# isiXhosa HL Grade 12 P3 2017 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2017, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept2017/066fd18c-d368-4359-b728-fb8f4ea88f4f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: September Preparatory Exams
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 P3 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept2017/066fd18c-d368-4359-b728-fb8f4ea88f4f)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2017. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NATIONAL
                    SENIOR CERTIFICATE

                         IBANGA 12

                      SEPTEMBA 2017

    ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3
                 MEMORANDAM

AMANQAKU:   100

                  Le memorandam inamaphepha ali – 11.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3            (EC/SEPTEMBA 2017)

 IINKCUKACHA EZIYA KUBAMAKISHI

 Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, eminye yayo icatshulwe
 kwirubhrikhi yovavanyo, mayithathelwe ingqalelo:

    Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuyila, bokuhlaziya, bokuhlela
     nobokulungisa iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.

    Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
     sokubhala nethoni – ingakumbi kwiCANDELO B.

    Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.

    Izakhi zolwimi kubandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.

    Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.

    Ukubunjwa kwezivakalisi.

    Ukubhalwa kwemihlathi.

    Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo,
     ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017)             ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                  3

 IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA

 ICANDELO A: ISINCOKO

 Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha lesi-8
 nelesi-9 lale memorandam.

 IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA

 IMIQATHANGO                                    AMANQAKU
 UMXHOLO NOCWANGCISO                            30
 ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA             15
 ISAKHIWO                                       5
 AMANQAKU EWONKE                                50

 1. Funda isincoko sonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO noCWANGCISO.

 2. Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
    ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.

 3. Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo leSAKHIWO.

 ICANDELO B: IMIHLATHI

 Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha le-10
 lale memorandam.

     IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA

     IMIQATHANGO                                        AMANQAKU
     UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI                             15
     ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA                        10
     AMANQAKU EWONKE                                           25

 1. Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
    neFOMATHI.

 2. Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
    ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.

 QAPHELA:

         Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/ezifundisiweyo ziyasetyenziswa. Oku
          kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.

         Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.

         Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3           (EC/SEPTEMBA 2017)

 QAPHELA
     Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo
       sokumakisha asetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi.
     Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko,
       nokuba iyohluka kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono okanye
       iindlela asitolika ngayo ummakishi.

 ICANDELO A: IZINCOKO

 UMBUZO 1

 Kulindeleke ukuba abaviwa babhale isincoko esiNYE esinomthamo
 wamagama angama-340–390 (2–2½ amaphepha) ngesiNYE sezihloko
 ezinikiweyo. Abaviwa bangabhala nangaluphi na udidi lwesincoko:
 esibalisayo, esichazayo, esicamngcayo, esixoxayo, esivelela amacala
 omabini, okanye naziphina ezidityanisiweyo kwezi.

 1.1 Ndandincume okosana luvuyela unina …

        Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/efihlakeleyo/
         bazixube iintsingiselo zeempendulo.                                        [50]

 1.2 Amalungelo akanakwahlulwa kuxanduva lwawo.

        Esi sihloko singatolikwa ngokwezimvo okanye ngocamngco nzulu.

        Abaviwa bangachaza izizathu zoku neziphumo zokwahlula amalungelo
         kuxanduva.                                                                 [50]

 1.3 Ukukwazi ukuzeyisa kuneziphumo ezihle.

        Abaviwa mabagxile kwizinto ezintle ezibangelwa kukukwazi ukuzeyisa.        [50]

 1.4 Ilizwi labadala alidliwa mpuku.

        Abaviwa banganika intsingiselo ethe ngqo nefihlakeleyo.                    [50]

 1.5 Inkcubeko yomntu inendima eyidlalayo ekubumbeni isimilo.

        Mabagxile kwimiba yenkcubeko enefuthe ekubumbeni izimilo.                 [50]

 1.6 Xa ndinokuba namandla okususa imiqobo kwimpumelelo
     yabahluphekayo.

        Mabaveze iimbono zabo ngezinto abanokuzenza ukususa iizinto
         ezithintela uluntu kwimpumelelo.                                           [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017)             ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                  5

 1.7    QAPHELA:      Kufuneka kukho ikhonkco elicacileyo phakathi kwesihloko
                      sesincoko nomfanekiso okhethiweyo.

       17.1     Amandla ezigalo akhe oyiswe ngawengqondo/
                ubokulumka ungawiswa ngabanganeno kuwe.

         Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/efihlakeleyo/
          azixube iimpendulo.

         Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.                           [50]

       1.7.2    Umthi ugotywa usemtsha/ abantwana bafunda ngokubonela
                kwabadala.

         Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
          efihlakeleyo/azixube iintsingiselo zeempendulo.
         Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.                           [50]

                                                    AMANQAKU ECANDELO A:               50

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                   ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                   (EC/SEPTEMBA 2017)

 ICANDELO B: IMIHLATHI

 UMBUZO 2

 Kulindeleke ukuba abaviwa bakhethe imihlathi ibe MIBINI kule ibuziweyo. Ubude
 bempendulo nganye mabube li-100-120 amagama (ama-20–25 emigca)
 ngomhlathi ngamnye. Oku kubhekisa kumxholo kuphela. Ulwimi, irejista isimbo
 sokubhala nethoni masifanelane nenjongo yobhalo.

 2.1 ILETA YOBUHLOBO

          Abaviwa kufuneka banabe ngomba ababhalela ngawo umzali wabo.

          Ifomathi: Idilesi yomviwa, umhla, isibuliso, intshayelelo, isiqu nesiphelo.      [25]

 2.2 I-OBHITSHUWARI

          Abaviwa mabavelele ezi nkalo;
          Igama, umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo namagama abazali
           bakhe.
          Imfundo yakhe neendawo aphangele kuzo.
          Izinto ezibalulekileyo ezimalunga nobomi bakhe.
          Amazwi okumkhapha.
          Makasebenzise ulwimi oluhloniphayo nolundilisekileyo.                            [25]

 2.3 INGXELO ESESIKWENI

          Makucace gca ukuba kuthethwa ngantoni.

          Abaviwa mabanganiki zimvo zabo, izimvo mazibe zeziyinyani kwaye zibe
           kwimo yengxelo-ntetho.

          Ifomathi: iingongoma, inkqubo, okufunyanisiweyo, isiphelo nezindululo.           [25]

 2.4 INQAKU LEMAGAZINI

          Abaviwa kufuneka bavelele zonke iinkalo ngobungozi bonxibelelwano.

          Mabanike amanqaku nangaliphi na ikhasi lonxibelelwano.

          Ifomathi: isihloko esitsala umdla.                                              [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017)             ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                7

 2.5 INTETHO ENGEKHO SIKWENI

           Abaviwa mabazinike zicace izimvo ngomba wentetho.

           Ifomathi: Makusetyenziswe ifomathi yentetho.

           Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli
            noko aza kuthetha ngako.

           Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla.
           Makalungelanise izigxeko zakhe nezincomo anazo.                        [25]

 2.6 ISIVI NELETA EKHAPHAYO

           ISIVI

       Mabanike iinkcukacha ezifanelekileyo.

           Mabazazise kangangoko banakho elizweni abazazisa kulo.

           ILETA EKHAPHAYO

           Umxholo weleta mawuhambelane nomxholo obhalwe kwisivi.

           Ifomathi: Idilesi yomviwa, umhla, UManejala, igama nedilesi yendawo
            yomsebenzi, isibuliso, umcimbi nesiphelo.                              [25]

                                                     AMANQAKU ECANDELO B: 50
                                                        AMANQAKU EWONKE: 100

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 8

8
                                                       Downloaded from hlayiso.com
                                                 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                                                    (EC/SEPTEMBA 2017)

ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
o   Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, ICANDELO A)
o   Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o   Imiqangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko ezikwinqwanqwa
    eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o   Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi

     Imiqathango                                           Egqwesileyo                Esemagqabini                 Eyanelisayo             Eyinxalenye           Engaphumelelanga
                                                                                      neqaqambileyo               nefanelekileyo
 UMXHOLO                                                      28–30                       22–24                       16–18                    10–12                     4–6

                      Inqwanqwa eliphakamileyo
 NOCWANGCISO                                         -Impendulo igqwesile/        -Impendulo ixongxwe          -Impendulo iyanelisa.    -Impendulo              -Impendulo ayihambelani
                                                     inomtsalane, ngaphezu        ngobugcisa.                  -Izimvo ziyathungelana   ayinaluthungelwano      nomxholo kwaphela.
 (Impendulo                                          koko bekulindelekile.        -Izimvo zihambelana          noko ziyaqinisekisa      lungqinelanayo.         -Izimvo ziyabhidisa
 nezimvo)                                            -Izimvo eziqiqisisiweyo,     gingci nomxholo kwaye        ngokusemxholweni.        -Izimvo azicacanga      kwaye azingqamananga
 Uyondelelwaniso                                     ezixhokonxa iingcinga        zinomdla zinobungqina        -Ilungelelanisiwe noko   kwaye ayizizo           kwaphela nomxholo.
                                                     nezivuthiweyo.               bokuvuthwa.                  kwaye iyathungelana      ezomfundi.              -Azicacanga kwaye
 lwezimvo
                                                     -Impendulo elungelelaniswe   -Ilungelelaniswe kakuhle     kuquka intshayelelo,     -Buncinci ubungqina     kwaye ziphindaphindiwe.
 ngokucwangcisa.                                     kakuhle ngokugqwesileyo      kakhulu kwaye                isiqu ukuqukumbela/      bolungelelwaniso        -Azilungelelaniswanga
 Ukuqonda injongo,                                   enothungelwano               iyathungelana                nesiphelo.               nothungelwano           kwaye azithungelani.
 abantu ekujoliswe                                   (enonamathelwano) kuquka     (inonamathelwano)                                     lweengcamango.
 kubo kunye nesimo                                   intshayelelo, isiqu,         kuquka intshayelelo, isiqu
 sentlalo.                                           ukuqukumbela/nesiphelo.      ukuqukumbela/nesiphelo.
                                                              25–27                         19–21                      13–15                    7–9                      0–3
                                                     -Impendulo egqwesileyo       -Impendulo ixongxwe          -Impendulo eyanelisayo   -Ubukhulu becala        -Akukho linge
    30 AMANQAKU                                      kodwa ineendawana esilela    kakuhle.                     nangona kumana           impendulo               lokuphendula isihloko.

                      Inqwanqwa elingezantsi
                                                     kuzo ukuba neempawu          -Izimvo ziyahambelana        kubakho izikhewu         ayihambelani            -Ayihambelani kwaphela
                                                     ezinomtsalane ogqwesileyo    zinomdla.                    kwingcaciso.             nomxholo.               nomxholo kwaye
                                                     wesincoko esinkqenkqeza      -Ilungelelaniswe kakuhle     -Izimvo                  -Izimvo zibonakalisa    ayifanelekanga.
                                                     phambili.                    iyathungelana                ziyanamathelana          ukungahlangani          -Ayingqamananga
                                                     -Izimvo ezivuthiweyo         (inonamathelwano)            ngokwanelisayo kwaye     nokubhidisa.            nomxholo kwaphela
                                                     neziqiqisisiweyo.            kuquka intshayelelo, isiqu   ziyaqinisekisa.          -Phantse bungabikho     kwaye inobubhu-
                                                     -Izimvo zilungelelaniswe     nesiphelo.                   -Kukho ulungelelaniso    ubungqina               tyubhutyu.
                                                     ngobugcisa                                                olufumanekayo            bolungelelwaniso
                                                     zinothungelwano                                           nothungelwano            nothungelwano.
                                                     (zinonamathelwano)                                        kwintshayelelo, isiqu
                                                     kuquka intshayelelo, isiqu                                nesiphelo.
                                                     kunye nesiphelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                              Tyhila iphepha

### Page 9

(EC/SEPTEMBA 2017)
                                                    Downloaded from hlayiso.com
                                                         ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                                                                9

   ULWIMI, ISIMBO                                             14–15                        11–12                         8–9                        5–6                           0–3
   SOKUBHALA                                        -Ithoni, irejista, isimbo     -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo     -Ulwimi alunantsingiselo.
   NOKUHLELA                                        sokubhala, isigama            sokubhala kunye             sokubhala nesigama          sokubhala nesigama            -Ithoni, irejista, isimbo
   Ithoni, irejista,                                zifaneleke kakhulu            nesigama ziqaqambe          zifanelekile kwinjongo,     azihambelani                  sokubhala nesigama

                         Inqwanqwa eliphakamileyo
   isimbo sokubhala,                                kwinjongo, abantu             kakhulu kwinjongo, abantu   abantu ekujoliswe kubo      nenjongo, abantu              azihambelani mpela
                                                    ekujoliswe kubo nakwisimo     ekujoliswe kubo nesimo      nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo               nenjongo, abantu
   isigama
                                                    sentlalo.                     sentlalo.                   -Ulwimi lusetyenziswe       nesimo sentlalo.              ekujoliswe kubo nesimo
   esifanelene                                      -Ulwimi lusetyenziswe         -Ulwimi luchanekile kwaye   ngokufanelekileyo           -Ulwimi lusetyenziswa         sentlalo.
   nenjongo/nesimo                                  ngokuzithemba,                ithoni isetyenzisiwe        ukudlulisa umyalezo.        ngendlela                     -Ukusetyenziswa
   sentlalo.                                        luyachukumisa                 ngokufanelekile             -Ithoni ifanelekile.        ebuthathaka.                  kwisigama
   Uchongo magama.                                  ngokugqwesileyo.              nangokuzinzileyo            -Izixhobo zolwimi           -Ithoni nochongo              kunqongophele
   Ukusetyenziswa                                   -Ithoni edlwengula umxhelo    kwisincoko siphela.         zisetyenzisiwe              magama                        ngokubaxekileyo de
   kolwimi nemigaqo,                                nenobuciko.                   -Ubukhulu becala akukho     ukuphuhlisa                 azifanelekanga.               ungakwazi ukuqonda
   Iimpawu                                          -Akukho nasinye isiphene      ziphene kwigrama nopelo.    nokuphucula umxholo.        -Isigama                      okubhaliweyo.
   zokubhala, igrama,                               segrama nopelo.               -Sixongxwe kakuhle                                      sinqongophele
                                                    -Sixongxwe ngobugcisa         kakhulu.                                                kakhulu.
   upelo.
                                                    obukhulu.
                                                                13                           10                            7                          4
   15 AMANQAKU
                                                    -Ulwimi lugqwesile kwaye      -Ulwimi luyakuthimba        -Ukusetyenziswa             -Ukusetyenziswa
                                                    kusetyenziswe izixhobo        kwaye ubukhulu becala       kolwimi ngokwanelisayo      kolwimi
                         Inqwanqwa
                                                    zolwimi ezibonakalisa         luchanekile.                kodwa kusekho               ngokungafanelekanga.
                                                    ubuciko ngokufanelekileyo.    -Ithoni iqaqambile kwaye    ukungangqinelani apha       -Kuncinci okanye
                                                                                                                                          akukho ukohluka –
                         elingezantsi
                                                    -Akukho nasinye isiphene      ichanekile.                 naphaya.
                                                    segrama nopelo.               -Zimbalwa iziphene          -Ubukhulu becala ithoni     hlukana kwezivakalisi.
                                                    -Sixongxwe ngobugcisa.        zegrama nopelo.             ifanelekile kodwa           -Isigama
                                                                                  -Sixongxwe kakuhle.         usetyenziso zixhobo         sinqongophele
                                                                                                              zolwimi lunqongophele.      ngokugqithisileyo.
   ISAKHIWO                                                     5                             4                            3                          2                           0–1
   Iimpawu zodidi                                   -Isihloko sikhuliswe          -Iinkcukacha zakhiwe        -Ukuphuhliswa               -Kukho amanqaku               -Amanqaku
   lwesincoko                                       ngokugqwesileyo.              ngokulandelelana            kweenkcukacha               asemxholweni.                 asemxholweni awakho.
   Ukuphuhliswa                                     -Iinkcukacha ezigqwesileyo.   nangokuqiqisisiweyo.        ngokusemxholweni.           -Izivakalisi nemihlathi       -Ulwakhiwo lwezivakalisi
   kwemihlathi                                      -Izivakalisi, imihlathi       -Ziyathungelana.            -Izivakalisi, imihlathi     zineemposiso.                 nemihlathi
   nokubunjwa                                       zakhiwe ngokugqwesileyo.      -Ukwakhiwa kwezivakalisi    zakhiwe kakuhle.            -Isincoko                     lunobubhutyu-bhutyu.
                                                                                  nemihlathi                  -Isincoko                   sisesemxholweni               -Isincoko siphume
   kwezivakalisi.
                                                                                  kuyahambelana,              sisesemxholweni.            nangona zisekhona             kwaphela emxholweni.
                                                                                  kwahlukahlukene.                                        iziphene.
   5 AMANQAKU

   AMANQAKU                                                   43–50                        33–40                       23–30                      13–20                          0–10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                                                                 Tyhila iphepha

### Page 10

10
                                 Downloaded from hlayiso.com
                      ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                                                             (EC/SEPTEMBA 2017)

ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]

        Imiqathango                 Egqwesileyo                    Esemagqabini                  Eyanelisayo                   Eyinxalenye             Engaphumelelanga
                                                                   neqaqambileyo                nefanelekileyo
  UMXHOLO,                              13–15                          10–12                         7–9                             4–6                         0–3
  UCWANGCISO                  -Impendulo igqwesile           -Impendulo esemagqabini         -Impendulo eyanelisayo       -Kubonakala ubunzima        -Impendulo ibonakalisa
  NEFOMATHI                   ngaphezu koko                  ebonisa ulwazi olululo          ebonisa ulwazi               malunga nolwazi             ukunqongophala kolwazi
                              bekulindelekile                ngeempawu zodidi lomhlathi.     ngeempawu zodidi             lweempawu zolu didi         ngeempawu zodidi
  -Impendulo nezimvo.         -Izimvo eziqiqisisiweyo        -Ubhalo lusemxholweni.          lomhlathi.                   lwetekisi.                  lomhlathi.
  -Ulungelelwaniso            nezivuthiweyo.                 -Ukuthungelana komxholo         -Ayikho mxholweni            -Kukho ukungqamana          -Intsingiselo ilahlekile
                              -Ulwazi olunzulu               nezimvo, kucaciswe kakuhle      ngokupheleleyo.              okungephi                   kwaye akakho mxholweni
  lwezimvo nokucwangcisa.
                              ngeempawu zohlobo              kakhulu kwaye neenkcukacha      -Kukho ukuphambuka           okusemxholweni kodwa        kwaphela.
  -Injongo, abantu            lomhlathi obhaliweyo.          zixhasa isihloko.               okungephi emxholweni.        ukuphambuka kubhalo.        -Ayithungelani kumxholo
  ekujoliswe kubo, iimpawu/   -Ubhalo lusemxholweni          -Ifomathi efanelekileyo         -Ubukhulu becala             -Akusoloko kukho            nezimvo.
  imigaqo nesimo sentlalo.    ncakasana.                     eneziphene ezingephi.           uyathungelana umxholo        uthungelwano phakathi       -Zimbalwa kakhulu
                              -Ukuthungelana komxholo                                        nezimvo.                     komxholo nezimvo.           iinkcukacha ezixhasa
                              nezimvo.                                                       -Ezinye iinkcukacha          -Zimbalwa iinkcukacha       isihloko.
                              -Icaciswe nzulu kwaye zonke                                    ziyasixhasa isihloko.        ezixhasa isihloko.          -Ayisetyenziswanga
                              iinkcukacha ziyasixhasa                                        -Ubukhulu becala             -Imigaqo eyimfuneko         imigaqo eyimfuneko
                              isihloko.                                                      ifomathi ifanelekile         yefomathi isetyenziswe      yefomathi.
                              -Ifomathi yamkelekile kwaye                                    kodwa kukho iziphene         ngokungacacanga.
                              ichanekile.                                                    ezingephi.                   -Imigaqo engundoqo
  15 AMANQAKU                                                                                                             yefomathi yetekisi
                                                                                                                          ityeshelwe .
  ULWIMI, ISIMBO                         9–10                             7–8                          5–6                           3–4                         0–2
  SOKUBHALA                   -Ithoni, irejista, isimbo      -Ithoni, irejista, isimbo       -Ithoni, irejista, isimbo    -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo
  NOKUHLELA                   sokubhala, isigama             sokubhala, isigama zifaneleke   sokubhala, isigama           sokubhala, isigama          sokubhala, isigama
  Ithoni, irejista, isimbo    zifaneleke ngokukodwa          kakhulu kwinjongo, abantu       zifanelekile kwinjongo,      asifanelekanga              asihambelani nenjongo,
  sokubhala, injongo/imeko,   kwinjongo, abantu ekujoliswe   ekujoliswe kubo kunye           abantu ekujoliswe kubo       ngokupheleleyo              abantu ekujoliswe kubo
  abantu ekujoliswe kubo      kubo nakwesimo sentlalo.       nakwisimo sentlalo.             kunye nesimo sentlalo.       kwinjongo, abantu           nesimo sentlalo.
  nesimo sentlalo.            -Ulwimi lusetyenziswe          -Ubukhulu becala ulwimi         -Kukho iziphene              ekujoliswe kubo kunye       -Izele ziziphene yaye
                              ngokuchanekileyo kwaye         lusetyenziswe ngokukuko         ezimbalwa zolwimi            nesimo sentlalo.            iyabhidisa.
  Ukusetyenziswa kolwimi
                              lwakhiwe ngokukuko.            nangokuchanekileyo.             -Isigama esaneleyo.          -Ukusetyenziswa             -Isigama asihambelani
  nemigaqo yalo.              -Akukho ziphene konke          -Isigama sichaneke kakuhle.     -Iziphene                    kolwimi                     nenjongo.
  Uchongo magama.             konke.                         -Ubukhulu becala akukho         aziyichaphazeli              ngokungachanekanga          -Intsingiselo
  Iimpawu zokubhala                                          ziphene.                        intsingiselo.                kubangela iziphene          ichaphazeleke
  nopelo.                                                                                                                 ezibaxekileyo.              ngokukodwa.
                                                                                                                          -Intsingiselo ilahlekile.
  10 AMANQAKU

  AMANQAKU                              22–25                           17–20                         12–15                         7–10                         0–5

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                        Tyhila iphepha

### Page 11

(EC/SEPTEMBA 2017)
                               Downloaded from hlayiso.com
                                                        ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3                      11

Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:

  IMIQATHANGO                                      AMANQAKU                       ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
  A. UMXHOLO NOCWANGCISO                           30
                                                                                  A         B        C     EWONKE
  B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA            15                             0 – 30    0 – 15   0–5
                                                                                  30        15       5     50
  C. ISAKHIWO                                      5

  Amanqaku ewonke                                  50

Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa imihlathi:
  IMIQATHANGO                                      AMANQAKU                       ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
  A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI                 15
                                                                                  A         B        EWONKE
  B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA            10                             0 – 15    0 – 10
                                                                                  15        10       25

  Amanqaku ewonke                                  25

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                                    Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOSA HL P1 MEMO GR12 SEPT 2017](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-memo-gr12-sept-2017/fbaae63e-a141-46ac-aae3-bf3d1c3567b1) — isiXhosa HL · Memo · 2017
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2017-memo/f668b02d-559a-47f0-92b4-ec76aaf3a900) — isiXhosa HL · Memo · 2017 · isiXhosa
- [XHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT2017](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept2017/515c8c60-18c1-40c9-867f-b029ebfe7fc5) — isiXhosa HL · Memo · 2017
- [XHOSA HL P3 MEMO GR12 SEPT 2022](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo-gr12-sept-2022/3950d2b4-4f70-45df-bbac-1400b9c0b350) — isiXhosa HL · Memo · 2022
- [Xhosa HL P3 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p3-memo/be2fbfc7-119c-4c1e-8c35-03d7e3002422) — isiXhosa HL · Memo · 2018
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2017/1b69d691-13eb-415f-b173-b6db6c69b3d0) — isiXhosa HL · QP · 2017 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
