# Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2018 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 question paper from the November 2018, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2018/0049cae7-5a51-4a41-aa27-8771b31f77f9
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: November
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2018/0049cae7-5a51-4a41-aa27-8771b31f77f9)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · November · 2018 · xitsonga. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga FAL P3 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2018-final-memo/747ae7bb-36e2-49d0-89dc-d5697c463b0a) — Memo · 2018 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    NATIONAL
                               SENIOR CERTIFICATE

                                    GIREDI YA 12

             XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                              PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                       HUKURI 2018

TIMARAKA: 100

NKARHI: Tiawara ti2½

                               Papila leri ri na tipheji ta 6.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                      Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    2                     DBE/Hukuri 2018
                                                   NSC

SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A:          Switshuriwa swa xitsalwana.                     (50)
          XIYENGE XA B:          Switshuriwa swa xitsalwambiko xo leha.          (30)
          XIYENGE XA C:          Switshuriwa swa xitsalwambiko xo koma           (20)

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele u kunguhata (Xik. U tirhisa mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati ya
          nkhulukelano/marito ya nkoka, swin'wana na swin'wana), hlela no hlayisisa
          ntirho. Nkunguhato wu fanele ku rhangela xitshuriwa xin'wana na xin'wana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele yi kombisiwa. U tsundzuxiwa ku endla
          nkhwati wo hingakanya eka minkunguhato hinkwayo.

7.        U tsundzuxiwa ku tirhisa minkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: 80 wa timinete
          XIYENGE XA B: 40 wa timinete
          XIYENGE XA C: 30 wa timinete

8.        Nombora tinhlamulo hilaha swivutiso swi nomboriweke hakona eka papila leri.

9.        Tsala nhlokomhaka leyi faneleke eka nhlamulo YIN'WANA na YIN'WANA.

10.       Nhlokomhaka yi nga tekeriwi enhlokweni loko ku hlayiwa ntsengo wa marito.

11.       Tsala swi saseka no vonaka.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                      Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3         3                             DBE/Hukuri 2018
                                                        NSC

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 250–300 wa marito.

1.1       Nhlawulo wa mimfumo ya miganga lowu veke kona. Rungula hi ta nhlawulo
          lowu.                                                                                           [50]

1.2       Vukorhokeri bya maphorisa ya Afrika-Dzonga byi le hansi swinene. Pfumela
          kumbe u kaneta mhaka leyi.                                                                      [50]

1.3       Kanela hi vunene na vubihi bya matirhiselo ya tiselulafoni.                                     [50]

1.4       Ku endla swilo hi xihatla swi tluriwa hi ku swi endla hi vukheta.                               [50]

1.5       Eswikolweni masiku lawa ku tele tinyimpi exikarhi ka vadyondzi. Xana ku nga
          endliwa yini ku herisa tinyimpi leti?                                                           [50]

1.6       Vumundzuku bya mina.                                                                            [50]

1.7       Hlawula xifaniso XIN'WE eka leswi nga laha hansi kutani u tsala xitsalwana
          hi xona. Xitsalwana xin'wana na xin'wana xi fanele ku va na nhlokomhaka
          leyi faneleke.

          1.7.1

                                       [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.stutterstock.com]     [50]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                     Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3         4                            DBE/Hukuri 2018
                                                        NSC

          1.7.2

                                            [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.ibtimes.com]    [50]

                                                              NTSENGO WA XIYENGE XA A:                   50

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                    Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    5                    DBE/Hukuri 2018
                                                   NSC

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO XO LEHA

XIVUTISO XA 2

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 120–150 wa marito.
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

2.1       PAPILA RA MAFUNDZA

          Tsalela mudyondzisi wa wena wa Xitsonga papila u n'wi khensa ku va a ku
          pfunile leswaku u xi dyondza u tlhela u xi pasa hi xiyimo xa le henhla.          [30]

2.2       MATIMU YA MUFI

          Tsala matimu ya munhu loyi a tivekaka ngopfu endhawini ya ka n'wina loyi
          a nga lova eka nghozi ya movha.                                                  [30]

2.3       NHLUTO

          Tsala nhluto wa ntlangu wa bolo ya milenge lowu u wu voneke exikarhi
          ka swipano swimbirhi.                                                            [30]

2.4       INTHAVHIYU

          Tsala inthavhiyu exikarhi ka muhaxi wa rhadiyo na xiyimbeleri xa ndhuma.         [30]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA B:          30

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                      Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    6                      DBE/Hukuri 2018
                                                   NSC

XIYENGE XA C: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO XO KOMA

XIVUTISO XA 3

SWILETELO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 80–100 wa marito.
      (U nga tluli pheji yin'we yo hlamulela eka yona.)
•     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

3.1       PHOSITARA

          Tsala phositara u tivisa vaaki va ndhawu ya ka n'wina hi ta ku ta ka Holobye
          wa swa mati ku ta va lemukisa hi nkoka wa ku hlayisa mati.                         [20]

3.2       POSIKARATA

          Tsalela munghana wa wena posikarata u n'wi hoyozela eka ku va a hlurile
          eka mphikizano wo karhi.                                                           [20]

3.3       SWILERISO

          Tsala swileriso leswi swi faneleke ku landzeleriwa ephakini ya vuhungaselo.        [20]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA C:            20
                                                            NTSENGO WA TIMARAKA:             100

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2018/81c8dfc3-b509-4501-ac0a-0c4eacfbe697) — Xitsonga FAL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2018/87ffcc66-a469-4e8d-94d0-515bca736fb9) — Xitsonga FAL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2018/da82ca17-3cc7-495b-ab37-8259b227e12f) — Xitsonga FAL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P3 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p3-qp-nov-2022/1837adf1-8c3e-4ef5-b4e2-07a41a9d9d13) — Xitsonga FAL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2021/e6716f36-091b-433f-9f69-3938ddb118df) — Xitsonga FAL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2020/64bd12bf-00e7-43fd-aa73-4924752ed1b0) — Xitsonga FAL · QP · 2020 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
