# Xitsonga FAL Grade 12 P3 NSC November 2023 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 question paper from the NSC November Exam 2023, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2023/7e2ef505-ea01-46d2-b914-899aa4e69d64
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-fal) › [Xitsonga FAL Grade 12 P3 NSC November 2023 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-nov-2023/7e2ef505-ea01-46d2-b914-899aa4e69d64)

## About this document

Xitsonga Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2023 · xitsonga. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                          GIREDI YA 12

           XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)

                                 PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                           HUKURI 2023

TIMARAKA: 100

NKARHI: Tiawara ti2½

                              Papila leri ra swivutiso ri na tipheji ta 6.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                  Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    2                   DBE/Hukuri 2023
                                                   NSC

SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWINHARHU:

          XIYENGE XA A: Xitsalwana                                   (50)
          XIYENGE XA B: Xitshuriwa xa xitsalwambiko xo leha          (30)
          XIYENGE XA C: Xitshuriwa xa xitsalwambiko xo koma          (20)

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele u kunguhata (Xik.: hi ku tirhisa mepe wa miehleketo/dayagiramu/
          chati ya nkhulukelano/marito ya nkoka), hlela no hlayisisa ntirho wa wena.
          Nkunguhato wu fanele wu vonaka EMAHLWENI ka xitshuriwa xin'wana na
          xin'wana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele yi kombisiwa. U tsundzuxiwa ku endla
          nkhwati ehansi ka minkunguhato hinkwayo.

7.        U tsundzuxiwa swinene ku tirhisa minkarhi hikwalomu ka:

          XIYENGE XA A: Timinete ta 80
          XIYENGE XA B: Timinete ta 40
          XIYENGE XA C: Timinete ta 30

8.        Nombora tinhlamulo tanihilaha ti nomboriweke hakona eka papila leri ra
          swivutiso hi mfanelo.

9.        Tsala nhlokomhaka leyi faneleke eka nhlamulo YIN'WANA na YIN'WANA.

10.       Nhlokomhaka YI NGA tekeriwi enhlokweni loko ku hlayiwa ntsengo wa marito.

11.       Tsala swi basa no vonaka.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                    Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    3                         DBE/Hukuri 2023
                                                   NSC

XIYENGE XA A: XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILETELO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona kambe u nga humi emhakeni.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 250–300 wa marito.

1.1       Siku rero ndzi hleke ndzi tiphina.                                                    [50]

1.2       Loko a ndzi ri mukhanselara wa ndhawu ya ka hina.                                     [50]

1.3       Timhaka ta vukhongeri eAfrika-Dzonga.                                                 [50]

1.4       Ku kuma ntirho masiku lawa a hi mhaka yo olova. Pfumela kumbe u kaneta.               [50]

1.5       Vunene na vubihi byo va mfumo wu nyika mali ya mpfuneto eka vantshwa
          lava nga tirhiki.                                                                     [50]

Hlawula xifaniso XIN'WE eka leswi nga laha hansi kutani u tsala xitsalwana hi xona.
Tsala nomboro ya xivutiso xa (1.6, 1.7 kumbe 1.8), u tlhela u nyika nhlokomhaka leyi
faneleke.

Lemuka: Ku fanele ku va na vuxaka exikarhi ka nhlokomhaka na xifaniso lexi u xi
        hlawuleke.

1.6

                                                         [Xi huma eka: www.gettyimages.com]     [50]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                           Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    4                           DBE/Hukuri 2023
                                                   NSC

1.7

                                                         [Xi huma eka: www.loeriescall.com]        [50]

1.8

                                                            [Xi huma eka: www.eatthis.com]         [50]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA A:                  50

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                              Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    5                     DBE/Hukuri 2023
                                                   NSC

XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO LEHA

XIVUTISO XA 2

SWILETELO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 120–150 wa marito.
     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

2.1       IMEYILI

          Tsalela munghana wa wena imeyili u n'wi tivisa leswi u lavaka ku endla
          swona endzhaku ka ku pasa Giredi ya 12.                                           [30]

2.2       ATIKILI YA PHEPHAHUNGU

          Ku na munhu wo karhi endhawini ya ka n'wina loyi a tile ku ta dyondzisa
          vantshwa hi tindlela to tisungulela mabindzu. Tanihi muteki wa mahungu tsala
          atikili ya phephahungu u rungula mhaka leyi.                                      [30]

2.3       NHLUTO

          Tsala nhluto wa filimi leyi wa ha ku yi vonaka.                                   [30]

2.4       N'WANGULANO

          Tsala n'wangulano exikarhi ka muongori na muvabyi loyi a nga tlula masiku
          yo karhi a nga ti a ta teka maphilisi ya n'hweti na n'hweti.                      [30]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA B:           30

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                      Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3    6                      DBE/Hukuri 2023
                                                   NSC

XIYENGE XA C: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO KOMA

XIVUTISO XA 3

SWILETELO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 80–100 wa marito.
      (U nga tluli pheji yin'we yo hlamulela eka yona.)
     Sungula nhlamulo ya wena eka PHEJI YINTSHWA.

3.1       FULAYARA

          U na makungu yo pfula bindzu ro xavisa achaar. Tsala fulayara u tivisa vanhu
          hi bindzu leri.                                                                    [20]

3.2       HUNGU RO KOMA

          Tsala ku angulana ka vanghana vambirhi hi hungu ro koma laha va
          hlamulanaka ka ntlhanu va bula hi leswi va tiphineke hi swona hi Mugqivela.        [20]

3.3       SWILERISO

          Tsala swileriso swa khume leswi faneleke ku landzeleriwa hi vadyondzi va
          tlilasi ya n'wina ku antswisa matikhomelo na madyondzelo lamanene etlilasini.      [20]

                                                         NTSENGO WA XIYENGE XA C:            20
                                                            NTSENGO WA TIMARAKA:             100

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-nov-2023-2/4d61453a-6bae-437a-96a5-0f951e28573e) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-nov-2023/2597dfa6-3e3b-4c6b-aa70-b2b6c99d6e1c) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p3-may-june-2023/cc940f09-41d3-455c-aac6-844315d33ad7) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p1-may-june-2023/41380a30-b546-46e2-85b6-c62115fa88a7) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-fal-p2-may-june-2023/0beab161-1941-4a75-b450-74a17aa69dfd) — Xitsonga FAL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f7f20b8d-0892-4cb5-8609-f82091278e66) — Xitsonga FAL · QP · 2024 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga FAL

- [Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-xitsonga-fal-atp-2023-24/5be9f504-976c-44dc-89b0-03ecf6a24a65) — ATP
- [Xitsonga FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-xitsonga/b22bd3e6-ea9f-4fd9-a78b-79060233a1f1) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-xitsonga/9a411270-a0e6-40c8-ae27-389ae9b8036f) — QP · 2024 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P1 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p1-memo-nov-2022/14695ef6-da68-459f-ba32-ac44ddadaaa8) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p2-memo-nov-2022/31fd22df-7938-4480-bd2b-877168f29f9b) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC FAL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-fal-p3-memo-nov-2022/1f93b8da-bc1d-4519-9f24-d0728f6834c9) — Memo · 2022 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
