# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 May June 2016 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 question paper from the May June 2016, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2016/8c13b107-ff11-45e7-9ecf-b517dc0a7086
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: May June
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 May June 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2016/8c13b107-ff11-45e7-9ecf-b517dc0a7086)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · May June · 2016 · xitsonga. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2016-memo/61ee5d17-2985-41ee-8136-4b9fa9e12952) — Memo · 2016 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                    SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

            XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                                         PAPILA RA 3 (P3)

                                                  2016

                                                                                  TIMARAKA: 100

                                                                            NIKARHI: Tiawara ti2½

                                     Papila leri ri na tipheji ta 6.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                  Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3            2                  DBE/2016
                                                           SCE

SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A:            Switshuriwa swa xitsalwana.                  (50)
          XIYENGE XA B:            Switshuriwa swa xitsalwambiko xo leha.       (30)
          XIYENGE XA C:            Switshuriwa swa xitsalwambiko xo koma        (20)

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele u kunguhata (Xik. Mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati ya
          nkhulukelano/marito ya nkoka, swin'wana na swin'wana.), hlela no hlayisisa
          ntirho. Nkunguhato wu fanele wu kombisiwa loko U NGA SI SUNGULA
          xitshuriwa xin'wana na xin'wana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele yi kombisiwa. U tsundzuxiwa ku endla
          nkhwati wo hingakanya eka minkunguhato hinkwayo.

7.        U tsundzuxiwa ku tirhisa minkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: 80 wa timinete
          XIYENGE XA B: 40 wa timinete
          XIYENGE XA C: 30 wa timinete

8.        Nombora tinhlamulo hilaha swivutiso swi nomboriweke hakona eka papila leri.

9.        Tsala nhlokomhaka leyi faneleke eka nhlamulo YIN'WANA na YIN'WANA.

10.       Nhlokomhaka yi nga tekeriwi enhlokweni loko ku hlayiwa ntsengo wa marito.

11.       Tsala hi vurhon'wana no vonaka.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso       Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3            3                                 DBE/2016
                                                           SCE

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene, kutani u tsala
      xitsalwana hi yona kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 250–300 wa marito.

1.1       Hi te ha ha tivonela thelevhixini namadyambu, ko nghena hahani swiambalo
          swa yena swi handzukerile. Rungula leswi humeleleke.                                            [50]

1.2       Ku kombisa ku vilela, ku onha miako na ku phanga nhundzu ya mfumo swi
          tlherisela tiko endzhaku. Kanela mhaka leyi.                                                    [50]

1.3       Ku cinca loku ndzi nga ku endlaka loko a ndzo va murhangeri wa xibedhlele
          xa ndhawu ya ka hina.                                                                           [50]

1.4       Mintlangu yi na nkoka eswikolweni. Pfumela kumbe u kaneta mhaka leyi.                           [50]

1.5       Hlamusela leswi mfumo wu nga swi endlaka ku antswisa xiyimo xa ntlimbano
          wa swo famba emagondzweni.                                                                      [50]

1.6       Vukhongeri eAfrika-Dzonga.                                                                      [50]

1.7       Hlawula xifaniso xin'we eka leswi nga laha hansi kutani u tsala xitsalwana hi
          xona. Xitsalwana xin'wana na xin'wana xi fanele ku va na nhlokomhaka leyi
          faneleke.

          1.7.1

                                                                       [Xi huma eka: www.google.com]      [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                       Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3            4                                 DBE/2016
                                                           SCE

          1.7.2

                                                              [Xi huma eka: www.google.com]              [50]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA A:                50

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                      Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3            5                             DBE/2016
                                                           SCE

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO XO LEHA

XIVUTISO XA 2

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 120–150 wa marito.
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

2.1       PAPILA RA XINGHANA

          Tsalela munghana wa wena papila u n'wi khensa hikuva a ku endlerile
          swin'wana swa kahle leswi ku tsakiseke swinene.                                             [30]

2.2       TSALWAVUTITIVISI NA PAPILA RO SEKETELA

          Tsala tsalwavutitivisi na papila ro seketela leri u nga ta ri rhumela eka feme yo
          endla vuhlalu ya Tiloteni u kombela ntirho wa nkarhinyana lowu navetisiweke.                [30]

2.3       AGENDA NA MAKANELWA

          Tsala ajenda na makanelwa ya nhlengeletano exikarhi ka nhloko ya xikolo na
          vadyondzi va Giredi ya 12 ku kanela hi tindlela to antswisa xikolo xa n'wina.               [30]

2.4       N'WANGULANO

          Yisa n'wangulano lowu landzelaka emahlweni.

          (Hi le mutini wa ka Xikowa. Manana Xikowa wa ha ku pfuka a kukula rivala.
          Ku nghena sesi Heleketa hi ku ganyula a visingarise na xikandza.)

          HELEKETA:              (A fika a yima a tikhoma na xisuti) Ndzawini maseve. Hi
                                 nga ha kali hi dya nkarhi hi ku xewetana, ndzi tele phasele
                                 leriyani. I tin'hweti tinharhu leti mi ri karhi mi ndzi jikajika,
                                 namuntlha a yi hume maseve!

          MAN. XIKOWA:           (A langute ehansi) Heyi, swilo a swi tshamisekangi
                                 maseve. Njhe a ndza ha lava ku mi fonela …                           [30]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA B:             30

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                   Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3            6                       DBE/2016
                                                           SCE

XIYENGE XA C: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO XO KOMA

XIVUTISO XA 3

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 80–100 wa marito.
      (U nga tluli pheji yin'we yo hlamulela eka yona.)
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

3.1       PHOSITARA

          Tsala phositara yo tivisa vaakatiko hi ku ta ka meyara wa masipala wa ka
          n'wina.                                                                              [20]

3.2       DAYARI

          Tsala dayari ya masiku ya mune ya rendzo ro ya eDurban na vanghana va
          wena.                                                                                [20]

3.3       SWILETELO

          Tsalela xikolo xa Xongani swiletelo swa ndlela ku suka evhengeleni ra Xevani
          ku ta fika exikolweni xa n'wina.                                                     [20]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA C:      20
                                                                    NTSENGO WA TIMARAKA:       100

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2016/8a359376-1683-4cac-94ba-441ef936d2af) — Xitsonga FAL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2016/e61187dc-e50a-4123-adc8-73193ca81281) — Xitsonga FAL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2017/8fdfe5c4-7541-417a-b726-cba8082d5302) — Xitsonga FAL · QP · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2016-memo/bd1db164-9840-4844-ab28-8cf9318fef9f) — Xitsonga FAL · Memo · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2016-memo/703d1ec5-5718-4c99-8249-086466a620e5) — Xitsonga FAL · Memo · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2017-memo/cb40d40b-be31-4b02-9d20-098bfb9b911f) — Xitsonga FAL · Memo · 2017 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
