# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2023, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2023-mg/4d5e50af-244f-4d08-898b-beebc592a266
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2023-mg/4d5e50af-244f-4d08-898b-beebc592a266)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2023 · xitsonga. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2023/2597dfa6-3e3b-4c6b-aa70-b2b6c99d6e1c) — QP · 2023 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                      NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                      GIREDI YA 12

            XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                               PAPILA RA VUMBIRHI (P2)

                                        HUKURI 2023

                              XILETELO XA MAKOREKETELO

TIMARAKA: 70

                       Xiletelo xa makoreketelo lexi xi na tipheji ta 11.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                 Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          2                 DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

XIYENGE XA A: NOVHELE

NDZI NGO TINCIKI – FA Thuketana

XIVUTISO XA 1: XIKAMBELANTWISISO

1.1       Ekerekeni ya Rixongile. √                                                           (1)

1.2       N'wana u fana na ximila, u fanele ku hlakuleriwa na ku ololoxiwa loko a ha ri
          ntsongo. √√
          (Amukela na yan'wana maveketelelo lama fambelanaka na nhlamulo.)                    (2)

1.3       Rice√ na Mpfuleni.√                                                                 (2)

1.4       murhangeri./B.√                                                                     (1)

1.5       A hi swona. U kule a hluphekile, a hanya hi ku kuma swakudya emitini. √√            (2)

1.6       Hileswi yena, Manana Kulunge na Manana Risimelo a va ri eku hleveni ka
          Ntekele./A a ehleketa leswaku u swi twile loko va hleva Ntekele.√√                  (2)

1.7       U vula leswaku Ntekele a a twile ku nandziha ka vutomi bya kahle bya
          rifumo.√√                                                                           (2)

1.8       Mukamberiwa u ta nyika nhlamulo ya yena. Xik.: A ndzi ta va tsundzuxa
          leswaku endlwini ya Xikwembu a swi pfumeleriwangi ku hleva.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)

1.9       Ntekele a a rhandza ku sola ndlela leyi vatswari van'wana va kurisaka vana
          va vona hayona√, a a tekela vanhu van'wana ehansi√ na ku va vula vahedeni,
          leswi nga fambelaniki na vupfumeri bya yena bya Vukreste.√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (3)

1.10      Reuben.√                                                                            (1)

1.11      Va hlanganile exitimeleni laha swigevenga swi nga ringeta ku yivela John
          Chavani mali exikhwameni, kutani Manayila a n'wi pfuna hi ku n'wi byela
          leswaku va n'wi yivela. √√                                                          (2)

1.12      A a ri epurasini ra Pluinvee √ laha a ri xivochwa. √                                (2)

1.13      A famba a ya lava murhandziwa wa yena Jamboti.√√                                    (2)

1.14      U swi fikelerile hikuva loko a tlhela na Mufundhisi Chavani u swi kotile ku
          kuma Jamboti a tshamile esirheni ra xipimbi leri a a ehleketa leswaku i ra
          Manayila.√√                                                                         (2)

1.15      A a ri yena mukunguhatinkulu wa vugevenga bya vandla ra tiVultures.√                (1)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          3                 DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

1.16      A a hlamarisiwa hi ku vona Manayila a hanya tanihileswi a a tiva leswaku
          Manayila a a mitiwile hi ngwenya enambyeni.√√                                       (2)

1.17      U vurile leswaku Jamboti i n'wana wa mhanintsongo wa yena lava nga tekiwa
          eka Xiviti.√√                                                                       (2)

1.18      Mukamberiwa u ta nyika mavonelo ya yena. Xik.: I mhaka ya kahle hikuva
          tata wa yena Ntekele a a ta ya emahlweni na ku sindzisa leswaku a tekana na
          Muzayiwe hambi yena Manayila a nga pfumeli. √√

                                                  KUMBE

          A hi mhaka ya kahle hikuva a a siyile tata wakwe na vanhu va le Rixongile va
          ri eku rileni ka rifu rakwe a ri karhi a hanya. √√                                  (2)

1.19      Ntekele a a ri na 'mbilu yo sihalala'. A lava leswaku vana va yena va endla ku
          rhandza ka yena na le ka leswi lavaka leswaku va tihlawulela./ Manayila a a
          fanele ku tekiwa hi mukhalabya Muzayiwe hambiloko a nga swi tsakeli hikuva
          a lava ku pfuxeriwa bindzu ra yena ra mabazi. √√
          (Amukela na tin'wana leti twisisekaka.)                                             (2)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA A:         35

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          4                       DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

XIYENGE XA B: NTLANGU

BYOKOTA MADLAYISANA – MM Marhanele

XIVUTISO XA 2: XIKAMBELANTWISISO

2.1       Emutini wa n'anga Mavundza.√                                                                (1)

2.2       Ya kombisa leswaku i munhu wo tekela vavasati ehansi. √√                                    (2)

2.3       munghana./B.√                                                                               (1)

2.4       I nsati lontsongo wa n'anga Mavundza.√                                                      (1)

2.5       Hileswi Makhanana a a endlile leswi a lerisiwile swona hi Gezani. √√                        (2)

2.6       Swi nga onha vunghana exikarhi ka vanhu lava loko vo tshuka va swi kumile./
          Van'wana va dlayana. √√                                                                     (2)

2.7       Gezani i munhu wo ka a nga hloniphi vanhu van'wana, u rhandzana na
          Makhanana a ri nsati wa munhu.√√                                                            (2)

2.8       Ya vile ntiyiso       hikuva    eku    heteleleni    Mathebula    u   hambanile     na
          Makhanana.√√                                                                                (2)

2.9       Ku ya wisisa mimoya ya vona ehenhla ka ku tikeriwa loku a va ri na kona
          emindyangwini. √                                                                            (1)

2.10      Mukamberiwa u ta nyika matitwelo ya yena. Xik.:U veka vutomi bya yena na
          bya vavanuna lava a rhandzanaka na vona ekhombyeni ro tluletiwa mavabyi
          na ku xungeta vutomi bya yena na bya vona. √√√                                              (3)

2.11      eNtlhaveni. √                                                                               (1)

2.12      A ku tengiwa nandzu wa ku dlawa ka Gezani. √√                                               (2)

2.13      Hileswi a swi tiva ku ri hi yena a nga dlaya Gezani kutani a lava ku tumbeta
          vuthala hi ku lumbeta Mathebula. √√                                                         (2)

2.14      Ya kombisa ku twa ku vava emoyeni. √√                                                       (2)

2.15      A a vona leswaku se swa tiveka ku ri hi yena a nga dlayisa Gezani na ku
          chava xigwevo xa hosi xa tihlo hi tihlo. √√                                                 (2)

2.16      Timhaka leti a va vulavula tona a hi to tlanga. √                                           (1)

2.17      A a tikeriwa hi ku va nsati wa yena a rhandzana na vavanuna van'wana leswi
          n'wi vangeleke makhombo. √√                                                                 (2)

2.18      Yi kombisa ku va a nyangatsekile na ku hlundzuka. √√                                        (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                 Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          5                 DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

2.19      Mukamberiwa u ta nyika nhlamulo ya yena. Xik.: Ndza amukela, xigwevo lexi
          xi ta dyondzisa vaakatiko ku va na mahanyelo na ku hloniphana.

                                                  KUMBE

          A ndzi swi amukeli, Makhanana a nga faneriwi hi xigwevo xa rifu hikuva a nga
          dlayangi munhu, kasi Mavundza yena a fanele a lo hlongoriwa kunene
          etikweni.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)

2.20      Ya hi byela leswaku mahanyelo ya Makhanana a ya hambanangi na ya noyi,
          Gezani u dlayiwile hi mhaka ya yena, u tlhela a lava ku dlayisa na nuna wa
          yena.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)
                                                                                              [35]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          6                 DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

KU DYELA NYAMA EMATLUKENI: -– DJ Risenga

XIVUTISO XA 3

3.1       Emutini wa Mzamani na Ma'am Joyce. √                                                (1)

3.2       A a va bula hi xiphaza xa Mzamani lexi a xi nga nghenisi mali yo tala ku fana
          na le ku sunguleni. √/Mhaka ya mali ya phenxeni ya Ma'am Joyce. √/Ku
          rhurhela eKremertart. √
          (Tinhlamulo timbirhi ntsena.)                                                       (2)

3.3       vudyondzisi./C. √                                                                   (1)

3.4       I Vukosi. √                                                                         (1)

3.5       A a tsakisiwa hi ku cinca ndhawu na ku ya tshama exilungwini.√√                     (2)

3.6       A a vula leswaku se nuna wa yena wa khalabya. √                                     (1)

3.7       A ya khorwisi, Ma'am Joyce a a lava ntshuxeko wo endla ku rhandza ka yena
          eKremetart.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)

3.8       Ya kombisa leswaku Ma'am Joyce a nga hloniphi nuna wa yena.√√                       (2)

3.9       A a vona swi heta mali, kasi le ka Siyandhani u kota na ku hlayisa mali hikuva
          a ku durhi ku hanya kona. √√                                                        (2)

3.10      Mukamberiwa u ta nyika mavonelo ya yena. Xik.: Endlelo ra Ma'am Joyce a ri
          amukeleki ro ya tshama na Piet na Vukosi, hikuva Piet a nga si va
          mukon'wana, naswona hi xintu a nga fanelangi ku ya tshama evukatini bya
          n'wana, matikhomelo ya yena ya nga onhela n'wana swa vukati bya yena.√√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (3)

3.11      I mali ya phenxeni ya Ma'am Joyce. √√                                               (2)

3.12      Piet/vamabalana.√
          (Nhlamulo yin'we ntsena.)                                                           (1)

3.13      Hlanganani√, Munene.√                                                               (2)

3.14      Mzamani u vilerisiwa hileswi Ma'am Joyce a n'wi tumbetelaka makungu ya
          phenxeni ya yena kasi yena Mzamani loko a huma phenxeni va kunguhatile
          va ri vambirhi. √√                                                                  (2)

3.15      Hileswi a holovile na Xilavi.√√                                                     (2)

3.16      I wa leswaku mali ya hela loko u nga yi tirhisi kahle.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          7                 DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

3.17      A a titwa a khomiwa hi tingana.√                                                    (1)

3.18      Piet a ri munhu wo titsongahata na ku tikhoma hikuva hinkwaswo leswo biha
          swi endliweke hi Ma'am Joyce na Xilavi u swi vonile kambe a nga vulangi
          nchumu.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)

3.19      Mukamberiwa u ta nyika nhlamulo ya yena. Xik.: A ndzi ta n'wi pfuna hi ku
          n'wi byela leswaku a ye evukon'wanini kumbe eka vafundhisi a ya kombela ku
          pfuniwa. √√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                                  (2)

3.20      Mukamberiwa u ta nyika nhlamulo ya yena. Xik.: Ma'am Joyce loko a kumile
          mali ya yena ya phenxeni u nwa byalwa, a nga ha hloniphi Mzamani a tlhela
          a ambala hindlela yo ka yi nga amukeleki.√√
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo twisisekaka.)                                       (2)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA B:         35

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          8                  DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

XIYENGE XA C: SWIRUNGULWANA/SWIHUNGWANA

XA MUGANGA – SJ Malungana na KA Khosa

XIVUTISO XA 4

4.1       'SWA ANTSWA NDZI PHULA BYI HOLA' – SJ Malungana

          4.1.1        Ku tshika ku khomakhoma vanhwanyana etlilasini.√                        (1)

          4.1.2        Vanhwanyana.√                                                           (1)

          4.1.3        U yile a ya pota eka nhloko ya xikolo a tlhela a yi nyika mavito ya
                       vadyondzisi lava rhandzanaka na vadyondzi.√√                            (2)

          4.1.4        Xi kombisa leswaku a va swi tiva leswaku vadyondzisi va
                       rhandzana na vadyondzi ku katsa na yena thicara Manganyi. √√            (2)

          4.1.5        A swi fanerile hikuva loko a hlwela kumbe a swi tshika vadyondzi a
                       va ta tereka ivi vadyondzisi lava khumbekaka va hlongoriwa
                       exikolweni./A swi fanerile hikuva xiyimo xa muxaka lowu xi lava ku
                       lawuriwa hi ku hatlisa.√√                                               (2)

          4.1.6        delela./C.√                                                             (1)

          4.1.7        Yi vitanile Sasavona yi n'wi konanisa kutani a vula ntiyiso wa ku
                       rhandzana ka yena na thicara Phyandlasa.√√                              (2)

          4.1.8        Ya kombisa mhaka ya leswaku wa khumbeka naswona u ringeta
                       ku tisirhelela.√√                                                       (2)

          4.1.9        Mhaka ya ku vulavula xikaya yi tshikelela timfanelo ta Sasavona ivi
                       yi siya thicara Phyandlasa a nga xupuriwangi.√√
                       (Amukela na yan'wana mavonelo lama twisisekaka.)                        (2)

          4.1.10       Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: Ya amukeleka.
                       Nhloko ya xikolo a nga lavi ku teka goza ro xupula thicara
                       Phyandlasa hi ku va a chava ku loyiwa leswi a swi tikisela tata wa
                       Sasavona na n'wana wa yena.√√

                                                        KUMBE

                       A yi amukeleki. Timhaka a ti ololoxiwi hi nyimpi, Tatana Hetisani a
                       a fanele a hundziselerile mhaka ya yena eka Ndzawulo ya
                       Dyondzo. √√
                       (Amukela na yan'wana mavonelo lama twisisekaka.)                        (2)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                          Phendla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2          9                        DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

4.2       'MASASEKA-FULARHA' – KA Khosa

          4.2.1        Esejarini ya Dokodela Madambi/Tommie. √                                        (1)

          4.2.2        A ku rhambiwile swidyondzeki na vanhu va swiyimo swa le
                       henhla.√/ Vatswari va vona a va tshamisisiwile na vanhu ntsena. √/
                       A ku rhangisiwa xilungu emahlweni. √/Ku nwiwile ku ciniwa vusiku
                       hinkwabyo. √/Swidyondzeki loko se swi nwile swi sungurile ku
                       tirivala ku huma mahanyelo ya swona swi vulavula hi Xitsonga,
                       Xivhenda na Sepedi. √
                       (Tinhlamulo timbirhi ntsena.)                                                  (2)

          4.2.3        A a vurile leswaku u rhumile Portia elaboratory kasi a n'wi rhumile
                       ekaya ka yena ku ya sweka.√√                                                   (2)

          4.2.4        Mutirhi Patricia a a susiwile hi Bettie ekaya a ya n'wi tirhisa etliliniki
                       ya yena. √√                                                                    (2)

          4.2.5        I munhu wo ka a nga xiximi nuna wakwe./I munhu wo rhandza ku
                       vanga hasahasa.√√                                                              (2)

          4.2.6        U fambile hi milenge mpfhuka wo leha laha munghana wa yena a
                       nga fika a n'wi kuma endleleni a n'wi khandziyisa movha a ya n'wi
                       fikisa ekaya.√√                                                                (2)

          4.2.7        A ku ri qhinga ro n'wi onga leswaku a pfumela ku hamba a
                       sweka.√√                                                                       (2)

          4.2.8        Dokodela Madambi Tommie/Bettie. √                                              (1)

          4.2.9        Mukamberiwa u ta nyika xivangelo xa yena. Xik.: Leswi a swi
                       endliwa hi nsati wa yena Bettie a swi n'wi heta matimba.√√
                       (Amukela na yan'wana mavonelo lama twisisekaka.)                               (2)

          4.2.10       Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: Ndza yi sola.
                       Tommie a a fanele a lulamisile swihoxo swa nsati wa yena
                       ematshan'wini yo sungula timhaka ta vugangu. √√

                                                        KUMBE

                       A ndzi yi soli hikuva nsati wa yena a nga n'wi xiximi naswona a n'wi
                       phuntisa se a swi boha leswaku a tikumela loyi a n'wi xiximaka. √√
                       (Amukela na yan'wana mavonelo lama twisisekaka.)                               (2)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA C:                 35

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                 Phendla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2         10                   DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

XIYENGE XA D: VUTLHOKOVETSERI – KG Baloyi

XIVUTISO XA 5

5.1       'VULOLO' – KG Baloyi

          5.1.1        Xi vulavula hi vatswari lava tshikaka vana va tshama va nga
                       ambalangi nchumu siku hinkwaro va ku i xilungu kasi i vulolo. √√         (2)

          5.1.2        I ku chava ku tirha munhu a tshama a nga endli nchumu.√√                 (2)

          5.1.3        U vula leswaku mahanyelo ya valungu a va ya tivi hi ku hetiseka./
                       Mahanyelo ya xilungu a va ya tivi./Leswi va hanyaka swona a hi
                       xilungu. √√                                                              (2)

          5.1.4        Ku tshikelela mhaka ya ku vevukisiwa ka vumunhu bya vana
                       lava.√√                                                                  (2)

          5.1.5        Xifaniso xa vana lava nga ambalangiki nchumu emirini naswona
                       lava munhu a kotaka ku vona na tilayini ta marhambu ya timbambu
                       ta vona.√√                                                               (2)

          5.1.6        Mahanyelo ya valungu. √√                                                 (2)

          5.1.7        tshama va nga ambalangi nchumu./B. √                                     (1)

          5.1.8        Mutlhokovetseri u hlundzukile/U nyangatsekile. U tirhisile marito
                       'Lebyi i vulolo, mi nga hembeli xilungu.' √√                             (2)

          5.1.9        Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xik.: Vulolo lebyi
                       xitlhokovetselo xi vulavulaka hi byona byi tikomba byi
                       kongomisiwile eka vanhu va xisati√ hikuva hi vona va hlantswelaka
                       vana na ku va hlayisa.√√

                                                        KUMBE

                       Vulolo lebyi xitlhokovetselo xi vulavulaka hi byona a byi
                       kongomisiwangi eka rimbewu ro karhi, √ byi kongomisiwile eka
                       vatswari lava nga hlayisiki vana va vona tanihileswi ku hlayisa vana
                       ku nga vutihlamuleri bya vona havambirhi. √√
                       (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                       (3)

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2         11                  DBE/Hukuri 2023
                                           NSC – Xiletelo xa makoreketelo

5.2       'NDZOHO' – KG Baloyi

          5.2.1        Xitlhokovetselo lexi xi vulavula hi nkoka wa ku hlayisela nkarhi
                       lowu taka loko munhu a tshuka a kumile swilo hi xitalo.               (2)

          5.2.2        Mpha,  na ntlwi!                                                      (2)

          5.2.3        Mi nga chaveni n'wina lavakulu ... / Na n'wina lavatsongo mi nga
                       chavi ...                                                             (2)

          5.2.4        Marito ya, 'Ma swi vona,' ya vula ku vona hakelo kumbe mbuyelo
                       lowunene lowu tisiwaka hi ku hlayisela nkarhi lowu taka.              (2)

          5.2.5        Mutlhokovetseri u tirhisile thoni yo vevuka leyi nga yo khutaza na
                       ku hlohlotela vanhu ku hlayisa switsongo swa leswi va swi kumeke,
                       va hlayisela nkarhi lowu taka.                                        (2)

          5.2.6        Wu vula ku hanya vutomi byo olova bya ku tiphina.                     (2)

          5.2.7        Ku hlayisela nkarhi lowu taka.                                         (1)

          5.2.8        Mukamberiwa u ta boxa leswi xi n'wi lemukisaka swona. Xik.: Xi
                       ndzi lemukisa nkoka wa ku hlayisa swilo loko munhu a swi kumile
                       hi xitalo, a hlayisela nkarhi lowu taka.
                       (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)                      (2)

          5.2.9        Mutlhokovetseri u tirhisile rito 'ndzoho' tanihi nchumu lowu
                       byariwaka wu mila wu tswala mihandzu, ku yimela swilo swo
                       hambanahambana swo fana na mali leswi hlayisiwaka ivi swi va
                       ntswalo lowunene eka nkarhi lowu taka.                                (2)

                                                             NTSENGO WA XIYENGE XA D:          35
                                                                NTSENGO WA TIMARAKA:           70

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2023-2/4d61453a-6bae-437a-96a5-0f951e28573e) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2023/7e2ef505-ea01-46d2-b914-899aa4e69d64) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/06fdfb10-5ff1-4fe8-9991-c79f58198998) — Xitsonga FAL · QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2019-memo/a7fc7d34-adb0-427e-84bd-29ee00d05ad7) — Xitsonga FAL · Memo · 2019 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2019-memo/06a3918a-6fd5-4027-84a5-95ef730c5e9f) — Xitsonga FAL · Memo · 2019 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/347c2290-c494-40ca-a9f8-45890e61b5bc) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/e3c858f4-d9a7-4188-b6a9-2eafee4024b3) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2024/3b46635f-7f15-4117-a226-b8d28ae9f907) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2024/025b33f4-51de-418d-abe0-fda74fc2ce38) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2024/c1b47b72-3d59-4793-a94e-4d01583ab932) — QP · 2024 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
