele eLusikisiki. ✓                          (2)

      1.2.7    Ngumxholwana wobugebenga. ✓✓                                               (2)

      1.2.8    Yeyokuthunga ibali iliqhube libheke phambili ✓✓/ inika ibali amandla
               okuba liqhubeke libheke phambili. ✓✓                                      (2)
                                                                                        [35]

                                                       AMANQAKU ECANDELO A:               35

                                             OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                  5

 UMBUZO 2: UMQOL’UPHANDLE – P.M. NGANI

 ISICATSHULWA C

 2.1 2.1.1      Bayathandana ✓/uEddie wayesisithandwa sikaLinda. ✓                     (1)

       2.1.2    ‘… ngephanyazo ’✓✓                                                     (2)

       2.1.3    (a)   Kunjalo kuba wayalela amapolisa esithi, ‘Ndifuna omnye wenu
                      andikhaphe xa ndingenayo ngaphakathi. ✓✓                         (2)

                (b)   Kumenze ukuba abe nomonde aphengulule iileta ade afumane
                      kanye le leta yayibophelela uLinda njengombulali. ✓              (1)

       2.1.4    Ekhangela engashiyi nanye indawo. ✓/ephica engashiyi nanye into. ✓     (1)

       2.1.5    Waphumelela kuba ekugqibeleni uHlobo wafumana ulwazi ngeTape
                recorder eyayineenkcukacha ngamalungu aseMoonglow athe kanti
                ngabo ababulele uEddie noLulama, olo lwazi lwamnceda ukuba
                kubanjwe abona babulali. ✓✓                                            (2)

       2.1.6    Kukula maxesha okhanyo kuba kuthethwa ngobukho bee-ofisi
                kwisicatshulwa. ✓✓                                                     (2)

       2.1.7    (a)   iii ✓/iii sisihobe ✓/ sisihobe. ✓

                (b)   (iv) ✓/ libali elifutshane ✓/ ibali elifutshane. ✓

                (c)   (i) ✓/ /(i) yidrama ✓/// yidrama ✓                               (3)

       2.1.8    Ngokuthi kudule ubugewu obuqhutywa ngamalungu aseMoonglow
                Night Club. ✓✓/ ngokuthi kuvele ukusebenzisana kwamalungu
                aseMoonglow nabathengisi bentsangu amaMpondo. ✓✓                       (2)

       2.1.9    Kukubanesibindi ✓✓/ kukunyamezela ✓✓ kukuncekelela ✓✓/
                kukuthanda umsebenzi wakhe. ✓✓                                         (2)

                                                 KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2              (EC/SEPTEMBA 2022)

ISICATSHULWA D

2.2 2.2.1      Yeyokutyholwa nguMdoda olilungu laseMoonglow efuna ukuba
               inkundla imbone njengoyena mbulali kaEddie. ✓✓                           (2)

      2.2.2    Kukunika ubungqina kuphando lwetyala lokubulawa kukaEddie. ✓✓            (2)

      2.2.3    Ngokuthi athi xa ethetha ngoLinda athi ‘Kunokwenzeka ke ngoko
               ukuba ummangalelwa waqhutywa bubukhwele kwisenzo atyholwa
               ngaso.’ ✓✓                                                               (2)

      2.2.4    Kungokuba uHlobo wayefumene obunye ubungqina esaqhubeka
               nophando ngoko ke wayesalandela iinkcukacha awayezivile zokuba
               kukho iTape Recorder eselugcinweni. ✓✓                                   (2)

      2.2.5    Ongaphandle ✓ kuba uvelele konke okuqhubeka ebalini. ✓✓                  (3)

      2.2.6    (a)    UThembisa Ntlokonkulu wahambela kwisikhululo samapolisa. ✓

               (b)    UHlobo waya eFemina House ukuya kubuza malunga nemink
                      coat. ✓                                                           (2)

      2.2.7    Ngowobugewu ✓✓/ ngowokunyoluka ✓✓/ ngowobukrelemnqa. ✓✓                  (2)

      2.2.8    Yeyokuthunga ibali iliqhube libheke phambili ✓✓/ inika ibali amandla
               okuba liqhubeke libheke phambili. ✓✓                                     (2)
                                                                                       [35]

                                                          AMANQAKU EWONKE:               35

                                        OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                7

UMBUZO 3

UMONWABISI: ZAMA A. JAPHTA

ISICATSHULWA E

3.1     3.1.1    UMonwabisi ngumntwana owakhuliswa nguThandabantu emva
                 kokuswelekelwa ngunina owayesisimumu. ✓                             (1)

        3.1.2    ‘… mvuzemvuze …’ ✓✓                                                 (2)

        3.1.3    (a)   Kutshiwo kwisicatshulwa ukuba abantwana bakaThandabantu
                       babesoloko benesikhalazo sokuba yena uMonwabisi uthandwa
                       ngokugqitha bona nguyise. ✓✓                                  (2)

                 (b)   Ngokuthi akubamdala ibenguye owongamela amashishini
                       kaThandabantu ✓/ kumncede ngokuba afunde ngoshishino
                       apho ephela enolwazi lokongamela amashishini kaThandabantu
                       ngempumelelo. ✓                                               (1)

        3.1.4    Bevalelwa nguMonwabisi kwisithuba sokufumana uthando ✓/
                 bathathelwa uthando lwabo nguMonwabisi. ✓                           (1)

        3.1.5    Awuzange uphumelele kuba uMonwabisi waphela enikwa
                 amashishini kaThandabantu ukuba awalawule. ✓✓                       (2)

        3.1.6    Kunjalo kuba kuthethwa ngobukho bevenkile. ✓✓                       (2)

        3.1.7    (a)   iii ✓/iii sisihobe ✓/ sisihobe ✓

                 (b)   (iv) ✓/ ibali elifutshane ✓/ ibali elifutshane ✓

                 (c)   (i) ✓/(i) yidrama ✓// yidrama ✓                               (3)

        3.1.8    Ngokuthi kushiyeke uMonwabisi yedwa njengonyana kaThandabantu
                 ukuze akwazi ukufumana ithuba lokuphatha amashishini
                 kaThandabantu. ✓✓                                                   (2)

        3.1.9    Kukunyamezela ✓✓/ kukubanomonde ✓✓                                  (2)

                                                  KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2022)

ISICATSHULWA F

3.2   3.2.1    Yeyokujikelwa ngabasebenzi babo bababele imali yevenkile. ✓✓              (2)

      3.2.2    Kukuba wayemthembile ukuba uza kwenza ngohlobo athanda ngalo
               umyeni wakhe. ✓✓                                                          (2)

      3.2.3    Kunjalo kuba kutshiwo kwisicatshulwa ukuba ‘kuye umsebenzi
               wayengumsebenzi qha qwaba, hayi enye into ✓✓/ Kwakufanelekile
               kuye, ukuba umsebenzi ayazi indawo yakhe’. ✓✓                             (2)

      3.2.4    Kungokuba uThandabantu noMamTolo bebesiya kuhlala
               edolophini. ✓✓                                                            (2)

      3.2.5    Ongaphandle ✓ kuba uvelele konke okuqhubeka ebalini. ✓✓                   (3)

      3.2.6    (a)    UGcinumzi wafumana ingozi yebhasi wabhubha. ✓

               (d)    UMonwabisi wamkela uxanduva lokongamela amashishini
                      kaThandabantu. ✓                                                   (2)

      3.2.7    Ngowokunganyaniseki. ✓✓                                                   (2)

      3.2.8    Yeyokuthunga ibali iliqhube libheke phambili ✓✓/ inika ibali amandla
               okuba liqhubeke libheke phambili. ✓✓                                      (2)
                                                                                        [35]

                                                     AMANQAKU ECANDELO A:               35

                                        OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                       9

 ICANDELO B: IDRAMA

 UMBUZO 4: NDIYEKENI: D.M. JONGILANGA

 ISICATSHULWA G

 4.1 4.1.1      UMasango yinkosikazi kaMadala. ✓                                             (1)

       4.1.2    ‘… intsusa-mabandla ...’ ✓✓                                                  (2)

       4.1.3    (a)   Kunjalo kuba utshilo uNdila esithi, Kudala undinyula ezinyuleni ‘✓✓    (2)

                (b)   Uye waphulukana/ waphelelwa ngumsebenzi ✓/ wagxothwa
                      emsebenzini. ✓                                                         (1)

       4.1.4    Ingathi ingxaki ijongene naye. ✓                                             (1)

       4.1.5    Awuzange uphumelele kuba waphela egxothwa engasenguye utitshala
                waseNobutho. ✓✓                                                              (2)

       4.1.6    Kunjalo kuba kuthethwa ngobukho besikolo. ✓✓                                 (2)

       4.1.7    (a)   iii ✓/iii sisihobe ✓/ sisisihobe ✓

                (b)   (iv) ✓/ ibali elifutshane ✓/ ibali elifutshane ✓

                (c)   (i) ✓/(i) yidrama ✓// yidrama ✓                                        (3)

       4.1.8    Ngokuthi kuvele uMaziko othe kanti ehleli nje ebefuna isikhundla
                sobunqununu eNobutho. ✓✓                                                     (2)

       4.1.9    Kukuthanda utywala namabhinqa. ✓✓                                            (2)

                                                  KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2             (EC/SEPTEMBA 2022)

 ISICATSHULWA H

 4.2 4.2.1     Kukwahlukana nesithandwa sakhe uZanele. ✓✓                               (2)

      4.2.2    Sesokuba uZanele umele ahlawule imali kwaFuneka kuba wayehlala
               khona ngoko ke uFuneka usoloko efuna indoda ekhupha imali. ✓✓            (2)

      4.2.3    UZanele ude wabuza esithi,’ Kodwa ndingathini ukumenza loo nto
               uMawonga?’ ✓✓                                                            (2)

      4.2.4    Kungokuba wayeqinisekiswe ziiveki ezintlanu ezigqithileyo ebonile
               ukuba akukho mali ayikhuphayo ngoko ke wayengenakubasayikhupha
               ngolu suku ✓✓/ wayeqinisekiswe zizihlandlo ezihlanu kuloo veki
               bemondla engatsitsi nto. ✓✓                                              (2)

      4.2.5    Ongaphandle ✓ kuba uvelele konke okuqhubeka ebalini. ✓✓                  (3)

      4.2.6    (a) UZanele wahlangana noMawonga ethekweni bathandana. ✓

               (d) UMaziko waya kwaMadala eye kuthetha ngoLoni ochitha
                   Isikolo. ✓                                                           (2)

      4.2.7    Ngowokunyoluka. ✓✓                                                       (2)

      4.2.8    Yeyokuthunga ibali iliqhube libheke phambili ✓✓/ inika ibali amandla
               okuba liqhubeke libheke phambili. ✓✓                                    (2)
                                                                                      [35]

                                                      AMANQAKU ECANDELO A:              35

                                            OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               11

 UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA: M. MLOKOTI

 ISICATSHULWA I

 5.1 5.1.1      UNtomboxolo ngumntwana kaNcaphayi ✓/ yintombi encinci
                kaNcaphayi.                                                          (1)

       5.1.2    ‘... ezingxangxasini ...’ ✓✓                                         (2)

       5.1.3    (a)   Kunjalo kuba wayengathethi namntu asuke amke ngorhatya
                      abuye ezinzulwini zobusuku engaziwa ukuba uvelaphi. ✓✓         (2)

                (b)   Kubangele ukuba azilwele kuThambolenyoka ade abanjwe
                      agwetywe ✓/ ubenenzondo ngakuThambolenyoka edale ukuba
                      aziphindezele de abe uyabanjwa agwetywe iminyaka
                      engama-25. ✓                                                   (1)

       5.1.4    Uya emsebenzini ✓/ uya kuphangela. ✓                                 (1)

       5.1.5    Awuzange uphumelele kuba uDina waqhubeka ehamba abuye
                ngobusuku waphela elotywa nguNoyongo wabalixhoba
                likaThambolenyoka. ✓✓                                                (2)

       5.1.6    Kunjalo kuba kuthethwa ngobukho bukagqirha. ✓✓                       (2)

       5.1.7    (a)   iii ✓/iii sisihobe ✓/ sisisihobe. ✓

                (b)   (iv) ✓/ ibali elifutshane ✓/ ibali elifutshane ✓

                (c)   (i) ✓/(i) yidrama ✓// yidrama ✓                                (3)

       5.1.8    Ngokuthi kubelula ukusondeza uThambolenyoka ukuze abanjwe
                agwetywe ✓✓/ngokuthi kubelula ukufumaneka kobungqina
                ngoshishino lukaThambolenyoka ade afumaneke abanjwe
                agwetywe. ✓✓                                                         (2)

       5.1.9    Kukunyolukela imali. ✓✓                                              (2)

                                                 KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2022)

 ISICATSHULWA J

 5.2 5.2.1     Kukufumanisa ukuba kuyaswelekwa ngabasebenzi bakhe naye
               ngoku usexhaleni lokuba angasuka alandele ✓✓/ kukufumanisa
               ukuba abasebenzi bakhe basweleka ngohlobo olunye kwaye
               bayalandelelana naye unexhala lokufa.✓ ✓                                 (2)

      5.2.2    Kungokuba wayenesikrokro sokuba kungenzeka asikokufa kwabantu
               abaphakwa inkunzi oku kuqhubekayo koko licebo elicacileyo ukuba
               liza nakuye. ✓✓                                                          (2)

      5.2.3    UNoyongo umxelele uThambolenyoka ukuba uyabakhathaza esithi,
               ‘uthi sisazama ukusebenzisana nawe usihwahwe ngolu hlobo.
               Usebenzise amazwi abukhali nahlabayo, usaphule iintliziyo.’ ✓✓           (2)

      5.2.4    Kungokuba wayesele efumene amacebo kuGxalaba ngoko ke
               wayefanele ukuqiniseka. ✓✓                                               (2)

      5.2.5    Ongaphandle ✓ kuba uvelele konke okuqhubeka ebalini. ✓✓                  (3)

      5.2.6    (a) UDina wagoduka wayokucela uxolo kubazali bakhe.✓

               (d) Amapolisa ambamba uNyoka amvalela. ✓                                 (2)

      5.2.7    Ngowamandla omthetho ✓✓/ ubude bengalo yomthetho. ✓✓                     (2)

      5.2.8    Yeyokuthunga ibali iliqhube libheke phambili ✓✓/ inika ibali amandla
               okuba liqhubeke libheke phambili. ✓✓                                     (2)
                                                                                       [35]

                                                     AMANQAKU ECANDELO B:               35

                                            OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)             ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                    13

 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

 UMBUZO 6: IKHIKHIZELA LASEDANGWANA – LL NGEWU OKANYE E.Z GUQA

 ISICATSHULWA K

 ‘UMNTU AKALAHLWA’ – L.L. NGEWU

 6.1    6.1.1        UMaMthi yinkosikazi kaMathidala. ✓                                       (1)

        6.1.2        ‘… nokuhleleleka …’.✓✓                                                   (2)

        6.1.3        (a)   Kuthiwa wayibetha intombi yakhe ekhulelweyo
                           ‘yalutywantsi’. ✓✓                                                 (2)

                     (b)   Waphoswa kukubanobudlelwane neentombi zakhe azamhoya
                           sele esengxakini. ✓                                                (1)

        6.1.4        Akafumana nkcukacha ✓/ wabuya ze engayifumananga loo nto
                     wayeyifuna. ✓                                                            (1)

        6.1.5        Akazange aphumelele kuba iintombi zakhe               zabuya inguye
                     ohluphekayo    njengoko yena   wayecinge                ukuba   zizo
                     ezazizakuhlupheka. ✓✓                                                    (2)

        6.1.6        Kukula maxesha okhanyo kuba kuthethwa ngobukho besikolo. ✓✓              (2)

        6.1.7        (a) iii ✓/iii sisihobe ✓/ sisisihobe.✓
                     (b) (iv) ✓/ ibali elifutshane ✓/ibali elifutshane ✓
                     (c) (i) ✓/(i) yidrama ✓// yidrama ✓                                      (3)

        6.1.8        Ngokuthi akwazi ukuthatha oodadewabo abancede ngethuba nabo
                     bekhulelwe bada babeleka ✓✓/ ngokuthi akwazi ukuthatha
                     oodadewabo abancede bakwazi nokuya esikolweni. ✓✓                        (2)

        6.1.9        Yinkohlakalo. ✓✓                                                         (2)

                                                     KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                              Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2               (EC/SEPTEMBA 2022)

 ISICATSHULWA L

 NDAKUYICELA IVUTHIWE – EZ GUQA

 6.2   6.2.1    Yeyokuhamba kwenkosikazi yakhe apho ithanda khona. ✓✓                   (2)

       6.2.2    Kukuba uMaVumisa wayesela kakhulu utywala abuye ngorhatya
                angxole. ✓✓                                                             (2)

       6.2.3    Kuthiwa wahamba wanonyawo lwemfene. ✓✓                                  (2)

       6.2.4    Kungokuba uQolwana wayezizekele yedwa lo mfazi engazange
                awafake amawabo kumcimbi welobola. ✓✓                                   (2)

       6.2.5    Ongaphandle ✓ kuba uvelele konke okuqhubeka ebalini. ✓✓                 (3)

       6.2.6    (a) UMaVumisa wendisa uNokwanda. ✓

                (b) UQolwana uzilobolela umfazi. ✓                                      (2)

       6.2.7    Ngowokuzisola. ✓✓                                                       (2)

       6.2.8    Yeyokuthunga ibali iliqhube libheke phambili ✓✓/ inika ibali amandla
                okuba liqhubeke libheke phambili. ✓                                     (2)
                                                                                       [35]

                                                     AMANQAKU ECANDELO C:                35

                                             OKANYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2022)         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2                    15

 ICANDELO D: ISIHOBE

 UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S Maputi nabanye

 7.1    ’UMNQAYI – S. Maputi

        7.1.1    Awubethi ✓/awulaliswa ✓/awuqoqwa. ✓

                 [Nasiphi isibini kwezi.]                                               (2)

        7.1.2    Ukuqaqambisa ubunyulu bale ntonga ingumnqayi njengentonga
                 ekhethekileyo engafani nezinye iintonga ngemisebenzi yayo ✓✓
                 /ugxininisa ukubaluleka komnqayi. ✓✓                                   (2)

        7.1.3    Kukudala undindwano/isingqisho sombongo. ✓✓                            (2)

        7.1.4    Isithozela ✓/ukuhlonipheka ✓                                           (1)

        7.1.5    Umnqayi ubalulekile kubomi bamakrwala kuba athweswa ngawo
                 ukwangumqondiso wobudoda, ukuxabiseka nokuhlonipheka kwawo
                 xa engena ebudodeni atsho afaneleke kwangawo. ✓✓                       (2)

        7.1.6    Isitanza sesi-4 sinemiqolo emi-6 kanti esesi-5 sinemiqolo emi-4. ✓✓    (2)

        7.1.7    Yonwabile ✓ kuba isebenzisa isigama esincomayo esinjengo …
                 ''usikelelekile' 'uthamsanqalekile' ‘undilisekile’. ✓                  (2)

        7.1.8    Ngumbongo-nkcazo ✓ kuba uchaza iimpawu nemisebenzi
                 yomnqayi. ✓                                                            (2)

        7.1.9    Luyitshintshile kuba umnqayi bendingawazi ukuba yinduku
                 enqabileyo nebalulekileyo kwaXhosa. ✓✓✓

                                                OKANYE

                 Aluyitshintshanga koko lubethelele iziseko zokubaluleka komnqayi
                 kubomi bomXhosa. ✓✓✓

                 [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                       (3)

                                                KUNYE

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2           (EC/SEPTEMBA 2022)

 UMBUZO 7.2: UNJINGALWAZI P.T. MTUZE

 7.2   7.2.1    (a)     Siqala ngesikhahlelo, Aa! ✓

                (b)     Imiqolo yezitanza ayilingani. ✓                                (2)

       7.2.2    Ngowomntu ofundileyo othwele izidanga. ✓✓                              (2)

       7.2.3    E-UNISA        ✓
                E-Rhodes       ✓
                E-Kapa         ✓                                                       (3)

       7.2.4    Kuthiwa wayefunda ngekhandlela. ✓✓                                     (2)

       7.2.5    KuNjingalwazi P.T. Mtuze. ✓✓                                           (2)

       7.2.6    Ngowokuncoma indlela ende ayihambileyo uNjingalwazi ✓✓                 (2)

       7.2.7    Owokuba umntu makasebenze kakuhle ukuze aziwe ngemisebenzi
                yakhe emihle ✓✓✓/ ukubaluleka kwemfundo nokuba ngumntu
                ofundileyo owaziwa ngempumelelo ezifundweni zakhe. ✓✓✓                 (3)

       7.2.8    Ngu Z. Mtumane. ✓                                                     (1)
                                                                                     [35]

                                                          AMANQAKU ECANDELO D:         35
                                                             AMANQAKU EWONKE:          70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept2022/1651f4d7-46c1-4b50-a1e9-ea6adceae4f0) — isiXhosa FAL · QP · 2022
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2022/8c59f7f2-af90-499d-a420-ce2a3a9d1e6a) — isiXhosa FAL · Memo · 2022
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept2020/aaaec51c-11de-4e53-8118-1663bf2f53cf) — isiXhosa FAL · Memo · 2020
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 QP SEPT2022 (Corr 23 Aug)](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-qp-sept2022-corr-23-aug/84c9883f-167c-4b5b-b7e7-eda3f18f2708) — isiXhosa FAL · QP · 2022 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 May-June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2022/1b6b5ddb-5697-4e8d-871b-aaaf7a175b33) — isiXhosa FAL · QP · 2022 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2021](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2021/78ad8760-e512-4d9c-99c1-76478a9e4251) — isiXhosa FAL · QP · 2021

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
