# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 question paper from the NSC June Exam 2023, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2023/cc940f09-41d3-455c-aac6-844315d33ad7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2023/cc940f09-41d3-455c-aac6-844315d33ad7)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · xitsonga. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

              SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

            XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                                 PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                                2023

                                                                             TIMARAKA: 100

                                                                        NKARHI: Tiawara ti2½

                              Papila leri ra swivutiso ri na tipheji ta 6.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3      2                        DBE/2023
                                                   SC/NSC

SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A:           Xitsalwana                            (50)
          XIYENGE XA B:           Xitshuriwa xa xitsalwambiko xo leha   (30)
          XIYENGE XA C:           Xitshuriwa xa xitsalwambiko xo koma   (20)

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele u kunguhata (Xik.:hi ku tirhisa mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati
          ya nkhulukelano/marito ya nkoka), hlela no hlayisisa ntirho wa wena.
          Nkunguhato wu fanele wu vonaka EMAHLWENI ka xitshuriwa xin'wana na
          xin'wana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele yi kombisiwa. U tsundzuxiwa ku endla
          nkhwati ehansi ka minkunguhato hinkwayo.

7.        U tsundzuxiwa ku tirhisa minkarhi hikwalomu ka:

          XIYENGE XA A: Timinete ta 80
          XIYENGE XA B: Timinete ta 40
          XIYENGE XA C: Timinete ta 30

8.        Nombora tinhlamulo tanihilaha ti nomboriweke hakona eka papila leri ra
          swivutiso hi mfanelo.

9.        Tsala nhlokomhaka leyi faneleke eka nhlamulo YIN'WANA na YIN'WANA.

10.       Nhlokomhaka YI NGA tekeriwi enhlokweni loko ku hlayiwa ntsengo wa marito.

11.       Tsala swi basa no vonaka.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                      Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3      3                                   DBE/2023
                                                   SC/NSC

XIYENGE XA A: XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILETELO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona kambe u nga humi emhakeni.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 250–300 wa marito.

1.1       Ku famba i ku vona.                                                                    [50]

1.2       Vutomi bya vana lava tshamaka eswitarateni.                                            [50]

1.3       Munhu wo fana na yena ndzi nge n'wi rivali.                                            [50]

1.4       Ku va maphorisa ya tsandzeka ku endla ntirho wa wona hi mfanelo swi
          endla leswaku vukungundzwana byi andza. Pfumela kumbe u kaneta
          mhaka leyi.                                                                            [50]

1.5       Ku tikeriwa loku madokodela ya hlanganaka na kona etindhawini ta
          vutshunguri.                                                                           [50]

Hlawula xifaniso XIN'WE eka leswi nga laha hansi kutani u tsala xitsalwana hi xona.
Xitsalwana xin'wana na xin'wana xi fanele ku va na nhlokomhaka leyi faneleke.

1.6

                                                    [Xi huma eka: Thinkstockphotos.com]              [50]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3      4                                DBE/2023
                                                   SC/NSC

1.7

                                                     [Xi huma eka: www.gettyimages.com]              [50]

1.8

                                                            Xi huma eka: www.istock.com]             [50]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA A:                    50

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3      5                          DBE/2023
                                                   SC/NSC

XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO LEHA

XIVUTISO XA 2

SWILETELO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u
      tsala xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 120–150 wa marito.
     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

2.1       PAPILA RA MAFUNDZA

          Tsalela n'wamabindzu wa ndhawu ya ka n'wina papila, u n'wi khensa eka
          ku va a mi akerile yindlu endzhaku ka ku va yi tshwile.                       [30]

2.2       XIVIKO

          Mukhanselara u ku komberile ku endla vulavisisi bya ku yiviwa ka tintambu
          ta gezi. Tsala xiviko xa vulavisisi bya wena.                                  [30]

2.3       ATIKILI YA MAGAZINI

          U karhatiwa hi ku xanisiwa ka swifuwo endhawini ya ka n'wina. Tsala atikili
          ya magazini leyi kombisaka ku titwa ka wena hi mhaka leyi.                     [30]

2.4       N'WANGULANO

          Tsala n'wangulano exikarhi ka vanghana lava nga heleriwa hi ntirho kutani
          va kuma mali.                                                                  [30]

                                                      NTSENGO WA XIYENGE XA B:           30

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3      6                       DBE/2023
                                                   SC/NSC

XIYENGE XA C: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO KOMA

XIVUTISO XA 3

SWILETELO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 80–100 wa marito.
      (U nga tluli pheji yin'we yo hlamulela eka yona.)
     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

3.1       KHADI RA XIRHAMBO

          Tsala khadi u rhamba vanghana na maxaka eka xinkhubyana xo tlangela
          sagwadi leri kumiweke hi makwenu eka mphikizano wo yimbelela.              [20]

3.2       HUNGU RA SMS

          Tsala mahungu ya mafundza ya sms ya ntlhanuntlhanu exikarhi ka muxavi
          na muxavisi laha muxavi a vilelaka hi vukorhokeri bya xiyimo xa le hansi
          lebyi a byi kumeke.                                                        [20]

3.3       SWILERISO

          Tsala swileriso leswi faneleke ku landzeleriwa hi vanhu lava tirhisaka
          layiburari ya mfumo ya le ndhawini ya ka n'wina.                           [20]

                                                      NTSENGO WA XIYENGE XA C:       20
                                                         NTSENGO WA TIMARAKA:        100

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2023/7e2ef505-ea01-46d2-b914-899aa4e69d64) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — Xitsonga FAL · QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2023-2/4d61453a-6bae-437a-96a5-0f951e28573e) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2023/2597dfa6-3e3b-4c6b-aa70-b2b6c99d6e1c) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P1 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p1-memo-nov-2022/14695ef6-da68-459f-ba32-ac44ddadaaa8) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p2-memo-nov-2022/31fd22df-7938-4480-bd2b-877168f29f9b) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p3-memo-nov-2022/1f93b8da-bc1d-4519-9f24-d0728f6834c9) — Memo · 2022 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
