# isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Trial Exams 2014 QP

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 question paper from the September Trial Exams 2014, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xhosafal-p1-gr12-qp-sept-2014/0a186c10-1781-4648-a2df-2f4585250596
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2014
- Exam period: September Trial Exams
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Trial Exams 2014 QP](https://www.hlayiso.com/library/xhosafal-p1-gr12-qp-sept-2014/0a186c10-1781-4648-a2df-2f4585250596)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · September Trial Exams · 2014. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                            NATIONAL
                       SENIOR CERTIFICATE

                             IBANGA 12

                        SEPTEMBA 2014

            ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
               OLONGEZELWEYO – P1

AMANQAKU:   80

IXESHA:     2 iiyure

                               *XHOFA1*

                        Olu viwo lunamaphepha ali – 13.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1              (SEPTEMBA 2014)

IMIYALELO NENGCACISO

1.    Eli phepha LINAMACANDELO AMATHATHU angala:

      ICANDELO A:        Uvavanyo lokuqonda amanqaku                             (30)
      ICANDELO B:        Isishwankathelo amanqaku                                (10)
      ICANDELO C:        Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi amanqaku        (40)

2.    Phendula YONKE imibuzo.

3.    Bhala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

4.    Krwela umgca ekupheleni kweCandelo ngalinye.

5.    Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ngokwendlela yokunombola
      esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.

6.    Shiya umgca emva kwempendulo nganye.

7.    Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.

8.    Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:

      ICANDELO A:        50 imizuzu
      ICANDELO B:        30 imizuzu
      ICANDELO C:        40 imizuzu

9.    Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                             3

 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA

 UMBUZO 1

 ISICATSHULWA A

 1.1    Fundisisa esi sicatshulwa silandelayo wandule ukuphendula imibuzo.

                             “BAYA KWAHLULWA ZIINDUDUMO”

        1.    Kwadlula iicawa ezimbini sivuliwe isikolo eLovedale, engabonananga
              uThembeka nesithandwa sakhe uZwelinzima kuba kwakungekavulwa
              kwaNokholeji apho uZwelinzima wayeza kufunda khona iMatriki. Ngelo
              xesha, uThembeka wayefana nomntu osephupheni, iindlebe zakhe
              zifundekelwa ngamazwi kaMphuthumi: “Ndithetha nje ngumfana mdala,
              igama lakhe nguZwelinzima Majola”.

        2.    UThembeka wayebhanxekile, engazi nokuba uphambene, nokuba
              usenengqondo yakhe na. La mazwi wayengaqiniseki nokuba
              uMphuthumi wayewathethile nyani na kuye eQonce. Icawa yesibini
              yayiphela ngoku kuvuliwe, bedibana yonke imihla noMphuthumi, kodwa
              uMphuthumi engayiphathi le nto, esuka ancokole ndaba zimbi. Ukuba
              yayingelilo iphupha, kwakutheni uMphuthumi engayiphathi le nto, esuka
              ancokole ndaba zimbi? Hayi, mayibe yayiliphupha.

        3.    “Hayi”, azinqande. “Akukho phupha nakuphambana kule nto. Yonke
              eny’into eyenzeka loo mini ndiyikhumbula kakuhle.” Ngamanye
              amaxesha xa le nto imthukuthezela ubefudula esiya kumhlobo wakhe
              uNomvuyo, ancokole ngehambo yabo yokuvulwa kwezikolo, agxininise
              kwisithuba sokufika kwabo eQonce. NoNomvuyo encokweni wayefikelela
              kule ndawo yokuphuma kukaThembeka noMphuthumi edolophini
              eQonce, bemshiya ebuxakaniseka kuba enqandwe nguMphuthumi,
              efuna ukuhamba nabo. Okunene ke kanti wayeluhambile uThembeka
              olu hambo noMphuthumi. Into eyayimkhathaza kukuba uMphuthumi
              wayemxelele na ukuba loo nyana kaZanemvula nguZwelinzima,okanye
              yena Thembeka wayezicingela nje. Wayesuke wanomvandedwa.
              UThembeka wabuya kolo hambo lwaseQonce engomnye umntu.

        4.    UThembeka wayengazi nokuba makavuye nokuba abe buhlungu na
              ukuva ukuba esi sithandwa sakhe yinkosi yamaMpondomise. Ngoku
              wayesoyika nokudibana oku noZwelinzima, engazi ukuba angasuka
              athini ukuba bangadibana eDikeni engalindelanga, angasuka athini
              ukumamkela? ‘Uza kumbona esengulaa “Major” amaziyo, nokuba uza
              kubona ingangalala yenkosi?’ Kwesi sithuba wayesuka azichitha-chithe
              ezi ngcinga athi, “Arha! Yintsomi le bendiyixelelwa ngubhuti Mphuthumi.”
              Kodwa nangoku angafumani kuzola; intliziyo imxelele ukuba
              uyazikhohlisa, kuba wayemazi uMphuthumi xa aqhuba incoko, emazi xa
              anyanisileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                        (SEPTEMBA 2014)

        5.      Yathi isazula njalo ingqondo kaThembeka ngalo lwesiHlanu,
                engqengqe yedwa phantsi komthi womnga, emalanga, kwafika
                intwanazana imxelela ukuba uneendwendwe-uNomvuyo noMphuthumi.
                Wahamba umntwana, emshiya uThembeka elandela ngasemva,
                ecothoza, ehamba ezibuza ukuba ufunelwa ntoni na nguMphuthumi.
                Yayiyinto eqhelekileyo ukuba uThembeka abizwe nguMphuthumi
                kodwa namhlanje wasuka wanovalo kwayinqaba ukuya apho abizelwa
                khona. Kwada kweza uNomvuyo ngokwakhe, wamfumana emi
                ngasefestileni ejonge phandle, kucaca ukuba ingqondo yakhe ayikho
                apha. “Hi wethu, kunini sikulindele! UMphuthumi uhambele kuwe,
                kwaye uthi akanakumka engakubonanga.” Watsho esithi gwiqi
                uThembeka ebuyela kuMphuthumi. UNomvuyo wasala esithi, “Mhmm!
                Azi yintoni na!”

        6.      Incoko kaThembeka noMphuthumi yaba nde ngakangokuba yade
                yabetha intsimbi yesidlo sangokuhlwa. Wavuya uNomvuyo ngesidlo
                sangokuhlwa akuphawula ukuba uThembeka ubonakalisa ukonwaba
                kwemihla engaphambili. Bathi besiya kulala waba uThembeka sele
                emyaleza, “Kusasa, Cousie, uncede unike abantwana impahla eza
                kolulwa, kufuneka siye ezantsi. Kukhw’into.” Waqonda uNomvuyo
                ukuba lifikile ixesha lokuba angeniswe ebhungeni. Yayiyintetho yabo
                noThembeka yokuthi xa kukho into abafuna ukuyithetha, “kukhw’into.”
                “Ezantsi” ke kwakuphantsi komthi womnga abebehlala kuwo ezantsi
                kwaseMzana.

        7.      Ngengomso uThembeka wafika wamxelela uNomvuyo ibali elalibaliswe
                nguMphuthumi eQonce ngoZwelinzima. Zicingele ke nawe, mfundi,
                ukumangaliswa kukaNomvuyo leli bali. Wathi akuthi geqe naye
                uNomvuyo wathetha la mazwi athethwa nguThembeka mhla waliva eli
                bali: “Yintsomi yantoni na le!” “Nam bendikade ndisithi yintsomi
                mnta’kabawo. Kodwa ngoku ndiyaqond’ukuba asiyontsomi.” “Mhmm!”
                Watsho uNomvuyo emana ukuphindelela. Wayekhumbula isiva
                esasisengalweni kuZwelinzima, awayesibuza ukuba sesantoni na.
                UZwelinzima wayesuka abalise ibali lencoko lakudala, athi wayesilwa
                nengwe, awada wayoyisa ngokunyanzela inqindi kuyo emlonyeni, aye
                kulikhupha emsileni, ide ife. NoThembeka wayelazi eli bali behlala
                belihleka noNomvuyo.
                       [Sicatshulwe kwiNoveli; Ingqumbo yeminyanya; A.C. Jordan; iphepha 20–22]

        Jonga kumhlathi 1.

        1.1.1     Zingaphi iicawa uZwelinzima engasabonani noThembeka?                             (1)

        1.1.2     Chaza ukuba kwakutheni ukuze bangabonani ithuba elide kangako.                   (2)

        1.1.3     Ingaba umntu ongathi usephupheni ngumntu okwimeko enjani?                        (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)        ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                           5

      1.1.4       Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo:
                  Xa kusithiwa iindlebe zakhe zifundekelwa ngamazwi kaMphuthumi
                  kuthethwa ukuba

                  A     Uyamsebezela ezindlebeni zakhe.
                  B     Uyamngxolela ezindlebeni zakhe.
                  C     Uva ilizwi lakhe ezindlebeni zakhe.
                  D     Ukhwaza kufutshane neendlebe zakhe.                               (1)

       Jonga kumhlathi 2.

       1.1.5      Caphula ibinzana elibonisa ukuba ingqondo kaThembeka
                  yayibhidekile.                                                          (2)

       1.1.6      Ucinga ukuba sasiyintoni isizathu sokuba uThembeka afune ukuba
                  uMphuthumi makaphinde amkhumbuze ngencoko yabo yaseQonce?               (2)

       1.1.7      YINYANI okanye BUBUXOKI. Amazwi athi, “Hayi, mayibe
                  yayiliphupha,” ngamazwi okuzixolisa. Nika isizathu sempendulo
                  yakho.                                                                  (1)

       Jonga kumhlathi 3.

       1.1.8      Chonga amazwi angqina ukuba uNomvuyo wakhathazeka akushiywa
                  ngaphandle nguMphuthumi.                                                (2)

       1.1.9      Kuthethwa ukuthini xa kusithiwa uThembeka wayenomvandedwa?              (1)

       Jonga kumhlathi 4.

       1.1.10      Xa ubunokuba nguThembeka, ubunokuthini xa ufumanisa ukuba
                   kanti isithandwa sakho yinkosi? Xhasa impendulo yakho.                 (2)

       1.1.11      Amazwi kaThembeka okuba uyamazi uMphuthumi xa aqhuba
                   incoko, emazi naxa anyanisileyo, aveza ntoni malunga nobuhlobo
                   babo?                                                                  (1)

       Jonga kumhlathi 5.

       1.1.12      Khangela igama elinye elithetha ukuba uThembeka
                   wayengangxamanga.                                                      (1)

       1.1.13      UMphuthumi wayendwendwele bani phakathi kukaNomvuyo
                   noThembeka?                                                            (1)

       Jonga kumhlathi 6 no 7.

       1.1.14      Xela isizathu esabangela ukuba incoko kaMphuthumi noThembeka
                   ibe nde kangako.                                                       (1)

       1.1.15      Nika ubungqina obukumhlathi wokugqibela obuchaza imeko
                   awayekuyo uNomvuyo.                                                    (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1            (SEPTEMBA 2014)

        1.1.16    Ngokwebali elingunobangela wesiva esisengalweni
                  kaZwelinzima, ungathi uZwelinzima ungumntu onjani? Zixhase.         (2)

 ISICATSHULWA 2: OKUBONWAYO

 1.2    Jonga lo mfanekiso uze uphendule imibuzo elandelayo.

        1.2.1     Ngowuphi lo mdlalo uboniswe kule khathuni?                          (1)

        1.2.2     Umzobo oyisekile osemva komdlali umele ntoni?                       (1)

        1.2.3     Ngubani umzobi wale khathuni?                                       (1)

        1.2.4     Uthini umyalezo womzobi ngale khathuni?                             (1)

        1.2.5     Ngokwala mazwi aphuma kumdlali nangokwenkangeleko yobuso
                  bakhe ucinga ukuba ukweyiphi imeko?                                 (2)

                                                   AMANQAKU ECANDELO A:               30

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                                      7

 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO

 UMBUZO 2

 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze usishwankathele ngokwemo yokudwelisa
 iingongoma.

 IMIYALELO

 1.    Chonga iingongoma eziphambili ezisi-7, uze uzicwangcise ngendlela
       ehambelanayo.
 2.    Sebenzisa izivakalisi ezipheleleyo, ubhale ngawakho amazwi,
       ungawulahlanga umxholo.
 3.    Ubude bomthamo wesishwankathelo mabungadluli kumagama angama-60.
 4.    Bhala inani lamagama owasebenzisileyo ngezantsi kwesishwankathelo.

                     UBUBI BEAKHAWUNTI EDITYANISIWEYO

 Iakhawunti edityanisiweyo yiakhawunti enye ebhaliswe ngabantu ababini. Le
 akhawunti isengasebenza ekwabelaneni ngamatyala kodwa busoloko bukhona
 ubungozi. Ukuba wenza imali eninzi kuneqabane lakho, lo ozisa imali eninzi
 angakhathazeka xa iqabane lakhe lisebenzisa imali eninzi kunale liyifakayo.
 Omnye okanye nobabini ningaziva ningakwazi ukuya lula emalini kuba awunayo
 eyeyakho imali kule nkqubo. Kumele kubekho ophethe icandelo lentengo kwaye
 nalowo angaziva ecaphuka kuba enomsebenzi omninzi.

 Akubikho zimfihlo kwiakhawunti edityanisweyo kwaye yonke into oyenzayo kuyo
 isekuhleni. Iqabane lakho lingathenga into ebizayo ngaphandle kolwazi lwakho,
 kwaye ukwazi oku ngendlela ebuhlungu xa ubhatala ngekhadi lakho kuthiwe
 akukho mali. Ngaphambi kokuvula le akhawunti qiniseka ukuba ilungile ingxelo
 yamatyala eqabane. Ukuba omnye wenu unengxelo embi, akulocebo elihle ukuba
 nidibanise iakhawunti. Ukuhlala okanye ukutshata naye, akuyichaphazeli eyakho
 ingxelo kodwa xa udibanisa iakhawunti naye niza kudityaniswa nangengxelo.

 Kufuneka niqonde ukuba nobabini nidibanise izinto ezininzi kuyo yonke into
 eniyenzayo okuthetha ukuba nabelana ngamatyala. Ukuba buyaphela
 ubudlelwana kwaye omnye unetyala, oko kungachaphazela imeko yakho yokuvula
 elinye ityala. Ukuba wena okanye iqabane likhupha imali kakhulu kule akhawunti
 nobabini niza kuba netyala leakhawunti etsalwe ngaphezulu. Ayithethi nto ukuba
 ngubani oyisebenzisa kakhulu okanye ngubani obhatala amatyala, konke okuhle
 nokubi kubotshwa ngebhanti elinye kule akhawunti kwaye iza kuvela kwingxelo
 yakho yamatyala.

 Nakuba abanye beyibona le akhawunti njengokuzinikela okungemnandanga,
 egameni lokuba wonelisekile ukuba iqabane lakho liza kukwazi ukuba uchitha
 malini, iakhawunti edityanisiweyo isengaba yindlela ebhetele yokuphatha imali.

                              [Sicatshulwe kwiBona Magazine, April 2014; iphepha 82, sahlelwa.]

                                                            AMANQAKU ECANDELO B:                   10

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                        (SEPTEMBA 2014)

 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI

 UMBUZO 3

 ISIBHENGEZO-NTENGISO

 Funda esi sibhengezo-ntengiso uze uphendule imibuzo esekwe kuso.

                                        [Sicatshulwe kwiBONA MAGAZINE; April 2014; iphepha 119]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                          9

 3.1    Kuthengiswa ntoni kwesi sibhengezo?                                                (1)

 3.2    Sijoliswe koobani esi sibhengezo?                                                  (1)

 3.3    Xela injongo yokubekwa komfanekiso kwesi sibhengezo.                               (1)

 3.4    Kutheni amagama ‘IZITYU EZIGQIBELELEYO’ ebhalwe ngefonti enkulu.                   (2)

 3.5    Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo:
        Ngebinzana elibhalwe ngqindilili umthengisi usebenzise

        A     Ulwimi olucengayo.
        B     Ulwimi olunyanzelayo.
        C     Ulwimi olurheshayo.
        D     Ulwimi oluqhathayo.                                                          (1)

 3.6    Ucinga ukuba zintoni ezona zinto zinokukhuthaza abathengi kwesi
        sibhengezo-ntengiso? Xela zibe MBINI.                                              (2)

 3.7    Ucinga ukuba esi sityu siboniswe apha abantu bangasonwabela ngaliphi
        ixesha lonyaka? Xhasa impendulo yakho.                                         (2)
                                                                                      [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1              (SEPTEMBA 2014)

UMBUZO 4

OKUBONWAYO: IKHATHUNI

Funda le khathuni ilandelayo uze uphendule imibuzo engezantsi.

4.1     Chaza okuqhubeka kwifreyimu yoku-1.                                            (2)

4.2     Inkangeleko yobuso bukaMedem kwifreyimu yesi-2 ibonisa ukuba
        uvakalelwa njani?                                                              (1)

4.3     Intetho kaAnti nolwimi lomzimba wakhe kwifreyimu yesi-2 zibonisa ukuba
        ungumntu onjani?                                                               (2)

4.4     Bhala ngamagama uR10.                                                          (1)

4.5     Uphawu lombuzo nolokhuzo kwifreyimu yesi-3 zisetyenziselwe ntoni?              (1)

4.6     Igama u’Medem’ libolekwe koluphi ulwimi?                                       (1)

4.7     Ucinga ukuba impendulo kaAnti kwifreyimu yesi-4 imenze waziva njani
        uMedem. Xhasa impendulo yakho.                                                 (2)
                                                                                      [10]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)       ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                                    11

UMBUZO 5

ITEKISI

5.1    Funda lo mhlathana ungezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

       UMaThiyane njengoomakhulu bonke ubekuthanda ukwenzela abantwana
       iintsomi. Bahleke balale, bengazi ukuba ngorhatya olulandelayo kuza
       kukhethwa omnye wabo ukuba enze intsomi yayizolo; kanye njengoko
       ebenzile; kwakufikwa kumculo acule.            Umnqa kukuba xa bebhuda
       abazukulwana bakhe ubekhe abaxolele kodwa mayibe nguBuyelekhaya ilizwe
       lifile. Uza kumtsweba alale ethe shu. Le mpatho yamenza wandweba
       wazigcina kanobom iintsomi, wade ngokuya ekhula wakwazi nokufakelela
       ezakhe izafobe ezonwabisayo. Bekukhe kubekho neentsomi ekucaca ukuba
       umakhulu uzikhe aph’entloko; futhi zigudl’indlu, kuba zikwekwa okwenzeke loo
       mini nomenzi wako. Ibibukhali ingqondo kaBuyelekhaya ekuqiqeni ngaphezulu
       kwabanye abazukulwana. Le nto imfundise eselusana ukuba intsomi
       ngaphezu kokuhlekisa nokuqheqhesha ingqondo ukuba ikhumbule iziganeko;
       inento esitheleyo eyifundisayo.

                  [Ucatshulwe kwiNoveli;Ukuvuka kukaZanemvula: T.M. Jordan; iphepha 45 yahlelwa]

       5.1.1      Kwesi sivakalisi tshintsha isibizo esikrwelelwe umgca sibe
                  sisimelabizo.
                  UMaThiyane njengoomakhulu bonke ubekuthanda ukwenzela
                  abantwana iintsomi.                                                                  (1)

       5.1.2      Xela ukuba isimamva sesenzi esibhalwe ngqindilili sisetyenziselwe
                  ntoni.                                                                               (1)

       5.1.3      Safobe sini esi; ‘bahleke balale’.                                                   (1)

       5.1.4      Kumqolo wesibini khetha isihlomelo uchaze nodidi lwaso.                              (2)

       5.1.5      Isibizo ‘umnqa’ sakhiwe kwesiphi isigaba sentetho?                                   (1)

       5.1.6      Isimamva sesibizo esikrwelelwe umgca ngaphantsi sibonisa ntoni?                      (1)

       5.1.7      Igama u‘mpatho’ kutheni likula meko nje?                                             (1)

       5.1.8      Bhala esi sivakalisi silandelayo sibe kwisininzi.
                  Le mpatho yamenza wandweba wazigcina kanobom iintsomi.                               (2)

       5.1.9      Matanisa ibinzana nentsingiselo kwezi kholam zilandelayo.                            (2)

                          KHOLAM A                                 KHOLAM B
                            Ibinzana                               Intsingiselo
                  5.1.9.1 Ilizwe lifile              A       Into ongayenzanga.

                  5.1.9.2   Ibibukhali ingqondo      B       Akuzuxolwa kuyaliwa.

                                                     C       Ukuba krelekrele.

                                                     D       Ukukhetha abantwana.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12               ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                   (SEPTEMBA 2014)

        5.1.10    Khangela ubhale isithethantonye seli gama libhalwe ngqindilili
                  ‘eselusana’ kwakulo mhlathana.                                             (1)

        5.1.11    Kumqolo wokugqibela kukho igama elingapelwanga kakuhle
                  libhale ulipele ngendlela efanelekileyo.                                   (1)

5.2     Jonga lo mfanekiso ulandelayo uze uphendule imibuzo.

                                    [Icatshulwe kwiBONA MAGAZINE; APRIL 2014; iphepha 69]

        5.2.1     Kwesi sivakalisi xela ukuba igama nesakhi ezikrwelelwe umgca
                  zisebenze njani na.
                  Ulutsha oluneminyaka eli-18 luvuyela ukuvota okokuqala.                    (2)

        5.2.2     Bhala esi sivakalisi sibe kwimo elandulayo.
                  Ulutsha luphakamisele izandla phezulu.                                     (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2014)     ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1                              13

        5.2.3     Guqulela esi sivakalisi kwixesha elizayo.
                  Umlisela nomthinjana wabhiyozela ukuvota okokuqala ngo-2014.            (1)

        5.2.4     Esi sivakalisi sikwingxelo-ntetho siguqule ke wena sibe kwintetho-
                  ngqo.
                  Ulutsha luthi lukhuthaza bonke abantu ukuba bavote.                     (2)
                                                                                         [20]

                                                        AMANQAKU ECANDELO C:               40
                                                           AMANQAKU EWONKE:                80

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

## Related documents

- [XHOFAL-P3-GR12 QP-SEP 2014 LATEST](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p3-gr12-qp-sep-2014-latest/47f87bac-d799-42e6-8199-e979517d6c80) — isiXhosa FAL · QP · 2014
- [IsiXhosa FAL P1 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-nov-2014/c5745299-3a31-45f3-a040-207c588f1d2d) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa
- [XHOFAL P2 MEMO GR12 SEPT 2014](https://www.hlayiso.com/library/xhofal-p2-memo-gr12-sept-2014/5944ff2f-c24a-4cb0-8e1b-ff961d16823f) — isiXhosa FAL · Memo · 2014
- [IsiXhosa SAL P2 2014 Rubrics](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-sal-p2-2014-rubrics/6b54a12a-3fc3-43ba-85d4-04aa4bd1241e) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2014/bb8b162d-51b9-439b-a044-2ab97f5369c5) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-nov-2014/66e9df1d-9eaa-4ff7-9495-a8f89e414b9b) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
