# isiXhosa HL Grade 11 Paper 2 Eastern Cape November 2020 Memo

> Grade 11 isiXhosa HL Paper 2 memorandum from the Eastern Cape November 2020, 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-memo-gr11-nov-2020/b39b24a8-193c-4e67-bea3-e2f2269faea2
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 11
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: Eastern Cape November
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 11 Paper 2 Eastern Cape November 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-memo-gr11-nov-2020/b39b24a8-193c-4e67-bea3-e2f2269faea2)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 11 · Eastern Cape November · 2020. Memorandum, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NATIONAL
                    SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 11

                       NOVEMBA 2020

       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2
           ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
                  (EXEMPLAR)

AMANQAKU: 80

               Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha
                              angama-21.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                         2

 EMAKUQATSHELWE XA KUMAKISHWA

  Le memorandam ilungiselelwe ukuba ibe sisikhokelo kubakorekishi.
  Le memorandam iza kuxoxwa nesigqeba sokukorekisha phambi kokuba
   kuqalwe ukukorekisha kumaziko okukorekisha.
  Iimpendulo zabaviwa kufuneka zinikwe ingqwalasela ngokokufaneleka kwazo.

 IZIKHOKELO ZOKUKOREKISHA

 1.     Xa umviwa ebhale iimpendulo ezingaphezulu kwezilindelekileyo, makisha
        impendulo esekuqaleni kuphela. (Umviwa akuvumelekanga ukuba
        aphendule umbuzo osisincoko nombuzo omfutshane kudidi olunye
        kwijenri enye.)

 2.     Xa umviwa ephendule yomine imibuzo kwiCANDELO A (imibongo
        efundisiweyo), korekisha kuphela emibini yokuqala.

 3.     Xa umviwa ephendule imibuzo emibini emifutshane okanye imibuzo emibini
        esisincoko kwiCANDELO B nakwiCANDELO C, makisha umbuzo wokuqala
        kuphela ungawuhoyi owesibini. Ukuba umviwa uphendule yomithathu
        imibuzo (kwiNoveli/kuNcwadi Lwemveli) okanye yomine imibuzo
        (kwiDrama), korekisha kuphela impendulo yokuqala kwiCANDELO
        ngalinye, xa kwenzekile ukuba uphendule umbuzo omnye omfutshane
        nomnye osisincoko.

 4.     Xa umviwa enike iimpendulo ezimbini ibe eyokuqala ingachanekanga,
        elandelayo ichanekile, korekisha eyokuqala ungayihoyi elandelayo.

 5.     Xa iimpendulo zinonjolwe ngokuchanekileyo, korekisha ngokwendlela
        ekunonjolwe ngayo kwimemorandam.

 6.     Xa upelo olugwenxa luguqula intsingiselo, yihlabe loo mpendulo. Xa
        intsingiselo ingaguqukanga ngenxa yopelo olugwenxa, yimakishe loo
        mpendulo.

 7.     Imibuzo esisincoko

        Xa impendulo yombuzo osisincoko imfutshane kunoko kulindelekileyo
        ngokwenani lamagama, musa ukumohlwaya umviwa kuba sele ezohlwaye
        ngokwakhe. Xa impendulo yombuzo osisincoko inde kakhulu, phicotha
        ngokwempendulo ayibhalileyo wandule ukuyigqithisela kumkorekishi
        ophezulu. Sebenzisa irubriki yokuhlola ekwisihlomelo esinguA nesinguB
        ukuhlola izincoko zabaviwa.

 8.     Imibuzo emifutshane
        Musa ukumohlwaya umviwa ongasebenzisanga iimpawu zocaphulo xa
        ecaphula.

 9.     Kwimibuzo evulelekileyo, musa ukunika amanqaku ngoHAYI/EWE
        okanye ngoNDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Korekisha impendulo
        exhasayo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                        3

 10.    Akukho manqaku abelwa uYINYANI/ BUBUXOKI, okanye
        YINYANI/LULUVO. Makisha impendulo exhasayo.

 11     Iimpendulo zemibuzo emifutshane mazihlolisiswe ngokupheleleyo
        kwayanywe kwiingxoxo eziqhubeke ngexesha lobekomgangathweni
        lwesikhokelo sokukorekisha.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                           4

 ICANDELO A: ISIHOBE

 ISINGQI SENKULUNGWANE – P.M QANGULE noM.G MDLIVA

 UMBUZO 1 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)

 UMONA – M.G. MDLIVA

 Amanqaku ali-10 ewonke kulo mbuzo. Ama-6 ngawomxholo aze ama-4 abe
 ngawolwimi kunye nesimbo.

 Sebenzisa irubrikhi esisihlomelo A.

  Sebenzisa ezi ngongoma zilandelayo, njengesikhokelo sokukorekisha
   lo mbuzo.
  Iimpendulo zinokwahluka ngokuxhomekeka kwindlela umfundi awuve ngayo
   umbongo.
  Jonga kwirubrikhi ekwiphepha lama-18 ukuhlola lo mbuzo.

 Umfundi kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma zilandelayo

  Lo mbongo usebenzisa izafobe, isikweko, isifaniso, isigama esingundileyo,
   uphindaphindo ngenjongo yokuxabhela/ ukudala imifanekiso ntelekelelo
   yomona njengento enganqwenelekiyo.
  Isitanza sokuqala kumqolo woku-1 ukuya kowesi-4 sisebenzisa uphindaphindo
   oluthe ngqo ngegama ‘Yingcinga” ukuphuhlisa ukuba umona yinto esukela
   engqondweni kwaye ingaphinda isuke.
  Sisebenzisa uphindaphindo ngezifanokuthi olubonakalisa ukuba lowo unomona
   akacingisisi, ingqondo akayisebenzisanga ngokupheleleyo size sisebenzise
   isigama esityhila ukungcokocha komona.
  Okunye usebenzisa igama, ’enyolukileyo’ ukubonakalisa ukuba onomona
   ubangelwa kukucinga nokubona izinto ezintle ezenziwa ngabanye abantu ze
   athi ngenxa yentliziyo embi anqwenele ukuba inga ingazezakhe.
  Umbongo uwuchaza umona njengomtshabalalisi, umxabanisi ongenanceba,
   onoburhalarhume. Esi sigama siqaqambisa ukungcola kulowo uthe wanomona.
   Siyawugxibha sibonakalisa ukungalungi komona.
  Ukubonisa ukuba awulunganga umona, imbongi ikwasebenzise isigama
   ‘umzingeli wothando noxolo’. Ukuzingela kusetyenziswa ngenjongo
   yokugqamisa ukukhangela ngenjongo yokutshabalalisa oku komzingeli efuna
   isilwanyana aza kusitshabalisa asitye. Apha uxolo nothando zizinto ezakhayo
   kodwa umona wona udala ukuba zingabikho.
  Usebenzisa isikweko, ‘ngumzondo’ ukudala umfanekiso ntelekelelo wento
   engafunekiyo: umzondo osisinambuzane esibhabhayo esinevumba elibi
   ukuphuhlisa ukuba eneneni umona awenzi kube mnandi kungahlaleki kamnandi
   apho ukhoyo umona.
  Uwuthiya ixelegu, ixixilili lexumbululu likaxam, athi, yihagu esisu sixumbululu’
   ngesikweko esinjongo ikukuwufanisa nesilwanyana sasekhaya esaziwa
   ngobuxelegu-ihagu.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                           5

     Ithoni iyodwa edlawa zizandi oo'x' zizisa uluvo lokuba iyacatshukelwa
      nanjengokuba nabani xa engayithandi into esebenzisa ezi zandi oo’nxa’
      abadiza ukucaphuka, nokungahambisani.Kuko konke uyifanisa nehagu
      egqamisa ukungcola okuhamba nokwenza izenzo zomona.
     Kumqolo wesi-6 imbongi isebenzise isikweko ukuphuhlisa ukuba umntu
      onomona usoloko elwisa abanye abantu kwaye unobungozi.
     Kwisitanza sesi-2 isebenzise isikweko. igama ‘ngumzingeli’ elikumqolo wesi-7,
      ngokwakwaXhosa lithetha umntu osukela iinyamakazi ngeenjongo
      zokufumana inyama kodwa ngokwalo mbongo imbongi iphuhlisa ukuba
      ngumntu ongathandi ukubona abantu bonwabile uthi wakubona konwatyiwe
      acinge into engaphelisa lonke olo lonwabo.
     Kumqolo wesi-8 imbongi isebenzise imfanozandi ukuphuhlisa ukuba umona
      ufana nevumba elibi olivayo kodwa ube ungalazi ukuba lisukaphi kodwa izandi
      ezi ziphindiweyo zidiza ukoyikeka komona.
     Imbongi kwesi sitanza ikwagxininisa ukungcola nobumdaka bezenzo zomona
      nokuchitha-chitha ngenxa yokungoneli kwawo.
     Kwisitanza sesi-3 kumqolo we-13 ukuya kowe-16 imbongi isebenzise isifaniso.
      Izakhi sifaniso njenge, nqwa ne, nokukhelelela ewufanisa nezinto
      ezitshabalalisayo ezingenabuhle ziwenza umona kungabikho bani uwufunayo
      ngaphandle kwalowo uwenzayo. Ukufanisa nemhemfu yehagu kudiza kanye
      ukungabi nandima, ukwenza izinto zingahambeli phambili nangona amandla
      eqhuba esetyenziswa, kuyabambezela kutya amandla.
     Konke oko ikwenza ngenjongo yokuqaqambisa umonakalo osele wenziwe
      ngumona ekungekho lula ukuwulibala. Umona udala iingxabano phakathi
      kwabantu baxabane, baphelelwe ngumdla wokwenza izinto ezintle.                  [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                       6

 UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 UNKOSI UJONGUMSOBOMVU MAQOMA – P.M QANGULE

 2.1    Luphindaphindo lwesandi u'rh'. √ yimfanozandi √                          (1)

 2.2    Ukubon’ uJongumsobomvu evath’ iqaqa entlantlath’ intlungu. √
        Siboneni isilo sikaRharhabe silephuz’ amadangatye. √                     (2)

 2.3    Athathe umhlaba wabamnyama √ athathe uNkosi uJongumsobomvu aya
        kumvalela ejele. √                                                       (2)

 2.4    Sisikweko. √                                                             (1)

 2.5    Ngumfanekiso ngqondweni wendlebe √/ wokuva. √                            (1)

 2.6    eRobben island. √
                                                                                 (1)
 2.7    Lo mbongo ubhalwe ngenjongo yokuncoma uNkosi uJongumsobomvu
        Maqoma ngemizamo yakhe yokulwela okukokwamaRharhabe
        kumadlagusha ngexesha lokufika kwamaSetlani ngeminyaka
        yoo1800. √√                                                              (2)
                                                                                [10]

 UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 INTYATYAMBO – M. G. MDLIVA

 3.1    Lubizwa ngokuba yimvanosiphelo √/ yirayim’. √                            (1)

 3.2    Itsitsitheka kunzim’ubomi, √ ishixiza √                                  (2)

 3.3    Butywala √/ziziyobisi √/ngabantu abangootata √/ngabantu
        abangamadoda √/ yindlala emenza ayokuzigalela kubantu
        abangamadoda abaxhaphazayo. √
        [Nasiphi isibini kwezi]                                                  (2)

 3.4    Sisifaniso. √                                                            (1)

 3.5    Ngumfanekiso ngqondweni weliso √/ wokubona. √                            (1)

 3.6    Kwintombazana. √
                                                                                 (1)
 3.7    Lo mbongo ubhalwe ngenjongo yokutyhila iingxaki ahlangabezana nazo
        amantombazana kwindlela yawo yobomi. √√                                  (2)
                                                                                [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                  Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                           7

 UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 IQUL’ELINGATSHIYO – M.G. MDLIVA

 4.1    Lubizwa ngokuba yimvano siphelo √/ yirayim’ esekupheleni komqolo. √          (1)

 4.2    Ziyanyalasa iimfazwe √/ liyagqugqisa √/ ithemba lixhom’izandla √
        umphefumlo uyajijitheka √
        [Nasiphi isibini kwezi]                                                      (2)

 4.3    Zezomoya √/yindlala √/izifo √/uphelelwe lithemba √ /kuyafiwa √/
        kuyagulwa √/
        [Nasiphi isibini kwezi]                                                      (2)

 4.4    Lubaxo. √                                                                    (1)

 4.5    Ngumfanekiso ngqondweni weliso √/ wokubona. √                                (1)

 4.6    Kwinkolo. √
                                                                                     (1)
 4.7    Lo mbongo ubhalwe ngenjongo yokutyhila iingxaki abahlangabezana
        nazo abantu kwindlela yabo yobomi nokunika isisombululo kwezo ngxaki
        banazo. √√                                                                   (2)
                                                                                    [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                              8

 ISIHOBE ESINGAFUNDISWANGA (KUNYANZELEKILE UKUBA
 USIPHENDULE)

 UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 IYUNIVESITHI YASEFORT HARE – M.P.BEWUZANA

 5.1    YiYunivesithi yaseFort Hare. √                                                   (1)

 5.2    Kungokuba iinkokeli ezininzi ezizizazi zeAfrika iphela ziphuma kule
        yunivesithi. √                                                                   (1)

 5.3    Oliver Tambo √/ Nelson Mandela √/ Govan MBEKI √/Robert Sobukwe √/
        noMangosuthu Buthelezi. √
        [Nasiphi isibini kwezi]                                                          (2)

 5.4    Yeyokuba abapheli abantu ababalulekileyo abafunde kule yunivesithi xa
        ubabala ngabanye. √√                                                             (2)

 5.5    Ilitha yinto eyenza kukhanye xa bekumnyama. √/Le Yunivesithi idlale
        indima yokwenza bantu baseAfrika bafunde batsho bayibone ingcinezelo
        elikuyo ilizwekazi labo batsho bafumana amacebo okuzikhulula
        ngokufunda kwabo. √                                                              (2)

 5.6    Sisibongo kuba siqala ngesikhahlelo sibuye sivale ngaso √√/ Sisibongo
        kuba sibonga indawo ebalulekileyo esizweni. √√
        (Nayiphi impendulo echanekileyo eluphawu lwesibongo esikhoyo kulo
        mhobe.)                                                                          (2)
                                                                                        [10]

                                                     AMANQAKU ECANDELO A:                30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                          9

 ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI

 INOVELI

 UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)

 NGENXA YESITHEMBISO – MCEBISI NKOHLA

  Apha ngezantsi sisikhokelo sokuphendula esi sincoko, sisebenzise
   njengesikhokelo kuphela.
  Mazamkelwe iimpendulo ezahlukileyo nezichanekileyo ezibonisa ubungqina
   bokucinga nzulu nokutolika ngendlela eyahlukileyo.
  Uluhlu lwemizekelo lunokusetyenziswa ukuxhasa izimvo.
  Jonga kwirubrikhi ekwiphepha lama-17 ukuhlola lo mbuzo.

 Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo
 Intetho yesiXhosa ethi, ‘Ingcibi yamanzi ifa ngamanzi’, ithetha ukuba umntu ufa
 ngale nto alichule layo. Isohlwayo sakhe sihambelana nesenzo esigwenxa
 asenzileyo. Isenokuthetha ukuba umntu ufumana isohlwayo esihambelana
 nakwenzileyo. Nakule noveli bubonakele ubunyani bale ntetho malunga
 namabanjwa okanye nemigulukudu/ imigewu/ amatshijolo akule ncwadi.
  Ukubuya nje umva kancinci, amabanjwa amathandathu aqhwesha
     kwintolongo iCentral Prison yaseMthatha kuze oko kudale ukusekwa
     kwephulo lokuwabamba nguKapteni Nakeni.
  Iphulo libandakanye isipolisa sisonke kodwa uphando lufuna konyulwe
     umphandi omnye kuphela waba ke uyazigqatsa uDumile Jojo
     okwasesipoliseni.
  Kuphando alwenzileyo kufumaniseka ukuba amapolisa uSajini Ndaba noSajini
     Dada ayabandakanyeka kulo mkhonyovu ngenxa yokuba beneenjongo zabo
     zokwengeza umvuzo wabo ngokunikisa ngolwazi lwasesipoliseni ukuze
     izaphulimthetho zizikhusele kumapolisa kwangoko.
  USajini Ndaba obesebenzisana nemigulukudu ngokuyinika ulwazi malunga
     nokucetywa ngamapolisa ngayo ufe ngokubulawa ngamapolisa eMaclear xa
     naye ebewadubula.
  UNeo oyinkokheli yemigewu, ubulawa ehlutha imoto kaNomvuyo nguDJ,
     ngemini uDJ ekhweliswe emotweni nguNomvuyo eziyela nje yena kwaMavis.
     Woselwe nguDJ ngompu okwangowakhe engazazanga naye uDJ ukuba
     uhlangene nenkokeli yemigulukudu. Lilonke uDJ uqale ngenkokheli
     yemigulukudu.
  UTshezi ufunyenwe wasesibhedlele phantsi kweliso lamapolisa emva
     kokusokolisana namapolisa ekuthe kanti amathathu ahlukene nobomi bawo.
     Nangomhla wesigwebo uTshezi wafumana isigwebo esiqatha.
  Indoda kaSasa ethubelezisa iziyobisi, ekwakhokela imigulukudu eGoli
     ibanjiwe yasiwa kwijele yaseMthatha.
  USasa udutyulwe sisigcayiseli abesithiyisele ukuba sibulale uDJ lahlanza
     iselwa kwakuye. Lilonke isigcayiseli alichule lokusisebenzisa usisebenzise
     sibe lichule lokubulala kwayena.
  UDada obesebenzisana nemigulukudu ubanjiwe naye.
  Umgewu obubulala amanenekazi uphelele ejele emva kokuba ubuthwebule
     uMavis.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                    10

   UmLungukazi obehambisa iziyobisi naye uphele eseluvalelweni.
   Bonke abantu abafe kule ncwadi bafe ngezinto ebebethanda ukuzisebenzisa
    ukubulala abanye abantu ukusukela kuNeo, uNdaba kunye noNontsasa
    Ngewu.
 [Nayiphi na impendulo echanekileyo]                                           [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                               Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                          11

 UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 7.1     Sesokuqhwesha kwamabanjwa amathandathu abegwetyelwe intambo
         kwintolongo yaseMthatha. √√                                                 (2)

 7.2     Uhlangene nayo ngokuba imkhwelise xa ebehayikha esiya kwaMavis
         emva kokwenza imithambo yokubaleka. √√                                      (2)

 7.3     Kuthe kanti lo mgulukudu lelinye lamabanjwa elinguNeo. √                    (1)

 7.4     Yidolophu yaseMthatha. √ / iHeshele √/ Maclear √/ eRhawutini √
         [Nasiphi isithathu kwezi]                                                   (3)

 7.5     Uzisa umxholwana wolwaphulomthetho okukuphathwa gadalala
         kwabasetyhini. √                                                            (1)

 7.6     Kukungahluleli phakathi kwamagunya nolwaphulomthetho √/ Yintlawulo
         encinci yasesipoliseni √/ ukungakwazi ukwahlulela phakathi kwentlawulo
         ngenkonzo karhulumente nomvuzo. √
         [Nayiphi kwezi]                                                             (1)

 7.7     Luphawu lokusebenzisa kwakhe umntu wokuqala kubaliso lwakhe.√               (1)

 7.8     Ingasinika isilumkiso kuba xa izohlwayo ezifunyenwe ngabaphulimthetho
         zihambelana nezenzo zolwaphulomthetho abazenzileyo, kulula ukuba
         abasafuna ukwenza ulwaphulo mthetho balumke bazi ukuba abayi kuvuna
         nto ngaphandle kwezohlwayo. √√
         [Nayiphi na impendulo echanekileyo]                                         (2)

 7.9     Wayelithembise ngokuba liya kuphuma eluvalelweni xa lithe lamnika ulwazi
         alufunayo. √√                                                               (2)

 7.10    Kukuba uDJ azokufumana umkhondo nolwazi olunzulu ngendlela
         abasebenza ngayo beliqela lemigulukudu. √√                                  (2)

 7.11    USajini Dada uvelisa uphawu lokuba ulipolisa elaphula umthetho √√/
         luphawu lokurhala afune ngaphezu kokuba enikwa ngumsebenzi wakhe √√/
         luphawu lokungathembeki emsebenzini. √√/ luphawu lokuthanda imali
         ngaphezu komsebenzi. √√
         [Nayiphi impendulo echanekileyo]                                            (2)

 7.12    Loo nto ibisenza ukuba amapolisa axakwe kuba ebesithi esiya kwelo
         xhwayelo abe sele elunyukelwe yimigulukudu. √√                              (2)

 7.13    U’kodwa’ unika ingcinga yokuba umsebenzi ofeziweyo wokufumana uSajini
         Ndaba awugqibelelanga kuba akasaphili nanjengoko bebeyalelwe ukuza
         naye ephila. √√                                                             (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                         12

 7.14    Isihloko sale noveli esithi ‘Ngenxa yesithembiso’ siyahambelana nomxholo
         wayo kuba uDJ owathembisa ukulwa ubugewu wakwenza oko
         ngempumelelo noxa oko kwakubeka ubomi bakhe emngciphekweni. √√/
         kuba uDJ owathembisa uMavis ngokufa naye wade waxolela ukuba ityala
         likhe lime lingaxoxwa kunokuba angayi kunceda uMavis owayesengozini
         ngenxa yokuba esazana naye, ngenxa yesithembiso awayesenze
         kuye. √√/ kuba umntwana kaMavis wathiywa igama lokuba nguSithembiso
         ngenxa yesithembiso uDJ awayesenze kuMavis. √√
         [Nayiphi impendulo echanekileyo]                                            (2)
                                                                                    [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                          13

 UMBUZO 8 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)

 UMTHOMBO WOBOM – NONDUMISO MDEKAZI, TOMMY KABANYANE

 Apha ngezantsi sisikhokelo sokuphendula esi sincoko, sisebenzise
 njengesikhokelo kuphela.
 Mazamkelwe iimpendulo ezahlukileyo nezichanekileyo ezibonisa ubungqina.
 bokucinga nzulu nokutolika ngendlela eyahlukileyo.
  Uluhlu lwemizekelo lunokusetyenziswa ukuxhasa izimvo zabo.
  Jonga kwirubrikhi ekwiphepha lama-17 ukuhlola lo mbuzo.

 Umfundi makachankcathe kwezi ngongoma zilandelayo:
 Imizekelo ngokwentsomi okanye isibongo asikhethileyo

 ISAKHIWO

 Isakhiwo sezibongo neseentsomi siyahluka kwizibongo ezithile ezifana nezibongo
 zeenkosi. Kanti siyafana xa isibongo eso sisekwe kubaliso kuba amanqanaba
 esakhiwo sebali njengakuzo zonke iijenra ezibalisayo siba sesiya sinengabula
 zigcawu, ukuyondelelana nokujiya kwezinto, uvuthondaba, ukusonjululwa kwezinto
 nesiphelo.

 Kwizibongo

 Izibongo zinendlela eziqala ngayo eyahlukayo kweyentsomi noxa injongo
 inye ikukucela indlebe.

 Umzekelo: iqhelekile le ithi Ho-oo-yina, ho-o-o-yina. Zimbi zisebenzisa ikhwelo.
 Umzekelo: Vi-vi-vi-i-ityo. Kwakhona zikho eziqala ngezikhahlelo Umzekelo: Aa!
 Dalibhunga. Kukho enye indlela yokuqala isibongo nangona yona ingaxhomekeke
 kumazwi omlomo. Umzekelo: Isuka ichwechwe ihambe kancinane ngokungathi
 inanto iyichwechwelayo.

 Isiqu
 Kwisiqu esinjongo ikukuncoma umntu/iqhawe/inkosi okanye umntu obalulekileyo,
 isiqu singahambelana novakalelo lwembongi. Xa iva kabuhlungu itsho
 ngomrhutyululu wento engenabume ncam kanti ngokovakalelo lwayo yonwabile
 ingawahlula umbongo ngokuhambelana nomoya wayo. Kwizibongo ezingabantu,
 kuxhaphake ukwahluka kabini okanye kathathu ngokwale mixholwana.
 Kungachazwa imvelaphi, inkangeleko yenkosi xa kubongwa inkosi nezinto
 ezenzileyo.

 Isiphelo
 Kwisiphelo sesibongo zikho iindlela zokusonga isibongo Umzekelo: Ncincilili, Ndee
 gram iyho!
 Kuyenzeka ke kwezinye iintsomi isakhiwo sichakwe ngokweembono zeengcali
 ezizizazi zesakhiwo njengoko kuza kuchakwa ngokwale ingezantsi apha.
 Ngokwezinye iintsomi; kubakho inqanaba lesidingo, kuze kwinqanaba lesidingo
 kutyhilwe into edingekayo nezakwenza ukuba abalinganiswa bashukume.
 Kulandela iinzame zokuhlangabezana nesidingo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                      14

 Umzekelo kwintsomi yezilwanyana kuzanywa iindibano ukuze kuzanywe iindlela
 zokuhlangabezana okanye nokuza necebo lokuhlangabezana nesidingo. Kuye
 kufikelelwe kwisigqibo esithile. Kuthi kwakubakho isigqibo kubekho umdubadubi
 waso aze asidubadube:
 Kweli nqanaba kuthi kubekho umlinganiswa othile odubaduba izigqibo
 ebekufikelelwe kuzo ngokuthi enze izinto ezichaseneyo nesigqibo.
 Kuyazanywa ukuba abanjwe umdubadubi lowo athi ke akubanjwa libe liyaphela ke
 ibali lentsomi.
 [Nayiphi na impendulo echanekileyo]                                              [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                 Tyhila iphepha

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                           15

 UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 UMTHOMBO WOBOM-NONDUMISO MDEKAZI, TOMMY KABANYANE

 9.1    Umsebenzi wala magama kukutsala umdla kubaphaphuli. √                        (1)

 9.2    Kukulondolozwa kwamagqabi enkosi. √√                                         (2)

 9.3    Abethelela uluvo lokuba uDengetyana akathembekanga. √√                       (2)

 9.4    Umbalisi umbona ewenza ngentembeko umsebenzi wakhe ngeli xesha
        iimfene zimbona njengesela. √√                                               (2)

 9.5    Zilumelo lwenyani nokugcinwa kwezigqibo √√/ zilumelo lokwenziwa
        kokulungileyo √√                                                             (2)

 9.6    Liqhubeke emyezweni √ nasemlanjeni √                                         (2)

 9.7    Siyothusa kuba inkosi akulindelekanga ukuba ibe amagqabi ayo √√/
        akulindelekanga ukuba inkosi ithengise ngabantu bayo. √√                     (2)

 9.8    Ifundisa ukuba ungabokuthemba mntu √ kuba inkosi ibithenjiwe kanti yiyo
        ebe amagqabi ayo. √ Wonke umntu uyona nokuba angahlonipheka
        kangakanani √ kuba inkosi ibihlonitshwe ngumntu wonke kanti yiyo
        isela √
        [Nayiphi impendulo echanekileyo]                                             (2)

 9.9    Kungani bekudubulela emzini wakho? √                                         (1)

 9.10   YiANC √ / African National Congress √ neSACP, South African
        Communist Party √                                                            (2)

 9.11   Abantu babefika ngokufika bebaninzi bengamaqela ngamaqela
        ngamaxesha ngamaxesha. √                                                     (1)

 9.12   Isibongo singokufa ngokudutyulwa kukaChris Hani okothusayo
        ebulawelwa emzini wakhe. √√                                                  (2)

 9.13   Ubulewe nguJanus Walus √ noDerby Lewis √                                     (2)

 9.14   Ivakalelwa kabuhlungu √/ ikhathazekile √ kuba siva xa isithi ngombuzo
        buciko wayo obika ukuxakwa nokothuka. √
        [Nayiphi impendulo echanekileyo]                                             (2)
                                                                                    [25]

                                                   AMANQAKU ECANDELO B:              25

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                        16

 ICANDELO C: IDRAMA

 UMBUZO 10 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)

 NATHI SINGABANTU – C.S HOBONGWANA

     Apha ngezantsi sisikhokelo sokuphendula esi sincoko, sisebenzise
      njengesikhokelo kuphela.
     Mazamkelwe iimpendulo ezahlukileyo nezichanekileyo ezibonisa ubungqina
      bokucinga nzulu nokutolika ngendlela eyahlukileyo.
     Uluhlu lwemizekelo lunokusetyenziswa ukuxhasa izimvo zabo.
     Jonga kwirubrikhi ekwiphepha le-17 ukuhlola lo mbuzo.

 Umfundi angachankcatha kwezi ngongoma zilandelayo:

  UNohenjisi kule drama, okweqhawe kanye, ibali liqala ejongelwa phantsi
   esisigculelo, ejongelwa phantsi nguSikhulu umyeni wakhe. USikhulu
   ubemjongela phantsi ngobuqaba nenzala yakhe ibingabantwana
   abanezikhwasilima zomzimba. Uyaninwa nguNokwakha ngobuqaba bakhe
   nokubamba amasiko.
  Usisixhobo sokulwa kooMpilo. Konke oko kumnika amava okuqobisela izinto
   ezijongene kakubi nomxhelo wakhe. Njengeqhawe liphela ibali sele inguye
   oqhwatyelwa izandla de abe uSikhulu urhuqeke phantsi wabe usejele xa
   seliphela ibali. Waziwa njengeqhawe elilwele amalungelo olwimi, abantu
   abahlelelekileyo, izithethe zikaNtu, sele inguye inkokeli.
  UNohenjisi zisuka nje uvela engahambiselani kwaphela nokuphatheka
   gadalala kwabantu abangenanto namaqaba.Umele umyeni wakhe ngelithi
   imfundo yabo yeyani xa besoyiswa kukuza nesisombululo sokwabelana
   ngomhlaba. Ummele umyeni wakhe onguSopolitiki ngelithi baxakwa
   kukubhala imithetho emitsha.
  Uvula umlomo malunga norhwaphilizo alubonayo apho imali kaRhulumente
   ingasetyenziselwa ukwakha izikolo, iikliniki, izibhedlele ngakumbi
   ukusebenzisa ulwimi lwakhe umntu.
  Uyayimela eyokusebenzisa ulwimi lwakhe kude kuye esiphelweni apho ade
   wavunyelwa yinkundla wade wabhalwa umthetho wokusebenzisa ulwimi
   ngokukhululekileyo.
  Ukumele ngomzimba ongenaxhala ukusetyenziswa kwamasiko nezithethe
   zakwaNtu nokuba abantu bayakhumsha.
  Uyawamela        amalungelo        abafazi      nokuxhatshazwa    kwabantu
   abangamaqabakazi ngabantu abathi bafundile ngempumelelo apho
   kusetyenziswe inkosikazi yomyeni wakhe angakhange ayiphe thuba oko
   batshata.
  Umlwa aphumelele uNokwakha uNohenjisi ngokuvuma ukuba umntwana
   athathwe nguNokwakha esazi ukuba yena ufuna afunde isiNgesi. Xa esayina
   amaphepha okunikezela umntwana kuNokwakha ubeka u-X emaphepheni
   ezazi ukuba uyakwazi ukusayina. Ivela enkundleni into yokuba kanti uyakwazi
   ukubhala igama nefani yakhe. Ume ngelithi U-X akanasihlahla kuba yena
   uyakwazi ukubhala, uma emkhumbini acele onke amaqaba amxhase.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                        17

  Uyaphumelela ukwenza ukuba umntwana wakhe odlwengulweyo ancedeke
   ngokuthi angayiqhusheki phantsi kwetafile into yokuba intombi yakhe
   idlwengulwe nanjengoko omnye umntu ebeya kwenza kumntwana ongakwazi
   nokuzithethela.
  Uyaphumelela ukusindisa uNkosunaye xa edliswa ngokuthi angavumi
   anyanzelwe ngokutya suka kunikwe inja kuvele ngokufa kwenja ukuba ukutya
   bekufakwe idliso wabe uyaphumelela ukusindisa umntwana wakhe. Konke oku
   ukubonakalisa ngokuba ngumama onomqaphela kumntwana wakhe ngokuthi
   ayazi into umntwana aqalayo ukuyibona emntwaneni wakhe.
  Isithethe sikaNtu uyasisebenzisa simncede uNohenjisi kuba xa kufika umbiko
   wokufa komntwana wakhe akavumi ukulungiselela umngcwabo
   engabonwanga umntwana ngeli xesha umyeni wakhe agcadiyayo efuna
   kulungiselelwe ukumngcwaba engambonanga enjalo. Ukhalima alungelwe
   nalapha uNohenjisi.
  Amagama abantwana bakhe ngamagama okhuselo uBaphantsi, uNkosunaye
   anjongo ikukuqinisekisa ukhuselo oluluqilima ngaphaya kwawakhe amandla
   iminyanya kunye noThixo.
  UNohenjisi ubetha ngenqindi phantsi ngelithi ityala lakhe malithethwe
   ngesiXhosa kwaye akafuni nokutolikelwa elizweni lakhe Noxa ehlekwa
   uyazingisa ade aphumelele. Kuthe kanti kukuqala, ezimbalini ukuthethwa
   kwesiXhosa kwinkundla yejaji yalandela imithetho evulela oku.
  UNohenjisi uvakalisa elubala ukuba lilungelo lakhe ukusebenzisa ulwimi
   lwakhe naphi na ngokomgaqo siseko.
  Ulwela ukuba umntwana wakhe nabanye bangaze bayekwe bangawenzi
   amasiko abo avulelwe.
  Uyemisa enkundlleni abantu bengqina ukuba bafuna konke okuphucukileyo
   ezilalini athi noko engakhange azibandakanye kupolitiko afumane iivoti
   ngokumela amalungelo abantu basezilalini ukuba bafumane iikliniki izikolo
   izibhedlele njalo-njalo.
  Isigulo sakhe sezifundiswa ezizidenge sinyangekile kuba umthetho uzingqinile
   zonke izinto abezikhalazela, kwaze kwenziwa utshintsho.                        [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                          18

 UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE)

 NATHI SINGABANTU – C.S HOBONGWANA

 ISICATSHULWA A

 11.1     Sesokudlwengulwa kukaNkosunaye √ nesokudliswa kukaNkosunaye
          ityhefu. √                                                                  (2)

 11.2     Yindlela aphendule ngayo xa ebuzwa imibuzo nguSonke √ nokungabizi
          umhla ochanekileyo wokufika kwakhe kwisikhululo senqwelomoya. √             (2)

 11.3     Anobunyani kuba uSikhulu wenze ilinge lokumbulala uNkosunaye
          ngokuthutha ngemoto yakhe uMzingisi noNtsokolo abathengileyo ukuba
          bambulalele kwindawo agcinwe kuyo uNkosunaye. √√                            (2)

 11.4     Asebenza kuba ngawo awancedisa ekubanjweni kukaSikhulu nanjengoko
          kwathi kanti nguye umenzi wobubi. √√                                        (2)

 11.5     Udlale indima yokuba ngumcuphi. √/ Unike uNkosunaye icebo lokufota
          abantu abaze kumenza nokuba yintoni ayikrokrelayo. √/ Umthathe wamsa
          esibhedlele eqinisekisa ukuba uphilile. √/ Uthe akubona ukuba bamfuna
          efile kunjalo wamfihla. √/ Waze wagquka umkhondo ngokwazisa ikhaya
          lakhe ukuba akasekho ukuze baxakeke kukwazisa amaphephandaba
          ngeli xa bona basebenza ukubamba abenzi bobubi. √
          [Nasiphi isithathu kwezi]                                                   (3)

 11.6     Isikhululo senqwelo moya. √/ Abacuphi √/ Amaphephandaba √/ abantu
          abamnyama kwizikhundla zepolitiki √/ ukudlwengulwa kuthethwa ngako
          phandle √/ amapolisa ayithathela ingqalelo into yokudlwengulwa √/
          abantwana abanezikhwasilima zomzimba bathathelwa ingqalelo. √
          [Nasiphi esibini kwezi]                                                     (2)

 11.7     Yintlekele siyoliso. √ kuba intlekele siyoliso ibonakala ngokuthi ibe
          neziganeko ezihlahlambisa umzimba kodwa kuko konke oko liphele ibali
          kulungisiwe, izinto zihamba kakuhle kumntu wonke obesengxakini, √
          nakulo mdlalo, nangona umdlalo ubuqhutywa zizenzo zodlwengulo
          nempalalogazi      labantu    abahlelelekileyo,  uNohenjisi     nabantu
          abahlelelekileyo baye bagwetyelwa kuzo zonke ezo zinto saza isizwe naso
          salungisa    iimposiso    zaso   ngakubantu     abangakwazi     kubhala
          nakukhumsha. √/ ukwenzakalisa abantwana, kusenza sihlale sibambe
          amazinyo, uloyiso olufunyanwa nguNohenjisi lokuphumelela ekulweleni
          amalungelo abantwana lulona lusinika ulonwabo singabafundi bencwadi
          kwakunye nabantwana batsho bakhululeka. √
          [Nayiphi inkxaso kwezi]                                                     (3)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2020)                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                          19

 11.8     Ndibaxelele ngento enaziwa ngayo kulo Mzantsi Afrika uphela,-ubufede √/
          Ngathi nezi bhulukhwe nizinxibileyo ngenizinika abafazi kuba bangenza
          ngcono kunani √/ zidengendini! √
          [Nayiphi enye kwezi]                                                        (2)

 11.9     Kukuthenga ixesha ukuze ade agqibe uphando lwawo. √                         (1)

 11.10    Sisekubeni uSikhulu ebecingela ukuba uwafumene amapolisa kanti aseza
          kufumana yena ade abanjwe kwangawo. √√                                      (2)

 11.11    Abalinganiswa bazithethela ngokwabo. √ Ingxoxo yabalinganiswa √
          Intshukumo yabalinganiswa ixelwa kumagama abukekela akwizibiyeli. √/
          uvakalelo lwabalinganiswa silunikwa kwintetho ende azithethela yedwa
          kuyo umlinganiswa. √
          [Nasiphi na isibini kwezi]                                                  (2)

 11.12    Ivuselela ingcinga yokuba useza kubabulala √√                               (2)

                                                    AMANQAKU ECANDELO C:              25
                                                       AMANQAKU EWONKE:               80

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 20

20
                               Downloaded from hlayiso.com
                                                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                                                    (EC/NOVEMBA 2020)

ICANDELO A: IRUBRIKI YESINCOKO SONCWADI: ISIHOBE [10 AMANQAKU]

       Imiqathango                Egqwesileyo                 Esemagqabini                  Eyanelisayo              Eyinxalenye          Engaphumelelanga
                                                              neqaqambileyo                nefanelekileyo
 UMXHOLO                                 5–6                         4                            3                         2                      0–1
                            -Isihloko sitolikwe         -Ubonisa ukuqonda           -Isihloko sitolikwe        -Ayanelisi indlela       -Akanalwazi kwaphela
 Ukuhlalutywa kwesihloko,   ngokunzulu.                 nokutolika kakuhle          ngokwanelisayo             ekutolikwe ngayo         ngesihloko
 ubunzulu bengxoxo          -Iingxoxo ezinomtsalane     isihloko okanye umbuzo      -Akho amanqaku axhasa      isihloko/umbuzo          -Impendulo ayikho
 indlela azakuzela ngayo    ezixhaswe                   -Impendulo inazo            isihloko kakuhle           -Anqongophele kakhulu    mxholweni wesihobe.
 ingxoxo ukuwulandela       ngokuvokothekileyo          iinkcukacha ezanelisayo     -Ezinye iingxoxo           amanqaku okuxhasa        -Impendulo ibonisa
 kakuhle umhobe.            Kusetyenziswa isihobe       -Izimvo ezibambekayo        zixhasiwe nangona          isihloko                 ukulambatha kulwazi
                            -Impendulo ibonisa ulwazi   zinikiwe nangona ingezizo   ingezizo zonke ezixhaswe   -Impendulo ibonakalisa   lwesihobe.
 6 AMANQAKU                 olugwesileyo lwesihobe.     zonke nje ezixhaswe         ngokwanelisayo             ukuqhwalela kulwazi
                                                        njengoko bekufanelekile     -Impendulo ibonakalisa     lwesihobe.
                                                        -Impendulo ibonakalisa      ulwazi olusisiseko
                                                        ulwazi lwesihobe.           sesihobe.

                                       4                         3                        2                                 1                      0–1
 ISAKHIWO NOLWIMI         -Isakhiwo siyathungelana. -Isakhiwo sicacile kwaye -Bukho ubungqina                  -Isakhiwo sibonakalisa   -Isakhiwo sife amanqe
                          -Ingxoxo ixongxwe kuhle   ingxoxo iyathungelana    besakhiwo                         iziphene zoyilo.         -Iziphene zolwimi
 Isakhiwo, ukuthungelana  kwaye zikhuliswe          -Ukuthunegelana          -Isincoko sibonakalisa            -Ingxoxo                 ezingamkelekanga konke
 kwezimvo nendlela        ngokugqwesileyo           kwengxoxo                ukusilela kukuthungelana          ayicwangciswanga         konke
 yokubhala. Ulwimi ithoni nangokucacileyo           kuyalandeleka.           nokunamathelana                   ngokukuko.               nesimbo
 nesimbo sokubhala        -Ulwimi ithoni, nesimbo   -Ulwimi, ithoni nesimbo  Kwezimvo.                         -Bukho ubungqina         esingachanekanga
 isincoko                 zivuthiwe, zinomtsalane   zichanekile ubukhulu     -Iziphene zolwimi                 beziphene zolwimi.
                          zichanekile               becala.                  zimbalwa, ithoni nesimbo          -Ithoni nesimbo
 4 AMANQAKU               - Igrama, upelo                                    sokubhala zichanekile             sokubhala
                          neziphumlisi                                       ikakhulu.                         azichanekanga.
                          azinaziphene kwaphela.
QAPHELA: Ukuba umviwa akawuchaphazelanga nakancinci umxholo, ubhale nje isincoko makanikwe i-0
            kumxholo, isakhiwo nolwimi.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                                          Tyhila iphepha

### Page 21

(EC/NOVEMBA 2020)
                              Downloaded from hlayiso.com         ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2                                                          21
ISIHLOMELO B: AMACANDELO B NO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA ISINCOKO SONCWADI- INOVELI NEDRAMA [25 AMANQAKU]

       Imiqathango               Egqwesileyo                 Esemagqabini                 Eyanelisayo                 Eyinxalenye           Engaphumelelanga
                                                             neqaqambileyo               nefanelekileyo
 UMXHOLO                              12–15                       9–11                         6–8                           4–5                     0–3
                           -Impendulo igqwesile.       -Ubonisa ukuqonda           -Impendulo iphakathi,        -Buncinane ubungqina      -Buncinci kakhulu
                           14–15                       nokutolika kakuhle          asiyiyo yonke imiba          obubonakalisa ukusazi     ubungqina obububo
 15 AMANQAKU               -Impendulo ebalaseleyo.     isihloko okanye umbuzo.     ekungenwe kuyo nzulu.        isihloko yaye kunqabile   ukuqonda isihloko.
                           12-13                       -Impendulo inazo            -Akho amanqaku               ukungena nzulu kwimiba    -Iimpendulo zisilele
                           -Ukutolikwa okunzulu        iinkcukacha ezanelisayo.    asixhasa                     ekubhalwa ngayo.          kakhulu ukuphendula
                           kwesihloko                  Izimvo ezibambekayo         ngokufanelekileyo isihloko   -Ambalwa amanqaku         umbuzo.
                           -Iingxoxo ezinomtsalane     zinikiwe nangona ingezizo   -Ezinye izimvo zixhasiwe     axhasa isihloko.          -Izimvo zibekwe
                           ezixhaswe                   zonke nje ezixhaswe         kodwa ubungqina              -Iimpendulo               ngendlela engacacanga
                           ngokuvokothekileyo          njengoko kufanelekile.      abusoloko busamkeleka.       ezichanekileyo zimbalwa   konke konke.
                           kusetyenziswa uncwadi.      -Impendulo ibonisa ulwazi   -Ulwazi lwejenre/netekisi    kakhulu.                  -Alukho kwaphela ulwazi
                           -Ukuqonda okubalaseleyo     lwejenre netekisi.          alugqibelelanga.             -Luncinane ulwazi         lwejenre netekisi.
                           kwejenre netekisi.                                                                   ngejenre netekisi.
 ISAKHIWO NOLWIMI                      8–10                   6–7                          4–5                               2–3                     0–1
                           -Isakhiwo siyathungelana.
                                                  -Isakhiwo sicacile kwaye   -Bukho ubungqina                   -Isakhiwo sibonakalisa    -Ukungabikho koyiloo
                           -Intshayelelo nesipheloingxoxo iyathungelana      besakhiwo                          iziphene zoyilo.          kwenza ukuba
 10 AMANQAKU               esigqwesileyo.         kakuhle.                   obungagqibelelanga.                -Izimvo azithungelelani   kungabikho
                           -Ingxoxo yakheke       -Intshayelelo nesiphelo    -Unamathelelwano                   kakuhle.                  thungelelwano lwezimvo.
                           ngokufanelekileyo yaze kunye nemihlathi           nothungelelwano                    -Iziphene zolwimi         -Iimposiso zolwimi
                           yakhuliswa ngokucacileyo
                                                  zicwangciswe ngendlela     lwezimvo lukho, kodwa              ziyabonakala.             nesimbo sokubhala esife
                           -Ulwimi, ithoni nesimboedala uthungelwano.        kukho iziphene.                    -Ithoni nesimbo           amanqe kwenza
                           sokubhala sivuthiwe,   -Izimvo zithungelana       -Zikho iziphene zolwimi            sokubhala                 ukungavakali
                           sinomtsalane,          ngokuchanekileyo.          ezithile, ithoni, nesimbo          asichanekanga.            kokubhaliweyo.
                           sichanekile.           -Ulwimi, ithoni nesimbo    sokubhala sichanekile              -Imihlathi ineziphene.    -Ayichanekanga ithoni
                                                  sokubhala sisetyenziswe    ikakhulu.                                                    nesimbo sokubhala
                                                  Ngokuchanekileyo           -Imihlathi ichanekile                                        -Ulwakhiwo lwemihlathi
                                                  ikakhulu.                  ikakhulu.                                                    ludlakadlaka.
 AMANQAKU                       20–25                        15–18                       10–13                      6–8                              0–4
QAPHELA: Ukuba umviwa uwutyeshele ngokupheleleyo umxholo, suka wabhala isincoko esiya sephepa lesithathu, mnike u-0.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P2 QP MEMO GR11 NOV2O20 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-qp-memo-gr11-nov2o20-d/ad5cddf4-8cee-4126-8f5e-d0f70a4a88ab) — isiXhosa HL · Memo · 2020
- [XHOSA HL P2 MEMO GR11 NOV2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-memo-gr11-nov2020-d/304bd694-fc56-4454-946d-5df0196f7043) — isiXhosa HL · Memo · 2020
- [XHOSA HL P2 QP GR11 NOV2O20 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-qp-gr11-nov2o20-d/0e8dc02f-407d-4129-b165-bd0995309f8b) — isiXhosa HL · QP · 2020
- [XHOSA HL P2 QP GR11 2O20 .doc2](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-qp-gr11-2o20-doc2/34f50366-5817-4141-927d-32f003b722c1) — isiXhosa HL · QP · 2020
- [XHOSA HL P1 QP MEMO GR11 NOV 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-memo-gr11-nov-2020-d/ec9c3d97-6f78-4abd-9d69-1ac5970456ec) — isiXhosa HL · Memo · 2020
- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-memo-novemba-2020-d/3def643d-0178-4590-88af-62de3231249e) — isiXhosa HL · Memo · 2020

## More from Grade 11 isiXhosa HL

- [Gr 11 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-isixhosa-hl-atp-2023-24/b7cfd541-5754-4cf9-9f4c-72ef7cbf82f4) — ATP
- [XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted](https://www.hlayiso.com/library/xhohl-grade-11-nov-2022-changes-accepted/5fb0d7b0-f032-42a1-926c-d547fd962d2f) — QP · 2022
- [XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr11-nov-2022/24ad6d99-a976-4552-8f1c-6d86abfa92d3) — QP · 2022
- [XHOSA HL P3 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-qp-gr11-nov-2022/a495f784-5062-4c93-841b-327bf7b2d5c2) — QP · 2022
- [XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-question-paper/e036a7d6-48b9-4293-8d93-03c5d4551850) — QP · 2022
- [XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-question-paper-paper-1/11d6ddd3-1caa-4e1a-b143-f0ed26702936) — QP · 2022

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
