# isiXhosa HL Grade 11 Paper 3 Eastern Cape November 2022 Memo

> Grade 11 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape November Exam 2022, 14 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr11-nov-2022/ac79bb28-836f-4aa9-9ff5-b88dc1f4f4cd
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 11
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 11 Paper 3 Eastern Cape November 2022 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr11-nov-2022/ac79bb28-836f-4aa9-9ff5-b88dc1f4f4cd)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2022. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                             NATIONAL
                        SENIOR CERTIFICATE

                               IBANGA 11

                           NOVEMBA 2022

        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3
            ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
                   (EXEMPLAR)

AMANQAKU:   100

                  Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-14.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
 2                          ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3               (EC/NOVEMBA 2022)

ICANDELO A: ISINCOKO

IMIYALELO YOKUMAKISHA

Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, necatshulwe kwirubhrikhi
yovavanyo, mayithathelwe ingqalelo:

 Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuyila, bokuhlaziya, bokuhlela
  nobokulungisa iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.
 Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
  sokubhala nethoni – ingakumbi kwiCANDELO B.
 Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.
 Izakhi zolwimi kubandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.
 Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.
 Ukubunjwa kwezivakalisi.
 Ukubhalwa kwemihlathi.
 Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo,
  ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.

 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)               ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                             3

IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA

ICANDELO A: ISINCOKO

Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha le-10
nele-11 lesi sikhokelo.

IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA

                IMIQATHANGO                                 AMANQAKU
UMXHOLO NOCWANGCISO                                            30
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA                             15
ISAKHIWO                                                        5
AMANQAKU EWONKE                                                50

1.    Funda isincoko sonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO noCWANGCISO.

2.    Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
      ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.

3.    Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo leSAKHIWO.          [50]

      ICANDELO B: IMIHLATHI

      Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha le-
      11 lesi sikhokelo.

      IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA
      IMIQATHANGO                                           AMANQAKU
      UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI                            15
      ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA                       10
      AMANQAKU EWONKE                                          25

1.    Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
      neFOMATHI.

2.    Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
      ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.                                   (25 x 2)=         [50]

      QAPHELA:

       Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/zifundisiweyo ziyasetyenziswa. Oku
        kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.
       Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.
       Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
 4                          ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3              (EC/NOVEMBA 2022)

QAPHELA:

 Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo sokumakisha
  asetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi.
 Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko, nokuba iyohluka
  kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono okanye iindlela asitolika ngayo
  ummakishi.

ICANDELO A: IZINCOKO

UMBUZO 1

Kulindeleke ukuba abaviwa babhale isincoko esiNYE esinomthamo wamagama
angama-240–290 ngesiNYE sezihloko ezinikiweyo. Abaviwa bangabhala nangaluphi
na udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo, esicamngcayo, esixoxayo, esivelela
amacala omabini, okanye naziphina ezidityanisiweyo kwezi.

1.1    Ndazibonela ngawam amehlo.

        Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo /efihlakeleyo/
         bazixube iintsingiselo zeempendulo.
        Abaviwa bangachaphazela isiganeko/ iziganeko ezikhokelele kula mazwi.
        Abaviwa bangabalisa/ bangachaza indlela ebachaphazele ngayo
         abakubonileyo.
        Abaviwa bangaveza imvakalelo/ isiphumo/ imfundiso/ bangayala.              [50]

1.2    Urhwaphilizo kwiinkonzo zikaMasipala.

        Esi sihloko singatolikwa ngokwezimvo okanye ngocamngco nzulu.
        Abaviwa bangachaza ukuba yintoni urhwaphilizo baze bachaze neenkonzo
         zikaMasipala.
        Abaviwa bangachaza izizathu/ intsukaphi yorhwaphilizo eluntwini.
        Bangachaza ifuthe lorhwaphilizo eluntwini.
        Bangabonisa ulwazi ngesihloko ngokunika imizekelo.
        Abaviwa bangaveza iingcebiso zokusiphula neengcambu olu rhwaphilizo.       [50]

1.3    Umbane ongucimi-cimi eMzantsi Afrika.

          Abaviwa bangachaza ucimi-cimi wombane.
          Bangachaza izizathu zalo cimi cimi.
          Bangachaza ukuba wenzeka njani lo cimi-cimi.
          Bangachaza ifuthe likacimi-cimi wombane.
          Bangacebisa ngezisombululo zengxaki yombane ocimayo.                     [50]

1.4    Isala kutyelwa sibonwa ngolophu.

          Abaviwa mabanike intsingiselo yeqhalo.
          Abaviwa bangabalisa ibali elicacisa intsingiselo yeqhalo.                [50]

 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)               ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                              5

1.5   Ilizwe emva kweKhorona.

         Abaviwa bangaqala. bachaze iKhorona nokuba ivela phi.
         Bangabhala ngobume belizwe ngenxa yeKhorona.
         Bangabhala abakuqikelela kuya kwenzeka elizweni emva kweKhorona.
         Banganika nemizekelo yokuqikilelwayo njengokungabikho kwemisebenzi,
          indlala, ukushiywa zizihlobo, ukukhula kwetekhnoloji njalonjalo.
         Bangacebisa ukuthintela iziphumo ezibi okanye bakhuthaze iziphumo
          ezihle zeKhorona.                                                             [50]

1.6   Ukusetyenziswa ngokuchanekileyo nagwenxa kwamalungelo.

       Abaviwa mabawaxele, bawachaze la malungelo.
       Bangabalisa amabali okanye iziganeko eziphuhlisa isihloko.
       Mabaveze iimbono zabo ngokusetyenziswa ngokuchanekileyo nagwenxa
        kwamalungelo
       Bangavelela nemizabalazo ehamba namalungelo.
       Bangavelela iziphumo zokulunga/ ukungalungi kwamalungelo.
       Mabaxoxe ngokuvokothileyo nangokuvakalayo.                                      [50]

1.7   QAPHELA:        Kufuneka kukho ikhonkco elicacileyo phakathi kwesihloko
                      sesincoko nomfanekiso okhethiweyo.

      1.7.1    Amakhwenkwe asibhozo ame ngomgca iyileyo ibeke unyawo
               phezu kwebhola enye yayo. Inkwenkwe nganye ibeke izandla
               esinqeni. Inkangeleko yobuso ibonisa ukuzimisela kula
               makhwenkwe.

                Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
                 efihlakeleyo/ bazixube iintsingiselo zeempendulo.
                Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.                       [50]

      1.7.2    Umntu oyindoda uhleli kwindawo ephezulu evalelekileyo
               kwindawo ingathi likheji, umntu lowo ubonakala ecofa
               ikhompyutha ekwaqolozele kuyo.

                Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
                 efihlakeleyo/ bazixube iintsingiselo zeempendulo.
                Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.                       [50]

                                                      AMANQAKU ECANDELO A:               50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                          ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                   (EC/NOVEMBA 2022)

ICANDELO B: IMIHLATHI

UMBUZO 2

Kulindeleke ukuba abaviwa bakhethe imihlathi ibe MIBINI kule ibuziweyo.Ubude
bempendulo nganye mabube li-100−120 amagama ngomhlathi ngamnye.Oku
kubhekisa kumxholo kuphela. Ulwimi, irejista isimbo sokubhala nethoni
masifanelane nenjongo yobhalo.

2.1    ILETA YOBUHLOBO

        Abaviwa kufuneka banabe ngomba wokuncoma umhlobo wabo ngesenzo
         sokusindisa umfundi obetshona elwandle.
        Ifomathi: Idilesi yomviwa enomhla, isibuliso, intshayelelo, isiqu nesiphelo.
        Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo esilandela idilesi yombhali.
        Mabasebenzise ulwimi olungekho sesikweni ukuya kolusesikweni.
        Mababhale ngolwimi oluvakalayo, olusulungekileyo nolutsala umdla.
        Mabacwangcise ngokukuko baxoxe ngokukuko.
        Ileta mayiqulathe intshayelelo, isiqu nesiphelo.
        Isiphelo esichanekileyo silandelwa ligama lokuqala lombhali,
         umzekelo;
         Umhlobo wakho
         Nomhle                                                                         [25]

2.2    ILETA ESESIKWENI

          Abaviwa mababhale idilesi yokuqala eyeyabo ize ilandelwe ngumhla.
          Abaviwa mababhale idilesi yesibini ngasekhohlo, ize iqale ngesikhundla
           salo mntu ubhalelwayo kunye nedilesi yakhe.
          Abaviwa mababhale isibuliso esibonakalisa imbeko nentlonipho,umz:
           Mhlekazi obekekileyo
          Abaviwa mababhale umcimbi ongawo ileta,umz: ISICELO SEENKQUBO
           ZOKUPHELISA UXINZELELO EZIKOLWENI.
          Abaviwa mababhale intshayelelo echaza iinjongo zeleta.
          Abaviwa mababhale isiqu esingena nzulu emxholweni.
          Kwisiphelo abaviwa mababhale–Ozithobileyo baze babhale igama nefani.         [25]

2.3    INGXOXO

          Abaviwa mababhale ingxoxo ephakathi kwabantu ababini.
          Abaviwa mababhale ingxoxo ephakathi komviwa nomzala, ize
           ibemalunga novoto lukaZwelonke.
          Abaviwa mababhale intshayelelo ebhalwa kwizibiyeli.
          Mababhale ingxoxo njengoko isenzeka ,amazwi ezithethi abhalwe.
          Makwahlulwe phakathi kwentetho yesithethi neyesinye,ngokushiya
           umgca.
          Makufakwe umyalelo kwizibiyeli.
          Amagama abalinganiswa mawabhalwe ngasekhohlo alandelwe yikholon
           (:).
          Izithethi maziveze izimvo ezahlukeneyo.                                      [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)               ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                        7

2.4    I-AJENDA NEMIZUZU YENTLANGANISO
       I-AJENDA

        Abaviwa mabaxele okuza kuxoxwa entlanganisweni.
        Abaviwa mabhale umba ngamnye wabelwe ixesha.
        Abaviwa mababhale I-ajenda esayinwe nguNobhala.

       IMIZUZU YENTLANGANISO

           Abaviwa mababhale okwenzeke entlanganisweni.
           Abaviwa mababhale oku kulandelayo
            − Igama lequmrhu.
            − Umhla,indawo nexesha lentlanganiso.
            − Irejista yabakhoyo.
            − Caphula uze ubhale izindululo ezithathiweyo ngobunjalo
               bazo.
            − Nika isishwankathelo sezindululo ezenziweyo nekugqitywe
               kuko.
            − Sebenzisa ixesha elidlulileyo.
            − Imizuzu isayinwa nguSihlalo.                                       [25]

2.5    INGXELO ESESIKWENI

         Mabanike iinkcukacha ezichanekileyo ngotyelelo.
         Mababhale isihloko, intshayelelo isiqu, isiphelo, izindululo,
          izalathisi, nezihlomelo.                                               [25]

2.6    INTETHO ENGEKHO SESIKWENI

         Abaviwa mabazinike zicace izimvo ngomba omalunga neendlela ulutsha
          oluziphethe ngazo
         Makusetyenziswe ifomathi yentetho.
         Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo,imo, injongo,
          abaphulaphuli noko aza kuthetha ngako.
         Mabaqale intetho ngendlela etsala umdla.                               [25]

                                                        AMANQAKU ECANDELO B:     50
                                                           AMANQAKU EWONKE:      100

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
10                                                            ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                                             (EC/NOVEMBA 2022)

QAPHELA:
     o   Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, ICANDELO A)
     o   Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
     o   Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko
         ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
     o   Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi

     Imiqathango                                         Egqwesileyo                  Esemagqabini                 Eyanelisayo              Eyinxalenye          Engaphumelelanga
                                                                                      neqaqambileyo               nefanelekileyo
UMXHOLO                                                      28–30                        22–24                       16–18                    10–12                     4–6
NOCWANGCISO

                        Inqwanqwa eliphakamileyo
                                                   -Impendulo igqwesile/          -Impendulo ixongxwe          -Impendulo iyanelisa.     -Impendulo             -Impendulo
                                                   inomtsalane, ngaphezu          ngobugcisa.                  -Izimvo ziyathungelana    ayinaluthungelwano     ayihambelani nomxholo
(Impendulo                                         koko bekulindelekile.          -Izimvo zihambelana          noko ziyaqinisekisa       lungqinelanayo.        kwaphela.
nezimvo)                                           -Izimvo eziqiqisisiweyo,       gingci nomxholo kwaye        ngokuse-mxholweni.        -Izimvo azicacanga     -Izimvo ziyabhidisa
Uyondelelwaniso                                    ezixhokonxa iingcinga          zinomdla zinobungqina        - Ilungelelanisiwe noko   kwaye ayizizo          kwaye azingqamananga
lwezimvo                                           nezivuthiweyo.                 bokuvuthwa.                  kwaye iyathungelana       ezomfundi.             kwaphela nomxholo.
                                                   -Impendulo                     -Ilungelelaniswe kakuhle     kuquka intshayelelo,      -Buncinci ubungqina    -Azicacanga kwaye
ngokucwangcisa.
                                                   elungelelaniswe kakuhle        kakhulu kwaye                isiqu ukuqukumbela/       bolungelelwaniso       kwaye ziphindaphindiwe.
Ukuqonda injongo,                                  ngokugqwesileyo                iyathungelana                nesiphelo.                nothungelwano          -Azilungelelaniswanga
abantu ekujoliswe                                  enothungelwano                 (inonamathelwano)                                      lweengcamango.         kwaye azithungelani
kubo kunye nesimo                                  (enonamathelwano)              kuquka intshayelelo, isiqu
sentlalo.                                          ukuquka intshayelelo, isiqu,   ukuqukumbela/nesiphelo.
                                                   ukuqukumbela/nesiphelo.
                                                             25–27                         19–21                       13–15                     7–9                     0–3
  30 AMANQAKU                                      -Impendulo egqwesileyo         -Impendulo ixongxwe          -Impendulo eyanelisayo    -Ubukhulu becala       -Akukho linge
                                                   kodwa ineendawana esilela      kakuhle.                     nangona kumana            impendulo              lokuphendula isihloko.

                        Inqwanqwa elingezantsi
                                                   kuzo ukuba neempawu            -Izimvo ziyahambelana        kubakho izikhewu          ayihambelani           -Ayihambelani kwaphela
                                                   ezinomtsalane ogqwesileyo      zinomdla.                    kwingcaciso.              nomxholo.              nomxholo kwaye
                                                   wesincoko esinkqenkqeza        -Ilungelelaniswe kakuhle     -Izimvo                   -Izimvo zibonakalisa   ayifanelekanga.
                                                   phambili.                      iyathungelana                ziyanamathelana           ukungahlangani         -Ayingqamananga
                                                   -Izimvo ezivuthiweyo           (inonamathelwano)            ngokwanelisayo kwaye      nokubhidisa.           nomxholo kwaphela
                                                   neziqiqisisiweyo.              kuquka intshayelelo, isiqu   ziyaqinisekisa.           -Phantse bungabikho    kwaye inobubhu-
                                                   -Izimvo zilungelelaniswe       nesiphelo..                  -Kukho ulungelelaniso     ubungqina              tyubhutyu.
                                                   ngobugcisa                                                  olufumanekayo             bolungelelwaniso
                                                   zinothungelwano                                             nothungelwano             nothungelwano.
                                                   (zinonamathelwano)                                          kwintshayelelo, isiqu
                                                   kuquka intshayelelo, isiqu                                  nesiphelo.
                                                   kunye nesiphelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                                                                Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)                                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                  9

 A                                 Umxholo nocwangciso                                   30
 B                                 Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela                    15
 C                                 Isakhiwo                                              05
                                   Amanqaku ewonke                                       50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                         Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                                                    ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                                          (EC/NOVEMBA 2022)

ULWIMI, ISIMBO                                                         14–15                        11–12                         8–9                        5–6                         0–3
SOKUBHALA                                                    -Ithoni, irejista, isimbo     -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ulwimi alunantsingiselo.
NOKUHLELA                                                    sokubhala, isigama            sokubhala kunye             sokubhala nesigama          sokubhala nesigama          -Ithoni, irejista, isimbo
Ithoni, irejista, isimbo                                     zifaneleke kakhulu            nesigama ziqaqambe          zifanelekile kwinjongo,     azihambelani                sokubhala nesigama

                                  Inqwanqwa eliphakamileyo
sokubhala, isigama                                           kwinjongo, abantu             kakhulu kwinjongo, abantu   abantu ekujoliswe kubo      nenjongo, abantu            azihambelani mpela
esifanelenenenjongo/nesimo                                   ekujoliswe kubo nakwisimo     ekujoliswe kubo nesimo      nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo             nenjongo, abantu
                                                             sentlalo.                     sentlalo.                   -Ulwimi lusetyenziswe       nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo nesimo
sentlalo.
                                                             -Ulwimi lusetyenziswe         -Ulwimi luchanekile kwaye   ngokufanelekileyo           -Ulwimi lusetyenziswa       sentlalo.
Uchongo magama.                                              ngokuzithemba,                ithoni isetyenzisiwe        ukudlulisa umyalezo.        ngendlela                   -Ukusetyenziswa
Ukusetyenziswa kolwimi                                       luyachukumisa                 ngokufanelekile             -Ithoni ifanelekile.        ebuthathaka.                kwisigama
nemigaqo,                                                    ngokugqwesileyo.              nangokuzinzileyo            -Izixhobo zolwimi           -Ithoni nochongo            kunqongophele
Iimpawu zokubhala, igrama,                                   -Ithoni edlwengula umxhelo    kwisincoko siphela.         zisetyenzisiwe              magama                      ngokubaxekileyo de
upelo.                                                       nenobuciko.                   -Ubukhulu becala akukho     ukuphuhlisa                 azifanelekanga.             ungakwazi ukuqonda
                                                             -Akukho nasinye isiphene      ziphene kwigrama nopelo.    nokuphucula umxholo.        -Isigama                    okubhaliweyo.
15 AMANQAKU                                                  segrama nopelo.               -Sixongxwe kakuhle                                      sinqongophele
                                                             -Sixonkxwe ngobugcisa         kakhulu.                                                kakhulu.
                                                             obukhulu.
                                                                         13                           10                           7                           4
                                                             -Ulwimi lugqwesile kwaye      -Ulwimi luyakuthimba        -Ukusetyenziswa             -Ukusetyenziswa
                                                             kusetyenziswe izixhobo        kwaye ubukhulu becala       kolwimi ngokwanelisayo      kolwimi
                                 Inqwanqwa
                                                             zolwimi ezibonakalisa         luchanekile.                kodwa kusekho               ngokungafanelekanga.
                                                             ubuciko ngokufanelekileyo.    -Ithoni iqaqambile kwaye    ukungangqinelani apha       -Kuncinci okanye
                                                                                                                                                   akukho ukohluka –
                                 elingezantsi
                                                             -Akukho nasinye isiphene      ichanekile.                 naphaya.
                                                             segrama nopelo.               -Zimbalwa iziphene          -Ubukhulu becala ithoni     hlukana kwezivakalisi.
                                                             -Sixonkxwe ngobugcisa.        zegrama nopelo.             ifanelekile kodwa           -Isigama
                                                                                           -Sixongxwe kakuhle.         usetyenziso zixhobo         sinqongophele
                                                                                                                       zolwimi lunqongophele.      ngokugqithisileyo.
ISAKHIWO                                                                 5                             4                           3                           2                         0–1
Iimpawu zodidi lwesincoko                                    -Isihloko sikhuliswe          -Iinkcukacha zakhiwe        -Ukuphuhliswa               -Kukho amanqaku             -Amanqaku
Ukuphuhliswa kwemihlathi                                     ngokugqwesileyo.              ngokulandelelana            kweenkcukacha               asemxholweni.               asemxholweni awakho.
nokubunjwa kwezivakalisi.                                    -Iinkcukacha ezigqwesileyo.   nangokuqiqisisiweyo.        ngokusemxhlolweni.          -Izivakalisi nemihlathi     -Ulwakhiwo lwezivakalisi
                                                             -Izivakalisi, imihlathi       -Ziyathungelana.            -Izivakalisi, imihlathi     zineemposiso.               nemihlathi
5 AMANQAKU                                                   zakhiwe ngokugqwesileyo.      -Ukwakhiwa kwezivakalisi    zakhiwe kakuhle.            -Isincoko                   lunobubhutyu-bhutyu.
                                                                                           nemihlathi                  -Isincoko                   sisesemxholweni             -Isincoko siphume
                                                                                           kuyahambelana,              sisesemxholweni.            nangona zisekhona           kwaphela emxholweni.
                                                                                           kwahlukahlukene.                                        iziphene.

AMANQAKU                                                               43–50                        33–40                       23–30                       13–20                       0–10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                                                                           Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)                                                 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                                                       11
ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]

       Imiqathango                    Egqwesileyo                    Esemagqabini                   Eyanelisayo                 Eyinxalenye             Engaphumelelanga
                                                                     neqaqambileyo                 nefanelekileyo
 UMXHOLO,                                 13–15                          10–12                          7–9                          4–6                          0–3
 UCWANGCISO                    -Impendulo igqwesile            -Impendulo esemagqabini         -Impendulo eyanelisayo      -Kubonakala ubunzima        -Impendulo ibonakalisa
 NEFOMATHI                     ngaphezu koko                   ebonisa ulwazi olululo          ebonisa ulwazi              malunga nolwazi             ukunqongophala kolwazi
                               bekulindelekile                 ngeempawu zodidi lomhlathi.     ngeempawu zodidi            lweempawu zolu didi         ngeempawu zodidi
 -Impendulo nezimvo.           -Izimvo eziqiqisisiweyo         -Ubhalo lusemxholweni.          lomhlathi.                  lwetekisi.                  lomhlathi.
                               nezivuthiweyo.                  -Ukuthungelana komxholo         -Ayikho semxholweni         -Kukho ukungqamana          -Intsingiselo ilahlekile
 -Ulungelelwaniso lwezimvo
                               -Ulwazi olunzulu ngeempawu      nezimvo, kucaciswe kakuhle      ngokupheleleyo.             okungephi                   kwaye akakho
 nokucwangcisa.                zohlobo lomhlathi               kakhulu kwaye neenkcukacha      -Kukho ukuphambuka          okusemxholweni kodwa        semxholweni kwaphela.
 -Injongo, abantu ekujoliswe   obhaliweyo.                     zixhasa isihloko.               okungephi emxholweni.       ukuphambuka kubhalo.        -Ayithungelani kumxholo
 kubo, iimpawu/ imigaqo        -Ubhalo lusemxholweni           -Ifomathi efanelekileyo         -Ubukhulu becala            -Akusoloko kukho            nezimvo.
 nesimo sentlalo.              ncakasana.                      eneziphene ezingephi.           uyathungelana umxholo       uthungelwano phakathi       -Zimbalwa kakhulu
                               -Ukuthungelana komxholo                                         nezimvo.                    komxholo nezimvo.           iinkcukacha ezixhasa
                               nezimvo.                                                        -Ezinye iinkcukacha         -Zimbalwa iinkcukacha       isihloko.
                               -Icaciswe nzulu kwaye zonke                                     ziyasixhasa isihloko.       ezixhasa isihloko.          -Ayisetyenziswanga
                               iinkcukacha ziyasixhasa                                         -Ubukhulu becala            -Imigaqo eyimfuneko         imigaqo eyimfuneko
                               isihloko.                                                       ifomathi ifanelekile        yefomathi isetyenziswe      yefomathi.
                               -Ifomathi yamkelekile kwaye                                     kodwa kukho iziphene        ngokungacacanga.
                               ichanekile.                                                     ezingephi.                  -Imigaqo engundoqo
 15 AMANQAKU                                                                                                               yefomathi yetekisi
                                                                                                                           ityeshelwe.
 ULWIMI, ISIMBO                            9–10                             7–8                           5–6                        3–4                          0–2
 SOKUBHALA                     -Ithoni, irejista, isimbo       -Ithoni, irejista, isimbo       -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo
 NOKUHLELA                     sokubhala, isigama zifaneleke   sokubhala, isigama zifaneleke   sokubhala, isigama          sokubhala, isigama          sokubhala, isigama
 Ithoni, irejista, isimbo      ngokukodwa kwinjongo,           kakhulu kwinjongo, abantu       zifanelekile kwinjongo,     asifanelekanga              asihambelani nenjongo,
 sokubhala, injongo/imeko,     abantu ekujoliswe kubo          ekujoliswe kubo kunye           abantu ekujoliswe kubo      ngokupheleleyo              abantu ekujoliswe kubo
 abantu ekujoliswe kubo        nakwesimo sentlalo.             nakwisimo sentlalo.             kunye nesimo sentlalo.      kwinjongo, abantu           nesimo sentlalo.
 nesimo sentlalo.              -Ulwimi lusetyenziswe           -Ubukhulu becala ulwimi         -Kukho iziphene             ekujoliswe kubo kunye       -Izele ziziphene yaye
                               ngokuchanekileyo kwaye          lusetyenziswe ngokukuko         ezimbalwa zolwimi           nesimo sentlalo.            iyabhidisa.
 Ukusetyenziswa kolwimi
                               lwakhiwe ngokukuko.             nangokuchanekileyo.             -Isigama esaneleyo.         -Ukusetyenziswa kolwimi     -Isigama asihambelani
 nemigaqo yalo.                -Akukho ziphene konke           -Isigama sichaneke kakuhle.     -Iziphene                   ngokungachanekanga          nenjongo.
 Uchongo magama.               konke.                          -Ubukhulu becala akukho         aziyichaphazeli             kubangela iziphene          -Intsingiselo
 Iimpawu zokubhala                                             ziphene.                        intsingiselo.               ezibaxekileyo.              ichaphazeleke
 nopelo.                                                                                                                   -Intsingiselo ilahlekile.   ngokukodwa.

 10 AMANQAKU
 AMANQAKU                                 22–25                           17–20                         12–15                       7–10                          0–5

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                                                      Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                             ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                  (EC/NOVEMBA 2022)

Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:

 IMIQATHANGO                                       AMANQAKU                    ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
 A. UMXHOLO NOCWANGCISO                            30
                                                                                    A          B          C          EWONKE
 B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA             15
                                                                                  0 – 30    0 – 15   0–5
 C. ISAKHIWO                                       5
                                                                                    30        15          5              50
 Amanqaku ewonke                                   50

Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa imihlathi:
 IMIQATHANGO                                            AMANQAKU               ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
 A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI                       15
                                                                                 A         B         EWONKE
 B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA                  10                       0 – 15    0 – 10
                                                                                 15        10        25

 Amanqaku ewonke                                        25

 Amanqaku ewonke                                        25 x 2 = 50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                         Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022)                                     ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                                   13

         IZINGA        UKUCWANGCISA     UKUTHABATHA    UKUPHONO-   UKUNCOMA/   IINDIDI ZEZINCOKO
         ELISISISEKO   NGOKUTSHA        IZIGQIBO       NONGA       UGXEKA
  1.                                                                           Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
              [50]                                                             esicamngcayo/esivelela amacala omabini.                 [50]
  2.                                                                           Esichazayo/esixoxayo/esicamngcayo/ esixoxela amacala
                                                                               amabini omabini
                                            [50]                                                                                       [50]
  3.                                                                           Esixoxayo/esicamngcayo/esibalisayo/
                                            [50]                               esichazayo/esivelela amacala omabini.                   [50]
  4.                                                                           Esivelela amacala omabini/esixoxayo/
                                                                      [50]     esichazayo/esibalisayo.                                 [50]
  5.                                                                           Esicamngcayo/esibalisayo/esichazayo/
                                                                               esixoxayo/esivelela amacala omabini.
                                                          [50]                                                                         [50]
  6.                                                                           Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/
                                                                               esicamngcayo/esivelela amacala omabini.
                               [50]                                                                                                    [50]
  7.1                                                                          Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
                                            [50]                               esicamngcayo/esivelela amacala omabini.                 [50]
  7.2.                                                                         Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
                               [50]                                            esicamngcayo/esivelela amacala omabini.                 [50]

Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:
                IMIQATHANGO                            AMANQAKU                ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
  A. UMXHOLO NOCWANGCISO                                  30
                                                                                  A            B           C       EWONKE
  B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA                    15                    0–30         0–15        0–5        50
                                                                                  30           15          5         50
  C. ISAKHIWO                                              5

  Amanqaku ewonke                                          50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                       Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                           ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                (EC/NOVEMBA 2022)

                      IZINGA        UKUCWANGCISA    UKUTHABATHA    UKUPHONONONGA   UKUNCOMA    IMIHLATHI
                   ELISISISEKO      NGOKUTSHA       IZIGQIBO                       / UGXEKA
                                                                                               Ileta esesikweni
     2.1        [25]                                                                                                          [25]

     2.2                            [25]                                                       Ingxeloo esesikweni            [25]

     2.3                                            [25]                                       I-sivi neleta eyikhaphayo      [25]

     2.4                                                           [25]                        Ileta yobuhlobo                [25]

     2.5                                            [25]                                       Udliwanondlebe                 [25]

     2.6                            [25]                                                       Inqaku lephephandaba           [25]
     Amanqaku
     ewonke        25 x 2                                                                                                     [50]

                   IMIQATHANGO                             AMANQAKU                ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
     A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI                         15
                                                                                     A         B       EWONKE
     B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA                    10                    0–15      0–10
                                                                                     15        10          25
     Amanqaku ewonke                                          25

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                      Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P3 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-qp-gr11-nov-2022/a495f784-5062-4c93-841b-327bf7b2d5c2) — isiXhosa HL · QP · 2022
- [XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted](https://www.hlayiso.com/library/xhohl-grade-11-nov-2022-changes-accepted/5fb0d7b0-f032-42a1-926c-d547fd962d2f) — isiXhosa HL · QP · 2022
- [XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr11-nov-2022/24ad6d99-a976-4552-8f1c-6d86abfa92d3) — isiXhosa HL · QP · 2022
- [XHOSA HL P3 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-question-paper-paper-3/7415c51a-b0d5-4a07-95bf-329725a9c106) — isiXhosa HL · QP · 2022
- [XHOSA HL P3 GR11 MEMO NOV2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-gr11-memo-nov2020-d/007ba585-8c68-411e-b7ec-23c9aff43b6d) — isiXhosa HL · Memo · 2020
- [XHOSA HL P3 GR11 MEMO NOVEMBA 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-gr11-memo-novemba-2020-2/f8afc302-d198-4107-8bb4-556bb0daced9) — isiXhosa HL · Memo · 2020

## More from Grade 11 isiXhosa HL

- [Gr 11 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-isixhosa-hl-atp-2023-24/b7cfd541-5754-4cf9-9f4c-72ef7cbf82f4) — ATP
- [XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-question-paper/e036a7d6-48b9-4293-8d93-03c5d4551850) — QP · 2022
- [XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-isixhosa-hl-2022-exemplar-november-exam-question-paper-paper-1/11d6ddd3-1caa-4e1a-b143-f0ed26702936) — QP · 2022
- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-memo-novemba-2020-d/3def643d-0178-4590-88af-62de3231249e) — Memo · 2020
- [XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr11-memo-novemba-2020/abe07cc4-7b4f-4d9b-9dc8-68b28b9036f8) — Memo · 2020
- [XHOSA HL P2 QP MEMO GR11 NOV2O20 D](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p2-qp-memo-gr11-nov2o20-d/ad5cddf4-8cee-4126-8f5e-d0f70a4a88ab) — Memo · 2020

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
