# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2017 Memo

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 memorandum from the November 2017, 13 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2017-memo/47cf24e3-3d88-445c-8c8a-cc2d925007a3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: November
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2017-memo/47cf24e3-3d88-445c-8c8a-cc2d925007a3)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · November · 2017 · xitsonga. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P3 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2017/84a0b545-487a-4fe1-841e-b16457060240) — QP · 2017 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                          GIREDI YA 12

           XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                                PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                            HUKURI 2017

                                         MEMORANDAMU

TIMARAKA: 100

                              Memorandamu leyi yi na tipheji ta 13.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso   Phendla

### Page 2

Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3
                                                  Downloaded from hlayiso.com                    2                                                                        DBE/Hukuri 2017
                                                                                         NSC – Memorandamu

RHUBIRIKI: XITSALWANA [50 WA TIMARAKA]

XIYA:

• Tirhisa rhubiriki minkarhi hinkwayo loko u koreketa xitsalwana xa vutumbuluxi (Papila ra vu3, XIYENGE XA A).
• Timaraka to sukela eka 0 kufikela eka 50 ti avanyisiwile hi tinhlamuselo ta 5 ta vuswikoti.
• Eka swilaveko swa Vundzeni, Ririmi na Xitayili, nhlamuselo yin'wana na yin'wana ya vuswikoti eka leta ntlhanu yi avanyisiwile hi
  swiyimo swimbirhi: xa le henhla na xa le hansi xikan'we na maavelo lawa ya tirhisiwaka ya timaraka.
• Xivumbeko a xi khumbeki hi ku aviwa ka xiyimo xa le henhla na xa le hansi.
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWANA EKA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA [TIMARAKA TA 50]
        Swiyenge                                Vuswikoti byo hlawuleka          Vuswikoti bya le henhla       Vuswikoti byo amukeleka           Vuswikoti bya            Vuswikoti byo ka byi
                                                                                                                                                  madyondza                  nga fikelelangi
 VUNDZENI &                                                 28–30                          22–24                         16–18                       10–12                         4–6
 MAKUNGUHATELO                                  -Mahlamulelo yo hlawuleka/      -Mahlamulelo lama              -Mahlamulelo lama           -Mahlamulelo ma na           -Mahlamulelo yo huhulula
                                                lama tlhontlhaka miehleketo     vumbiweke kahle swinene        amukelekaka                 nkhulukelano kun'wana        -Miehleketo yo
 (Mahlamulelo na

                          Xiyimo xa le henhla
                                                na ku hundzisa eka leswi        -Miehleketo leyi faneleke no   -Miehleketo leyi nga na     -Miehleketo a yi twisiseki   hlanganahlangana yo ka
 miehleketo)                                    languteriweke                   tsakisa naswona yi kombisa     nkhulukelano na ku          naswona a yi kombisi         yi nga kongomisi mhaka
 Maveketelelo ya                                -Miehleketo ya vutlhari, leyi   vumbhoni byo va yi vupfile     khorwisa                    vutitumbuluxeri              -Mahungu yo huhulula no
 miehleketo eka                                 tlhontlhaka miehleketo          -Mahungu ya veketeriwe         -Mahungu ya veketeriwe      -Ku na vumbhoni byitsongo    vuyeleriwa
 makunguhatelo                                  naswona leyi vupfeke            kahle swinene naswona ku       kahle naswona ku na         bya maveketelelo na          -Mahungu a ya
 Ndzemuko wa                                    -Mahungu ya veketeriwe hi       na nkhulukelano (nhlangano)    nkhulukelano (nhlangano)    nkhulukelano wa mahungu      veketeriwangi kahle
 xikongomelo, vaamukeri                         ndlela yo hlawuleka             eka manghenelo, miri na        eka manghenelo, miri na                                  naswona ya hava
 va mahungu na mbangu                           naswona ku na                   masongelo/mahetelelo           masongelo/mahetelelo                                     nkhulukelano
                                                nkhulukelano (nhlangano)
 TIMARAKA TA 30                                 ku katsa manghenelo, miri
                                                na masongelo/mahetelelo
                                                            25–27                          19–21                           13–15                       7–9                         0–3
                                                -Mahlamulelo ya xiyimo xa       -Mahlamulelo lama              -Mahlamulelo lama           -Mahlamulelo hakanyingi a    -A nga kalangi a ringeta
                                                le henhla kambe lama nga        vumbiweke kahle                amukelekaka kambe           hi lama faneleke             ku angula ku ya hi
                                                riki na swihlawulekiso swa      -Miehleketo leyi faneleke no   hungu a ri hlamuseriwangi   -Miehleketo yi tala ku va    nhlokomhaka

                          Xiyimo xa le hansi
                                                xitsalwana xo hlawuleka no      tsakisa                        ri twisiseka swinene        leyi nga hlanganangiki na    -Miehleketo hi leyi yi nga
                                                tlhontlha miehleketo            -Mahungu ya veketeriwe         -Miehleketo yi na           ku hlanganahlangana          fanelangiki naswona a yi
                                                -Miehleketo ya vutlhari no      kahle naswona ku na            nkhulukelano lowu eneleke   -Ku hava vumbhoni lebyi      fambelani nakatsongo na
                                                vupfa                           nkhulukelano (nhlangano)       na ku khorwisa              kombisaka maveketelelo       nhlokomhaka
                                                -Mahungu ya veketeriwe hi       eka manghenelo, miri na        -Mahungu ya veketeriwe      lamanene na nkhulukelano     -A yi na nkongomo
                                                ndlela ya vutshila naswona      masongelo/mahetelelo           kahlenyana naswona ku na    wa mahungu                   naswona yi
                                                ku na nkhulukelano                                             nkhulukelanonyana                                        pfuvapfuvekile
                                                (nhlangano) eka                                                (nhlanganonyana) eka
                                                manghenelo, miri na                                            manghenelo, miri na
                                                masongelo/mahetelelo                                           masongelo/mahetelelo

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                                                                                           Phendla

### Page 3

Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3
                                                        Downloaded from hlayiso.com                     3                                                                                   DBE/Hukuri 2017
                                                                                                NSC – Memorandamu

RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWANA EKA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA
[TIMARAKA TA 50] (ku yisa emahlweni)
       Swiyenge                                      Vuswikoti byo hlawuleka              Vuswikoti bya le henhla          Vuswikoti byo amukeleka                Vuswikoti bya              Vuswikoti byo ka byi
                                                                                                                                                                   madyondza                     nga fikelelangi
 RIRIMI, XITAYILI &                                                14–15                             11–12                                8–9                            5–6                            0–3
 VUHLERI                                          -Thoni, rhejisitara, xitayili na      -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili   -Thoni, rhejisitara, xitayili    -Thoni, rhejisitara,
                                                  ntivomarito swa fambelana             ntivomarito swi fambelana          na ntivomarito swa              na ntivomarito swa               xitayili na ntivomarito a
 Thoni, rhejisitara,                              swinene na xikongomelo,               kahle na xikongomelo,              fambelana na                    fambelanayana na                 swi fambelani na

                           Xiyimo xa le henhla
 xitayili na ntivomarito                          vaamukeri va mahungu na               vaamukeri va mahungu na            xikongomelo, vaamukeri va       xikongomelo, vaamukeri va        xikongomelo,
 swa fambelana na                                 mbangu                                mbangu                             mahungu na mbangu               mahungu na mbangu                vaamukeri va mahungu
 xikongomelo,                                     -Vutitshembi eka ku tirhisa ririmi    -Ririmi hi leri faneleke           -Ririmi ri tirhisiwile hi       -Matirhiselo ya ririmi i ya      na mbangu
 nkucetelo, vundzeni                              naswona hi ndlela yo hlawuleka        naswona thoni leyi                 mfanelo ku hlamusela            xiyimo xa madyondza              -Ririmi a ri twisiseki
 na mahlawulelo ya                                no tsakisa                            tirhisiweke hi leyi faneleke       mahungu                         swinene                          -Ntivoririmi wa mpimo
 marito                                          -Xi koka rinoko naswona xi na          minkarhi hinkwayo                  -Thoni hi leyi faneleke         -Thoni na dikixini hi leswi      wa le hansi swinene wu
 Matirhiselo ya ririmi                           thoni leyinene no tlhavula             -Swihoxo swa ntivoririmi na        -Ku tirhisiwile ririmi ro       swi nga faneriki                 endla leswaku
 na swiaki na milawu                              -Swihoxo swa ntivoririmi na           mapeletelo a swi talangi.          tlhavula ku tiyisisa            -Ntivoririmi i wa mpimo wa       mahungu ya nga
 ya rona,                                         mapeletelo a swi tali ku va kona.     -Xi vumbiwile hi ndlela ya         vundzeni bya hungu              le hansi                         twisiseki
 mahikahatelo,                                    -Xi vumbiwile hi ndlela ya vutshila   vutshila
 ntivoririmi na                                   swinene
 mapeletelo                                                         13                                 10                                 7                               4
                                                  -Ririmi i ra xiyimo xa le henhla      -Ririmi ri koka miehleketo         -Matirhiselo lama faneleke      -A ku tirhisiwangi ririmi leri

                           Xiyimoxa le hansi
 TIMARAKA TA 15                                   naswona ri na thoni leyi faneleke     naswona hakanyingi ra              ya ririmi eka minkarhi          ringanelangiki
                                                  no tlhavula                           vuyerisa                           yin'wana                        -Ku tirhisiwile swivulwa
                                                  -Swihoxo swa ntivoririmi na           -Thoni hi leyi faneleke na ku      -Hakanyingi thoni hi leyi       leswi nga hambaniki
                                                  mapeletelo a swi kona                 vuyerisa                           faneleke kambe ku               switsongo leswi
                                                  -Xi vumbiwile hi ndlela yo            -Swihoxo swa ntivoririmi na        tirhisiwa ka ririmi ro          hambaneke
                                                  hlawuleka                             mapeletelo i switsongo             tlhavula i ka mpimo wa le       -Ntivoririmi i wa mpimo wa
                                                                                        -Xi vumbiwile hi ndlela ya         hansi                           le hansi swinene
                                                                                        vutshila
 XIVUMBEKO                                                        5                                     4                               3                                2                            0–1
                                                 -Mavumbelo ya nhlokomhaka i ya         -Vuxokoxoko byi vumbiwile          -Ku vumbiwile vuxokoxoko        -Ku na timhakankulunyana         -Ku pfumaleka ka
 Swihlawulekiso swa                              xiyimo xa le henhla swinene            hi ndlela yo twisiseka             lebyi faneleke                  leti faneleke                    timhakankulu leti
 xitshuriwa                                      -Vuxokoxoko lebyi hlawulekeke          -Ku na nkhulukelano                -Swivulwa na tindzimana         -Swivulwa na tindzimana          lavekaka
 Mavumbelo ya                                    -Swivulwa na tindzimana swi            -Swivulwa na tindzimana            swi vumbiwile hi ndlela         swi na swihoxo                   -Swivulwa na
 tindzimana na                                   vumbiwile hi ndlela ya xiyimo xa le    swa twisiseka naswona i swo        leyinene                        -Xitsalwana xa ha                tindzimana swi na
 swivulwa                                        henhla swinene                         hambanahambana                     -Xitsalwana xi sala xa ha       twisiseka hambileswi xi          swihoxo
                                                                                                                           twisiseka                       nga na swihoxo                   -Xitsalwana a xi
 TIMARAKA TA 5                                                                                                                                                                              twisiseki

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                                                                                                              Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3                                          4                                                                                     DBE/Hukuri 2017
                                                                                  NSC – Memorandamu

RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWAMBIKO XO LEHA EKA RIRIMI RO ENGETELA RO
SUNGULA [TIMARAKA TA 30]
         Swiyenge                Vuswikoti byo hlawuleka            Vuswikoti bya le henhla           Vuswikoti byo amukeleka            Vuswikoti bya madyondza             Vuswikoti byo ka byi nga
                                                                                                                                                                                      fikelelangi
VUNDZENI,                                   15–18                              11–14                              8–10                                 5–7                                0–4
MAKUNGUHATELO &                 -Mahlamulelo yo hlawuleka          -Mahlamulelo lamanene              -Mahlamulelo yo ringanela          -Mahlamulelo ya madyondza          -Mahlamulelo a ya kombisi
XIVUMBEKO                       na ku hundzisa leswi a swi         lama kombisaka vutivi              lama kombisaka vutivi bya          lama kombisaka vutivinyana         vutivi bya swihlawulekiso
                                languteriwile                      lebyinene bya                      swihlawulekiso swa muxaka          bya swihlawulekiso swa             swa muxaka wa xitshuriwa
Mahlamulelo na miehleketo       -Miehleketo ya vutlhari na ku      swihlawulekiso swa muxaka          wa xitshuriwa                      muxaka wa xitshuriwa               -Nhlamuselo a yi le rivaleni
Maveketelelo ya miehleketo      vupfa                              wa xitshuriwa                      -Mhaka a yi kongomiwi hi ku        -Ku na ku kongomanyana             naswona yi humile swinene
eka makunguhatelo               -Vutivi byo enta bya               -Ku na ku kongoma mhaka,           hetiseka                           kambe ku na ku pfa ku              emhakeni
Xikongomelo, vaamukeri va       swihlawulekiso swa muxaka          a ku na ku huma emhakeni           -Ku na ku humanyana                humiwa emhakeni                    -Vundzeni na miehleketo swi
hungu,                          wa xitshuriwa                      -Vundzeni na miehleketo swi        emhakeni                           -A hi minkarhi hinkwayo            hava nkhulukelano
swihlawulekiso/milawu ya        -Matsalelo ya kongoma              na nkhulukelano,                   -Vundzeni na miehleketo swi        vundzeni na miehleketo swi         -Ku na vuxokoxoko
matirhiselo ya ririmi na        mhaka                              nhlamuselo ya vuenti               na nkhulukelano lowu               khulukelanaka                      byitsongo swinene lebyi
mbangu                          -Vundzeni na miehleketo swi        naswona vuxokoxoko byi             amukelekaka                        -Ku na vuxokoxoko                  seketelaka nhlokomhaka
                                na nkhulukelano                    seketela nhlokomhaka               -Ku na vuxokoxoko                  byitsongo lebyi seketelaka         -A ku tirhisiwangi milawu ya
TIMARAKA TA 18                  -Nhlamuselo ya vuenti              -Xivumbeko lexi faneleke           byin'wana lebyi seketelaka         nhlokomhaka                        xivumbeko leyi faneleke
                                swinene naswona                    kambe xi ri na swihoxo             nhlokomhaka                        -Milawu ya xivumbeko yi
                                vuxokoxoko hinkwabyo byi           switsongo swinene                  -Xivumbeko lexi faneleke hi        tirhisiwe hi ndlela yo ka yi
                                seketela nhlokomhaka                                                  ku angarhela kambe xi ri na        nga twisiseki
                                -Xivumbeko lexi faneleke no                                           swihoxo switsongo                  -Ku na swihoxo swo tala
                                va na nkhaqato
RIRIMI, XITAYILI &                          10–12                                8–9                                6–7                                4–5                                0–3
VUHLERI                         -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili na
                                ntivomarito swi fambelana          ntivomarito swi fambelana          ntivomarito swi fambelana          ntivomarito swo                    ntivomarito a swi fambelani
Thoni, rhejisitara, xitayili,   swinene na xikongomelo,            swinene na xikongomelo,            na xikongomelo, vaamukeri          fambelananyana na                  na xikongomelo, vaamukeri
xikongomelo/nkucetelo,          vaamukeri va hungu na              vaamukeri va hungu na              va hungu na mbangu                 xikongomelo, vaamukeri va          va hungu na mbangu
vaamukeri va hungu na           mbangu                             mbangu                             -Ku na swihoxonyana swa            hungu na mbangu                    -Swihoxo swi tele naswona
mbangu                          -Ku na nkhaqato wa                 -Hi ku angarhela ku na             ririmi                             -Ntivoririmi wo pfumala            ku na ku hlanganahlangana
Matirhiselo ya ririmi na        ntivoririmi naswona wu             nkhaqato wa ntivoririmi            -Ku na ntivomarito wo              nkhaqato wu tlhela wu va na        ka timhaka
milawu ya matirhiselo ya        vumbiwile hi mfanelo               naswona wu vumbiwile hi            ringanela                          swihoxo swo hlayanyana             -Ntivomarito a wu fambelani
ririmi                          -Swihoxo a swi kona                mfanelo                            -Swihoxo a swi onhi                -Ntivomarito wa mpimo wa           na xikongomelo
Mahlawulelo ya marito                                              -Ntivomarito wa kahle              nhlamuselo                         le hansi                           -Nhlamuselo a yi twali
Mahikahatelo na mapeletelo                                         swinene                                                               -Nhlamuselo a yi le rivaleni       nakatsongo
                                                                   -A ku tali ku va na swihoxo
TIMARAKA TA 12
MAAVELO YA TIMARAKA                         25–30                              19–23                              14–17                               9–12                                0–7

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                                                                                                  Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3                                          5                                                                                    DBE/Hukuri 2017
                                                                                  NSC – Memorandamu

RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWAMBIKO XO KOMA EKA RIRIMI RO ENGETELA
RO SUNGULA [TIMARAKA TA 20]
          Swiyenge               Vuswikoti byo hlawuleka            Vuswikoti bya le henhla         Vuswikoti byo amukeleka           Vuswikoti bya madyondza             Vuswikoti byo ka byi nga
                                                                                                                                                                                   fikelelangi
VUNDZENI,                                    10–12                             8–9                             6–7                                  4–5                                0–3
MAKUNGUHATELO &                 -Mahlamulelo yo hlawuleka          -Mahlamulelo lamanene           -Mahlamulelo yo ringanela          -Mahlamulelo ya madyondza          -Mahlamulelo a ya kombisi
XIVUMBEKO                       na ku hundzisa leswi a swi         lama kombisaka vutivi           lama kombisaka vutivi bya          lama kombisaka vutivinyana         vutivi bya swihlawulekiso
                                languteriwile                      lebyinene bya                   swihlawulekiso swa muxaka          bya swihlawulekiso swa             swa muxaka wa xitshuriwa
Mahlamulelo na miehleketo       -Miehleketo ya vutlhari na ku      swihlawulekiso swa              wa xitshuriwa                      muxaka wa xitshuriwa               -Nhlamuselo a yi le rivaleni
Maveketelelo ya                 vupfa                              muxaka wa xitshuriwa            -Mhaka a yi kongomiwi hi ku        -Ku na ku kongomanyana             naswona yi humile swinene
miehleketo eka                  -Vutivi byo enta bya               -Ku na ku kongoma               hetiseka                           kambe ku pfa ku                    emhakeni
makunguhatelo                   swihlawulekiso swa muxaka          mhaka, a ku na ku huma          -Ku na ku humanyana                humiwanyana emhakeni               -Vundzeni na miehleketo swi
Swihlawulekiso/Milawu ya        wa xitshuriwa                      emhakeni                        emhakeni                           -A hi minkarhi hinkwayo            hava nkhulukelano
matirhiselo ya ririmi na        -Matsalelo ya kongoma              -Vundzeni na miehleketo         -Vundzeni na miehleketo swi        vundzeni na miehleketo swi         -Ku na vuxokoxoko
mbangu                          mhaka                              swi na nkhulukelano,            na nkhulukelano lowu               khulukelanaka                      byitsongo swinene lebyi
                                -Vundzeni na miehleketo swi        nhlamuselo ya vuenti            amukelekaka                        -Ku na vuxokoxoko                  seketelaka nhlokomhaka
TIMARAKA TA 12                  na nkhulukelano                    naswona vuxokoxoko byi          -Ku na vuxokoxoko                  byitsongo lebyi seketelaka         -A ku tirhisiwangi milawu ya
                                -Nhlamuselo ya vuenti              seketela nhlokomhaka            byin'wana lebyi seketelaka         nhlokomhaka                        xivumbeko leyi faneleke
                                swinene naswona                    -Xivumbeko lexi faneleke        nhlokomhaka                        -Milawu ya xivumbeko yi
                                vuxokoxoko hinkwabyo byi           kambe xi ri na swihoxo          -Xivumbeko lexi fanelake hi        tirhisiwe hi ndlela yo ka yi
                                seketela nhlokomhaka               switsongo swinene               ku angarhela kambe xi ri na        nga twisiseki
                                -Xivumbeko lexi faneleke no                                        swihoxo switsongo                  -Ku na swihoxo swo tala
                                va na nkhaqato
RIRIMI, XITAYILI &                            7–8                               5–6                                4                                  3                                0–2
VUHLERI                         -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili   -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili na   -Thoni, rhejisitara, xitayili na
                                ntivomarito swi fambelana          na ntivomarito swi              ntivomarito swi fambelana na       ntivomarito swo                    ntivomarito a swi fambelani
Thoni, rhejisitara, xitayili,   swinene na xikongomelo,            fambelana swinene na            xikongomelo, vaamukeri va          fambelananyana na                  na xikongomelo, vaamukeri
ntivomarito wu fanele           vaamukeri va hungu na              xikongomelo, vaamukeri va       hungu na mbangu                    xikongomelo, vaamukeri va          va hungu na mbangu
xikongomelo na mbangu           mbangu                             hungu na mbangu                 -Ku na swihoxonyana swa            hungu na mbangu                    -Swihoxo swi tele naswona
Matirhiselo ya ririmi na        -Ku na nkhaqato wa                 -Hi ku angarhela ku na          ririmi                             -Ntivoririmi wo pfumala            ku na ku hlanganahlangana
milawu ya matirhiselo ya        ntivoririmi naswona wu             nkhaqato wa ntivoririmi         -Ku na ntivomarito wo              nkhaqato wu tlhela wu va na        ka timhaka
ririmi                          vumbiwile hi mfanelo               naswona wu vumbiwile hi         ringanela                          swihoxo swo hlayanyana             -Ntivomarito a wu fambelani
Mahlawulelo ya marito           -Swihoxo a swi kona                mfanelo                         -Swihoxo a swi onhi                -Ntivomarito wa mpimo wa le        na xikongomelo
Mahikahatelo na                                                    -Ntivomarito wa kahle           nhlamuselo                         hansi                              -Nhlamuselo a yi twali
mapeletelo                                                         swinene                                                            -Nhlamuselo a yi le rivaleni       nakatsongo
                                                                   -A ku tali ku va na swihoxo
TIMARAKA TA 8
MAAVELO YA                                  17–20                             13–15                            10–11                                7–8                                0–5
TIMARAKA

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                                                                                                                  Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        6                         DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

MAAVELO YA TIMARAKA

XIYENGE XA A: XITSALWANA: TIMARAKA TA                                       50

VUNDZENI NA MAKUNGUHATELO                                       (VM):       30
RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI                                    (RXV):       15
XIVUMBEKO                                                         (X):      05
NTSENGO                                                                     50

XIYENGE XA B: XITSALWAMBIKO XO LEHA: TIMARAKA TA                            30

VUNDZENI, MAKUNGUHATELO NA XIVUMBEKO (VMX):                                 18
RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI          (RXV):                                 12
NTSENGO                                                                     30

XIYENGE XA C: XITSALWAMBIKO XO KOMA: TIMARAKA TA                            20

VUNDZENI, MAKUNGUHATELO NA XIVUMBEKO (VMX):                                 12
RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI          (RXV):                                 08
NTSENGO                                                                     20

MIMFUNGHO YA MAKOREKETELO

MFUNGHO          NHLAMUSELO
_                Nkhwati /ntila ehansi ka xihoxo xin'wana na xin'wana.

II               Etlhelo ra xinene eka swivulwa leswi nga twisisekiki.
=                Etlhelo ra xinene loko mukamberiwa a nga avangi xitshuriwa xa yena hi
                 tindzimana.
m                Ku kombisa mbuyelelo wa timhaka kumbe marito.
↓                A nga fikangi emakumu ka pheji.
↑                A a fanele a sungurile ehenhla ka mintila leyi a nga yi tlula.
←                A a fanele a sungurile eku sunguleni ka ntila eximatsini.

→                A nga fikangi emakumu ka ntila eka tlhelo ra xinene.
/                Loko a hlanganisile marito.
                 Loko a hambanisile marito.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                Phendla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        7                   DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

SWILETELO SWA MAKOREKETELO

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA SWITSALWANA

XIVUTISO XA 1

VAKAMBERIWA VA NGA TSALA SWIN'WANA SWA LESWI LANDZELAKA:

1.1       Ku sukela siku rero vutomi bya mina byi cincile.

          Mukamberiwa u languteriwa ku rungula leswi swi nga cinca vutomi bya yena
          eka siku rero. Ndzungulo lowu wu nga va wa ntsako kumbe wa mahlomulo.

          Xitsalwana xa muxaka lowu i xa ndzungulo.

          Mukamberiwa a nga katsa na leswi swi landzelaka:

          •  Xitsalwana xa ndzungulo xi hlamusela xitori kumbe mhaka leyi
             humeleleke nkarhi lowu nga hundza.
          • U ta boxa siku na ndhawu laha timhaka ti nga humelela kona.
          • Nkarhi lowu ti nga humelela hi wona.
          • Leswi swi nga humelela.
          • Vanhu lava va khumbekaka.
          • Leswi swi nga endla leswaku vutomi bya yena byi cinca nakambe.
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na nhlokomhaka.)                   [50]

1.2       Ku hlawuleka ka nguva ya ximun'wana.

          Mukamberiwa u languteriwa ku hlamusela leswi nga hlawuleka hi nguva ya
          ximun'wana.

          Xitsalwana xa muxaka lowu i xa nhlamuselo.

          Mukamberiwa a nga katsa na leswi swi landzelaka:

          •  Tin'hweti leti ku nga ta ximun'wana.
          •  Maxelo yo saseka.
          •  Ku leha ka siku.
          •  Migingiriko leyi vaka kona.
          •  Ku vonakala ka swiharhi leswi a swi chava xirhami.
          •  Ku saseka ka ntumbuluko. Xik.: ku hluka ka mirhi, swiluva, byanyi bya
             rihlaza.
          • Matitwelo ya vanhu hi nguva leyi.
          • Swiambalo na mihlovo leyi ambariwaka.
          • Timpfula na ku tala ka milambu na madamu.
          • Swakudya leswi talaka ku dyiwa hi nguva leyi.
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na nhlokomhaka.)                   [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso          Phendla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        8                   DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

1.3       Vurhangeri lebyi fumaka hi ku tshembeka byi endla leswaku tiko ri
          hluvuka.

          Mukamberiwa u languteriwa ku andlala mianakanyo ya yena ehenhla ka
          nhluvuko lowu tisiwaka hi mafumelo yo tshembeka etikweni.

          Xitsalwana xa muxaka lowu i xa mianakanyo.

          Mukamberiwa a nga katsa na leswi swi landzelaka:

          • Ku kula ka ikhonomi.
          • Ku kokeka ka rinoko ra vuvekisi bya matiko ya le handle.
          • Ku tumbuluka ka mintirho.
          • Ku hunguteka ka vugevenga.
          • Ku hunguteka ka mapfhumba yo koxa vukorhokeri.
          • Ku kula ka dyondzo etikweni.
          • Ku ndlandlamuka ka nhlayo ya vapfhumba.
          • Ku antswa ka vuhlayiseki.
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na nhlokomhaka.)                   [50]

1.4       Ku saseka ka tiko ra Afrika-Dzonga.

          Mukamberiwa u languteriwa ku hlamusela hi ku saseka ka tiko ra
          Afrika-Dzonga.

          Xitsalwana lexi i xa nhlamuselo.

          Mukamberiwa a nga katsa na leswi swi landzelaka:

          • Ku saseka ka ntumbuluko eAfrika-Dzonga.
          • Maxelo.
          • Tinxaka ta vanhu lava va tshamaka eAfrika-Dzonga.
          • Tindziminyingi leti ti vulavuriwaka.
          • Rixaka ra nkwangulatilo.
          • Vupfhumba eAfrika-Dzonga.
          • Vunanga byo hambanahambana lebyi byi nga kona.
          • Swakudya leswi dyiwaka eAfrika-Dzonga.
          • Tindhawu ta vuhungasi.
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na nhlokomhaka.)                   [50]

1.5       Kanela vunene na vubihi bya thekinoloji evuton'wini bya vanhu.

          Mukamberiwa u languteriwa ku kanela vunene na vubihi bya thekinoloji
          evuton'wini bya vanhu.

          Xitsalwana lexi i xa nkanelo

          Mukamberiwa a nga katsa na leswi swi landzelaka:

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso          Phendla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        9                    DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

          Vunene
          • Thekinoloji yi olovisa ntirho.
          • Ku nyika na ku ndlandlamuxa vutivi.
          • Ku nyika mbuyelo wa kahle eka tikhamphani.
          • Switirhisiwa swa le ndlwini. Xik.: swigwitsirisi na sw. na sw.
          • Ku pfuna na ku olovisa eka timhaka ta vutshunguri.
          • Ku hunguta mpfhuka loko swi ta eka swifambo.

          Vubihi
          • Ku endla leswaku vanhu va loloha.
          • Ku engetela ku pfumaleka ka mintirho.
          • Ku engetela vugevenga.
          • Ku engetela ku xanisana hi ku tirhisa inthanete.
          • Ku faya mindyangu ya vanhu loko swi ta eka tiselulafoni.
          • Ku kucetela leswaku vanhu va nga ha vi na nkarhi swin'we.
          • Ku onha mbangu.
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na nhlokomhaka.)                    [50]

1.6       Ku pfumaleka ka mintirho ku vanga vugevenga laha tikweni. Pfumela
          kumbe u kaneta mhaka leyi.

          Mukamberiwa u languteriwa ku pfumela kumbe a kaneta mhaka ya leswaku
          ku pfumaleka ka mintirho swi vanga vugevenga laha tikweni.

          Xitsalwana lexi i xa mianakanyo.

          Mukamberiwa a nga katsa na leswi swi landzelaka:

          Ku pfumela

          •     Ku tsandzeka ku tihanyisa hikwalaho ka ku pfumaleka ka mintirho.
          •     Ku tsandzeka ku hlayisa mindyangu.
          •     Ku tsandzeka ku yisa vana na maxaka eswikolweni.
          •     Ku hlakaleriwa.
          •     Ku pfumala ndhawu yo tshama.
          •     Ku pfumala switirhisiwa swo karhi.
          •     Ku va vanhu va nga ringani hi xiyimo xa swa le mandleni hikwalaho ka
                xiyimo xa ikhonomi.

          Ku kaneta

          • Vanhu lava va nga emintirhweni hi vona va talaka ku endla vugevenga.
          • Vugevenga byi vangiwa hi makwanga.
          • Vukungundzwana lebyi byi endliwaka hi vanhu lava va nga na mintirho.
          • Ku va u lo tekela mahanyelo yo biha ya vugevenga eka vatswari.
          • Ku va vanhu va loloha ku tirha.
          • Ku lava ku fuma hi ku hatlisa.
          • Nkucetelo wa swidzidziharisi.
          (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na nhlokomhaka.)                    [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso           Phendla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        10                       DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

1.7       1.7.1        Mukamberiwa u ta tsala hi leswi a xi vonisaka xiswona xifaniso. A
                       nga tsala xitsalwana xa ndzungulo, nkanelo, nhlamuselo,
                       mianakanyo kumbe mavonelo.

                       Mukamberiwa u ta nyika nhlokomhaka leyi faneleke.

                       A nga ha katsa na leswi landzelaka eka xitsalwana xa yena:

                       • Leswi movha lowu wu vulaka swona eka mukamberiwa.
                       • Xivangelo xa ku va movha lowu wu tshikiwile.
                       • Nxavo wa movha lowu.
                       • Leswi movha lowu wu tirheke swona na lava va wu tirhiseke.
                       • Tindhawu leti movha wu fambeke eka tona.
                       • Leswi movha lowu a wu ta titwisa xiswona loko a wu ri munhu.
                       • Ntirho wa mimovha ya xikhale hi tlhelo ro endla bindzu.
                       (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na xifaniso.)              [50]

          1.7.2        Mukamberiwa u ta tsala hi leswi a xi vonisaka xiswona xifaniso. A
                       nga tsala xitsalwana xa ndzungulo, nkanelo, nhlamuselo,
                       mianakanyo kumbe mavonelo.

                       Mukamberiwa u ta nyika nhlokomhaka leyi faneleke.

                       A nga ha katsa na leswi landzelaka eka xitsalwana xa yena:

                       •  Ntlangu lowu munhu loyi a wu tlangaka.
                       •  Leswi mbuyelo a wu fikeleriseke xiswona.
                       •  Nkoka wa mintlangu.
                       •  Mintlangu tanihi ntirhovutomi.
                       •  Leswi mintlangu yi nga antswisisaka xiswona rihanyu ra
                          munhu.
                       • Ku va mintlangu yi ndlandlamuxa miehleketo.
                       • Ku va mintlangu yi hunguta vugevenga.
                       • Leswi mintlangu yi hungasisaka xiswona no tisa ntsako eka
                          mutlangi na vaakatiko.
                       • Leswi mintlangu yi hlanganisisaka xiswona rixaka/tinxaka.
                       (Amukela na tin'wana tinhlamulo leti fambelanaka na xifaniso.)              [50]

                                                                   NTSENGO WA XIYENGE XA A:        50

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso               Phendla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        11                   DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA SWITSALWAMBIKO SWO LEHA

XIVUTISO XA 2

XIVUMBEKO XI FANELE XI KOMBISA LESWI LANDZELAKA:

2.1       Papila ra xinghana.

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsalela malume wa yena papila a kombela
          mali yo hakelela rendzodyondzo ra le xikolweni.

          Papila leri ri na xivumbeko lexi landzelaka:

          •     Adirese yin'we ya mutsari.
          •     Adirese leyi yi le henhla exineneni.
          •     Siku ri tsariwa ehansi ka adirese ya mutsari.
          •     Ku tsariwa xiloso eximatsini.
          •     Ku boxa mhaka ya ku kombela mali.
          •     Mahungu ya nkoka mayelana na rendzodyondzo.
          •     Nsariso.                                                                       [30]

2.2       Tsalwavutitivisi na papila ro seketela

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala tsalwavutitivisi na papila ro seketela swa
          Rex Maxavela leswi fambelanaka na ntirho lowu a wu kombelaka ku ya hi
          xinavetiso.
          Tsalwavutitivisi i tsalwa leri munhu a ri tsalelaka vanhu lava a lavaka leswaku
          va n'wi thola. Eka rona vathori va fanele ku n'wi tiva va tiva na ntokoto wa
          yena.
          Tsalwavutitvisi ri nga ha katsa na leswi landzelaka:
          •     Vuxokoxoko bya vun'wini: Xivongo, vito, nomboro ya pasi, adirese,
                riqingho, rimbewu, xiyimo xa swa vukati.
          •     Vuxokoxoko bya swa tidyondzo: Tidyondzo ta xiakhademi na ta ntirho.
          •     Tindzimi leti a ti tivaka: U ta kombisa ku va a tiva tindzimi hi ndlela yo
                kota ku ti vulavula, ku hlaya na ku tsala.
          •     Ntokoto: Ntokoto (loko wu ri kona) wa ntirho lowu a wu kombelaka.
          •     Timbhoni leti seketelaka vuxokoxoko lebyi a byi andlaleke: Mavito
                na tinomboro ta tiqingho ta tona.
          Papila ro seketela
          Leri i papila leri seketelaka leswi swi tsariweke eka tsalwavutitivisi na
          xivangelo xa ku va u rhumele tsalwavutitivisi.

          •     Papila leri ri na tiadirese timbirhi.
          •     Adirese ya mutsari yi le ka tlhelo ra xinene ehenhla. Siku ri tsariwa
                ehansi ka adirese ya mutsari naswona ku tsariwa siku hi ku tirhisa
                nomboro, ku landzela n'hweti leyi tsariwaka hi marito, ku hetelela lembe
                hi ku tirhisa tinomboro.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso            Phendla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        12                      DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

           •    Adirese ya muamukeri yi tsariwa eximatsini ehansi ka xiyimo xa
                muamukeri.
           •    Endzhaku ka ku tsala adirese ya muamukeri ku landzela xiloso.
           •    Endzhaku ka xiloso ku landzela nhlokomhaka.
           •    Ku landzela hungu ro kongoma ro kombela ntirho lowu navetisiweke ku
                tlhela ku tsariwa na byin'wana vuxokoxoko lebyi byi nga tsariwangiki eka
                tsalwavutitivisi.
           •    Nsariso (Marito yo songa, mavito ya mutsari na nsayino).                          [30]

2.3       Xiviko

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala xiviko hi vulavisisi lebyi a byi endleke
          mayelana na ku xwa ka vadyondzi va Giredi ya 12 endzhaku ka xikambelo xo
          tiringeta.

          Xiviko xi fanele ku va na leswi landzelaka:

           •    Mavito ya mutsaleriwa.
           •    Nkongomelo wa xiviko.
           •    Xivangelo xa ku xwa ka vadyondzi.
           •    Muxaka wa vanhu lava vulavisisi byi endliweke ehenhla ka vona.
           •    Nhlayo ya vanhu lava vulavisisi byi endliweke ehenhla ka vona.
           •    Leswi a swi kumeke eka vulavisisi bya yena.
           •    Swibumabumelo.
           •    Mavito ya mutsari, siku na nsayino.                                               [30]

2.4       Mbulavulo

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala mbulavulo lowu a nga ta wu nyika hi ku
          yimela vadyondzikulobye eka nkhuvo wo lelana na mudyondzisi loyi a yaka
          eku wiseni endzhaku ka ku huma phenxeni.

          Mbulavulo wu fanele ku va na leswi landzelaka:

           •    Mbulavulo wu fanele wu teka xivumbeko xa munhu loyi a nga eku
                vulavuleni.
           •    Wu fanele ku va na manghenelo, miri na mahetelelo.
           •    Wu fanele wu khavisiwa hi swikombiso, mintshaho, misavu na
                tinhlayonhlayo loko ti ri kona.
           •    Nkoka wa ntirho lowu mudyondzisi loyi a wu tirheke.
           •    Marito ya ku khutaza vadyondzisi lava va saleke.
           •    Marito ya ku lelana na mudyondzisi loyi.                                          [30]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA B:         30

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso              Phendla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3        13                      DBE/Hukuri 2017
                                                NSC – Memorandamu

XIYENGE XA C: SWITSHURIWA SWA SWITSALWAMBIKO SWO KOMA
XIVUTISO XA 3
3.1       Fulayara

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala a navetisa xibindzwana xa ku hlantswa
          mimovha.

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala leswi landzelaka:

          •     Vito ra bindzu.
          •     Ndhawu laha bindzu ri nga kona.
          •     Minkarhi leyi bindzu ri tirhaka hi yona.
          •     Vutihlanganisi na n'wini wa bindzu.
          •     Ku tirhisa tifonto to koka rinoko.
          •     Hungu/vuxokoxoko bya leswi navetisiwaka.
          •     Yi fanele ku tekela enhlokweni mhaka ya RTNK (Ku koka rinoko, ku
                tsakisa, ku naveta, ku endla leswaku xi kumeka.)                                  [20]
3.2       Posikarata

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala posikarata leyi yaka eka MLfm a tivisa
          maxaka hi nkhuvo wo tlangela xivongo xa ka vona.

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala leswi landzelaka:

          •     Adirese ya mutsari na lomu yi kongomisiweke kona.
          •     Xikongomelo xa xitiviso.
          •     Siku, n'hweti na lembe.
          •     Ndhawu na nkarhi.
          •     Maambalelo.
          •     Migingiriko ya siku.
          •     Mavito ya murhambi.
          •     Vutihlanganisi.                                                                   [20]
3.3       Swiletelo

          Mukamberiwa u languteriwa ku tsala swiletelo leswi nga ta tirhisiwa hi
          munghana wa yena loyi a sukaka edorobeni ra le kusuhi na le ka vona ku ta
          fika ekaya ka vona.

          Mukamberiwa a nga katsa swin'wana swa leswi landzelaka:

          •     Nhlamuselo ya laha doroba ri nga kona.
          •     Mpimanyeto wa mpfhuka ku suka edorobeni ku ya fika emutini wa ka
                vona.
          •     Switarata leswi nga ta tirhisiwa na ku hundziwa.
          •     Miako na tindhawu ta nkoka leti nga endleleni.
          •     Ku kombisa matlhelo na timheho.                                                   [20]
                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA C:         20
                                                                    NTSENGO WA TIMARAKA:          100

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2017-memo/7fac09a5-a244-4935-bf0b-9d87035e8bd4) — Xitsonga FAL · Memo · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2017-memo/8829e5fe-0eb5-4249-b297-c07d3e497774) — Xitsonga FAL · Memo · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-feb-march-2017-memo/1d46c895-24f5-4293-8011-841e1931e0a4) — Xitsonga FAL · Memo · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2017-memo/cb40d40b-be31-4b02-9d20-098bfb9b911f) — Xitsonga FAL · Memo · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2020-memo/188d19da-b437-42a5-9aa3-2e7099ee5f43) — Xitsonga FAL · Memo · 2020 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2018-final-memo/747ae7bb-36e2-49d0-89dc-d5697c463b0a) — Xitsonga FAL · Memo · 2018 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/347c2290-c494-40ca-a9f8-45890e61b5bc) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/06fdfb10-5ff1-4fe8-9991-c79f58198998) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/e3c858f4-d9a7-4188-b6a9-2eafee4024b3) — QP · 2025 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2024/3b46635f-7f15-4117-a226-b8d28ae9f907) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2024/025b33f4-51de-418d-abe0-fda74fc2ce38) — QP · 2024 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
