# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 2 NSC May June 2021 Memo

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 2 memorandum from the NSC May June 2021, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-nsc-p2-may-june-2021-mg/7f8d6ecb-48b2-4391-ab18-6faccb150df9
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC May June
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 2 NSC May June 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-nsc-p2-may-june-2021-mg/7f8d6ecb-48b2-4391-ab18-6faccb150df9)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · NSC May June · 2021 · xitsonga. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL NSC P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-nsc-p2-may-june-2021/5111ede4-08fa-4276-bf90-b56180264589) — QP · 2021 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     GRAAD 12

              SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

            XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                               PAPILA RA VUMBIRHI (P2)

                                            2021

                              XILETELO XA MAKOREKETELO

                                                                           TIMARAKA: 70

                      Xiletelo xa makoreketelo lexi xi na 11 wa tipheji.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                      Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          2                       DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

XIYENGE XA A: NOVHELE

NDZI NGO TINCIKI – FA Thuketana

XIVUTISO XA 1: XIKAMBELANTWISISO

1.1       Ekaya./ERixongile. √                                                                (1)

1.2       Hi leswi a a sola tihanyi leti Ntekele a ti kombisa eka vana va yena, ku fana
          na ku hlongola Rice ekaya loyi a nga hetelela a tlumbiwile hi movha. √√             (2)

1.3       N'wa- Xitlhelana. √                                                                 (1)

1.4       A nga ha xaveleli vuxaka bya yena na tata wa yena Ntekele./A a hlundzukile
          swinene. √√                                                                         (2)

1.5       A katsa na Manayila. √                                                              (1)

1.6       A ri na mbitsi na ku lava ku laya tata wa yena/A a nga lavi ku nyika tata wa
          yena ntsako wa ku n'wi kombisa leswaku u twa ku vava. √√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twalaka.)                                      (2)

1.7       A a n'wi kombisa xingwavila xo kombisa leswaku u catile. √√                         (2)

1.8       Ya vile ntiyiso hikuva ku biwa ka Mpfuleni swi hlundzukisile Lefty na Walk Tall
          lava nga rihisela hi ku ya hisa mabazi hinkwawo ya Ntekele. √√                      (2)

1.9       A a chava leswaku maphorisa ya ta n'wi hleka./A a chava leswaku n'wana wa
          yena u ta khomiwa. √                                                                (1)

1.10      Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: Ku va Mpfuleni a ambarisiwile
          Xingwavila hi Lefty, tata wa yena Ntekele a nga swi tivi a swi le nawini
          naswona swi komba ku ka a nga xiximi mutswari wa yena. √√√
          (Amukela na yan'wana mavonelo lama twalaka.)                                        (3)

1.11      Manayila. √                                                                         (1)

1.12      Hi leswi Manayila a a tsarile papila a vula leswaku loko Ntekele a heta ku ri
          hlaya yena u ta va a dyiwile hi tingwenya exidziveni xa Mulungwe. √√                (2)

1.13      A swi fanerile hikuva tatana wa yena a a n'wi sindzisa ku tekana na Muzayiwe
          loyi yena a nga n'wi rhandzi.

                                                  KUMBE

          A swi nga fanelangi hikuva a a ri na wona matimba yo ala loko a nga swi lavi
          ku tekiwa hi Muzayiwe. √√                                                           (2)

1.14      'Ohohoo! Ndzi nga ha amukelanga ku tsundzuxa ka wena mufundhisi.' √√                (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                         Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          3                          DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

1.15      Ya paluxa ku ka a nga tihloniphi√na ku va a tiehleketelela a ri yexe. √√              (2)

1.16      Khongetela./C. √                                                                      (1)

1.17      A a khomiwile/a a ri ejele. U khomiwile na ntlawa wa yena wa ti-'Vultures' loko
          va ringeta ku teka mali eka movha wa khampani ya ka Jesko. √√                         (2)

1.18      Hi leswi a a ri munghana lonkulu wa mana wa Manayila sirha N'wa-
          Xitlhelana. √√                                                                        (2)

1.19      Mukamberiwa u ta nyika dyondzo ya yena. Xik.: Ndzi dyondzile leswaku loko
          munhu a khoma vana va yena hi tihanyi, va hetelela va tlanyala/ va nga ha twi
          nchumu eka swiyimo swo vava. √√                                                       (2)

1.20      Mukamberiwa u ta nyika matitwelo ya yena. Xik.: Ndza n'wi twela. Hikuva
          hinkwaswo a swi endla hi ku va a navelela vana va yena leswi yena a lava
          swona, ku nga ri leswi a swi ta va tsakisa na ku lava ku pfuxa bindzu loko swi
          ta eka timhaka ta Muzayiwe na Manayila. √√

                                                  KUMBE

          A ndzi n'wi tweli. Hikuva a a khoma vana va yena hi tihanyi hi ku susumetiwa
          hi makwanga, vutikukumuxi na ku ka a nga lavi ku tluriwa. √√                          (2)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA A:           35

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          4                             DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

XIYENGE XA B: NTLANGU

XIVUTISO XA 2: BYOKOTA MADLAYISANA – MM Marhanele

2.1       Emuntini wa n'anga Mavundza. √                                                              (1)

2.2       Nkhuvo wa xirhwala/nkhuvo/i ntirho wa xirhwala. √                                           (1)

2.3       U byela Mathebula leswaku a nga dlayi Gezani kambe yena u chelela Gezani
          xiganama a n'wi dlaya. √√                                                                   (2)

2.4       Hikuva a rhandzana na Makhanana nsati wa yena. √√                                           (2)

2.5       A va twananile ku tekana. √√                                                                (2)

2.6       Hi leswi a a ehleketa leswaku Gezani u n'wi kanganyisile eka nsati wa yena
          wa vunharhu, a tlhela a n'wi tekela Makhanana. √√                                           (2)

2.7       Yi wile./B. √                                                                               (1)

2.8       Vanhu loko va twa leswaku Mathebula u ba Gezani vo longoloka va kongoma
          laha a va ri kona ku ya vona. √                                                             (1)

2.9       A a lava leswaku a ta sala a kota ku nwisa Gezani byalwa lebyi a byi cherile
          xiganama a tlhela a n'wi heleketa ekaya. √√                                                 (2)

2.10      A a ri na mbilu yo biha no ka a nga chavi ku dlaya hikuva u chelerile Gezani
          xiganama. √√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twalaka.)                                              (2)

2.11      N'wa-Ridonga i        mana     wa    Makhanana,√       N'wa-Xipene   i   hahani    wa
          Makhanana. √                                                                                (2)

2.12      A a hlundzukile./A a twile ku vava hi leswi Mavundza a n'wi endlile swona.√√                (2)

2.13      A a nga ha n'wi xiximi endzhaku ka ku va a kumile leswaku u rhandzana na
          Gezani na Mavundza loyi a a lava ku n'wi dlayisa. √√                                        (2)

2.14      Loko u dlaya munhu na wena wa dlayiwa. √√                                                   (2)

2.15      I ntsako wa ku va Mathebula a kotile ku rivalela Makhanana a tlhela a n'wi
          kombelela ku rivaleriwa hambileswi a a n'wi dyoherile. √√                                   (2)

2.16      Makhanana a a nga xiximi nuna wa yena. √/A nga xiximi xiyimo xa ndhuna ya
          yena entirhweni. √/A a ri mudlayisi hikuva u dlayisile Maluleke hi n'anga
          Mavundza. √
          (Tinhlamulo timbirhi ntsena.)                                                               (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                 Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          5                    DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

2.17      Mukamberiwa u ta nyika dyondzo leyi a yi kumeke. Xik.: Ndzi dyondzile
          leswaku Mathebula a a ri na ntwelovusiwana./A a kota ku rivalela eka xiyimo
          xo tika.√√
          (Nhlamulo yin'we ntsena.)                                                        (2)

2.18      Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: A hi mhaka ya kahle, a a
          fanerile ku n'wi rivalela hikuva Makhanana a a dyondzile eka swihoxo leswi a
          swi endleke. √√

                                                  KUMBE

          I mhaka ya kahle hikuva a a n'wi dyoherile hi ku rhandzana na Gezani na
          Mavundza loyi a lavile ku n'wi dlayisa. √√                                       (2)

2.19      A a fuma hi vutlhari, no katsa vaakatiko eka timhaka leti va khumbhaka, a
          tlhela a endla ndzavisiso no tirhisa vutlhari a nga si ahlula nandzu. √√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twalaka.)                                   (3)
                                                                                           [35]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                      Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          6                     DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

XIVUTISO XA 3: KU DYELA NYAMA EMATLUKENI – DJ Risenga

3.1       Va le mutini wa vona./Eka Siyandhani. 
          (Nhlamulo yin'we ntsena.)                                                         (1)

3.2       Va bula hi papila leri Ma'am Joyce a ha ku ri kuma ro vulavula hi ku ya ka
          yena ephenxenini.                                                               (2)

3.3       Hi leswi Piet a a ri mabalana wo tirha eka mfumo se a a vona a ri na vutivi
          byo nyawula mayelana na timhaka ta swa tiphenxeni.                              (2)

3.4       A n'wi tivela eka Vukosi loyi a a rhandzana na yena no tshama na yena./Piet
          a a ri murhandziwa wa n'wana wa yena Vukosi.                                     (1)

3.5       A a ri mudyondzisi/thicara.                                                      (1)

3.6       Ku nghena etimhakeni ta van'wana./D.                                             (1)

3.7       Hi leswi yena a a ri mudyondzisi kasi Mzamani a a tifambisela xiphaza, se a a
          titwa a antswa ku tlula yena na leswi se a a kumile mali ya phenxeni.           (2)

3.8       U n'wi tsundzuxa leswaku a a fanele a tshama ekaya va pfunana ku fambisa
          bindzu ra vona ra spaza shop tanihileswi se a nga ha yi entirhweni.             (2)

3.9       A a ehleketa leswaku Mzamani a a lava ku n'wi pfuna malawulelo ya mali ya
          phenxeni, kasi yena a a ri na makungu man'wana yo lava ku pfuna Vukosi na
          jaha ra yena Piet ku xava yindlu na movha.                                      (2)

3.10      Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: U swi kotile, hikuva Ma'am
          Joyce u nyanyukile, a nga xiximi Mzamani na yena a nga ha tixiximi. 

                                                  KUMBE

          A nga swi kotangi, hikuva Ma'am Joyce a a lava ku antswisa vutomi bya yena
          hi ku lava ku rhurha eka Siyandhani a ya eKremetart endzhaku ka ku kuma
          mali ya phenxeni kambe a swa ha kotekangi hikuva mali yi vuye yi hela kutani
          a tsandzeka ku hakelela yindlu ivi yi xavisiwa.                                 (2)

3.11      Mukamberiwa u ta nyika matitwelo ya yena. Xik.: A ndzi titwi kahle, hikuva
          Mzamani a nga ri na rito ehenhla ka nsati wa yena loyi a nga n'wi hloniphi
          kumbe ku n'wi yingisa. Ma'am Joyce a a endla swilo hi ku rhandza ku fana na
          ku ya xava yindlu eKremetart handle ka mpfumelelo wa nuna wa yena.              (2)

3.12      Hi nkarhi wa mafumelo ya xidimokirasi./Minkarhi ya sweswi.  Hi vona
          Vantima va tshama eKremetart./Ma'am Joyce u vulavula hi ntshunxeko ka
          vavasati./Ma'am Joyce u vulavula hi 50/50 exikarhi ka vavanuna na
          vavasati.                                                                        (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                       Phendla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          7                      DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

3.13      Hi leswi a nga kuma mali ya phenxeni.                                             (1)

3.14      Ma'am Joyce na Xilavi a vo tshamela ku nwa byalwa va nga vileli hi xiyimo xa
          Vukosi.                                                                          (2)

3.15      N'wana u ta lava ku yisiwa etindhawini to hambanahambana, n'wana u ta
          lava ku yisiwa emadokodeleni loko a vabya.                                        (2)

3.16      Mukamberiwa u ta nyika miehleketo ya yena. Xik.: I miehleketo ya kahle
          hikuva a fanele ku amukela ku navela ka Piet loyi a thyile n'wana vito ra
          Hlanganani.                                                                      (2)

3.17      A wu ri ehansi./A wu tsanile hikuva a a holovile na Xilavi naswona a a nga
          tekiwi a ri nchumu hi Ma'am Joyce na Xilavi.                                     (2)

3.18      A a nyuma ku hlekiwa hi tiko hi ku va Vukosi a kumile n'wana a nga si tekiwa./
          A a lava leswaku swi nga tikombi leswaku Vukosi a nga tekiwangi.√√                 (2)

3.19      Swi komba leswaku a a tiva timhaka ta yena, a a nga pfumeleli hinkwaswo
          leswi a a byeriwa hi mana wakwe.                                                  (1)

3.20      Xilavi i nchumu lowu welaka eka swihalaki leswi tengeke ivi xi swi thyakisa.
          Xilavi u nghenelela eka timhaka ta van'wana leti nga laviki yena a onha. √       (3)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA B:        35

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          8                         DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

XIYENGE XA C: SWIRUNGULWANA/SWIHUNGWANA

XIVUTISO XA 4: XA MUGANGA – SJ Malungana na KA Khosa

4.1       XIKOLOKOLO EXIKOLWENI – KA Khosa

          4.1.1        Ravunharhu.                                                             (1)

          4.1.2        A ya kamba mbuyelo wa n'wana wa yena Phoma hi ku a a n'wi
                       byerile leswaku a nga wu kumangi.                                      (2)

          4.1.3        A a ya endla xikombelo xo amukeriwa leswaku a a ta ya dyondza
                       kona.                                                                   (1)

          4.1.4        Phoma a nga yi kahle exikolweni.√/A a nga tsali switoloveto./A
                       nga yingisi vadyondzisi.√/A ri na xithaka.
                       (Tinhlamulo timbirhi ntsena.)                                            (2)

          4.1.5        A n'wi ba hi timpama.                                                   (1)

          4.1.6        A yi n'wi karhata./B.                                                   (1)

          4.1.7        Swi kombisa mahanyelo yo tikurisa na vuxisi.                           (2)

          4.1.8        U vulavula na va le xikolweni kahle hi moya wa kahle./U tlhela a
                       kombelela Phoma ku amukeriwa nakambe exikolweni./U hakela
                       mali ya xikolo.
                       (Nhlamulo yin'we ntsena.)                                                (2)

          4.1.9        Mukamberiwa u ta tsala nkongomelo wa yena. Xik.: Vatswari va
                       fanele ku va na vutihlamuleri eka timhaka ta tidyondzo ta vana va
                       vona.                                                                  (2)

          4.1.10       Mukamberiwa u ta nyika mavonelo ya yena mayelana na matirhelo
                       ya mudyondzisi Bumani. Xik.: U na matirhelo lamanene naswona u
                       tiva vadyondzi hi ku hetiseka.                                         (2)

          4.1.11       Mukamberiwa u ta nyika mavonelo ya yena. Xik.: U fikelerile,
                       hikuva vito ra xirungulwana i 'Xikolokolo Exikolweni' leri kombisaka
                       leswaku swa boha ku ya exikolweni kasi eka xirungulana hi xoxe
                       Punkie u sindzisa Phoma ku ya exikolweni. 

                                                        KUMBE

                       A a nga fikelelangi, hikuva Phoma a nga swi kotangi ku dyondza
                       xikolo hambiloko a sindzisiwa ku dyondza hi Punkie.                    (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          9                         DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

4.2       NDZI WERILE HI NHLOKO – SJ Malungana

          4.2.1        A va tirha swin'we , a va ya navetisa matirhelo lamantshwa ya
                       khampani ya vona ya ka Telkom.                                          (2)

          4.2.2        Hikuva a n'wi rhandza swinene.                                          (1)

          4.2.3        Yi n'wi tshembile hikuva exikarhi ka vatirhi lavo tala, ku hlawuriwa
                       yena ku ya yimela khampani eKapa. 
                       (Timaraka i to seketela ntsena.)                                         (2)

          4.2.4        Swakudya leswi a a longeriwa hi nsati a swi vuya swi nga
                       dyiwangi. √/Minkarhi yin'wana a a vuya vusiku ekaya. √/A a
                       hungutile mali leyi a yi nyika nsati.√/A pfa a nga etleli ekaya.√
                       (Tinhlamulo timbirhi ntsena.)                                            (2)

          4.2.5        Hikuva ku tikeriwa loku nsati wa yena a ri na kona a ku vangiwa hi
                       yena Gijimela loyi se a sungurile mahanyelo yo biha ya vugangu
                       no ka a nga tshembekangi. √                                             (2)

          4.2.6        Swi hi paluxela leswaku a a nga amukeli na ku swi tiva leswaku
                       Gijimela u nwa byalwa. √                                                (2)

          4.2.7        I ku va yi n'wi rhumile eKapa na Gijimela laha a nga sungula ku
                       rhandzana na Gijimela.                                                  (1)

          4.2.8        Mukamberiwa u ta tsala vonelo ra yena. Xik.: A nga tikhomangi
                       kahle, hikuva u faya ndyangu wa Gijimela hi ku va a rhandzana na
                       yena a ri karhi a swi tiva leswaku u na nsati.                         (2)

          4.2.9        Mukamberiwa u ta nyika nhlamulo ya yena. Xikombiso. A ndzi tava
                       ndzi arile hikuva a swi ta ndzi fayela muti. 
                       (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                       (3)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA C:           35

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2         10                         DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

XIYENGE XA D: VUTLHOKOVETSERI

XIVUTISO XA 5

5.1       I VUNGHWAZI MUNI? – KG Baloyi

          5.1.1        Xitlhokovetselo xi vulavula hi munhu loyi a nga kumeka a fumile
                       kutani a sungula ku tekela van'wana ehansi a rivala leswaku rifuwo
                       ra hela. √√√                                                             (3)

          5.1.2        Ku vilela./Ku sola./Ku hlundzuka hi endlelo ra xigwili lexi cinceke
                       mahanyelo. √√                                                            (2)

          5.1.3        Xifaniso xa munhu loyi a nga fuma naswona a titekelaka ehenhla a
                       nga laviki ku tihlanganisa na van'wana, loyi a wisiwaka ivi a sala a
                       tifanela na munhu un'wana na un'wana. √√                                 (2)

          5.1.4        Mahanyelo ya yena./Ndlela leyi a hanyaka hi yona. √√                     (2)

          5.1.5        Xikhwama. √                                                              (1)

          5.1.6        Swi kombisa ku tshikelela kumbe ku tiyisisa mhaka ya ku tihlawula
                       kumbe ku hlawuleka ka mahanyelo ya yena. √√                              (2)

          5.1.7        Titwa u antswa ku tlula van'wana./B √                                    (1)

          5.1.8        Wu kombisa leswaku munhu loyi u titeka a a tlula vanhu hinkwavo
                       hi ku va na mali yo tala. √√                                             (2)

          5.1.9        Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: I ntiyiso. Hi xitalo
                       vanhu va hundzuka loko va sungula ku fuma, va sungula ku tekela
                       xuma enhlokweni va rivala ku hanyisana kahle na van'wana. √√√

                                                        KUMBE

                       A hi ntiyiso. Mutlhokovetseri a nga va a vondzoka munhu loyi hi ku
                       va yena a pfumala mali hikuva eka xitlhokovetselo ku hava
                       vumbhoni byo khomeka lebyi seketelaka mhaka ya ku khola ka
                       munhu loyi. √√√
                       (Amukela na man'wana mavonelo lama twalaka.)                             (3)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2         11                         DBE/2021
                                          SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo

5.2       EXIHLOBYENI – KG Baloyi

          5.2.1        Mutlhokovetseri u kombisa nkoka wa ku tikarhatela ku dyondza
                       xikolo loko wa ha ri na nkarhi leswaku vutomi byi ta ku olovela loko
                       u kurile.                                                            (3)

          5.2.2        Xihlovo i ndhawu leyi eka yona ku kumekaka mati yo tenga lama
                       pfunaka vaakatiko kasi xikolo i ndhawu leyi eka yona ku kumekaka
                       tidyondzo leti pfunaka ku hluvukisa vaakatiko. √√                       (2)

          5.2.3        Sonete.                                                                (1)

          5.2.4        I ndhawu leyi eka yona ku dyondziwaka ku tsala na ku hlaya.           (2)

          5.2.5        Rihlanganisi 'kambe' ri kombisa leswaku timhaka leti landzelaka ti
                       hambanile na leto sungula.                                            (2)

          5.2.6        Laha ku nyenyiwaka hi lavo sihalala tinhamu (Ntila wa 4). /Laha
                       lavo pfumala tinkokola va nge vo tirhela mbhongolo yo fa (Ntila
                       wa 6)./Laha va mihoni va bakanyaka swileriso swa vatswari (Ntila
                       wa 7). 
                       (Nhlamulo yin'we ntsena.)                                               (1)

          5.2.7        Marito 'Loko ingi' na 'Loko a ndzi lo …' ya komba ku tisola ku va va
                       nga tirhisangi nkarhi hindlela ya kahle.                              (2)

          5.2.8        Xivulavulelo xa 'Va bile nkateko hi le ndzhaku ka xandla ...' xi
                       kongomisa eka ku bakanya leswi va nyikiwaka swona. Leswi
                       vulaka ku va va arile ku amukela switsundzuxo leswi va nyikiweke
                       swona.                                                                (2)

          5.2.9        Thoni ya mutsari ya olova/vevuka loko a vulavula hi dyondzo na
                       lava va yi amukelaka kambe ya hundzuka a hlundzuka loko a
                       vulavula hi lava aleke ku dyondza.                                    (2)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA D:          35
                                                                NTSENGO WA TIMARAKA:           70

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga FAL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2019-memo/06a3918a-6fd5-4027-84a5-95ef730c5e9f) — Xitsonga FAL · Memo · 2019 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2018-memo/58272fa7-55b9-44f6-b78f-d2da4f9179de) — Xitsonga FAL · Memo · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL NSC P1 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-nsc-p1-may-june-2021/d64c5cdd-2c6e-471b-97cf-16d661121b1d) — Xitsonga FAL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL NSC P3 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-nsc-p3-may-june-2021/2a9fd731-42d5-4cbe-9a20-80ebbdf66d28) — Xitsonga FAL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2021/a7f35914-95e5-48c7-9e11-5077934acbfd) — Xitsonga FAL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2022/25b9d2fb-4ddf-4956-8f24-d8fef37e9c88) — Xitsonga FAL · QP · 2022 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/347c2290-c494-40ca-a9f8-45890e61b5bc) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/06fdfb10-5ff1-4fe8-9991-c79f58198998) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/e3c858f4-d9a7-4188-b6a9-2eafee4024b3) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2024/3b46635f-7f15-4117-a226-b8d28ae9f907) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2024/025b33f4-51de-418d-abe0-fda74fc2ce38) — QP · 2024 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
