# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2013 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 question paper from the Feb March 2013, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2013/7a53a1f8-9ff8-476d-8071-74b3bfd96ba8
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2013
- Exam period: Feb March
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2013 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2013/7a53a1f8-9ff8-476d-8071-74b3bfd96ba8)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · Feb March · 2013 · xitsonga. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P3 Feb March 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2013-memo/4335b060-827e-4fd6-a15b-685522f0a8d4) — Memo · 2013 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                              GRADE 12

                                          NATIONAL
                                     SENIOR CERTIFICATE

                                          GIREDI YA 12

            XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                                         PAPILA RA 3 (P3)

                          NYENYANYANA/NYENYANKULU 2013

TIMARAKA: 100

NKARHI: tiawara ti2½

                                    Papila leri ri na 6 wa tipheji.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso   Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3     2              DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2013
                                                    NSC

SWITSUNDZUXO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A: Switshuriwa swa switsalwana                                  (50)
          XIYENGE XA B: Switshuriwa swa switsalwambiko swo leha                      (30)
          XIYENGE XA C: Switshuriwa swa switsalwambiko swo koma                      (20)

2.        U languteriwa ku hlamula xivutiso XIN'WE eka xiyenge xin'wana na xin'wana.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele u kunguhata (Xik. Mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati ya
          nkhulukelano/marito ya nkoka, swin'wana na swin'wana), hlela no hlayisisa
          ntirho. Nkunguhato wu fanele wu kombisiwa loko U NGA SI SUNGULA
          xitsalwana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele yi kombisiwa. U tsundzuxiwa ku endla
          nkhwati wo hingakanya eka minkunguhato hinkwayo.

7.        U tsundzuxiwa ku tirhisa minkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: 80 wa timinete
          XIYENGE XA B: 40 wa timinete
          XIYENGE XA C: 30 wa timinete

8.        Nombora nhlamulo yin'wana na yin'wana tanihi leswi tinhlokomhaka ti nga
          nomborisiwa xiswona eka phepha ra swivutiso.

9.        Tsala nhlokomhaka leyi faneleke eka nhlamulo yin'wana na yin'wana.

          LEMUKA: Nhlokomhaka yi nga tekeriwi enhlokweni loko ku hlayiwa ntsengo
                  wa marito.

10.       Tsala hi vurhon'wana (swi saseka no vonaka), u landzelela milawu leyi
          faneleke ya mapeletelo, mahikahatelo na mavumbelo ya swivulwa.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                    Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3     3              DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2013
                                                    NSC

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA SWITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene, kutani u tsala
      xitsalwana hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 250–300 wa marito.

1.1       Rendzodyondzo leri hi nga tshama hi ri teka.                                                   [50]

1.2       Nkarhi wu fikile wa leswaku tindzimi ta Vantima ti tirhisiwa tani hi tindzimi to
          dyondza no dyondzisa eswikolweni swa hina. Nyika vonelo ra wena hi mhaka
          leyi.                                                                                          [50]

1.3       Kanela loko swi fanerile leswaku vantshwa va nghenelela eka timhaka ta
          tipolitiki.                                                                                    [50]

1.4       Tsala xitsalwana hi nkhuvo lowu u nga tshama a wu vona.                                        [50]

1.5       Leswi a ndzi ta swi endla loko a ndzo va murhangeri wa muganga wa ka hina.                     [50]

1.6       Hlawula xin'we xa swifaniso leswi nyikiweke laha hansi, kutani u tsala
          xitsalwana hi xona. Nyika xitswalwana xa wena nhlokomhaka leyi faneleke.

          1.6.1

                                  [Xi huma eka: Art explosion 300,000 (Premium Image Collection)]        [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                      Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3     4              DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2013
                                                    NSC

          1.6.2

                                   [Xi huma eka: Art explosion 300,000 (Premium Image Collection)]         [50]

          1.6.3

                               [Xi huma eka: Art explosion 300,000 (Premium Image Collection)]             [50]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA A:                  50

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                        Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3     5              DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2013
                                                    NSC

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA SWITSALWAMBIKO SWO LEHA

XIVUTISO XA 2

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene, kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 120–150 wa marito.
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

2.1       Papila ra xinghana

          U kumile xintirhwana hi nkarhi wa ku wisa ka swikolo. Tsalela munghana wa
          wena u n'wi tivisa hi ta xintirhwana lexi.                                                   [30]

2.2       Mbulavulo

          Mutswari wa wena u ta va na xinkhubyana xo tlangela makumentlhanu wa
          malembe yo velekiwa ka yena. Tsala xipichi lexi u nga ta xi nyika hi siku leri.              [30]

2.3       Inthavhiyu

          Xikolo xa n'wina xi kumile dzana ra tiphesente eka mbuyelo wa ku hela ka
          lembe ra 2011. Mukamberi wa dyondzo wa xifundzha u endzerile xikolo ku ta
          lavisisa hi leswi endliweke ku kuma mbuyelo lowu. Tsala inthavhiyu exikarhi
          ka mukamberi wa dyondzo na nhloko ya xikolo xa n'wina.                                       [30]

2.4       Papila ra xikombelo xa ntirho na tsalwavutitivisi (CV)

          U vonile xinavetiso xa ntirho lowu lavaka matsalana eka phephahungu. Tsala
          tsalwavutitivisi (CV) na papila ra xikombelo leswi nga ta rhumeriwa eka
          ndhawu leyi.                                                                                 [30]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA B:              30

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                    Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3     6              DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2013
                                                    NSC

XIYENGE XA C: SWITSHURIWA SWA SWITSALWAMBIKO SWO KOMA

XIVUTISO XA 3

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene, kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va kwalomu ka 80–100 wa marito. (U nga tluli
      pheji yin'we yo hlamulela eka yona.)
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

3.1       Khadi ra xirhambo

          Vatswari va wena va kunguhatile ku ku endlela xinkhubyana xo tlangela siku
          ra wena ro velekiwa. Tsala khadi ra xirhambo leri u nga ta ri rhumela
          vanghana va wena hi mayelana na xinkhubyana lexi.                                            [20]

3.2       Dayari/Nongonoko

          Exikolweni xa n'wina mi ta va na rendzodyondzo ra masiku ya mune ro
          endzela yin'wana ya tiyunivhesiti. Tsala dayari leyi u nga ta yi landzelela hi
          masiku lama.                                                                                 [20]

3.3       Swiletelo swa ndlela

          Munghana wa wena u lava ku endzela eka n'wina. N'wi tsalele swiletelo swa
          mafambelo ku suka exitichini xa bazi laha a nga ta chika kona ku ya fika laha
          u tshamaka kona.                                                                             [20]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA C:              20
                                                                    NTSENGO WA TIMARAKA:               100

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 Feb March 2013](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-feb-march-2013/43c71b68-4555-4e23-8817-0779ea15a8e7) — Xitsonga FAL · QP · 2013 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2017/da53755d-0450-47e5-bda7-b0c6815fc833) — Xitsonga FAL · QP · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Feb March 2014](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2014/9d791bad-6d42-45b6-8d40-d74fdd1540b8) — Xitsonga FAL · QP · 2014 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Feb March 2012](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2012/85f6beb3-7245-4eaa-a83e-99f9a50c17e2) — Xitsonga FAL · QP · 2012 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Feb March 2011](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2011/1e7cdd99-5e4b-4aeb-b2e0-211cfe0bf0ab) — Xitsonga FAL · QP · 2011 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Feb March 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-feb-march-2013-memo/436113df-b588-4080-85ad-fc3a0667fc83) — Xitsonga FAL · Memo · 2013 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
