# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 1 November 2014 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 1 question paper from the November 2014, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2014/66c11c0a-dba2-4730-a1d2-01dea1ac64d4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2014
- Exam period: November
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 1 November 2014 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2014/66c11c0a-dba2-4730-a1d2-01dea1ac64d4)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · November · 2014 · xitsonga. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P1 Nov 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2014-memo/31204b26-9996-45e9-8332-ce7baf894a03) — Memo · 2014 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                          NATIONAL
                                     SENIOR CERTIFICATE

                                           GIREDI YA 12

             XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                                         PAPILA RA 1 (P1)

                                             HUKURI 2014

TIMARAKA: 80

NKARHI: tiawara ti2

                                   Papila leri ri na 11 wa tipheji.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso   Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        2                          DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

SWITSUNDZUXO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A:           Xikambelantwisiso                         (30)
          XIYENGE XA B:           Nkomiso/Nkatsakanyo wa ndzima             (10)
          XIYENGE XA C:           Ntivoririmi na matirhiselo ya ririmi      (40)

2.        Hlamula swivutiso HINKWASWO.

3.        Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

4.        Khwatihata ehansi ka xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA.

5.        Nombora nhlamulo yin'wana na yin'wana ku fana na leswi xivutiso xi
          nomborisiweke swona.

6.        Tlula ntila endzhaku ka nhlamulo yin'wana na yin'wana.

7.        Landzelela milawu leyi faneleke ya mapeletelo na mavumbelo ya swivulwa.

8.        Minkarhi leyi ringanyetiweke
          Xiyengexa A: 50 watiminete
          Xiyengexa B: 30 watiminete
          Xiyengexa C: 40 watiminete

9.        Tsala hi vurhon'wana swi hlayeka no vonaka.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                 Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        3                     DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

XIYENGE XA A: XIKAMBELANTWISISO

XIVUTISO XA 1

Hlaya xitshuriwa lexi landzela kakutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka xona.

XITSHURIWA XA A: PROSI

1 Loko Dokodela Chali Gumula a heta ku hlamula riqingho ra yena ra le nyongeni hi
  ku hlevetela, u sukile a kongoma laha a ku ri na mufambisi wa ntirho, a fika a n'wi
  hlevela swin'wana, endzhaku a ganyula a kongoma xibebulavhilwa xa yena. Mahlo
  ya vakhandli va hlonge ya n'wi landzelerile ku kondza a ya nghena emovheni.
  'Dokodela va ri hi sala hi ya emahlweni na nongonoko va ta vuya ku nga ri khale.
  Va ri ku na mhaka ya xihatla exibedhlele xa Hitekani,' ku tivisa mufambisi wa ntirho.
  'Leswi va nga eka nongonoko ke? Swona yo va mhaka muni yo tlula tatana loyi a
  nga etlela laha mahlweni ka hina xana?' Ku vutisa Hatlani, ndzisana ya dokodela.
  'Mi ta ndzi khomela tatana Hatlani, na mina ndzo swi vonisa sweswi,' ku hlamula
  mufambisi wa ntirho hi ku nonoka.

2 Nongonoko wu sarile wu ya emahlweni, swivulavuri swi ri karhi swi siyerisana. Loko
  va fika eka xiyenge lexi a ku fanele ku vulavula dokodela hi ku yimela vana va mufi,
  va lo xi tlula hikuva se a a xa ha ri hava n'winyi. Loko nongonoko wu hela vakhandli
  va hlonge va yile emahlweni no yimbelela ku rindzeriwile dokodela. Leswi ana a va
  lumiwile ndleve leswaku ku wile timbirhi naswona tifiriji ti tele hi swakunwa swo
  hambanahambana, ku hava loyi a a ta lan'wa hambiloko nkarhi wo hela njhani.

3 Le xibedhlele dokodela u lo namba a tsutsumela endlwini ya vuhandzulelo laha
  Fokofo Xitsutsu a lo lakahla, ehenhla ka mubedwa wa vuhandzulelo. Ku vuriwa
  leswaku maphorisa va n'wi pulukanyile hi vholovholo a ri na genge ya yena va ri
  karhi va ringeta ku faya ATM eka Phaphazela. Mahungundlela ya paluxa na
  leswaku loko ambulense yi fika ku kumekile ku ri yena ntsena loyi a ha copeta.
  Vanghana va yena va mune a va landzile swikwembu swa ka vona hinkwavo.
  Endzhaku ka makumentlhanu wa timinete dokodela u tlherile a huma endlwini ya
  vuhandzulelo hi ku tsutsuma wonge i munhu wa rihuhu. 'He wena dokodela, ri ta
  hanya jaha ra mina na?' Ku vutisa nkulukumba Xitsutsu. 'Vutisani muongori tatana,'
  ku vula dokodela a ri karhi a tsutsumela emovheni.

4 'Swidokodelana swa masiku lawa a swi na nhlonipho mani! Dokodela loyi u ndzi
  vona ndzi ri munhu wo vulavula na swinesana mina,' ku kariha Xitsutsu a tikhomile
  na xisuti. 'Ndzi kombela ku mi pfuna tatana. Hambiloko ndzi ri xinesana, hi mina
  ndzi tivaka hi ta xiyimo xa n'wana wa n'wina,' ku vula metironi N'wa-Humula a ri
  etlhelo ka nkulukumba Xitsutsu.
  'Hatlisa u ndzi hlamusela phela! U ta hanya n'wana wa mina? Loko ndzo loveriwa hi
  yena swilo swi nge he lunghi. Hi yena ndzi nga tshemba yena leswaku u ta va
  mudyandzhaka. Maphorisa lawa va delela. A va ndzi tivi kahle. ATM ya kona a yo
  va na mali muni yo kala yi koxa vutomi bya vanhu hi ndlela leyi,' ku vula Xitsutsu a
  honokerile metironi N'wa-Humula.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso               Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        4                          DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

5     'N'wana wa n'wina a nga lovangi, kambe u le ka xiyimo xo chavisa. Qulu ri n'wi
      vavisile swinene. Nkateko wa kona a ri fikangi ebyongweni naswona va ri susile
      dokodela,' ku gimeta N'wa-Humula.
      Loko dokodela a fika ekaya u komberile ku khomeriwa eka vakhandli va nhlonge a
      tlhela a hlamusela na xivangelo xo va a va sukerile. 'Ndzi vonile swi antswa ku
      tsutsumela ku ya ponisa vutomi bya jaha ra ka Xitsutsu, hikuva loko a ri tatana
      yena u tiwiserile. Hina va ka Magoda ndlela leyi hi nga kurisiwa hi yona hi
      dyondzisiwile leswaku munhu i munhu hi van'wana. A hi tshiki munhu a ri
      ekhombyeni hambiloko xiyimo xi nga hi pfumeleli,' ku vula dokodela a ri karhi a
      tisula nyuku hi xithawulana.
                                                                            [Vutitumbuluxeri]

1.1       Nyika ndzimana leyi nhlokomhaka leyi faneleke.                                         (2)

1.2       Dokodela Gumula u swi tivile njhani leswaku wa laveka exibedhlele ke?                  (1)

1.3       Hikwalaho ka yini Hatlani a vilerile loko dokodela a famba?                            (2)

1.4       Boxa leswi a swi humelerile ku kondza dokodela a laveka hi xihatla.                    (2)

1.5       Boxa xiyimo na vito ra munhu loyi a nga hlamusela Xitsutsu hi ta xiyimo xa
          Fokofo?                                                                                (2)

1.6       Nyika tinhlamuselo ta marito lama landzelaka:

          1.6.1        Ganyula.
          1.6.2        A va lumiwile ndleve.                                                    (4)

1.7       Xana a swi fanerile leswaku dokodela Chali Gumula a siya vakhandli enkosini
          wa tata wakwe a tsutsumela exibedhlele? Seketela nhlamulo ya wena.                     (2)

1.8       Hi xihi xivangelo lexi endleke leswaku makhamba ma duvuriwa hi maphorisa?              (2)

1.9       Loko a ku ri wena metironi N'wa-Humula a wu ta va u endlile yini loko u vona
          Xitsutsu a tikukumuxa? Nyika vonelo ra wena.                                           (2)

1.10      Nyika dyondzo leyi u yi kumaka eka xitshuriwa lexi.                                    (2)

1.11      Xana maendlelo ya Xitsutsu ma tava na nkucetelo wihi eka n'wana wa yena
          Fokofo?                                                                                (3)

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                   Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1           5                                      DBE/Hukuri 2014
                                                          NSC

XITSHURIWA XA B: XIFANISO

Hlaya xitshuriwa lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka xona.

        Ndzi vitanile lava va tipholisi leswaku                       Ku hlayisa mali i mhaka
        va ta hi pfuna hi mahlayiselo ya mali.                        ya kahle. Na le ka hina
        A ndzi tsakela leswaku n’wana wa                              wa swi tiva leswaku a ti
        hina a nghena eswikolweni swa kahle.                          koka exilogweni. Leswi a
        Mina ndzi kulerile etshengweni. Loko                          ngo va n’wana wa tuva
        a ndzi nga lo kuma basari, swa xikolo                         swi ta hi olovela ku n’wi
        a ndzi ta va ndzi swi kombile hi rintiho.                     hlayisela mali yo tala.

                                  A                               B

                                                [Xi huma eka: www.123erf.com]

1.12       Xana ku kulela etshengweni swi vula yini?                                                          (2)

1.13       Ku va n'wana wa tuva swi vula leswi landzelaka:

           A              Ku tswariwa u ri wexe endyangwini.
           B              Ku kula hi ku dya matuva.
           C              Ku saseka ku fana na xinyenyana.
           D              Ku va rikotse endyangwini.                                                          (1)

1.14       Xana ekaya ka munhu wa B a va fumile kumbe a va ri swisiwana? Seketela
           nhlamulo ya wena.

           (Nhlamulo i yo seketela ntsena.)                                                                   (3)

                                                                   NTSENGO WA XIYENGE XA A:                   30

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        6                            DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

XIYENGE XA B: NKOMISO/NKATSAKANYO WA NDZIMA

XIVUTISO XA 2

Hlaya xitshuriwa xa C laha hansi kutani u longoloxa tipoyinti ta NKOMBO u kombisa
tindlela leti vanhu va nga titirhisaka ku lava mintirho.

SWILETELO

1.        Longoloxa NKOMBO wa tipoyinti hi marito LAMA NGA HUNDZIKI 70, u
          kombisa tindlela ta ku lava ntirho.
2.        Nombora swivulwa swa wena ku suka eka 1–7.
3.        Tsala poyinti YIN'WE eka xivulwa xin'wana na xin'wana.
4.        Tirhisa marito ya WENA N'WINYI.
5.        Kombisa ntsengo wa marito lama u ma tirhiseke ma ri endzeni ka swiangi
          emakumu ka nkomiso wa wena.

XITSHURIWA XA C

                               TINDLELA TA KU LAVA NTIRHO

Munhu un'wana na un'wana u boheka ku tirha loko nkarhi wa yena wo tirha wu fika.
Van'wana va boheka ku ya lava mintirho hikwalaho ka xiyimo. Endzhaku ka ku pasa
Giredi ya 12 kumbe ku pasa ekholichini kumbe eyunivhesithi munhu u boheka ku ya
lava ntirho.
Swi le mavokweni ya wena ku tikumela ntirho. Ku tiyimisela na ku tikarhata swi nga
tisa mbuyelo lowunene eka timhaka to kuma ntirho. Munhu loyi a lavaka ntirho u
fanele ku longoloxa mintirho leyi a navelaka ku tirha yona. U fanele ku longoloxa
tindhawu leti a navelaka leswaku a nga kuma ntirho eka yin'we ya tona. Ku hlaya
maphephahungu lawa ya navetisaka mintirho na ku tshama u ri karhi u kamba mintirho
leyi nga navetisiwa eka inthanete swa pfuna swinene. Van'wana vanhu va yisa
matsalwavutitivisi ya vona eka tikhamphani leti ti pfunetaka hi ku nghenisa vanhu
emintirhweni hambileswi ku nga na mali yo karhi leyi va yi tekaka emuholweni n'hweti
yin'wana na yin'wana eka loyi va n'wi kumeleke ntirho. Munhu a nga kombela maxaka
na vanghana ku n'wi lavisa ntirho. Nkarhi wun'wana u fanele ku tinyikela ku tirha eka
ndhawu ya ntirho lowu u lavaka ku tirha wona handle ka ku hakeriwa, leswi swi endla
leswaku u kota ku dyondza ntirho na ku va na ntokoto wa wona. Maendlelo lawa ya
pfuneta leswaku loko ku pfuleka xivandla va kota ku rhanga hi wena va ku thola.
Mintirho yin'wana ya navetisiwa eka tithelevhixini na swiyanimoya.

                                                                              [Vutitumbuluxeri]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA B:          10

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                     Phendla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        7                                   DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

XIYENGE XA C: NTIVORIRIMI NA MATIRHISELO YA RIRIMI

XIVUTISO XA 3

XITSHURIWA XA D: XINAVETISO

Hlaya xitshuriwa lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka xona.

Vhengele ra FAMBANAMINKARHI

TIKHOMPYUTA NA TILEPITHOPO!
HI LE KA MADYISA! WO TEKA MAHALA.
HI RI HI LE KA BUKUTA HI MUGQIVELA N'WINO!!!
Loko wo hlwela u ta dya ku vona. Xinamu xi dlele nkwahle.
Hina a hi xavisi swo hlakala na siku rin'we.
Vaxavi va50 vo sungula va ta hunguteriwa mintsengo.

Mbukuto wu kumeka emavhengeleni ya Polokwane, Zanini, Phalaborwa na Mbombela.

                                                             [Xi huma eka Picture resource –household]

3.1       Xana xinavetiso lexi xi kongomisiwile eka vamani?                                              (1)

3.2       Hi ku vona ka wena hikwalaho ka yini vaxavisi va tikhompyuta na tilepithopo
          va chipisa tinhundzu ta vona hi Mugqivela ku nga ri exikarhi ka vhiki?                         (2)

3.3       Muxavisi u ri: 'Loko wo hlwela u ta dya ku vona.' Ku dya ku vona swi vula ku:
          Hlawula nhlamulo yin'we ntsena eka leti landzelaka:

          A            Pfumala swakudya.
          B            Ku kuma leswi xavisiwaka swi herile.
          C            Ku pfaleriwa ejele.
          D            Ku dya ngopfu.                                                                    (1)

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                            Phendla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        8                                        DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

3.4       Xana xivulwa lexi nge 'Wo teka mahala,' eka xinavetiso xa khorwisa? Nyika
          vonelo ra wena.                                                                                    (2)

3.5       Hikwalaho ka yini 'TIKHOMPYUTA NA TILEPITHOPO' swi tsariwile hi fonto
          leyikulu.                                                                                          (2)

3.6       Kombisa mboyamelotlhelorin'we eka xinavetiso lexi.                                                 (2)
                                                                                                             [10]

XIVUTISO XA 4

XITSHURIWA XA E: KHATHUNI

Xiya khathuni leyi nga laha hansi kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka yona.

          U nghenile u nga gongondzangi
                                                                 Ndzi khomeleni, a ndzi chava ku mi
          u tlhela u tshama exitulwini ndzi
                                                                 kavanyeta ku hlaya phephahungu.
          nga si ku byela, kambe u lava ku
                                                                 Ndzi kombela mi ndzi thola hikuva i
          thoriwa.
                                                                 khale ndzi nga tirhi. Va ri n’wana la
                                                                 nga riliki u ta fela dzobyeni.

                                  A                                                          B

                                                             [Xi huma eka www.google interview cartoons]

4.1       Nyika nhlamuselo ya xivulwa lexi landzelaka:

          'N'wana la nga riliki u ta fela edzobyeni.'                                                        (2)

4.2       'U nghenile u nga gongondzangi u tlhela u tshama exitulwini ndzi nga si ku
          byela.' Marito lawa ya kombisa xin'we xa leswi swi landzelaka:

          A        Ku tsaka.
          B        Ku tikukumuxa.
          C        Ku titsongahata.
          D        Ku tlhariha.                                                                              (1)

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                Phendla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        9                              DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

4.3       Xana i mhaka ya kahle ku va munhu a hlaya phephahungu entirhweni ke?
          Nyika vonelo ra wena.                                                                     (2)

4.4       Yisa xivulwa lexi landzelaka eka nkarhi lowu taka.

          U lava ku thoriwa.                                                                        (2)

4.5       Sungula xivulwa lexi landzelaka hi rito leri tikisiweke.

          Ndzi kombela mi ndzi thola hikuva i khale ndzi nga tirhi.                                 (2)

4.6       Nyika vunyingi bya rito leri tikisiweke laha hansi.

          A ndzi chava ku mi kavanyeta ku hlaya phephahungu.                                        (1)
                                                                                                    [10]

XIVUTISO XA 5

XITSHURIWA XA F: PROSI

5.1       Hlaya xitshuriwa lexi laha hansi kutani u hlamula swivutiso ehansi ka xona.

          Munhu i munhu hi van'wana vanhu. Vanhu va weriwa hi nkateko wa ku va na
          rifumo, loko u weriwile hi nkateko lowu a swi vuli leswaku u fanele ku nyenya
          van'wana vanhu. Van'wana loko va ri na swa vona va va na manyunyu no
          vonela van'wana ebodhleleni. Ku va na swa wena a swi vuli leswaku u
          antswa ku tlula van'wana. Vanhu va fanele ku tiva leswaku hambi u ri na swa
          le mandleni hambi u ri hava, swi kona leswi u nyikiweke swona,ku nga va
          vutlhari, ku tisa ku rhula, ku pfuna van'wana na swin'wana leswi swi nga
          voniwiki hi mahlo. Tinyiko ta hina a ti fani.
          Munhu a nga fanelangi ku titekela ehansi naswona a hi fanelangi ku
          sandzana. Hinkwerhu hi fanele ku tiva leswaku ku rhandzana i swa nkoka.
          Eka lava va nga emafurheni, tivani leswaku ku nyika i ku hayeka. Lava va
          nga evuswetini tshikani ku titekela hansi n'wino! Vukona bya wena byi na
          xikongomelo xa nkoka. Nkoka wa ku hanya ka wena emisaveni i wukulu
          swinene. Hinkwenu pfukani mi tiphumuna, mi nghena erendzweni ra vutomi.
          Homu ku pfuxiwa leyi tipfuxaka.
                                                                                [Vutitumbuluxeri]

          5.1.1        Nyika tinhlamuselo ta swivulwa leswi landzelaka:

                       (a) 'Munhu i munhu hi van'wana vanhu.'

                       (b) 'Ku vonela van'wana ebodhleleni.'                                        (4)

          5.1.2        Nyika ritofularha ra rito leri tikisiweke endzeni ka xivulwa lexi:

                       Loko u weriwile hi nkateko lowu a swi vuli leswaku u fanele ku
                       nyenya van'wana vanhu.                                                       (2)

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                       Phendla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        10                                         DBE/Hukuri 2014
                                                       NSC

          5.1.3        Tsala xivulwa lexi hi ku tirhisa masivi ya marito lama tikisiweke eka
                       xivulwa lexi landzelaka:

                       Vanhu va weriwa hi nkateko wa ku va na rifumo.                                          (2)

          5.1.4        Hundzuluxa xivulwa lexi landzelaka xi va eka tlhelo ra nandzulo.

                       Hinkwerhu hi fanele ku tiva leswaku ku rhandzana i swa nkoka.                           (2)

          5.1.5        Tsala xiphemu lexi tikisiweke eka xivulwa lexi landzelaka ku ya eka
                       munhu wa vunharhu:

                       Hinkwenu pfukani mi tiphumuna, mi nghena erendzweni ra vutomi.                          (2)

          5.1.6        Tsala ntsongahato wa rito leri tikisiweke eka xivulwa lexi:

                       Eka lava va nga emafurheni, tivani leswaku ku nyika i ku hayeka.                        (2)

XITSHURIWA XA G: XIFANISO

5.2       Xiya xifaniso lexi nga laha hansi kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi
          ka xona.

                                                             Dokodela u ndzi lerisile ku endla vutiolori
                                                             leswaku ndzi ta va na matimba, naswona
                                                             ndzi lava ku va nghwazi eka mphikizano
                                                             lowu nga ta va kona. N’wana u ta an’wa hi
                                                             tsheve eholweni ya Chachulani.

                                                                       [Xi huma eka: www.123erf.com]

          5.2.1        Tsala xivulwa hi rito matimba lexi nga na nhlamuselo yo hambana
                       na leyi nga exifanisweni.                                                               (2)

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                  Phendla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P1        11                        DBE/Hukuri 2011
                                                       NSC

          5.2.2        Nyika ritonkomiso ra rito leri tikisiweke eka xivulwa lexi landzelaka:

                       Dokodela u ndzi lerisile leswaku ndzi endla vutiolori.                       (1)

          5.2.3        Nyika mavizweni wa rito leri tikisiweke eka xivulwa lexi landzelaka:

                       Ndzi lava ku va nghwazi eka mphikizano lowu nga ta va kona.                  (1)

          5.2.4        Hlamusela ntirho wa xiaki lexi tikisiweke.

                       N'wana u ta an'wa hi tsheve eholweni ya Chachulani.                          (2)
                                                                                                    [20]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA C:           40
                                                                   NTSENGO WA TIMARAKA:             80

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga FAL P2 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2014/fdd28751-8f8c-40a3-84d2-57a0616ba154) — Xitsonga FAL · QP · 2014 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2014/a29f6b3c-f677-4390-8321-daf943194dc4) — Xitsonga FAL · QP · 2014 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Feb March 2014](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-feb-march-2014/0427e4b4-21fd-4627-abf5-659e0ff053f6) — Xitsonga FAL · QP · 2014 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P1 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p1-qp-nov-2022/eb95d428-71b0-4360-9d0f-bed86d5e727d) — Xitsonga FAL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2021/45221515-95d4-4de5-bfe6-6a3c282676f0) — Xitsonga FAL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2020/e2bbf9b7-663a-4b3c-9c42-76bc2b268bec) — Xitsonga FAL · QP · 2020 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
