# isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 QP

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2015, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-qp-sept2015/90a55f1a-b9d1-4893-9276-76eaae6c3c85
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-qp-sept2015/90a55f1a-b9d1-4893-9276-76eaae6c3c85)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2015. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                       SENIOR CERTIFICATE

                            IBANGA 12

                        SEPTEMBA 2015

  ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1

AMANQAKU:   70

IXESHA:     2 iiyure

                        Olu viwo lunamaphepha ali-13.

### Page 2

2                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1         (EC/SEPTEMBA 2015)

IMIYALELO NENGCACISO

1.     Eli phepha lemibuzo linamaCANDELO AMATHATHU angala:

       ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda                                 (30)
       ICANDELO B: Isishwankathelo                                    (10)
       ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi            (30)

2.     Phendula YONKE imibuzo.

3.     Qala iCandelo ngalinye kwiphepha ELITSHA.

4.     Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.

5.     Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kweli
       phepha lemibuzo.

6.     Shiya umgca emva kwempendulo nganye ukuze umsebenzi wakho
       ungaxinani.

7.     Qwalasela ngeliso elibukhali upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

8.     Yaba ixesha lakho ngolu hlobo:
        ICANDELO A: Imizuzu engama-50
        ICANDELO B: Imizuzu engama-30
       ICANDELO C: Imizuzu engama-40

9.     Bhala ngokucacileyo nangokucocekileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 3

(EC/SEPTEMBA 2015)      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                          3

ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA

UMBUZO 1

Funda esi sicatshulwa uze uphendule imibuzo elandelayo.

ISICATSHULWA A

                        UKUKHANYA KWEENKWENKWEZI

1      Ilanga lalise lithe chapha ukuya kungena kwabo emotweni. Wathi akuhlala
       phantsi uNoziqhamo, zehla iinyembezi. UNtozintle wayemana ukuhlala
       umzuzwana adanduluke okomntu onesiphoso esithi, “ayikholeleki le nto!”
       Wayesithi akudinwa lolo hlobo atshintshe ngelokuthi “ndimdala ndingaka nje!”
       Aphinde kwayena atshintshe ngelithi, “sozuve!” Wayenza loo nto bada baya
       kugaleleka kwaNgalo. Intatheli yayingashiyekanga isisicokovana esihleli
       ngasemva apha emotweni, imana ishwantshwatha into engaviwa mntu,
       emzuzwini ithi gqokro inkoduso.

2      UNtozintle wankqonkqoza ngokwakhe emzini wegqwetha. Ucango lwavulwa
       nguNgalo ngokwakhe, wathi akuyiva inkcazelo kaNtozintle wasuka akabi
       sangena ngaphakathi wabheka emotweni. Wanqandwa nguNoziqhamo sele
       ekhwele engaziboni ukuba usanxibe iimpahla zokulala. IkwanguNoziqhamo
       owaveza into yokuba kusekusasa ukuba ijaji ingaba seofisini yayo ngelo
       xesha kuba zazisasukela intsimbi yesibhozo. Ijaji yayinokulindeleka eofisini
       yayo ngentsimbi yethoba ukuya kweyeshumi. Ixhala labo yayikukuba
       ngentsimbi yeshumi uBantu wayeza kuxhonywa. UNoziqhamo watsho
       ecebisa ukuba uNgalo ayitsalele umnxeba ijaji endlwini yayo, aphalaze
       udaba eza nalo. UNgalo wawutsala umnxeba, waxelelwa ukuba ijaji
       isaphumile, isaye kujoga ngokwentetho yezi mini. Wamqononondisisa
       owayesemnxebeni ukuba angakhe alinge aphosise, awuhambise umyalezo
       wokufa nokuphila. Watsho exela ukuba ngentsimbi yethoba uya kuba elinde
       eofisini yayo. Balifumana njalo ixesha lokuya kukhe bahlangane namanzi
       ooNoziqhamo. Intatheli ayizange izikhathaze nganto, yona yayilunge injalo.

3      Intsimbi yethoba yabetha kukudala belinde kwamhle kodwa yena
       engabonakali ndawo.      Yathi yakuba ngumkhono emva kweyethoba
       wanexhala uNgalo. Umlingane wakhe uJolela wayeselekho, begungqa
       bobabini. Noziqhamo noNtozintle nabo babengakwazi ukuzinza, kuthi
       kwakuvakala umgqumo zijike iintloko zijonge kwelo cala. UNgalo wada
       wacela unobhala wejaji ukuba ayiqhagamshele, yathi yakufumaneka,
       isesemzini wayo weza elucingweni. Wayifumana ijaji ipholelwe ngamalanga,
       isithi ayikhange iwufumane umyalezo okhawuleze ngolo hlobo, kodwa iza
       kwenza unakho nakho ize kufika ngethuba. Yaya kufika eofisini yayo emva
       kwecala leyethoba, ayalibazisa yawa emcimbini.        Emva kokuzanelisa
       ngobungqina obuphambi kwayo, yawa emnxebeni. Yadityaniswa
       neziphathamandla zakwaNjaziyaluma ngoko nangoko. Olu cingo lwatsalwa
       xa kanye uBantu wayeqonda ukuba ukufa kufikile, makazibike.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 4

4                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                      (EC/SEPTEMBA 2015)

4     “Bawo uyandazi wena ...” akazange aligqibe yahlahlamba ifowuni phaya
      ngasemnyango.      Umxhomi waba ngathi uyadukisa, yaphinda yatsho
      ngamandla ifowuni.     Washixiza waya kuyiphakamisa, wamamela, wathi
      engathethanga, wabuya wayibeka phantsi ngesithukokazi esikhulu, waya
      esitulweni esinoBantu wachukumisa okuthile, sayeka ukungcangcazela isitulo
      awayehlaliswe kuso uBantu, kwaphela ukuduma, kwathi cwaka. UBantu
      wayemangalisiwe ukuba kwenzeka ntoni na. Umxhomi wamkhulula iinyawo
      nezandla, wasusa iqhiya emehlweni.           Phambi kweenyawo zakhe
      kwakungqengqe ibhokisi mnyama ikhamisile.            Umfo ongumxhomi
      owayesanxibe ngokoluya hlobo lokuqala, wayisunduza ngonyawo, waxelela
      uBantu ukuba asukume, wamalathisa umnyango. Wakrwaqula ixesha uBantu,
      wafika kanye iyintsimbi yeshumi, ilixa lokuxhonywa kwakhe. Waphuma
      ngomnyango esamangalisiwe ukuba kuqhubeka ntoni na.

5     UBantu waphuma kwigumbi lembandezelo waphinda indlela awayethelekelela
      ukuba wayeze ngayo. Into eyammangalisa ngakumbi kukuba angafakwa
      makhamandela, kungabikho nomntu wokumkhapha kunjalo nje. Wahamba
      ebetheka kwiminyangwana ngeminyangwana, wada waya kuthi gqi kwiofisi
      awayeqale kuyo. Yingxolo phofu eyamkhokelela apho. Wathi akungena kwathi
      cwaka. Wonke umntu osisiphathamandla wayelapho. Impi enkulu yasuke
      yaziintsalu, yathi ntalu ntalu ukuphuma ngeminyangwana imanzi ziintloni.
      Kwafane kwashiyeka umfo ekwakucaca ukuba mtsha, wamchazela konke
      akwaziyo. Waya kuphuma ngomnyango uBantu, wanqumla ibala lehlazo
      sekungasekho bambukeleyo. Wathi chu elandela indlela eya esangweni
      elikhulu. Ingxokozelo evela ngasesangweni wayiva engekaveli. Ukuvela
      kwakhe kwadizwa kukulenyeza kweekhamera emoyeni.          Wakhawulelwa
      nguNgalo, uJolela, uNoziqhamo noNtozintle owayengazanga athethe koko
      ubuso bambathiswe luncumokazi. Baxhawulana ngobubelekazi obukhulu
      namagqwetha       akhe    nabanye   ababeve   ngeempukane     eziluhlaza,
      bezokuzibonela ngokwabo kuba indaba yotyelo ayikholi. Wayekho nomalume
      wakhe owayeze ngokuza kuqinisekisa ukuba uxhonyiwe ukuze athathe
      isidumbu somtshana wakhe, koko wafikela kudaba olwabetha wakhohlwa.

6     UNoziqhamo wathi akusa isandla uBantu, wasuka waziphosa wonke,
      wamanga umzuzu ovisayo engenakunanyululwa mntu.          Wazintywilisela
      kuBantu esifubeni, ephatha kuzityikila entanyeni nasebusweni eyinyhididi
      ziinyembezi zovuyo. Baya kungena ngasemva emotweni kaNtozintle kunzima
      ukwahlukana. Intatheli kwafuneka iyokukhwela ngaphambili
      yona, idedele uNoziqhamo noBantu.
              [Sicatshulwe kwincwadi ethi ‘Unyana womntu’ ebhalwe nguNcedile Saule, amaphepha
                                                                       117−120, saza sahlelwa]

1.1     Ngubani owalilayo akuba esemotweni?                                                      (1)

1.2     Yintoni umsebenzi wentatheli? Xela ube mnye.                                             (1)

1.3     Nika intsingiselo yale ntetho ingezantsi:
        “emzuzwini ithi gqokro inkoduso”                                                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 5

(EC/SEPTEMBA 2015)      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                               5

 1.4      Wayeyintoni uNgalo ngokomsebenzi?                                            (1)

 1.5      Ngokwakwisicatshulwa sisiphi esi siganeko sihlasimlisa umzimba sasiza
          kwenzeka ngale mini?                                                         (1)

 1.6      Safobe sini esisetyenziswe kwesi sivakalisi silandelayo?

          “Awuhambise umyalezo wokufa nokuphila”                                       (2)

 1.7      Yinyani okanye bubuxoki ukuba ooNoziqhamo zange bahlambe ngale
          mini? Zixhase ngokucaphula apha kwisicatshulwa.                              (1)

 1.8      Yintoni eyayibangela ukuba ingavakali into ethethwa yintatheli
          eyayikhwele nooNoziqhamo?                                                    (1)

 1.9      Yintoni eyaphazamisa umxhomi emsebenzini wakhe awayesele
          ewuqalisile?                                                                 (1)

 1.10     Xa kusithiwa ‘washixiza waya kuyiphakamisa’ kuthethwa ukuba:

          A     wakhawuleza
          B     wacothoza
          C     wangxama
          D     waqhwalela                                                             (2)

 1.11     Loluphi udaba awafikela kulo umalume kaBantu olwamenza waxakeka?             (1)

 1.12     Wamkelwa njani uBantu ukuvela kwakhe ngasesangweni?                          (1)

 1.13     Xela intsingiselo yesi saci ngokwakwisicatshulwa:

          “ababeve ngeempukane eziluhlaza”                                             (2)

 1.14     Yintoni eyayibangela ukuba iziphathamandla zibaleke zineentloni xa
          zibona uBantu engena kwiofisi ezazihleli kuyo?                               (2)

 1.15     Cacisa intsingiselo evezwa ligama ‘wazintywilisela’ kwisicatshulwa, ube
          sele ulisebenzisa kwa eli gama kwisivakalisi apho liza kuveza intsingiselo
          eyahlukileyo kule ikwisicatshulwa

          Wazintywilisela esifubeni kuBantu.                                           (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 6

6                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                   (EC/SEPTEMBA 2015)

 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO

 1.16   Phendula imibuzo esekwe kule mifanekiso ingezantsi:

        UMFANEKISO A                                UMFANEKISO B

                   [Uthatyathwe kwimagazini iBona           [Uthatyathwe kwimagazini iMove
                 kaDisemba 2012 iphepha lama-81]          yowe-22 Juni 2011, iphepha le-14]

        1.16.1     Ingaba esi sibini sikumfanekiso A sonwabile? Zixhase                        (1)

        1.16.2     Xa uyithelekisa le mifanekiso ingaba iyafana okanye yahlukile?
                   Cacisa                                                                      (2)

        1.16.3     Chaza ukuba imifanekiso A no B inxulumanisa naziphi iziganeko
                   ezithe zenzeka kwisicatshulwa A.                                            (2)

        1.16.4     Wena wakhe wazibona usenza le nto yenziwa ngulo mntu
                   ukumfanekiso B? Kwakutheni?                                                 (2)

        1.16.5     Bhala isivakalisi esibonisa isenzo esenzeka macala, omnye
                   komnye usebenzisa umfanekiso A?                                             (2)

                                                         AMANQAKU ECANDELO A:                  30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 7

(EC/SEPTEMBA 2015)      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                            7

 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

 UMBUZO 2

 ISICATSHULWA C

     Funda ngocoselelo esi sicatshulwa singezantsi uze ushwankathele
      ngamazwi akho ungacaphuli kwitekisi.

     Impendulo yakho mayingadluli kumagama angama-70.

     Shwankathela ngokomhlathi kuphela. Bhala inani lamagama
      owasebenzisileyo kwizibiyeli.

     Iingongoma zakho mazibe-7                                                     (7)

     Akulindelekanga ukuba ubhale isihloko sesishwankathelo.

     Qaphela indlela echanekileyo yokusetyenziswa kolwimi, iimpawu zobhalo
      nococeko.                                                                     (3)

                                        U-ENKOSI

 1       Yayingekho into eyayixabiseke njengombulelo mandulo. Umbulelo lo
         ububaluleke ukususela emntwaneni, kumntu omdala de uye kuqhina
         kwizilwanyana zembala. Umbulelo yindlela ebonakalayo okanye
         evakalayo ethi ibonakaliswe de iphuhliswe ngubani ukutyhila iimvakalelo,
         iingcamango okanye iimbono zakhe kulowo othe wamenzela isenzo esithi
         sibangele incamisa-mxhelo kuye.

 2       Unzima u-enkosi kumntu okhululwe engxakini, othi akuncedwa athi:
         “Wandiweza!” Abantu abaye bakhweliswe ezimotweni ngabantu beemoto,
         maxa wambi kuye kube nzima kubo ukuthi enkosi kuba umntu esithi
         akukho mfuneko yakuthi enkosi xa sele emhlawule nemali kakade.
         Abanye bade bayenze ibe sisinyanzelo ukukhweliswa emotweni yomntu
         ingabi siso nesicelo. Bakungakhweliswa ufumanise ukuba ilizwe lifile,
         kuthethwe iilwimi ngeelwimi ngabantwana babantu. Ekuhlaleni kwabantu
         abameleneyo apho athi ummelwane esenza okuhle kummelwane wakhe,
         emjongela umzi wakhe xa engekho, ejonga abantwana, nayo yonke into
         efana nemfuyo yasekhaya nezinye izinto ezinokubiwa ngamasela ebonisa
         ubuntu nesintu, asuke yena ummelwane athi ukubuya kwakhe athule athi
         tu. Uya kuthi sele ebona nemfuyo yakhe ukuba ibikhathalelekile, angabi
         satsho ukuthi: “Enkosi Mmelwane.”

 3       Unzima u-enkosi kwinkedama ehlangulwe entlungwini. Uye athi umntu
         onemfobe akuyithatha ayambese, ayinike ukudla, ayifundise ide
         iphumelele zonke izifundo zayo, kodwa isuke ibe lolona tshaba lwakhe
         lokuqala nolokugqibela endaweni yokuba ibonakalise umbulelo wayo.
         Ngelo xesha lo Msamariya okanye Msamariyakazi uncame izinto zakhe
         ezinamagama elungiselela loo mpula-kalujaca ukuze ingahleleleki
         ebantwini.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 8

8                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                      (EC/SEPTEMBA 2015)
 4      Xa ke umbulelo unzima ebantwini unokuba unjani ezilwanyaneni, zona
        zingakwaziyo ukuthetha? Masithathe inja le uyinika ukutya yonke imihla.
        Ide ibe nesitya sayo sokutyela oku kutya kuthengwayo. Kodwa maxa
        wambi iyakwazi ukuthi yakukhululwa entanjeni ize igaba kuwe,
        ikuvungamele, igragrama wakuyigxotha kuba kaloku ilibele ukuba ngula
        mniki sondlo lo unguwe.

 5      Ingathi noko ngesithatha inyathelo elitsha lokuphuthuma isintu sethu.
        Sinokukhe sibonise nezinye iintlanga ukuba thina sifudula singabantu
        ababesaziwa ngesintu esichubekileyo.

          [Sicatshulwe kwincwadi ethi ‘Amaqhekezana ethu’ ebhalwe nguN.V. Mkonto, amaphepha
                                                                          1−5, saza sahlelwa]

                                                           AMANQAKU ECANDELO B:                 10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 9

(EC/SEPTEMBA 2015)       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                                    9

 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

 UMBUZO 3: UKUCAZULULA ISIBHENGEZO-NTENGISO

 ISICATSHULWA D

 Funda esi sibhengezo-ntengiso singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

       [Lo mfanekiso uthatyathwe kwimagazini iBona ka Agasti 2013 iphepha le-159 yaza yahlelwa]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

### Page 10

10                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1             (EC/SEPTEMBA 2015)

 3.1    Yimveliso yowuphi umzi le ibhengezwa apha?                                    (1)

 3.2    Lo mzi uncedisana nayiphi ivenkile kolu khuphiswano?                          (1)

 3.3    Nika igama lemagazini epapashe olu khuphiswano.                               (1)

 3.4    Olu khuphiswano lujolise kwabaphi abantu? Caphula ibinzana okanye
        isivakalisi ukuzixhasa.                                                       (1)

 3.5    Yeyiphi imveliso yabantu abangootata kwezi zizotywe apha?                     (1)

 3.6    Xa ujonge esi sibini sisemfanekisweni, ingaba le mveliso iyasisebenzela?
        Ewe okanye Hayi, uze uzixhase.                                                (1)

 3.7    Abantu abatshatayo xa bebahle befanelene siye sithi thina maXhosa:

        A      Iindonga ziwelene
        B      Ooxam bayaphaxulana
        C      Yinyoka nesele
        D      Yinyongo nesibindi                                                     (2)

 3.8    Ngokoluvo lwakho ucinga ukuba le mveliso ngenxa yolu khuphiswano
        ingatsala abathengi? Zixhase.                                                 (2)
                                                                                     [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 11

(EC/SEPTEMBA 2015)      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                                   11

 UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI

 ISICATSHULWA E

 Kha ujongisise okwenzeka kule khathuni ingezantsi wandule ukuphendula
 imibuzo esekwe kuyo.

                     [Le khathuni ithatyathwe kwiphephandaba iDaily Dispatch, yaza yahlelwa]

 4.1    Xa umntu esenda, ufumana ntoni umzali ngokwakule khathuni?                               (1)

 4.2    Leliphi ilungelo elinyhashwayo lwalo mfundi kuthiwa makaye ekwendeni?                    (2)

 4.3    Kha uxele elinye ilungelo olaziyo elijongene nabantwana kweli lizwe.                     (1)

 4.4    Xa uphulaphule ezi ntetho zaba bantu ungathi ngabantu abasagcine
        amasiko okanye baphila kweli xesha langoku? Zixhase.                                     (2)

 4.5    Guqula le ntetho uyise kwingxelo-ntetho:

        Umzabalazi uthi, “Sikhule kunjalo nathi mabaye ekwendeni.”                               (2)

 4.6    Bhala esi sivakalisi silandelayo ngokukuko:

        sikhule kunjalonathi, mabaye ekwendeni.                                                 (2)
                                                                                               [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

### Page 12

12                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                       (EC/SEPTEMBA 2015)

 UMBUZO 5

 ISICATSHULWA F

 Funda lo mhlathana ukule bhokisana ingezantsi wandule ukuphendula imibuzo
 elandelayo:

 Kuthe kungedlulanga nyanga zininzi kwavakala ukuba uDavide udumbele
 ukuzeka. Ubeqhuba kakuhle nasezifundweni zakhe. Nemali kaMariya
 wayeyinikiwe nguyise ukuba ayibhatale. Bathe xa becinga ukuba nabo
 mabatshate wathi uyise kufuneka atshate umtshato omkhulu ukwenzela
 ukuba afeze ibhongo lakhe kuye. Kaloku uNontando wayengaziva ngalo
 mfana. Umfana ngoku wayesulungekile sekubalwa nje unyaka onesiqhuma ukuba
 agqibe izifundo zakhe zobugqwetha. Neqela lakhe lentambula lalisekho kunjalo
 nje lisaqinile kuba kaloku lasinda ekuweni ngeliya xesha. Kwathengwa ooni nooni
 ukulungiselela umtshato kaDavide noMariya. Yinto le ngoku
 eyayiseyithakazelelwa macala onke noyise kaMariya wayenikezele eyithanda
 ngoku le ndlu.

 Loo mtshato wawungenyanga kaJuni. Kwamenywa kwaya kumiwa ngeembombo
 zone zeli. Abantu bathontelana ngokwazi uyise womfana, abanye ngokwazi ii
 ‘Mellotones’. Waba sisibhadlalala loo mtshato konwabe wonke umntu kodwa
 abona bantu babonwabe kakhulu yayinguMbulelo noNontando. Uyise kaNontando
 wathi xa ebona loo nginginya nolo
 chulumanco lwabantu abeze ngenxa yenzala yentombi yakhe wavakala
 thetha yedwa iinyembezi zisihla kweso sidlele sishwabeneyo, “Yehova,
 Thixo wemikhosi, imisebenzi yakho ingummangaliso. Umkhulu Bawo.”

       [Sicatshulwe kwincwadi ethi ‘Umzi Omtsha’ ebhalwe ngu K.S. Bongela, iphepha le-172, saza
                                                                                      sahlelwa]

 5.1    Nika isithethantonye segama elinomgca ngaphantsi kweli binzana
        lingezantsi:
        ukuba afeze ibhongo lakhe kuye.                                                           (1)

 5.2    Xela isigaba sentetho segama elikrwelelwe umgca ngaphantsi:
        Loo mtshato wawungenyanga kaJuni.                                                         (1)

 5.3    Ingaba igama elibhalwe ngqindilili lisityhilela yiphi intsingiselo:
        Abantu bathontelana ngokwazi uyise womfana

        A      Beza bethwethwa
        B      Beza ngobuninzi babo
        C      Beza bembalwa kakhulu
        D      Beza bebonakala ukuba bayarhala                                                      (1)

 5.4    Nika igama ebizwa ngalo inyanga kaJuni ngokwakwaXhosa.                                    (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

### Page 13

(EC/SEPTEMBA 2015)      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                            13

 5.5    Kwesi sivakalisi singezantsi xela ukuba igama elinomgca ngaphantsi
        lisetyenziswe njani:

        Waba sisibhadlalala loo mtshato konwabe wonke umntu                               (1)

 5.6    Xela ukuba igama elinomgca ngaphantsi libonisa ntoni.

        Ubeqhuba kakuhle nasezifundweni zakhe                                             (1)

 5.7    Bhala isivakalisi usebenzisa isenzi ‘enza’ kwisivakalisi ze sithabathe
        iinjongosenzi ezimbini ngenxa yoncedo lwesimamva sesixando.                       (2)

 5.8    Hlahlela esi sivakalisi silandelayo ukhuphe igatya eliyintloko negatya
        elayamileyo:

        Igatya eliyintloko

        Igatya elayamileyo

        Uyise kaNontando walila xa ebona loo nginginya emzini wakhe.                     (2)
                                                                                        [10]

                                                      AMANQAKU ECANDELO C:                30
                                                         AMANQAKU EWONKE:                 70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P1 GR12 MEMO SEPT2015](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-memo-sept2015/2d67c1f3-e1b2-4832-ab48-9784ba9fc0da) — isiXhosa HL · Memo · 2015
- [XHOSA HL P2 QP GR12 SEPT2015](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-qp-gr12-sept2015/b1daf025-81ce-421e-ad29-f36bd4410fb7) — isiXhosa HL · QP · 2015
- [XHOSA HL P3 QP GR12 SEPT2015](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-qp-gr12-sept2015/50787683-d18e-4357-9064-391a0e1abadb) — isiXhosa HL · QP · 2015
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2015/e4d56901-bd81-4e00-bce7-b3e81a126f24) — isiXhosa HL · QP · 2015 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept2023/fc696ecc-d81a-46e0-9900-97d1b269ffdd) — isiXhosa HL · QP · 2023
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2023](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2023/c4929b62-64a7-490d-8853-5432e85e2ce1) — isiXhosa HL · QP · 2023

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [ISIXHOSA HL P1 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-memo-gr12-sept-2025-watermark/d61da289-7a98-4204-84e7-ba0a8206f429) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-memo-gr12-sept-2025-watermark/fba1d302-d085-47cd-bee2-513282cac780) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025-mg/84b5db34-ace8-41ee-9524-c8517ac6b171) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-may-june-2025-mg/b4f21d74-9dc5-4e7d-8fbd-4654b4536d22) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025-mg/7d3626eb-631c-40f6-893a-fadbe86c8359) — Memo · 2025 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
