# isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Prelim 2024 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Prelim Exam 2024, 10 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-memo-sept2024/5d130a52-6c92-441b-bf59-db87012316a3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape Prelim Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 10

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Prelim 2024 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-memo-sept2024/5d130a52-6c92-441b-bf59-db87012316a3)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      NATIONAL
                 SENIOR CERTIFICATE

                         IBANGA 12

                    SEPTEMBA 2024

       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
             IPHEPHA LOKUQALA (P1)
           ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

AMANQAKU:   70

                 Le memorandam inamaphepha ali-10.

                 Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1              (EC/SEPTEMBA 2024)

ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA

UMBUZO 1

Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda:

• Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa
  makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle
  kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo
  echanekileyo).

• Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe
  yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo
  ngempendulo yakhe.

• Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI,
  NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO.
  Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa
  (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba
  abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/
  andingqinelani).

• Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana
  ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/
  engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.

• Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze
  yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu
  okuqala kuphela.

• Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku
  ukuba impendulo yechanekileyo.

• Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo
  kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo
  echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo
  echanekileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1                              3

ISICATSHULWA A

Umfundi ujonga kumhlathi-1.

1.1      Sisithathu eshumini.                                                        (1)

1.2      ... uwelwe ngumqa esandleni.                                                (1)

1.3      Mabahlambe phambi kokuba baye eholweni lokutyela. 
         Banxibe kakuhle.  / Bakame. / Banxibe ngokupheleleyo.  / Bendlule
         kuqala.  / Baqoqoshe yonke into phambi kokuba baye kutya. 

         (Nasiphi na isibini)                                                         (2)

1.4      Yinyani, kuba xa ethelekisa uthe, iihostele zanamhlanje wofumana
         umohluko omkhulu kwizakhiwo, kwizinto ezisetyenziswayo ngaphakathi,
         kwinkangeleko nakwifanitshala kunezo zakudala.                             (2)

1.5      Abantwana abaqeqeshekileyo bayazi ngexesha lokufunda ukuba naxa
         bafunda kunye makuthi cwaka ibe ngulowo aqwalasele ezakhe iincwadi,
         angaphazamisi omnye.                                                       (2)

1.6      B.  / Kubekho umntu ongxavula izinto nochithayo.                            (1)

1.7      Ukungena nzulu kwemfudiso, ayibambe lowo unayo.  / Imfundiso
         ekungelula ukuphulukana nayo. / Ukungabilula ukwahlukana naloo nto
         sele uyiqhelile. / Yinto ehlel’ ihleli.                                  (2)

1.8      Ndiyalungqina, kuba abantwana besikolo bayabaleka xa besenziswa
         imisetyenzana emincinane enje ngokuchola amaphepha, ukulima izitiya,
         ukuhlamba iifestile neminye kuba ixesha elininzi, le ibayimisebenzi edla
         ngokunikwa abafundi abophule imithetho ezikolweni.  / abafundi
         bayithatha njengesohlwayo kuba ootitshala bayenzisa le misebenzi
         benemisindo. / bentshingintshingi ukuze kufezekiseke iinjongo
         zesohlwayo eso. Seso sizathu ke esi sibangela imbandezelo noxinzelelo
         kubafundi ngakuyo nayiphi na into esingisele ngasemsebenzini.              (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila
                                                                              Tyhilaiphepha
                                                                                     iphepha
                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1            (EC/SEPTEMBA 2024)

1.9      Abantwana abangaqeqeshekanga kwasemakhayeni abo, babangoo
         nobangela bodushe neengxabano xa behlala nabanye abantwana
         ezikolweni.  / Apho kusilela khona ingqeqesho,kugquba iingxwaba-
         ngxwaba kube sisiphithiphithi nje. / Umntwana ongaqeqeshekanga
         uyingozi phakathi kwabanye.  / Ukungaqeqesheki komntwana
         kunganeziphumo ezihlasimlisa umzimba. 

         (Nayiphi na kwezi.)                                                          (2)

1.10     Ndicinga ukuba kwaphenjelelwa butywala kuba umenzi wesishiqi
         wayenxilile.  Ndicinga ukuba kwabangelwa kukungaqeqesheki
         komenzi, kuba abafundi abayibambileyo ingqeqesho bafunda iincwadi
         zabo bezolile ngaphandle kokuphazamisana.  / Ndicinga ukuba
         kwaphenjelelwa yinzondo. / ngootshomi bomfundi owahlaba omnye,
         kuba ukuba wayengazange anyengezelwe imela ngesasingazange
         senzeka esi sishiqi.

         (Nasiphi na kwezi)                                                           (2)

1.11     Bengamaqela ngamaqela.                                                      (1)

1.12     Ndingacebisa ngelithi abaphathi besikolo bacele inkxaso kuMasipala
         wesithili banikwe imigqomo yokugcina amaphepha.  /Ayaguqulwa ke
         (Ayari-sayiklwa) kwenziwe ezinye iimveliso, kutsho kufumaneke imali
         enokukhulisa ingxowa-mali yesikolo. Iziphumo ke, zizikolo ezihlala
         zicocekile.                                                                (2)

1.13     Ziingxoxo zabafundi, kuba zibancedisa kulwimi lokuphendula imibuzo
         ngokulula,  Ziingxoxo zabafundi kuba zikhulisa abafundi kwisigama
         solwimi nesakhono sokubhala nakwiimviwo zabo.                              (2)

1.14     Unako ukubatshintsha iingqondo, kuba iziphumo zengqeqesho
         ezibonakala nokuba sele bengasekho sikolweni zezempumelelo. /
         zibonakalisa iinkokheli ezibalaseleyo ebomini.  kuba akukho namnye
         umfundi ongayithakazeleliyo/ ongayinqweneliyo impumelelo ebomini
         bakhe. 
                                         OKANYE

         Awunako ukubatshintsha iingqondo abafundi abangawuthandiyo
         umsebenzi wezandla, kuba bambi abafundi bangamavila
         ngokwendalo,  / nangokwendlela abakhuliswe ngayo emakhayeni
         wabo, abo bakhule besenzelwa yonke into, batsho ke bangayazi le
         misebenzi ikhankanywe kwisicatshulwa.  Akungebi sisiqalekiso ke
         oko phezu kweentloko zabo ukuba bangaphumeleli ebomini. Kuba ke
         kakade umntu lo akaphumeleli ebomini kuba esazi umsebenzi
         wezandla
         kuphela. 

         (Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.)                           (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1                              5

1.15    Abantwana besikolo bachola amaphepha. 
        Ootitshala bagade abantwana abafaka inkukuma kwiiplastikhi
        ezimnyama. / abantwana abohlulahlulwe bangamaqela bambi benxibe
        izifonyo, abanye babo benxibe iiglavez ezandleni zabo bechola
        ukungcola.  /abantwana bacholachola udoti. 

        (Naziphi iimpendulo ezimbini kwezi.)                                          (2)

1.16    Umfanekiso okwisicatshulwa B ungqinelana nomhlathi wesi-6
        wesicatshulwa A, kuba kwisicatshulwa B abantwana bachola amaphepha
        bejongwe ziititshala. Ukuze umhlathi wesicatshulwa A uthethe
        ngabantwana abaziziqhu abaneetitshala ezibajongayo xa besenza
        umsebenzi.                                                                  (2)

1.17    Zozibini ezi zicatshulwa, zingokubaluleka kokwazi ukucoca iindawo esihlala
        kuzo ezikolweni. / zozibini ezi zicatshulwa zithetha ngokubaluleka
        kokwazi umsebenzi wezandla.                                                 (2)

        (Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.)

                                                     AMANQAKU ECANDELO A:             30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila
                                                                              Tyhilaiphepha
                                                                                     iphepha
                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1            (EC/SEPTEMBA 2024)

ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

UMBUZO 2

UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO

• Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:

    o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku)
    o Amanqaku ama-3 olwimi
    o Amanqaku ewonke: 10

• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo:

    o 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1
    o 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2
    o 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3

• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko
  kubhaliwe kwisicatshulwa:

    o 6−7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa
      nqaku lolwimi umfundi)
    o 1−5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi

QAPHELA

•   Imo
    o Nokuba    isishwankathelo         sibhalwe   ngemo     engachanekanga,
      masiphononongwe.

•   Ubalo-magama
    o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
       asetyenzisiweyo.
    o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
       lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
       ngokungachanekanga.
    o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi
       eso, ze ungakuhoyi okulandelayo.
    o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma
       ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1                                7

UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA

                  UCAPHULO                                 IINGONGOMA
1      Qala namhlanje wenze isicwangciso       1   Zenzele isicwangciso sakho
       sakho senkqubo yezifundo zakho              senkqubo yokufunda osinqwenelayo.
       ngokwendlela yeminqweno
       yempumelelo ofuna ukuyifezekisa.
2      Seka iqela labafundi enizakuthi         2   Yiba neqela lokufunda nabelane
       nincedisane ngokwabelana                    ngamaxesha.
       ngokomsebenzi wezifundo zenu
3      Yiba nenxaxheba oyenzayo kwiqela        3   Thatha inxaxheba yokucacisa ukuze
       ofunda nalo enje ngokuncedisa abanye        kubetheleleke ulwazi kuwe.
       oogxa bakho xa kufuneka kucaciswe
       izifundo, oko kukuncedisa
       ekubethelelekeni kolwazi lwesifundo
       eso.
4      Fundela kwindawo engenangxolo,          4   Makube lucwangco kwindawo
       ibenesitulo,itafile kwaye                   ofundela kuyo, ibenesitulo, itafile,
       ibenokukhanya okwaneleyo                    ikhanye kakuhle.
       nokufanayo, ngokuyeleleneyo negumbi
       lokubhalela iimviwo zakho.
5      Bhala ubuncinane amagama angama-        5   Khumbuza ingqondo yakho
       400 rhoqo ngosuku,ukukhumbuza               ngokubhala amagama angama-400
       ingqondo yakho ngokufundileyo.              rhoqo ngosuku koko sele ukufundile.
6      Ziqhelanise nendlela yokuqinisekisa     6   Ziqhelanise nezakhono zohlaziyo-
       ukukhumbula okufundileyo ngokuthi           sifundo ngokushwankathela, uzobe,
       rhoqo udibanise iindlela ezi                ucule, ngaxa limbi unike umhlobo
       njengokubhala, ukuzoba,                     wakho afunde oko
       ukushwankathela, ukucula okanye             ukubhalileyo,ukuze kwande
       ukufundisa umhlobo ukwandisa                ukuqonda.
       ukuqonda.
7      Ngexesha leemviwo, fika kwangethuba     7   Fika kwangethuba kwigumbi
       kwigumbi oza kubhalela kulo, oko kuya       leemviwo ukuze ukwazi ukuzinza
       kukunceda ukwazi ukulawula ixhala,          kakuhle engqondweni, ucwangcise
       ucwangcise, uyile umsebenzi kakuhle..       umsebenzi wakho kakuhle.

                               UKUBHALA NGOKOMHLATHI

Zenzele isicwangciso sakho senkqubo yokufunda osinqwenelayo. Yiba neqela lokufunda
nabelane ngamaxesha. Makube lucwangco kwindawo enifundela kuyo, ibenesitulo, itafile,
ikhanye kakuhle. Thatha inxaxheba yokucacisa ukuze kubetheleleke ulwazi kuwe.
Khumbuza ingqondo yakho ngokubhala amagama angama 400 rhoqo ngosuku koko sele
ukufundile. Ziqhelanise nezakhono zohlaziyo sifundo ngokushwankathela, uzobe, ucule,
ngaxa limbi unike umhlobo wakho afunde oko ukubhalileyo, ukuze kwande ukuqonda. Fika
kwangethuba kwigumbi leemviwo ukuze ukwazi ukuzinza kakuhle engqondweni,
ucwangcise umsebenzi wakho kakuhle.
                                                                                (70)

                                                     AMANQAKU ECANDELO B: 10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila
                                                                               Tyhilaiphepha
                                                                                      iphepha
                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1            (EC/SEPTEMBA 2024)

ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

UKUMAKISHA ICANDELO C

•     Upelo
      o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba
         upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo
         efunwayo yegama.
      o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga
         luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
      o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi
         ngokuchanekileyo.
      o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi
         kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo
         uyalela.
      o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo,
         yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo
         KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.

UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO

3.1     Kuthengiswa iwotshi.                                                       (1)

3.2     Sithi : “Think different”                                                  (1)

3.3     Inceda abantu abazilolongayo ngokujonga imilinganiselo yabo
        yemithambo.  iphinde ikwazi ukujonga indlela intliziyo yomniniyo
        elimpompa ngayo igazi. / ijonge ubushushu bomzimba kulowo
        uyisebenzisayo.

        (Naziphi iimpendulo ezimbini kwezi.)                                        (2)

3.4     Kukutsala nokulukuhla abantu ukuba bayithenge.  Umthengisi
        usebenzise ulwimi oluqhathayo nolurhwebeshayo ukuze abathengi
        balobeke.  / baqhatheke batsho bathenge le mveliso. 

        (Nayiphi na kwezi.)                                                         (1)

3.5     esimehlw’ ankungu sifa yindlala.                                           (1)

3.6     Ngabantu abasebenzayo abanakho ukufikelela kwixabiso lemveliso
        ethengiswayo. / Ngabantu abathanda ukunxiba iwotshi yesihlahla.
        / ngabantwana babantu abanemali. Naluphi na udidi lwabantu,
        egameni nje lokuba benemali yokuyithenga le mveliso. 

        (Nayiphi na kwezi.)                                                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1                              9

3.7     Uphumelele ukukhuthaza abathengi kuba isixhobo esithengiswayo senza
        imisebenzi emininzi ngaxesha-nye. / Yiwotshi yesihlahla, iphinde
        ibeneselula yesandla.

                                 OKANYE

        Akaphumelelanga, kuba ixabiso lesi sibhengezo-ntengiso lixhome kakhulu,
        ngoko ke bambalwa kakhulu abantu abanokukwazi ukufikelela kwixabiso
        laso. / Ngeli xabiso lingenazo nezavenge kufuneka umthengi oqule
        waligangatha.  /Hayi akaphumelelanga kuba le mveliso ifumaneka kwa
         I Store kuphela, asingabo bonke abathengi abanokukwazi ukuyithenga
        kuba ifumaneka ngokusebenzisa ubuchwepheshe bale mihla ukuze
        uyithenge.  /Le mveliso ijoliswe kubathengi abasebenzisa iNethiwekhi
        yakwa SAFRI-NET kuphela.                                                    (2)
                                                                                     [10]

UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI

4.1     Umama notata kaSenzo bakrobe emnyango kwindlu kaSenzo.Kwindlu
        kaSenzo yokufundela.  kuba uSenzo ucofa ilap-top esenza umsebenzi
        wakhe wesikolo.  / kuba kukho itafile yokubhalela. /kukho usiba
        lokubhala.                                                                   (2)

4.2     Kukuvala kwakhe iLap-top xa ebona abazali bakhe bemi emva kwakhe, 
        kanti kwisakhelo-1 ubeqwalasele ngomdla kuyo, eyicofa.                       (2)

4.3     Umama notata kaSenzo bathe gqaa amehlo amakhulu.  bathetha nga-
        xeshanye. / bavule imilomo bobabini  Umama kaSenzo ubambelele
        emqolo kutata, yena utata uzithe naa iingalo / uzivule zombini ngesinye
        isandla ebambelele kuSenzo.

        (Naziphi na iizijekulo ezibini.)                                              (2)

4.4     Kuveza ukucinga nzulu kukaSenzo. / kubonakalisa ukuzikisa kwakhe
        ukucinga.  kubonakalisa ukuba ucinga iqhinga lokuzikhupha kulo mbuzo
        wabazali. 

        (Nayiphi na kwezi.)                                                           (1)

4. 5    C  / Ucinga ukuba uSenzo makube ubhale ngabo kwisincoko sakhe.              (1)

4.6     Umyalezo ngowokuba, abazali bakaSenzo banegalelo kwiingxaki anazo
        uSenzo  kuba ukushiyeka kwabo bephoxekile, bequthe imilomo
        bebonakala benezazela.  Emva kwempendulo yakhe, ithi lonto
        mabakrokrelwe. 

        (Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.)                            (2)
                                                                                     [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila
                                                                              Tyhilaiphepha
                                                                                     iphepha
                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1            (EC/SEPTEMBA 2024)

 UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO

 5.1    N  yanga High School ...                                                  (1)

 5.2    Utshatshele,  / Yintshatsheli. /Ubalasele. /Yimbalasane.                (1)

 5.3    Wakhe.  / yaseKapa.  / wabo.                                            (1)

 5.4    Sikwixesha eladlulayo.                                                    (1)

 5.5    Ngumsebenzi onzima lo wokuxova isamente xa kusakhiwa. 

        (Nasiphi na isivakalisi esintsingiselo eyahlukileyo kule
        ikwasicatshulwa iyakwamkeleka.)                                            (2)

 5.6    Siphuhlisa ukuzenzela yena ngokunokwakhe.  / Kubonisa ukuzenzela
        kwakhe ngaphandle kokuncediswa.                                           (1)

 5.7    C  / ubancomile evuyisana nabaphumeleleyo. / C – ubancomile
        evuyisana nabaphumeleleyo.                                                (1)

 5.8    UMakhulu uNolungile uthe um  nqwenelela okuhle nakule azakuyenza
        nokuba aka  yazi.                                                         (2)
                                                                                  [10]

                                                AMANQAKU ECANDELO C:               30
                                            AMANQAKU EWONKE EPHEPHA:               70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — isiXhosa HL · Errata · 2024 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1/febe0a8c-f958-41d4-a87c-589d34cf4f1a) — isiXhosa HL · Errata · 2024 · isiXhosa
- [isiXHOSA HL P2 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-gr12-qp-sept2024/91ca1290-e998-4918-b260-e3caf8763ae3) — isiXhosa HL · QP · 2024 · isiXhosa
- [isiXHOSA HL P3 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-qp-gr12-sept-2024/bbcf969e-c0c4-47df-83d6-6dd993020a2d) — isiXhosa HL · QP · 2024 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-nov-2024/565429f8-87d6-4fa2-b709-5c480f7f035b) — isiXhosa HL · QP · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 GR12 MEMO SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-gr12-memo-sept2023/26c91b9a-8a3b-42df-aa39-2888b9534848) — isiXhosa HL · Memo · 2023

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p2-nov-2024/7f3c537d-f375-4be2-9233-9aa48d39f9ce) — QP · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
