# isiXhosa HL Grade 11 P1 Eastern Cape November 2022 QP

> Grade 11 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the Eastern Cape November Exam 2022, 12 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr11-nov-2022/24ad6d99-a976-4552-8f1c-6d86abfa92d3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 11
- Document type: Question paper
- Year: 2022
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 11 P1 Eastern Cape November 2022 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr11-nov-2022/24ad6d99-a976-4552-8f1c-6d86abfa92d3)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2022. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                              NATIONAL
                         SENIOR CERTIFICATE

                             IBANGA 11

                         NOVEMBA 2022

          ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
               IPHEPHA LOKUQALA (P1)
                     (EXEMPLAR)

AMANQAKU:   70

IXESHA:     liyure 2

                       Olu viwo lunamaphepha ali-12.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1         (EC/NOVEMBA 2022)

IPHEPHA LEMIYALELO NENGCACISO

1.    Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:

       ICANDELO A: Isicatshulwa                                      (30)
       ICANDELO B: Isishwankathelo                                   (10)
       ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi           (30)

2.    Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.

3.    Phendula YONKE imibuzo.

4.    Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

5.    Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.

6.    Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kweli
      phepha lemibuzo.

7.    Shiya umgca emva kwempendulo nganye ukuze umsebenzi wakho
      ungaxinani.

8.    Qwalasela ngeliso elibukhali upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

9.    Yaba ixesha lakho ngolu hlobo:

       ICANDELO A: Imizuzu engama-50
       ICANDELO B: Imizuzu engama-30
      ICANDELO C: Imizuzu engama-40

10.   Bhala ngokucacileyo nangokucocekileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                         3

 ICANDELO A: ISICATSHULWA SOKUQONDA

 UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA

 Funda ISICATSHULWA A, uze uphendule imibuzo esekwe kuso.

 ISICATSHULWA A

                                        UVELWANO

 1     Nawuphi na umntu obenokuthi ashumayele ngovelwano, ukuze ithi
       intshumayelo yakhe intshulise izithombo zovelwano ebantwini ngale mihla,
       angathatyathwa njengomntu ongoyena wenze into enkulukazi. Kaloku
       uvelwano oluqulathwe yiyo yonke intlalo yakudala esiXhoseni, luthe
       shwaka. Lubiwe ziimpembelelo zobomi bedolophu nobasemLungwini. 5
       Singangabantu abayintoni ukuphulukwa luvelwano oluyenye yeemfihlelo
       ezibaluleke gqitha endalweni? Andithi lunamandla okutyhefa ukungcola
       ezintliziyweni,    lusunduza      ugrwangxuliswano  ebantwini     ukanti
       lukwanyibilikisa neyona ntliziyo iqinileyo?

 2     Uvelwano luzalwa luthando, iimbekelelo ekubekelwe phezu kwazo                 10
       ubuKrestu. Le nyaniso iqinisekiswa libalana endakhe ndalifunda. Kuthiwa
       wathi uYohane oNgcwele sele emdala kakhulu wacelwa ukuba aye kuyala
       indimbane yabantwana. Kangangobudala bakhe wayengasakwazi
       ukuhamba. Wathwalwa ke ngamadoda amsa kule ndawo wayeza kuthetha
       kuyo. Kuthiwa yazama ukuphakama indoda enkulu, ngemizamo emikhulu.            15
       Abantwana bawancina amehlo bamthi ntshoo, iindlebe bazithi ntaa
       ukwenzela ukuba bawabambe onke amazwi ayeza kuwa kuloo milebe
       yayingcangcazela, bavisisise naloo ntetho yayiza kwenziwa ngelizwi
       elidekedeke lobudala obugqithileyo. Yathi inkonde, ‟Bantwana,
       thandanani.” Bonke abantu bothuka bakumbona esithi cwaka akugqiba.            20
       Bambi bathi nqa ukuba bangasindwa ngumntu bemzisa ukuba axhobise
       abantwana, aze yena athethe eli lizwana. Abanye babantwana badanduluka
       bathi, ‟Akukho nto yimbi uza kusixelela yona?” Yena uphendule ngokuthi,
       ‟Ndiniyalela oku qho, kuba ukuba niyasigqala esi siyalelo, akukho nto yimbi
       ningangayenza.” Le nyaniso imi imi elizweni liphela. Xa sivelana nomntu,      25
       sizibeka emekweni yengqondo yakhe. Kwakho siyazilibala ezethu iziqu,
       sithabathe imo yalowo simvelayo.

 3     Ukuvelana nomntu akufanele kuphelela ekumveleni kuthi ngaphakathi
       okanye ezingqondweni zethu qha. Lowo simvelayo masimncede
       simphungulele loo mthwalo umsindayo. Akukho buhlobo apho kungekho             30
       luvelwano lulolu hlobo. Ungadakumbi, udane kangangokuba uzimisele
       ukungancedi nawuphi na omvelayo xa uthe akwafumana no-enkosi lo, emva
       kokumnceda umntu. Abanovelwano mababanyamezele abanje. Noyena
       uphantsi unebango kuncedwano olufanele ukubakho phakathi kwabantu.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                            (EC/NOVEMBA 2022)

 4      Kuzo zonke izinto ezinokwenza umntu abe nothando komnye, ayikho 35
        egqitha uvelwano. Kukangaphi ebomini bethu sibona umntu eguqulwa imo
        yakhe lilizwi elithambileyo nenkangeleko esuka kulusu oluvuza ububele,
        imo ebingenakuguqulwa zizigalo, izithuko nezinyeliso? Uvelwano emntwini
        luthi lukhule lude lube luvelwano emzini ngokubanzi. Olu ke luzonda
        ukuphakamisa abo bongqulwe yindlala nokutsala nzima kunye 40
        nokusasaza impucuko ebantwini nokuzama ukungciba iintanda
        ezisezindongeni zemitshato yamakhaya ngamakhaya.

 5      Olu ncedo luxanduva olubekwe emagxeni omntu ngamnye ngenxa yale
        nyaniso. Sidalwe asalingana ngeziphiwo. Omnye akanakho nokuba
        sethanda ukuba angafunda aye kufikelela emagqabini kwezobugqi 45
        nezinye. Wumbi uyoyiswa kukulondoloza iisenti ade abe sisityebi nokuba
        senelo bhongo. Ongenakufunda aye kufikelela kwiincwadi eziphambili uthi
        kanti unesiphiwo somsebenzi wezandla njalo njalo. Xa kunje ke lowo ube
        nethamsanqa lokutyeba ngemali nemfuyo, lokuba nengqondo ebukhali
        kunabanye,     makathabathe   intwana    aphe     abalambayo,     aphe 50
        abangenazinkabi indima, achazele abantu ngeemfihlelo zobugqi
        abangenakuzazi bona ngokwabo.

 6      Into ecace nasesidengeni yeyokuba ukungabikho kovelwano kuduba-duba
        intlalo. Izityebi zizithi geqe kwizilambi, nezilambi kwizityebi. Lo nto ibangela
        ukuba iinzima neengxaki zabatsala nzima zingaziwa kanye kanye okanye                        55
        zingakwazi ukulikhathaza ngokwaneleyo iliso kuzokuvakala laa ntlungu
        itsho kuthi xhokro entliziyweni. Yile ke enokubangela umntu abone
        imfuneko yeyakhe indima ekunciphiseni intlungu yabatsala nzima. Udidi
        lwezityebi luzigcinela kulo uvelwano nobunkokheli, lube olwezilambi
        luzigcinele inkonzo nembeko. Yile ntswela-luvelwano ebanga okokuba                          60
        bathi abasebenzi xa befuna imivuzo inyuswe, basuke bathi, ‟Asiyi
        kuphangela ide inyuswe imivuzo.” Iba buhlungu intliziyo yakho inge yopha
        igazi, xa ubona umsebenzi ongaphangelanga ngoMvulo kuba egulelwe
        ngumfazi, egxothwa emsebenzini. Umqeshi umgxotha esithi, ‟A suka!
        Musa ukucinga ukuba obo buqhinga bokuthi ubugulelwa ngumfazi ndiza                          65
        kubukholelwa. Thabatha ibhatyi yakho uhambe. Into ecacileyo akufun'
        ukusebenza, baninzi abantu abadingayo. Aliz' ukutshona eli
        ndingafumananga mntu.” Akunje kumadoda odwa, koko nasebafazini.
        Uvelwano lufuneka ngamandla nangamandla kuthi thina bantu baNtsundu
        beli leRepublic. Ingathi ikhe yenziwa le nto uphuculo lwesizwe                              70
        lungakhawuleza ngephanyazo, kuthi ngephanyazo umgangatho
        wenkqubela phambili yethu ube uphezulu.

        [Sicatshulwe kwincwadi ethi 'NDITHUNGILE SELANI', ebhalwe ngu:Tom D.V., amaphepha 87–94,
                                                                                   saze sahlelwa]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                        Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                             5

 OKUBONWAYO:

 ISICATSHULWA B

                                             [Sicatshulwe kwi-intanethi www.googlesearch.com]

 ISICATSHULWA A

 Jonga kumhlathi woku-1.

 1.1 Xela iziphumo zentshumayelo engovelwano ngokwalo mhlathi.                                  (1)

 1.2 Sibonakalisa ntoni isimamva esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi
     silandelayo?

       ‘... angathatyathwa njengomntu owenze into enkulukazi.’                                  (2)

 1.3 Nika intsingiselo yeli binzana lilandelayo:

       '... luthe shwaka.'                                                                      (2)

 1.4 Xela isafobe esisetyenziswe ngumbhali kwimiqolo yesi-6 ukuya kweye-9.                      (1)

 Jonga kumhlathi wesi-2.

 1.5 Sisetyenziswe njani isifanekisozwi esikrwelelwe umgca ngaphantsi?

       ‘Abantwana bawancina amehlo bamthi ntshoo ...’                                           (1)

 1.6 Ucinga ukuba sithini isizathu sokungcangcazela kwemilebe kaYohane Ongcwele? (2)

 1.7 Guqula esi sivakalisi silandelayo sibe kwimo yengxelo-ntetho:

       ‘Yathi inkonde, ‟Bantwana thandanani.”                                                   (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                              Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1              (EC/NOVEMBA 2022)

Jonga kumhlathi wesi-3.

1.8     Ingaba uyangqinelana noluvo lombhali lokuba abo sibavelayo masibancede
        ngokubaphungulela loo mithwalo ibasindayo? Xhasa impendulo yakho.                (2)

1.9     Shwankathela lo mhlathi ngesivakalisi esinye.                                    (2)

Jonga kumhlathi wesi-4.

1.10    Sebenzisa igama elibhalwe ngqindilili linike intsingiselo eyahlukileyo kuleyo
        ikwisicatshulwa.                                                                 (2)

        Jonga kumhlathi wesi-5

1.11    Lizisa ntsingiselo ni ngovelwano igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi?            (2)

1.12    Khetha impendulo engangqinelaniyo kwezi zilandelayo:
        Umbhali uthi aba bantu balandelayo mabathabathe             intwana    baphe
        abalambayo:

        A     Abaneziphiwo zomsebenzi wezandla
        B     Abanethamsanqa lokutyeba ngemali nemfuyo
        C     Abanethamsanqa lokuba nengqondo ebukhali kunabanye
        D     Abashiywe nelifa ngabazali.                                                (1)

Jonga kumhlathi wesi-6.

1.13    Caphula isivakalisi esibonakalisa ukuba intlungu eyehlela abasebenzi
        ayikhethe sini.                                                                  (2)

1.14    Ingaba la mazwi womqeshi kwesi sicatshulwa aveza luphi uluvo lombhali
        ngabaqeshi? Xhasa impendulo yakho.                                               (2)

ISICATSHULWA B

1.15    Kwenzeka ntoni kulo mfanekiso?                                                   (2)

1.16    Xa uqwalasele okwenzeka kulo mfanekiso ingaba lukhona uvelwano phakathi
        komqeshi nomqeshwa? Xhasa impendulo yakho.                                       (2)

1.17    Ingaba oku kwenzeka kulo mfanekiso ukwisicatshulwa B kuhambelana
        nowuphi umhlathi kwisicatshulwa A? Xhasa impendulo yakho.                        (2)

                                                        AMANQAKU ECANDELO A:             30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                    7

 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

 UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA NGAMAZWI AKHO

 •    Funda ngocoselelo esi sicatshulwa singezantsi singeengcebiso ngezinto
      onokuzenza      ukuzikhusela    kwintsholongwane     yeKhorona,   uze
      usishwankathele ngamazwi akho ungacaphuli kwitekisi.

 •    Impendulo yakho mayingadluli kumagama angama-70.

 •    Shwankathela ngokomhlathi kuphela, kodwa isishwankathelo sakho masiquke
      iingongoma ezi-7.                                                               (7)

 •    Bhala inani lamagama owasebenzisileyo kwizibiyeli.

 •    Akulindelekanga ukuba ubhale isihloko sesishwankathelo.

 •    Qaphela indlela echanekileyo yokusetyenziswa kolwimi, iimpawu zobhalo
      nococeko.                                                                       (3)

 ISICATSHULWA C

                          INTSHOLONGWANE YEKHORONA

 1   Ihlabathi lijongene nomceli-mngeni wempilo ogqugqisayo ngokungenalusini. Lo
     mceli-mngeni nekungekafunyanwa chiza lililo ubizwa ngokuba yi-Covid 19.
     Okwangoku kucetyiswa ukuba uluntu luzame kangangoko ukuzikhusela kulo
     bhubhane unwenwa nobulala uluntu ngendlela emangalisayo.

 2   Uphando lubonakalisa ukuba lo bhubhane unwenwa ngokudibana kwabantu.
     Kubalulekile ke ngoko ukuba abantu bazifundise ukuqelelana. Oku kuqelelana
     kubaluleke nangakumbi xa uhleli nabantu abakhohlelayo kungenjalo abathimlayo.
     Zikhwebule kwiindibano ezinabantu abaninzi, kuba ingxinano ingangunobangela
     wokosulelana ngale ntsholongwane. Kukho nemithetho ngokwamazwe
     ngamazwe elawula omakwenziwe kwiimeko zeendibano zoluntu.

 3   Hlala ekhaya xa uziva ngathi awuziva mnandi, kuba oko kuyakuncedisa ukuba
     ungosuleli abanye xa kuthe kanti unayo le ntsholongwane. Masikhumbule ukuba
     amajoni omzimba kwabanye abantu awanawo amandla okulwa nezifo
     ezingoozungulichele. Iingcali zempilo zithi amathuba okuphila emva kokuba
     unayo le ntsholongwane maninzi xa uzigcine ekhaya.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                       (EC/NOVEMBA 2022)

 4    Ukuhlambisisa izandla rhoqo ngamanzi nesepha kungakugcina ukhuselekile
      kusuleleko lwentsholongwane yeKhorona. Lo ngoyena ndoqo uncedisana
      nokulwa ukunwenwa kwale ntsholongwane kuba kukholeleka ukuba ayihambi
      ngomoya. Iingcali zezempilo zinobungqina bokuba le ntsholongwane yosulela
      ngendibano nalowo unayo.

 5    Nxiba i-mask egquma umlomo nempumlo maxesha onke. UMongameli weli
      loMzantsi Afrika uwise umthetho wokuba nabani na ofunyenwe engasinxibanga
      isicheme kufanele atshutshiswe ngokwasemthethweni. Oku kubonakalisa
      ukuzimisela kweli lizwe ukunqanda ukunwenwa kwale ntsholongwane.

 6    Musa ukubamba impumlo, umlomo kunye namehlo kuba kusenokwenzeka
      ukuba ububambe indawo eneKhorona ungaqondanga. Yiyo ke loo nto
      kucetyiswa ukuba sanithayiza izandla zakho rhoqo. Uya kufika ke kuzo zonke
      iindawo ezingena uluntu zinabantu abaqeshelwe ukusanithayiza abantu. Oku
      kuquka iivenkile, amaziko ezempilo, izikolo kunye nawo onke amaSebe
      kaRhulumente.

 7    URhulumente weli loMzantsi Afrika umanxadanxada umisela imiqathango
      engqongqo yokuthotyelwa kwezi ngcebiso zingentla. Eyona nto ibalulekileyo
      kukuba umntu ngamnye aluthabathele kuye uxanduva lokukhusela impilo
      yakhe.

                   [Sicatshulwe kwi-intanethi, www.googlesearch.com, saguqulelwa saze sahlelwa]

                                                             AMANQAKU ECANDELO B:                 10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                                 9

 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

 UMBUZO 3: UKUHLALUTYA INTENGISO

 Funda le ntengiso ingezantsi (ISICATSHULWA D) uze uphendule imibuzo esekwe
 kuyo.

 ISICATSHULWA D

                    [Sicatshulwe kwi-intanethi www.googlesearch.com, saguqulelwa saze sahlelwa]

 3.1 Xela umsebenzi wale mveliso ikule ntengiso.                                                   (1)

 3.2 Ijoliswe koobani le ntengiso?                                                                 (1)

 3.3 Yintoni injongo yokusebenzisa ifonti enkulu xa kubhalwa igama lale mveliso?                   (2)

 3.4 Ingaba igama 'ESEMPILWENI' liyahambelana nomfanekiso wenenekazi
     elikule ntengiso? Xhasa impendulo yakho.                                                      (2)

 3.5 Khetha impendulo engangqinelaniyo kwezi zingezantsi. I-Colgate i:

       A     Ilwa iintsholongwane
       B     Igcina amazinyo esempilweni
       C     Igcina iintsini zisempilweni
       D     Ikwenza ube mhle                                                                      (2)

 3.6 Kubethelela ngcinga ni ukusetyenziswa komfanekiso wenenekazi elibukekayo
     kule ntengiso?                                                                                (2)
                                                                                                  [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                     ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                  (EC/NOVEMBA 2022)

 UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI

 Funda le khathuni ingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuyo.

 ISICATSHULWA E

                [Icatshulwe kwi-intanethi, MADAM AND EVE CARTOONS www.googlesearch.com,
                                                               yaguqulelwa yaze yahlelwa]

 4.1 Babonakala bephi aba bantu bakule khathuni? Xhasa impendulo yakho.                      (2)

 4.2 Nika ubungqina obubonakalisa ukuba lilizwe loMzantsi Afrika eli lifakwe
     kwikhwarantini.                                                                         (1)

 4.3 Uthini umyalezo odluliswa yindlela abanxibe ngayo oogqirha kule khathuni?               (2)

 4.4 Xela into ebonakalisa ukuba oogqirha abafuni ukosuleleka yile ntsholongwane.            (1)

 4.5 Ucinga ukuba sithini isizathu sokuba uMzantsi Afrika ufakwe kwikhwarantini
     kwezorhwebo namazwe ehlabathi?                                                          (2)

 4.6 Lunafuthe lini urhwaphilizo kuphuhliso lwelizwe loMzantsi Afrika?                       (2)
                                                                                            [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1                              11

UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO

Funda ISICATSHULWA F, uze uphendule imibuzo esekwe kuso.

ISICATSHULWA F

                        U-‘ENKOSI’ OSUK’ ENTLIZIYWENI

1   Kule mihla uninzi lwabantu baxhalabele kakhulu iziqu zabo. Oko kuchasene
    kakhulu nomoya wokuba nombulelo, athi umntu xa enawo acingele nabanye,
    aluvakalise lula uxabiso ngezinto ezilungileyo ezenziwa ngabanye. Uya
    kufumanisa ukuba, ukuba uzifundisa ukuba nomdla onyanisekileyo kwabanye,
    uluvakalise ngokukhululekileyo noxabiso lwakho ngabakwenzayo, uya kuba
    ngumntu owonwabileyo.

2   Ukungabi nambulelo kugawula kanye ezantsi kweyona nto iyimfuneko ukuze
    siqhubeke siphila, ukuncedana. Umntu ngamnye engumntu anguye akanakuba
    nobuchule kwinto yonke eyimfuneko ukuze ubomi buphileke. Akakho umntu
    onezinto zonke. Bambalwa phakathi kwethu abafuna ukuba ngamakheswa,
    okanye abangaphila bengawo. Ke omnye uyimfuneko komnye.

3   Xa ke imigudu yethu yokunceda abanye ithatyathwa lula ngabo bantu
    sibancedayo; xa abantu besisebenzela bentshingintshingi ebusweni ukanti
    bayahlawulwa ngomsebenzi abasenzela wona; xa sithi sizama ngokuzimisela
    ukwenzela umntu ububele asuke asikrokrele; xa sithi sakubonisa ulwazelelelo
    kwabanye sisuke sicingelwe ukuba senziwa bubuthathaka, kusuka ke ukungabi
    nambulelo kwabo kubethe kufike entliziyweni. Ukuba kwakha kwenzeka oku
    kuwe, uyazi ukuba kwenzakalisa kangakanani ukungaxatyiswa kwemigudu
    yakho yobubele.

     [Sicatshulwe kwincwadi ethi ̔RHWEBA UBULUMKO ̛ ebhalwe ngu:O.S. Dzingwa, amaphepha
                                                                     48-49, saze sahlelwa]

5.1 Guqula isenzi esibhalwe bukekela sibe kwimo yesilanduli.                                  (1)

5.2 Xela isakhi esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwisicatshulwa.                                 (1)

5.3 Xela umsebenzi wesimava esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi
    silandelayo.

     'Ukungabi nambulelo kugawula kanye ezantsi kweyona nto iyimfuneko ...
     ukuncedana.'                                                                             (2)

5.4 Nika isichasi segama elikrwelelwe umgca ngaphantsi kwisivakalisi
    esilandelayo.

     ‘Bambalwa phakathi kwethu abafuna ukuba ngamakheswa ...’                                 (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                     ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1               (EC/NOVEMBA 2022)

 5.5 Sebenzisa igama elibhalwe ngqindilili linike intsingiselo eyahlukileyo kuleyo
     ikwisicatshulwa.                                                                   (2)

 5.6 Nika intsingiselo yegama elikrwelelwe umgca kwesi sivakalisi silandelayo.

      '... xa abantu besisebenzela bentshingintshingi ebusweni ...'                     (2)

 5.7 Sisetyenziselwe ukubonisa ntoni isihlomelo esibhalwe bukekela kwesi
     sivakalisi silandelayo?

      '... kusuka ke ukungabi nambulelo kwabo kubethe kufike entliziyweni.'             (1)
                                                                                       [10]

                                                     AMANQAKU ECANDELO C:                30
                                                        AMANQAKU EWONKE:                 70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV. 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-memo-nov-2022/12f1103f-3289-4b9f-bc2d-7a2becab0c71) — isiXhosa HL · Memo · 2022
- [XHOHL GRADE 11 MEMO NOV 22 CHANGES ACCEPTED](https://www.hlayiso.com/library/xhohl-grade-11-memo-nov-22-changes-accepted/39c80709-57f4-4b9b-a434-542d16242d8a) — isiXhosa HL · Memo · 2022
- [XHOSA HL P3 MEMO GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr11-nov-2022/ac79bb28-836f-4aa9-9ff5-b88dc1f4f4cd) — isiXhosa HL · Memo · 2022
- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV. 2022](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-memorandum-paper-1/702276ea-6ebb-4452-8619-e1ec5e67a000) — isiXhosa HL · Memo · 2022
- [XHOSA HL P1 GR11 NOV 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-nov-2020/811df38e-2d93-4837-bfac-daff12bce07e) — isiXhosa HL · QP · 2020
- [XHOSA HL P1 GR11 NOV 2020](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2020-national-exemplar-november-exam-question-paper-paper-1/aaa1e819-476f-4121-ba1d-7295eaef976a) — isiXhosa HL · QP · 2020

## More from Grade 11 isiXhosa HL

- [Gr 11 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-isixhosa-hl-atp-2023-24/b7cfd541-5754-4cf9-9f4c-72ef7cbf82f4) — ATP
- [XHOHL GRADE 11 MEMO NOV 22 CHANGES ACCEPTED](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-memorandum/7e26eed6-60ba-44ff-bf89-c0c1d2fcde46) — Memo · 2022
- [XHOSA HL P3 MEMO GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-memorandum-paper-3/e217aa8b-0caa-4098-a6d7-01b6122217d5) — Memo · 2022
- [XHOSA HL P1 QP MEMO GR11 NOV 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-memo-gr11-nov-2020-d/ec9c3d97-6f78-4abd-9d69-1ac5970456ec) — Memo · 2020
- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-memo-novemba-2020-d/3def643d-0178-4590-88af-62de3231249e) — Memo · 2020
- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-memo-novemba-2020/abe07cc4-7b4f-4d9b-9dc8-68b28b9036f8) — Memo · 2020

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
