# Xitsonga FAL Grade 12 P3 NSC May June 2018 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 question paper from the NSC May June 2018, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2018/da82ca17-3cc7-495b-ab37-8259b227e12f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: NSC May June
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 P3 NSC May June 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2018/da82ca17-3cc7-495b-ab37-8259b227e12f)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · NSC May June · 2018 · xitsonga. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P3 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2018-memo/3a462233-3b66-4266-a3e7-21b5d6f7c016) — Memo · 2018 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

            XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                              PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                            2018

                                                                       TIMARAKA: 100

                                                                  NKARHI: Tiawara ti2½

                                Papila leri ri na tipheji ta 7.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                     Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    2                          DBE/2018
                                                   SCE

SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A:          Switshuriwa swa xitsalwana                     (50)
          XIYENGE XA B:          Switshuriwa swa xitsalwambiko xo leha          (30)
          XIYENGE XA C:          Switshuriwa swa xitsalwambiko xo koma          (20)

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele u kunguhata (Xik.Tirhisa mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati ya
          nkhulukelano/marito ya nkoka, swin'wana na swin'wana.), hlela no hlayisisa
          ntirho. Nkunguhato wu fanele ku rhangela xitshuriwa xin'wana na xin'wana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele yi kombisiwa. U tsundzuxiwa ku endla
          nkhwati wo hingakanya eka minkunguhato hinkwayo.

7.        U tsundzuxiwa ku tirhisa minkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: 80 wa timinete
          XIYENGE XA B: 40 wa timinete
          XIYENGE XA C: 30 wa timinete

8.        Nombora tinhlamulo hilaha swivutiso swi nomboriweke hakona eka papila leri.

9.        Tsala nhlokomhaka leyi faneleke eka nhlamulo YIN'WANA na YIN'WANA.

10.       Nhlokomhaka yi nga tekeriwi enhlokweni loko ku hlayiwa ntsengo wa marito.

11.       Tsala swi saseka no vonaka.

Mfanelo ya kopa yi pimiwile                                                     Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    3                              DBE/2018
                                                   SCE

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 250–300 wa marito.

1.1       Leswi endleke leswaku mina na nala wa mina hi va vanghana.                           [50]

1.2       Mintlangu yi hlanganisa rixaka ra Afrika-Dzonga.                                     [50]

1.3       Ririmi ra mina i vutinyungubyisi bya mina.                                           [50]

1.4       Vugevenga na vukhamba swa nyanya siku na siku laha tikweni. Pfumela
          kumbe u kaneta mhaka leyi.                                                           [50]

1.5       Fexeni ya manguva lawa. Nyika mavonelo ya wena ehenhla ka mhaka leyi.                [50]

1.6       Hlawula xifaniso XIN'WE eka leswi nga laha hansi kutani u tsala xitsalwana
          hi xona. Xitsalwana xin'wana na xin'wana xi fanele ku va na nhlokomhaka
          leyi faneleke.

          1.6.1

                                                             [Xi huma eka: www.google.com]     [50]

Mfanelo ya kopa yi pimiwile                                                          Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    4                              DBE/2018
                                                   SCE

          1.6.2

                                                             [Xi huma eka: www.google.com]     [50]

          1.6.3

                                                             [Xi huma eka: www.google.com]     [50]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA A:              50

Mfanelo ya kopa yi pimiwile                                                          Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        5                                   DBE/2018
                                                       SCE

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO XO LEHA
XIVUTISO XA 2
SWILETELO:
•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 120–150 wa marito.
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.
2.1       PAPILA RA XINGHANA

          Tsala papila u tsalela malume wa wena loyi a tshamaka ekule na n'wina, u
          n'wi lemukisa hi vugevenga lebyi andzaka endhawini ya ka n'wina.                              [30]
2.2       TSALWAVUTITIVISI NA PAPILA RO SEKETELA

          Laha hansi ku na xiphemu xa tsalwavutitivisi ra Ayasi Kepisi, loyi a nga
          wanuna wa malembe ya makumembirhimbirhi loyi a nga vona xinavetiso
          xa ntirho wo sweka eka Machipisana.

          Hetisa tsalwavutitivisi leri hi ku engetela vuxokoxoko lebyi kayivelaka u tlhela
          u tsala na papila ro seketela tsalwavutitivisi leri nga ta kongomisiwa eka
          mininjhere wa vhengele ra swakudya ra Machipisana.

                              TSALWAVUTITIVISI RA AYASI KEPISI

            1. VUXOKOXOKO BYA VUN'WINYI
            Xivongo:             Ayasi
            Vito:                Kepisi
            Nomboro wa riqingho: 014 222 6685

            2. TIDYONDZO
            Dyondzo ya le sekondari:
            Giredi leyi pasiweke: Giredi ya 12
            Lembe:                2016
            Tidyondzo:            Xitsonga, Xinghezi, Life Orientation, Matematiki, Consumer Studies,
                                  Life Sciences

            3. NTOKOTO WA NTIRHO:
            Vhengele:          Ha sweka fish & chips
            Minkarhi:          2017 Sunguti 03–2017 Khotavuxika 30

            4.TIMBHONI
            Tatana Mlati T:          Nhloko ya Xikolo xa N'wanati
            N'wa-Nukeri K:           Mininjhere wa Ha sweka Fish & Chips                                [30]

Mfanelo ya kopa yi pimiwile                                                                   Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    6                          DBE/2018
                                                   SCE

2.3       ATIKILI YA PHEPHAHUNGU

          Tsala atikili ya phephahungu ehansi ka nhlokomhaka leyi: Purojeke leyi nga
          herisa vusiwana endhawini ya ka hina.                                           [30]

2.4       MBULAVULO WA MAFUNDZA

          Tsala mbulavulo wa mafundza lowu u nga ta wu andlala hi siku ra ku tlangela
          malembe ya makumenkombo ya kokwana wa wena.                                     [30]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA B:         30

Mfanelo ya kopa yi pimiwile                                                     Phendla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    7                         DBE/2018
                                                   SCE

XIYENGE XA C: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO XO KOMA

XIVUTISO XA 3

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 80–100 wa marito.
      (U nga tluli pheji yin'we yo hlamulela eka yona.)
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

3.1       XINAVETISO

          Tsala xinavetiso xa vhengele ra wena ra swichayachayana swa vunanga.           [20]

3.2       POSIKARATA

          Tsala posikarata leyi yaka eka Munghana Lonene FM u navelela mudyondzisi
          wa wena rendzo lerinene ra ku ya eMozambique.                                  [20]

3.3       SWILETELO

          Tsala swiletelo leswi faneleke ku tirhisiwa hi vanghana va wena lava va ku
          endzelaka hi ku tirhisa thekisi ku suka exikolweni xa n'wina ku ta laha
          u tshamaka kona.                                                               [20]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA C:        20
                                                            NTSENGO WA TIMARAKA:         100

Mfanelo ya kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2018/f527a13a-1f75-400e-b15a-382b95308279) — Xitsonga FAL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2018/acf680ad-b5e6-480a-9e1d-7a2d08994bdd) — Xitsonga FAL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2018/0049cae7-5a51-4a41-aa27-8771b31f77f9) — Xitsonga FAL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2022/d788dfec-2e16-400b-8750-2345be67c4d8) — Xitsonga FAL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL NSC P3 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-nsc-p3-may-june-2021/2a9fd731-42d5-4cbe-9a20-80ebbdf66d28) — Xitsonga FAL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2019/6af516a4-7a4c-4e5e-8a8b-3556a3b408d0) — Xitsonga FAL · QP · 2019 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
