# isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2015 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2015, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept2015/11287a07-ed5f-4002-9576-97c906447169
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept2015/11287a07-ed5f-4002-9576-97c906447169)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2015. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                              SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

                                SEPTEMBA 2015

             ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3
                      IMEMORANDAM

AMANQAKU:         100

                            Le memorandam inamaphepha ali-11.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                           Tyhila iphepha

### Page 2

2                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                   (EC/SEPTEMBA 2015)

ICANDELO A: ISINCOKO

Khetha isihloko sibe siNYE kwezi zilandelayo ubhale ngaso isincoko.
Bhala amagama angama-340 ukuya ku-390 kwisincoko ngasinye.

Kwisincoko ngasinye umfundi makabonise isakhiwo esifanelekileyo, umongo, uyilo,
isimbo nolwimi olufanelekileyo.

UMBUZO 1

1.1    Isincoko esibalisayo/esichazayo/esicamngcayo.
       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
       - Makabhale ngebali/isiganeko esenzekileyo okanye esiqwetyiweyo.
       - Isakhiwo sebali masidlwengule umxhelo sikholeleke.
       - Makasebenzise ixesha elidlulileyo amaxa amaninzi, usenakho
         nokusebenzisa ixesha langoku.
       - Mawubhalwe ngokudlwengula umxhelo umhlathi wokuqala oyintshayelelo.
       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile).        [50]

1.2    Isincoko esichazayo/esibalisayo/esicamngcayo

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

       - Makabhale ngebali / isiganeko esenzekileyo okanye esiqwetyiweyo.
       - Isakhiwo sebali masidlwengule umxhelo sikholeleke.
       - Makasebenzise ixesha elidlulileyo amaxa amaninzi, usenakho
         nokusebenzisa ixesha langoku.
       - Mawubhalwe ngokudlwengula umxhelo umhlathi wokuqala oyintshayelelo.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)        [50]

1.3    Isincoko esixoxayo/esivelela amacala omabini.

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

       - Masityekele kwicala elinye.
       - Makubekho ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo oluthile olukhabana
       - nolunye.
       - Maluxoxelwe ngokupheleleyo uluvo ngalunye.
       - Makaphele ethatha icala elithile umviwa adandalazise nesizathu sokuba
         enze oko.
       - Makavakalise olwakhe uluvo umviwa.
       - Masibe nesakhiwo esibunjwe ngobunono.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)        [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 3

(EC/SEPTEMBA 2015)              ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                          3

1.4    Isincoko esibalisayo/esichazayo/esicamngcayo.

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

       - Makabhale ngebali/isiganeko esenzekileyo okanye esiqwetyiweyo.
       - Isakhiwo sebali masidlwengule umxhelo sikholeleke.
       - Makasebenzise ixesha elidlulileyo amaxa amaninzi, usenakho
         nokusebenzisa ixesha langoku.
       - Mawubhalwe ngokudlwengula umxhelo umhlathi wokuqala oyintshayelelo.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)        [50]

1.5    Isincoko esichazayo/esibalisayo/esicamngcayo

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

       - Makachaze into ekudlwengula umxhelo.
       - Makachonge amagama ngobunono ukufezekisa isiphumo sakubhalayo.
       - Makasebenzise imifanekiso ngqondweni yokubonwayo, okuvakalayo,
         okungcanyulwayo, nokuphathwayo.
       - Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)        [50]

1.6    Isincoko esivelela amacala omabini/esichazayo/esicamngcayo.

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

       -    Masilungelelwaniswe sivelele zonke iinkalo.
       -    Masicwangcwiswe ngobunono isakhiwo saso size sicaciswe.
       -    Makangathathi cala umviwa nangona enakho ukuvakalisa olwakhe uluvo.
       -    Mazixoxelwe ngokuvokothileyo nokuvakalayo izimvo.
       -    Makaubekho isiphelo esisulungekileyo nesishiya umfundi
            engenantandabuzo ngoluvo lombhali.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)        [50]

1.7    Isincoko esibalisayo /esichazayo/esixoxayo/esicamngcayo/ esivelela amacala
       amabini.

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

        -   Makabhale ngebali/isiganeko esenzekileyo okanye esiqwetyiweyo.
        -   Isakhiwo sebali masidlwengule umxhelo sikholeleke.
        -   Makasebenzise ixesha elidlulileyo amaxa amaninzi, usenakho
        -   nokusebenzisa ixesha langoku.
        -   Mawubhalwe ngokudlwengula umxhelo umhlathi wokuqala oyintshayelelo.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)        [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 4

4                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                    (EC/SEPTEMBA 2015)

1.8    Isincoko esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/esicamngcayo/esivelela
        amacala omabini.

       Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:

       - Makabhale ngebali / isiganeko esenzekileyo okanye esiqwetyiweyo.
       - Isakhiwo sebali masidlwengule umxhelo sikholeleke.
       - Makasebenzise ixesha elidlulileyo amaxa amaninzi, usenakho
         nokusebenzisa ixesha langoku.
       - Mawubhalwe ngokudlwengula umxhelo umhlathi wokuqala oyintshayelelo.

       (Naziphi ezinye iimbono ezisemxholweni ezinokuza nomviwa zamkelekile.)         [50]

                                                      AMANQAKU ECANDELO A:             50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 5

(EC/SEPTEMBA 2015)              ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                            5

 ICANDELO B: IMIHLATHI

 Khetha umhlathi ube mNYE kule ilandelayo ubhale ngawo. Bhala amagama
 ali-100 ukuya kwali-120 (umxholo kuphela) ngomhlathi ngamnye.

 UMBUZO 2

 2.1     ILETA YASEBURHULUMENTENI

         Kulindeleke ukuba umviwa achaphazele ezi zinto zilandelayo:

         - Ineedilesi ezimbini (eyokuqala yeyombhali weleta, eyesibini yeyalo mntu
           ubhalelwayo).
         - Iidilesi zilandelwa sisibuliso
         - Isibuliso silandelwa ngumcimbi engawo incwadi
         - Kulandela isiqu seleta
         - Isiphelo esichanekileyo                                                     [25]

 2.2     I-OBHITSHUWARI

         Kulindeleke ukuba umviwa achaphazele ezi zinto zilandelayo:

         - Igama nefani yalo mntu uswelekileyo
         - Umhla azalwa ngawo, indawo awazalelwa kuyo namagama abazali
           bakhe.
         - Imfundo yakhe neendawo aphangele kuzo.
         - Unobangela wokusweleka kwakhe;ukuba ugulile imbali yokugula kwakhe.
         - Abantu abashiya ngasemva.
         - Amazwi okumkhapha, mhlawumbi nezibongo zakhe.
         - Sebenzisa ulwimi oluhloniphayo.                                             [25]

 2.3     INTETHO

         Kulindeleke ukuba umviwa achaphazele ezi zinto zilandelayo:
         - Mabachaze ngokufutshane umba abhala ngawo kodwa ucace.
         - Mabagqithise umyalezo uvakale.
         - Mabashwankathele ngokucacileyo bangayigqwethi into eyinyaniso.
         - Mabanike isihloko esicacileyo nesivakalayo baze bongeze nesihlokwana
           sicacileyo.
         - Mabaqale ngokona kubalulekileyo umzekelo, ngubani, yintoni, nini, phi,
           kutheni kangakanani.
         - Isiphelo esichanekileyo.                                                    [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 6

6                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                          (EC/SEPTEMBA 2015)

 2.4    IRIVYU

        - Veza imbono yakho buqu ngomsebenzi wencwadi.
        - Dandalazisa indlela oyibona ngayo loo nto iphambi kwakho.
        - Iirivyu zithabatha icala elithile. Bangababini abantu ebenza irivyu
          ngomsebenzi omnye kodwa bavakalise izimvo ezahlukeneyo
          ngomsebenzi lowo.
        - Nika iingongoma eziphambili nezichanekileyo, umzekelo, igama
          lombhali/umvelisi/igcisa, isihloko sencwadi/somsebenzi, igama
          lompapashi/lenkampani yokuvelisa, kunye nexabiso (xa likhona).                    [25]

 2.5    UDLIWANO-NDLEBE

        Kulindeleke ukuba umviwa achaphazele ezi zinto zilandelayo:

        -   Ziphe amagama izithethi.
        -   Indawo oluqhubeka kuyo olu dliwano-ndlebe.
        -   Intshayelelo mayitsale umdla.
        -   Makabuzwe umbuzwa imibuzo.
        -   Mababhale amagama ezithethi kwicala elisekhohlo.
        -   Mabashiye umgca phakathi kwezithethi
        -   Isiphelo esichanekileyo.                                                        [25]

 2.6    INGXOXO YABABINI

        Kulindeleke ukuba umviwa achaphazele ezi zinto zilandelayo:
        - Mayibe phakathi kwabantu ababini nangaphezulu.
        - Mabayibhale ingxoxo njengoko isenzeka.
        - Mabashiye umgca ukwahlula phakathi kwentetho yezithethi.
        - Mabawubhale kwizibiyeli umyalezo phambi kokuba amagama athethwe.                  [25]

                                             AMANQAKU ECANDELO B: (2 x 25) =                 50
                                                       AMANQAKU EWONKE:                     100

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 7

(EC/SEPTEMBA 2015)                                                               ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                                                             7
ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
      o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, Icandelo A) o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50
         ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
      o Imiqangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko
         ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
      o Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi

  Imiqathango                                           Egqwesileyo                  Esemagqabini                  Eyanelisayo             Eyinxalenye          Engaphumelelanga
                                                                                     neqaqambileyo                nefanelekileyo
UMXHOLO                                                     28–30                        22–24                        16–18                    10–12                     4–6
NOCWANGCISO                                     - Impendulo igqwesile/           - Impendulo ixonkxwe         - Impendulo iyanelisa.    -Impendulo             -Impendulo ayihambelani
                                                  inomtsalane, ngaphezu            ngobugcisa.                - Izimvo                  ayinaluthungelwano     nomxholo kwaphela.
(Impendulo                                        koko bekulindelekile.                                                                 lungqinelanayo.
                                                                                 - Izimvo zihambelana           ziyathungelana noko                            -Izimvo ziyabhidisa kwaye

                     Inqwanqwa eliphakamileyo
                                                - Izimvo eziqiqisisiweyo,                                                               -Izimvo azicacanga
nezimvo)                                                                           gingci nomxholo kwaye        ziyaqinisekisa                                 azingqamananga
                                                  ezixhokonxa iingcinga                                                                 kwaye ayizizo
Uyondelelwaniso                                                                    zinomdla zinobungqina        ngokuse-mxholweni.      ezomfundi.             kwaphela nomxholo.
lwezimvo                                          nezivuthiweyo.                   bokuvuthwa.
                                                                                                              - Ilungelelanisiwe noko   -Buncinci ubungqina    -Azicacanga kwaye
ngokucwangcisa.                                 - Impendulo elungelelaniswe      - Ilungelelaniswe kakuhle                                                     ziphindaphindiwe.
                                                                                                                kwaye iyathungelana     bolungelelwaniso
Ukuqonda injongo,                                 kakuhle ngokugqwesileyo          kakhulu kwaye
                                                                                                                kuquka intshayelelo,    nothungelwano          -Azilungelelaniswanga
abantu ekujoliswe                                 enothungelwano                   iyathungelana
                                                                                                                isiqu ukuqukumbela/     lweengcamango.         kwaye azithungelani.
kubo kunye nesimo                                 (enonamathelwano)                (inonamathelwano)
sentlalo.                                         ukuquka intshayelelo, isiqu,                                  nesiphelo.
                                                                                   kuquka intshayelelo,
                                                  ukuqukumbela / nesiphelo.        isiqu ukuqukumbela /
                                                                                   nesiphelo.
 30 AMANQAKU                                                25–27                          19–21                       13–15                    7–9                      0–3
                                                - Impendulo egqwesileyo          - Impendulo ixonkxwe         - Impendulo               -Ubukhulu becala       -Akukho linge
                                                  kodwa ineendawana esilela        kakuhle.                     eyanelisayo nangona     impendulo              lokuphendula isihloko.
                                                  kuzo ukuba neempawu                                           kumana kubakho          ayihambelani           -Ayihambelani kwaphela
                                                                                 - Izimvo ziyahambelana         izikhewu kwingcaciso.   nomxholo.              nomxholo kwaye
                                                  ezinomtsalane ogqwesileyo        zinomdla.
                                                  wesincoko esinkqenkqeza                                     - Izimvo                  -Izimvo zibonakalisa   ayifanelekanga.
                                                                                 - Ilungelelaniswe kakuhle

                     Inqwanqwa elingezantsi
                                                  phambili.                                                     ziyanamathelana         ukungahlangani         -Ayingqamananga
                                                                                   iyathungelana                                        nokubhidisa.           nomxholo kwaphela
                                                - Izimvo ezivuthiweyo                                           ngokwanelisayo
                                                                                   (inonamathelwano)                                    -Phantse bungabikho
                                                  neziqiqisisiweyo.                                             kwaye ziyaqinisekisa.                          kwaye inobubhu-
                                                                                   kuquka intshayelelo,                                 ubungqina
                                                - Izimvo zilungelelaniswe          isiqu nesiphelo.           - Kukho ulungelelaniso    bolungelelwaniso       tyubhutyu.
                                                  ngobugcisa                                                    olufumanekayo           nothungelwano.
                                                  zinothungelwano                                               nothungelwano
                                                  (zinonamathelwano) kuquka                                     kwintshayelelo, isiqu
                                                  intshayelelo, isiqu kunye                                     nesiphelo.
                                                  nesiphelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                        Tyhila iphepha

### Page 8

8                                                  ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                     (EC/SEPTEMBA 2015)

A                                   Umxholo nocwangciso                                         30
B                                   Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela                          15
C                                   Isakhiwo                                                    05
                                    Amanqaku ewonke                                             50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 9

(EC/SEPTEMBA 2015)                                                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3                                                                                       9

ULWIMI, ISIMBO                                             14–15                          11–12                        8–9                        5–6                          0–3
SOKUBHALA
                                                -Ithoni, irejista, isimbo       -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ulwimi alunantsingiselo.
NOKUHLELA                                       sokubhala, isigama zifaneleke   sokubhala kunye nesigama    sokubhala nesigama          sokubhala nesigama          -Ithoni, irejista, isimbo
Ithoni, irejista,                               kakhulu kwinjongo, abantu       ziqaqambe kakhulu           zifanelekile kwinjongo,     azihambelani                sokubhala nesigama
isimbo sokubhala,                               ekujoliswe kubo nakwisimo       kwinjongo, abantu           abantu ekujoliswe kubo      nenjongo, abantu            azihambelani mpela

                     Inqwanqwa eliphakamileyo
isigama                                         sentlalo.                       ekujoliswe kubo nesimo      nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo             nenjongo, abantu
esifanelene                                     -Ulwimi lusetyenziswe           sentlalo.                   -Ulwimi lusetyenziswe       nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo nesimo
nenjongo/nesimo                                 ngokuzithemba,                  -Ulwimi luchanekile kwaye   ngokufanelekileyo           -Ulwimi lusetyenziswa       sentlalo.
sentlalo.                                       luyachukumisa                   ithoni isetyenzisiwe        ukudlulisa umyalezo.        ngendlela ebuthathaka.      -Ukusetyenziswa
                                                ngokugqwesileyo.                                            -Ithoni ifanelekile.        -Ithoni nochongo            kwisigama
Uchongo magama.                                                                 ngokufanelekileyo
                                                -Ithoni edlwengula umxhelo                                  -Izixhobo zolwimi           magama                      kunqongophele
Ukusetyenziswa                                  nenobuciko.                     nangokuzinzileyo                                        azifanelekanga.             ngokubaxekileyo de
kolwimi nemigaqo,                                                               kwisincoko siphela.         zisetyenzisiwe
                                                -Akukho nasinye isiphene                                                                -Isigama                    ungakwazi ukuqonda
Iimpawu                                                                         -Ubukhulu becala akukho     ukuphuhlisa
                                                segrama nopelo.                                                                         sinqongophele kakhulu.      okubhaliweyo.
zokubhala, igrama,                                                              ziphene kwigrama nopelo.    nokuphucula umxholo.
                                                -Sixonkxwe ngobugcisa
upelo.                                                                          -Sixonkxwe kakuhle
                                                obukhulu.
                                                                                kakhulu.
15 AMANQAKU
                                                             13                             10                           7                          4

                     Inqwanqwa elingezantsi
                                                -Ulwimi lugqwesile kwaye        -Ulwimi luyakuthimba        -Ukusetyenziswa             -Ukusetyenziswa
                                                kusetyenziswe izixhobo          kwaye ubukhulu becala       kolwimi ngokwanelisayo      kolwimi
                                                zolwimi ezibonakalisa ubuciko   luchanekile.                kodwa kusekho               ngokungafanelekanga.
                                                ngokufanelekileyo.              -Ithoni iqaqambile kwaye    ukungangqinelani apha       -Kuncinci okanye
                                                -Akukho nasinye isiphene        ichanekile.                 naphaya.                    akukho ukohluka –
                                                segrama nopelo.                 -Zimbalwa iziphene          -Ubukhulu becala ithoni     hlukana kwezivakalisi.
                                                -Sixonkxwe ngobugcisa.          zegrama nopelo.             ifanelekile kodwa           -Isigama sinqongophele
                                                                                -Sixonkxwe kakuhle.         usetyenziso zixhobo         ngokugqithisileyo.
                                                                                                            zolwimi lunqongophele.

ISAKHIWO                                                      5                             4                            3                          2                          0–1
Iimpawu zodidi
                                                -Isihloko sikhuliswe            -Iinkcukacha zakhiwe        -Ukuphuhliswa               -Kukho amanqaku             -Amanqaku
lwesincoko                                      ngokugqwesileyo.                ngokulandelelana            kweenkcukacha               asemxholweni.               asemxholweni awakho.
Ukuphuhliswa                                    -Iinkcukacha ezigqwesileyo.     nangokuqiqisisiweyo.        ngokusemxholweni.           -Izivakalisi nemihlathi     -Ulwakhiwo lwezivakalisi
kwemihlathi                                     -Izivakalisi, imihlathi         -Ziyathungelana.            -Izivakalisi, imihlathi     zineemposiso.               nemihlathi lunobubhutyu-
nokubunjwa                                      zakhiwe ngokugqwesileyo.        -Ukwakhiwa kwezivakalisi    zakhiwe kakuhle.            -Isincoko                   bhutyu.
kwezivakalisi.                                                                  nemihlathi kuyahambelana,   -Isincoko                   sisesemxholweni             -Isincoko siphume
                                                                                kwahlukahlukene.            sisesemxholweni.            nangona zisekhona           kwaphela emxholweni.
5 AMANQAKU                                                                                                                              iziphene.

   AMANQAKU                                                43–50                          33–40                       23–30                      13–20                        0–10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                  Tyhila iphepha

### Page 10

10                                                       ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3                                                                    (EC/SEPTEMBA 2015)

ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]

      Imiqathango                Egqwesileyo                  Esemagqabini                 Eyanelisayo                     Eyinxalenye              Engaphumelelanga
                                                              neqaqambileyo               nefanelekileyo
UMXHOLO,                             13–15                        10–12                        7–9                              4–6                           0–3
UCWANGCISO                 -Impendulo igqwesile          -Impendulo esemagqabini       -Impendulo eyanelisayo      -Kubonakala ubunzima             -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI                  ngaphezu koko                 ebonisa ulwazi olululo        ebonisa ulwazi              malunga nolwazi lweempawu        ukunqongophala
                           bekulindelekile               ngeempawu zodidi lomhlathi.   ngeempawu zodidi            zolu didi lwetekisi              kolwazi ngeempawu
                           -Izimvo eziqiqisisiweyo       -Ubhalo lusemxholweni.        lomhlathi.                  -Kukho ukungqamana               zodidi lomhlathi.
-Impendulo nezimvo -                                                                   -Ayikho semxholweni         okungephi okusemxholweni         -Intsingiselo ilahlekile
                           nezivuthiweyo.                -Ukuthungelana komxholo
Ulungelelwaniso            -Ulwazi olunzulu              nezimvo, kucaciswe kakuhle    ngokupheleleyo.             kodwa kukho ukuphambuka          kwaye akakho
lwezimvo nokucwangcisa.    ngeempawu zohlobo             kakhulu kwaye                 -Kukho ukuphambuka          kubhalo.                         semxholweni kwaphela.
-Injongo, abantu           lomhlathi obhaliweyo.         neenkcukacha zixhasa          okungephi emxholweni.       -Akusoloko kukho                 -Awuthungelani
ekujoliswe kubo,           -Ubhalo lusemxholweni         isihloko.                     -Ubukhulu becala            uthungelwano phakathi            kumxholo nezimvo.
iimpawu/imigaqo nesimo     ncakasana.                    -Ifomathi efanelekileyo       uyathungelana               komxholo nezimvo.                -Zimbalwa kakhulu
sentlalo.                  -Ukuthungelana komxholo       eneziphene ezingephi.         umxholo nezimvo.                                             iinkcukacha ezixhasa
                                                                                       -Ezinye iinkcukacha         -Zimbalwa iinkcukacha
                           nezimvo.                                                                                                                 isihloko.
                           -Icaciswe nzulu kwaye zonke                                 ziyasixhasa isihloko.       ezixhaza isihloko.               -Ayisetyenziswanga
                           iinkcukacha ziyasixhasa                                     -Ubukhulu becala            -Imigaqo eyimfuneko              imigaqo eyimfuneko
                           isihloko.                                                   ifomathi ifanelekile        yefomathi isetyenziswe           yefomathi.
                           -Ifomathi yamkelekile kwaye                                 kodwa kukho iziphene        ngokungacacanga.
                           ichanekile.                                                 ezingephi.                  -Imigaqo engundoqo
                                                                                                                   yefomathi yetekisi ityeshelwe.
15 AMANQAKU
ULWIMI, ISIMBO                       9–10                           7–8                          5–6                            3–4                           0–2
SOKUBHALA                  -Ithoni, irejista, isimbo     -Ithoni, irejista, isimbo     -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo        -Ithoni, irejista, isimbo
NOKUHLELA                  sokubhala, isigama            sokubhala, isigama            sokubhala, isigama          sokubhala, isigama               sokubhala, isigama
Ithoni, irejista, isimbo   zifaneleke ngokukodwa         zifaneleke kakhulu            zifanelekile kwinjongo,     asifanelekanga                   asihambelani
sokubhala, injongo/        kwinjongo, abantu                                           abantu ekujoliswe kubo      ngokupheleleyo kwinjongo,        nenjongo, abantu
                           ekujoliswe kubo nakwisimo     kwinjongo, abantu             kunye nesimo sentlalo.      abantu ekujoliswe kubo kunye     ekujoliswe kubo
imeko, abantu ekujoliswe                                 ekujoliswe kubo kunye
kubo nesimo sentlalo.      sentlalo.                                                   -Kukho iziphene             nesimo sentlalo.                 nesimo sentlalo.
                           -Ulwimi lusetyenziswe         nakwisimo sentlalo.           ezimbalwa zolwimi           -Ukusetyenziswa kolwimi          -Izele ziziphene yaye
Ukusetyenziswa kolwimi
                           ngokuchanekileyo kwaye        -Ubukhulu becala ulwimi       -Isigama esaneleyo.         ngokungachanekanga               iyabhidisa.
nemigaqo yalo.             lwakhiwe ngokukuko.                                         -Iziphene                   kubangela iziphene               -Isigama asihambelani
Uchongo magama.                                          lusetyenziswe ngokukuko
                           -Akukho ziphene konke.                                      aziyichaphazeli             ezibaxekileyo.                   nenjongo.
Iimpawu zokubhala                                        nangokuchanekileyo.
                                                                                       intsingiselo.               -Intsingiselo ilahlekile.        -Intsingiselo
nopelo.                                                  -Isigama sichaneke kakuhle.
                                                                                                                                                    ichaphazeleke
                                                         -Ubukhulu becala akho
                                                                                                                                                    ngokukodwa.
10 AMANQAKU                                              ziphene.

AMANQAKU                             22–25                         17–20                       12–15                           7–10                           0–5

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                              Tyhila iphepha

### Page 11

(EC/SEPTEMBA 2015)                             ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3                     11

A                                   Umxholo, ucwangciso nefomathi                             15
B                                   Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela                        10
                                    Amanqaku ewonke                                           25

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P3 QP GR12 SEPT2015](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-qp-gr12-sept2015/50787683-d18e-4357-9064-391a0e1abadb) — isiXhosa HL · QP · 2015
- [XHOSA HL P1 GR12 MEMO SEPT2015](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-gr12-memo-sept2015/2d67c1f3-e1b2-4832-ab48-9784ba9fc0da) — isiXhosa HL · Memo · 2015
- [XHOSAHL P2 MEMO GR12 SEPT2015 FINAL](https://www.hlayiso.com/library/xhosahl-p2-memo-gr12-sept2015-final/c5f9530c-05ff-4986-ae16-e29718ed925e) — isiXhosa HL · Memo · 2015
- [Xhosa HL P3 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo/8af082b7-2682-402f-a626-ab36540f4a7f) — isiXhosa HL · Memo · 2018
- [XHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT2017](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept2017/515c8c60-18c1-40c9-867f-b029ebfe7fc5) — isiXhosa HL · Memo · 2017
- [XHOSA HL P3 MEMO GR12 2013](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-2013/21967a36-d900-46cc-b963-0e92de0e568c) — isiXhosa HL · Memo · 2013

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
