# isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2014 QP

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2014, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-sept2014-qp/0ad9ccfe-33c6-4dd5-bd07-ea3d24db3889
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2014
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2014 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-sept2014-qp/0ad9ccfe-33c6-4dd5-bd07-ea3d24db3889)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014. Question paper, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                   SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 12

                       SEPTEMBA 2014

  ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1

AMANQAKU:   70

IXESHA:     2 iiyure

                             *XHOHL1*

                       Olu viwo lunamaphepha ali – 13.

### Page 2

2                         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1          (SEPTEMBA 2014)

 IMIYALELO NENGCACISO

 1.     Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:

        ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda          (30)
        ICANDELO B: Isishwankathelo             (10)
        ICANDELO C: Ulwimi                      (30)

 2.     Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.

 3.     Phendula YONKE imibuzo.

 4.     Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

 5.     Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
        imibuzo ephepheni lemibuzo.

 6.     Shiya umgca emva kwempendulo nganye ukuze umsebenzi wakho
        ungaxinani.

 7.     Qwalasela ngeliso elibukhali upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

 8.     Bhala ngokucacileyo nangokucocekileyo.

 9.     Krwela umgca ekupheleni kwecandelo ngalinye

 10.    Yaba ixesha lakho ngolu hlobo:

        ICANDELO A: Imizuzu engama-50
        ICANDELO B: Imizuzu engama-25
        ICANDELO C: Imizuzu engama-45

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 3

(SEPTEMBA 2014)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                       3

 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA

 UMBUZO 1

 Funda ngocoselelo esi sicatshulwa singezantsi wandule ukuphendula imibuzo
 esekwe kuso:

 ISICATSHULWA A

                  INGCUKA AYIGQUNYWA MPELA YINGUBO YEGUSHA

 1.    UNomsa, utitshalakazi, wandwendwelwa nguchwenene ohamba icawe
       onguVelesazi, nenxila elinguThemba kwaMrs Adams apho wayehlala khona.
       Akazange abe namdla kuVelesazi kwamhla wafika eRichmond, wasuka
       wamoyika, waba nosizi leli nxila linguThemba wada wamangaliswa kukuba
       azixakekise ngomntu adibene naye apho eRichmond, ebengamazi. Ebusuku
       waphupha ehlangulwa nguThemba ezinkathazweni awathi wangena kuzo.
       Ephupheni umbone njengoko anjalo uThemba, enganxilanga, efanelekile,
       enamandla obudoda.        Yamvuyisa into yokuba aphuphe ngoThemba
       enganxilanga.

 2.    Inxila, ihilihili nesibhadubhadu saseRichmond, uThemba, uthe akwahlukana
       noVelesazi, wajika waphumela ngaphandle edolophini, esiya kumlanjana
       weOngers. Wayefuna ukucinga ubusuku bonke. Wahlala phezu kwelitye,
       ejonge emanzini, ecinga iintsizi ezimenze walidlavu elinje. Amanzi amenza
       wabona umzimba kunye nesambatho sakhe sengxowa. Wayenomvandedwa
       ongasuswa nabutywala. Wakhupha ivolovolo engxoweni. Wayingxasha
       wayijolisa kuye efuna ukuzibulala. Kuthe xa aza kuzidubula, weva ilizwi
       likaNomsa lisithi, “Uyaphi na?” Wanqumama, wabheka-bheka akabona nto,
       waphendula ngomsindo, “Ekuphumleni.” Emva kokuba elo lizwi angalaziyo
       liphinde lathetha naye wayifaka engxoweni ivolovolo, kwaphela nokunxila.
       Wesuka waneentloni, wabaleka ukuya kulala endlwini yakhe.

 3.    Kuthe kwakusa waya kwasedolophini eneentloni nokuya kugqitha
       kwatitshalakazi. Waya ngokuhlwa kwaMrs Adams. Wacelwa nguNomsa
       ukuba akhe abadlalele uhadi. Wabetha ingoma emnandi ethetha
       ngeenkumbulo. Bambona elila. Bathi bakubuza ukuba liphi na ikhaya lakhe
       waphendula, “Andinakhaya!”   Babuza ukuba baphi na abazali bakhe,
       waphendula wathi akabazi. Wayeka apho uNomsa eqonda ukuba kukho into
       enkulu phakathi kwalo mfana nekhaya lakhe, kuba naku elila akucula le
       ngoma. UNongendi wabizwa ngunina, wabashiya bodwa apho uNomsa
       noThemba.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 4

4                         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                      (SEPTEMBA 2014)

 4.   UNomsa uye wamyala uThemba esithi makangagqithisi ukusela utywala.
      Wathembisa ngokumgcinela intwana yotywala ngemini nganye. Wavuya
      uThemba, wanika uNomsa iisheleni ezintlanu kunye nebhotile yotywala
      ukuba azigcine. Ukususela loo mini uThemba wamana esiya kufumana
      ithamo lotywala kwatitshalakazi. Loo nto yenza ukuba anganxili. Abantu
      baphawula ukuba inxila laseRichmond selinethuba libonwa linganxilanga.
      Uthe emveni kwesithuba senyanga uThemba waba selenemali
      engangeeponti ezintlanu ayigcinelwa ngutitshalakazi. Ngelo xesha lonke
      wasela iibhotile ezimbini zotywala kuphela.       UThemba wacetyiswa
      nguNomsa ukuba azithengele impahla yokunxiba. Emva koko wafumana
      umsebenzi.      Kwakusekunzima nokugqiba imbodlela enye yotywala
      ngenyanga. Yonke le nto abantu bayibona, kodwa umntu owayeyivuyela
      kakhulu nguNomsa, ebona ukuphumelela kwemigudu yakhe. Wafaneleka
      uThemba, wahamba necawe. Ngecawe yokuqala esecaweni noNomsa
      umfundisi washumayela uThemba wagoduka engomnye umntu. Bavana
      ngakumbi uThemba noNomsa latsho lakhula ikhwele kwabanye abafana
      nakwezinye iintombi.

 5.   UNongendi waba nobukhwele akubona uThemba esiza rhoqho kuNomsa
      apho kowabo. Wavakala ngenye imini esithi, “Lo Themba ndamthanda mhla
      ndambona. Akukho nzwakazi ingaphezu kwam ngobuhle kule Richmond.
      Angathini uNomsa ukundihlutha intlaka emlonyeni? Kuza kubakho ofayo
      phakathi kwam naye.” Ngenye imini uThemba weza kubona uNomsa, wafika
      engekho wathi xa alungiselela ukuhamba, wayitshaya isaqhuma uNongendi
      wathi, “Themba, akusenakuhlala nexeshana ngaphandle kotitshalakazi?
      Uthini ngathi?” UThemba wamjonga emangalisiwe. UNongendi wamxelela
      indlela amthanda ngayo esithi, “Themba, ndiyakuthanda- ndithande,
      sitshate.”    Ume wema uThemba enomsindo waphendula ngelithi,
      “Andikuthandi. Akukho nanye intombi endiyithandayo.” Waba nomsindokazi
      uNongendi wathi, “Xokindini! Ucinga ukuba andazi ukuba uthandana
      noNomsa? Ndoza ndiziphindezele kuni nobabini!”

 6.   Ngenye imini kwafika uVelesazi kwaMrs Adams ekwathi emva kwethuba
      uMrs Adams waya kulala eshiya uNongendi, uNomsa noVelesazi bencokola.
      UNongendi wahlamba izitya emva kwesidlo waza wabeka iayini eziko. Wathi
      kuNomsa makahlale kuba wayefuna ukunika uVelesazi ithuba lokuba acele
      uthando kuNomsa njengoko babecebisene njalo noVelesazi. Wayefuna
      uNomsa athandane noVelesazi ukuze yena afumane uThemba. Bahlala
      ngasemlilweni bethe cwaka uVelesazi noNomsa, engazi ukuba makaqale
      ngelithini kodwa wade wazincama emva kwethuba, “Nomsa ndithande.
      Uyandithanda?” “Hayi”, waphendula uNomsa. Wothuswa yile mpendulo
      uVelesazi, wadana. Wahamba wagoduka ecaphuka kodwa ezimisele
      ukuphinde awuvuselele lo mcimbi

 7.   “Nomsa, kudala ndinyamekile”, watsho uVelesazi ngolunye usuku. “Ngoku
      lilixa lesithathu undala, usala umntu ongazange aliwe nangababhetele
      kunawe. Kucacile ukuba uyazidla. Ndiza kukuvisa ubuhlungu.

         [Sicatshulwe kwincwadi ethi, UNOMSA ebhalwe ngu: G.B. Sinxo: amaphepha 9–24, saze
                                                                                 sahlelwa]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 5

(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                          5

 1.1      Wayesebenza kuyiphi idolophu uNomsa?                                            (1)

 1.2      Xa kuthethwa ngo ‘chwenene’ kubhekiswa kumntu onjani?                           (2)

 1.3      Ngokwakwisicatshulwa chaza uvakalelo awaba nalo utitshalakazi akubona
          uThemba.                                                                        (1)

 1.4      Chonga isivakalisi esibonisa ukuba uThemba wayeneengxaki
          ezingasombululekiyo.                                                            (1)

 1.5      Sizathu sini esabangela ukuba uThemba angazidubuli?                             (1)

 1.6      Yinyani okanye bubuxoki, uze uzixhase ngokucaphula apha
          kwisicatshulwa: UThemba wayenxibe kakuhle ngale mini.                           (2)

 1.7      Utitshalakazi wacela ukudlalelwa ntoni nguThemba?                               (1)

 1.8      Yakha isaci esithetha into enye nesivakalisi osinikiweyo usebenzise igama
          elikwizibiyeli:
          Bambona elila. (Ukucuntsula).                                                   (2)

 1.9      Xa kuthethwa ‘ngemigudu yakhe’ kuthethwa ngantoni?                             (1)

 1.10     Njengoko uwufundile umhlathi woku-1 onephupha likatitshalakazi kunye
          nalo wesi-4, ingaba wena uyawakholelwa amaphupha? Zixhase.                      (2)

 1.11     Nika isithethantonye segama “ubukhwele” ngokwakwisicatshulwa.)                  (1)

 1.12     Ngokoluvo lwakho ingaba kulungile okanye akulunganga ukuba
          uNongendi eyintombi ezidla ngobuntombi bayo azicelele uthando
          kuThemba. Xhasa uluvo lwakho.                                                   (2)

 1.13     Emva kwesi siganeko ungathi xa umchaza uThemba uthi ungumfana
          onjani?                                                                         (1)

 1.14     Le ntetho ithi “Ukuhluthwa intlaka emlonyeni” ithetha

          A       ukulahlekelwa yinto obusel’usithi yeyakho
          B       ukungakwazi kuthetha
          C       ukukhutshwa inyama emlonyeni sele uyitya.
          D       ukuthetha kakhulu                                                       (2)

 1.15     Ukuba wena ubunguVelesazi uzibona ukwimeko yokwaliwa nguNomsa
          ekubeni uzithembile ukwalinene, ungamenza njani okanye wawunokwenza
          ntoni ukuze akuthande?                                                          (2)

 1.16     Ufunde ntoni kwisicatshulwa A wena mfundi?                                      (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 6

6                          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                    (SEPTEMBA 2014)

 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO

 Phendula imibuzo esekwe kule mifanekiso ingezantsi:

                UMFANEKISO A                              UMFANEKISO B

        [Lo mfanekiso ucatshulwe kwimagazini iBona   [Lo mfanekiso ucatshulwe kwimagazini
                    kaSepthemba 2011 iphepha 79]          iMove yowe-15/02/12 iphepha 48]

 1.17     Thelekisa le mifanekiso ingasentla ubonise ukuba ifana iphinde yahluke
          ngantoni.                                                                           (2)

 1.18     Xa ujonge le mifanekiso ungathi ngowuphi ohambelana nesiya
          sicatshulwa sethu singasentla singu -A, kuba kutheni?                               (2)

 1.19     UNomsa noThemba bafanele ukunqwenelelwa ukuba babe kumfanekiso
          A okanye kumfanekiso B, ngasizathu sini? Cacisa.                                    (2)

                                                        AMANQAKU ECANDELO A:                  30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 7

(SEPTEMBA 2014)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                        7

 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

 UMBUZO 2

 ISICATSHULWA C

 Funda ngononophelo esi sicatshulwa singezantsi wandule ukusishwankathela
 ulandela le miyalelo:

     Shwankathela ngawakho amazwi ngezivakalisi ezipheleleyo, ngamagama
      angama-70

     Shwankathela ngokomhlathi kodwa ungawulahli umxholo.

     Iingongoma zakho mazibe-7                                                        (7)

     Qaphela ukusetyenziswa ngendlela eyamkelekileyo kolwimi, iimpawu zobhalo
      nococeko.                                                                        (3)

     Bhala inani lamagama owasebenzisileyo kwizibiyeli xa ugqibile.

 XA IZIZWE EZIBINI ZIMANYANA

 1.     USebastian Kingue usibalisela ngokuthengela uSiphindile Sibiya umsesane
        emva kweeveki ezimbini ethandana naye kodwa wawufihla kuba esoyika.

 2.     Sadibana okokuqala ngoJanuwari ka-2011 eCenturion xa uSiphindile
        wayefika kwibandla leJehovah’s Witnesses emva kokubuya kwakhe eJapan
        apho wayesenza izifundo zakhe, kodwa siqale ukuthandana ngoMeyi xa
        sobabini sasibhala iimviwo eUnisa. Isicelo somtshato sasingalindelekanga
        emva kweenyanga ezintandathu sithandana saqala sathetha ngengomso.
        Ndandisoloko ndibuza uSiphindile ngenkcubeko yakowabo- kaloku yintombi
        yomZulu mna ndingowaseCameroon. Sasicinga ukuba abazali bakhe baza
        kundibiza imali enkulu kwaye nangona ndandingenamali ingako, ndandisazi
        ukuba ndiza kuziqongqotha ngokulobola uSiphindile. Ndamthengela
        umsesane, ndaze andamxelela kuba ndandisoyika ukuba uza kucinga
        ukuba ndiligeza, kodwa ndandisazi ukuba entliziyweni yam nguye inkosikazi
        yam.

 3.     Ngenye imini mhla sasizama ukutshintsha ilayisenisi yam yokuqhuba
        yaseCameroon ukuba ibe yeyeli, sisehliswa sisenyuswa ndambona ukuba
        uyacaphuka. Ndaqaphela ukuba intlungu yam uyithatha njengeyakhe.
        Ukuzama ukumonwabisa, ndakhupha umsesane. Ndathi ndakuwufaka
        emnweni wakhe wanemincili. Intliziyo yam yayizele luvuyo kwaye
        ndandisazi ukuba impendulo ngu ‘ewe’.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 8

8                         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                         (SEPTEMBA 2014)

 4.     Emva kolu ngejwano kwafuneka senze amalungiselelo omtshato. Eyona nto
        imnandi neyenza ixhala ngokulungiselela umtshato kukubona abantu
        abezayo besiya besanda ngokwanda. Sabona iindawo eziliqela phambi
        kokukhetha i-Aviator Hotel eKempton Park. Umququzeleli wale ndawo
        wenza umsebenzi oncomekayo ukuzama ukwenza usuku lwethu lufane
        lodwa. Ukukhetha ukutya okuza kutyiwa kwaba yinto elula kuba ihotele
        sele inoluhlu lokutya lwezidlo eziliqela. Le hotele yasilandela neendwendwe
        zethu kwisikhululo seenqwelomoya kanti zazifumana nesaphulelo xa zifuna
        ukulala kuyo emva komtshato.

 5.     Umtshato uqale ngentsimbi yesibini malanga eholweni yeJehovah’s Witness
        eCenturion. Yaba yimini emnandi kakhulu le. Emva koko siye.

 6.     santingela eKapa apho siye sayokuzonwabisa khona. Safika satendwa
        saphululwa nemizimba eFive Star SWI Luxury Guest Retreat. Sakhenketha
        iintsuku ezintathu eKapa kuquka nokuya kwintaba yetafile nokujikeleza
        elwandle ngesikhephe. Sabuya sidinwe siyimfe emva kolo tyelelo.

                       [Sicatshulwe kwimagazini iBONA kaEpreli 2012 iphepha 24 saza sahlelwa]

                                                           AMANQAKU ECANDELO B:                   10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 9

(SEPTEMBA 2014)              ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                     9

 ICANDELO C: ULWIMI

 UMBUZO 3: UKUCAZULULA ISIBHENGEZO-NTENGISO

 ISICATSHULWA D

 Funda esi sibhengezo-ntengiso singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

                         BANCEDISE              STUDY            GUIDES
              Thina sikukhaphelela kwikamva eliqaqambileyo !!
                                    Mfundi nawe Titshala!
                          Nimaxhaphetshu nixakene nezifundo?
                             Nifuna ukongeza ulwazi lwenu?

                   Ncedani! Yizani! Ngenani! Iyeza likhona ,
                           Sinazo i- Study Guides zeelwimi zonke
                                Ikwazezezifundo zonke zeli Phondo.

       Zikuxhobisa ngeendlela-ndlela zokuphendula,uwabimbiliza onke amanqaku.
             Usengaphumelela eluviweni ugcoloda,
                        Khawuleza! Nkcunkca! Baleka!
                                 Imbila yaswel’umsila ngoku...

             Uthenga sibe sinye, uzizuzele ibhaso ngaphakathi.

 Bancedise Bookshop, 261 Main Street, Kokstad
 077 979 7777

 3.1     Kuthengiswa ntoni apha?                                                      (1)

 3.2     Ngabaphi abantu esijoliswe ekubalobeni esi sibhengezo?                       (1)

 3.3     Gqibezela le ntetho ngokukhetha kwezi mpendulo uzinikiweyo:
         Imbila yaswel’umsila ...

         A        ngokuyaleza
         B        ngokulayezela
         C        ngokuyalezela
         D        ngokuyiyizela                                                       (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 10

10                        ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                 (SEPTEMBA 2014)

 3.4    Chonga amazwi abonisa oku kulandelayo:

        (a)    Ulwimi olucengayo                                                          (1)
        (b)    Ulwimi oluqhathayo                                                         (1)
        (c)    Ulwimi olungabonisi mkhethe nacalucalulo                                   (1)

 3.5    Nika isichasi segama ‘Baleka’.                                                    (1)

 3.6    Umbhali wesi sibhengezo kutheni esebenzise iifonti ezingafaniyo nje?              (1)

 3.7    Ingaba Yinyani okanye Luluvo ukuba xa uthenge ezi ncwadi
        wophumelela?                                                                      (2)
                                                                                         [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 11

(SEPTEMBA 2014)           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                                11

 UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI

 ISICATSHULWA E

 Qwalasela le khathuni uze emva koko uphendule imibuzo esekwe kuyo.

                               [Icatshulwe kwiNcwadi yoMfundi uKhanyo iBanga 10 iphepha 76]

 4.1    Le khathuni ijoliswe koobani?                                                           (1)

 4.2    Sesiphi isafobe esisetyenzisiweyo apha kule ncoko yesi sibini?                          (2)

 4.3    Gqibezela le ntetho ilandelayo
        Umntu othanda ukuhlala kwindawo emdaka ubizwa ngokuba li ...                            (1)

 4.4    Ungathi esi sibini sincokola apha sishumayela ntoni?                                    (1)

 4.5    Chonga isivakalisi esibonisa ukuba omnye kwezi zithethi akaboni nto
        ingalunganga ngokungayiphili le meko axelelwa ngayo.                                    (2)

 4.6    Uphawu lokukhuza olusetyenziswe ku ‘Hay’ bo!’ lubonisa ntoni?                           (2)

 4.7    Ngokolwakho ulwazi ingaba ezi zilwanyana zithetha apha ziyayiphila le nto
        ziyishumayelayo? Cacisa.                                                               (1)
                                                                                              [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 12

12                        ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                         (SEPTEMBA 2014)

 UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI

 ISICATSHULWA F

 Zonwabise ngokufunda esi sicatshulwa wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

 Uve ukuba uyaphuma lo mfo. Akajonga noko. Naxa wayengamazi ukuba ulapho,
 kodwa akazange othuke bubukho bakhe. Loo nto yayibangwa kukuba lo mfana
 ubesuka athi ngalo lonke ixesha asezinyembezini abekho. Akuphuma
 engathethanga weva kakubi, akalandela noko. Uphose amehlo kuloo ndawo
 ebehleli kuyo, ubefunda incwadi umf’omkhulu.

 Nazo izingqi kwakhona, wakhawuleza ukosula ubuso. Tyhini NguLindile.
 Bashwabana ubuso, busenza uncumokazi olugoso. Nomfo kwelakhe icala
 wancuma. Wayephethe iibhotile ezimbini nengxowana yamaqebengwana kunye
 neekomityana zamaphepha ziphethe ucwambu olubandayo. Wahlala phantsi
 ecaleni kwenkosazana le wagqithisa ibhotile eseyinengcongolwana yokusela,
 wakhwela kweyakhe watsho esitya le miqhathana. Nentombi yatya. Bakugqiba
 leyo bangena kolu cwambu lungumkhenkce. Kwatsho kwabanda izibindi
 ngaphakathi. Phulaphula khwetha, zininzi iindlela zokuloba intlanzi, sikuxelele
 thina boonomthina.

 Nabo bengcambaza kuhle besiya evenkileni. Akukho mntu wakha wababuza nto.
 Owayengekakholwa ukuba lo mfana uza kutshata noFuneka, namhlanje
 waqiniseka. Kuphela kwamana kusetyezwa kusalathiswana ngabo. Bakugqiba
 ukuthenga yonke into kaNonceba, baya kudlula eposini. Zazininzi iincwadi
 zikaLindile.

         [Sicatshulwe kwincwadi ethi, Bhota Nonceba ebhalwe ngu: B.B. Mafuya, iphepha 21 saza
                                                                                    sahlelwa]

 5.1    Isimamva esibhalwe ngqindilili kwigama elikwisivakalisi esingezantsi
        sibonisa ntoni?

        Wayephethe iibhotile ezimbini nengxowana yamaqebengwana ...                               (1)

 5.2    Igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi lisetyenziswe njani?
        Uve ukuba uyaphuma lo mfo.                                                                (1)

 5.3    Guqula esi sivakalisi sibe kwimo elandulayo.
        Zazininzi iincwadi zikaLindile.                                                           (1)

 5.4    Sebenzisa isihlanganisi osinikiweyo kwizibiyeli ukudibanisa ezi zivakalisi
        zilandelayo: ULindile noFuneka bangcambaza kunye ukuya evenkilenil.
        ULindile noFuneka akukho mntu wakhe wababuza nto. (kodwa)                                 (2)

 5.5    Guqula esi sivakalisi sibe kwixesha langoku.
        Baya kudlula eposini.                                                                     (1)

 5.6    Bhala isifinyezi segama ‘nkosazana’                                                       (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 13

(SEPTEMBA 2014)            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA – IPHEPHA 1                          13

 5.7    Ukusetyenziswa kwesenzi ‘besela’ kwisivakalisi esingezantsi kubonisa:

        A         Uhlobo lokuqondisa
        B         Uhlobo lokuyalela
        C         Uhlobo lokuqhubeka
        D         Uhlobo lolandelelwano

        ULindile noFuneka bahamba besela ngeengcongolwana.                                  (1)

 5.8    Sebenzisa isenzi ‘wosula’ kwisivakalisi esineenjongosenzi ezimbini.                (2)
                                                                                          [10]

                                                      AMANQAKU ECANDELO C:                  30
                                                         AMANQAKU EWONKE:                   70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P1 GR12 SEPT2014 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-sept2014-memo/0e73c53f-55c6-471f-b37f-4ad2af694238) — isiXhosa HL · Memo · 2014
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2014/b73c21fa-6f87-4587-a4b8-6d8f1ca1287a) — isiXhosa HL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Feb-March 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-feb-march-2014/b647fdaa-06b0-475e-b56d-e90af2457c2f) — isiXhosa HL · QP · 2014 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept2023/fc696ecc-d81a-46e0-9900-97d1b269ffdd) — isiXhosa HL · QP · 2023
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2023](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2023/c4929b62-64a7-490d-8853-5432e85e2ce1) — isiXhosa HL · QP · 2023
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2020/f7058072-1709-4f98-b320-e6dd1d077404) — isiXhosa HL · QP · 2020

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [ISIXHOSA HL P1 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-memo-gr12-sept-2025-watermark/d61da289-7a98-4204-84e7-ba0a8206f429) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-memo-gr12-sept-2025-watermark/fba1d302-d085-47cd-bee2-513282cac780) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025-mg/84b5db34-ace8-41ee-9524-c8517ac6b171) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-may-june-2025-mg/b4f21d74-9dc5-4e7d-8fbd-4654b4536d22) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025-mg/7d3626eb-631c-40f6-893a-fadbe86c8359) — Memo · 2025 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
