# Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2016 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 question paper from the Feb March 2016, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2016/6932fa13-d67d-4e7e-a805-286cc77d3a3b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga HL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: Feb March
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-hl) › [Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2016/6932fa13-d67d-4e7e-a805-286cc77d3a3b)

## About this document

Xitsonga Hl · Grade 12 · Feb March · 2016 · xitsonga. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                              GRADE 12

                                          NATIONAL
                                     SENIOR CERTIFICATE

                                          GIREDI YA 12

                          XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL)

                                         PAPILA RA 3 (P3)

                          NYENYANYANA/NYENYANKULU 2016

TIMARAKA: 100

NKARHI: Tiawara ti2½

                                        Papila leri ri na tipheji ta 6.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso   Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                   2                     DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2016
                                                     NSC

PHEJI RA SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWIMBIRHI:

          XIYENGE XA A: Switshuriwa swa xitsalwana                                        (50)
          XIYENGE XA B: Switshuriwa swa xitsalwambiko                            (2 x 25) (50)

          LEMUKA: U languteriwa                 ku     hlamula      swivutiso      SWIMBIRHI      eka
                  XIYENGE XA B.

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XA A na swivutiso SWIMBIRHI eka
          XIYENGE XA B.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka harona.

4.        Sungula XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele ku kunguhata (u nga tirhisa: mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati
          ya nkhuluko/marito ya nkoka, na swin'wana na swin'wana), hlela na ku
          hlayisisa ntirho wa wena. Nkunguhato wu fanele ku RHANGELA xitsalwana.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele ku kombisiwa hi ndlela leyi kombisaka
          leswaku i minkunguhato. U tsundzuxiwa ku endla nkhwati ku hingakanya
          minkunguhato hinkwayo ku komba leswaku i nkunguhato.

7.        U tsundzuxiwa hi ku tshikelela ku tirhisa nkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: 80 wa timinete.
          XIYENGE XA B: (2 x 35) 70 wa timinete.

8.        Nombora tinhlamulo ta wena ku ya hilaha tinhlokomhaka ti nomboriweke
          hakona eka papila leri.

9.        Nhlokomhaka a yi katsiwi eka nhlayo ya marito.

10.       Tsala hi vurhon'wana swi tlhela swi vonaka.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                            Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  3                      DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2016
                                                    NSC

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILERISO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va exikarhi ka 400–450 wa marito.

1.1      Ndzi twa onge misava yi ngo pfuleka yi ndzi mita.                                                [50]

1.2      Mphesamphesa wa mahelo ya n'hweti.                                                               [50]

1.3      Vumundzuku bya mina endzhaku ka xikambelo xa giredi 12.                                          [50]

1.4      'Vantshwa tanihi varhangeri va mundzuku hi vona va nga na vutihlamuleri byo
         hluvukisa tiko ra hina.'                                                                         [50]

1.5      'Palamente ya Afrika-Dzonga a ya ha ri na ndzhuti ku fana na khale.' Pfumela
         kumbe u kaneta mhaka leyi u ri karhi u seketela vonelo ra wena.                                  [50]

1.6      Xiyaxiya swifaniso leswi landzelaka laha hansi kutani u hlawula xin'we eka
         swona u tsala xitsalwana hi nhlokomhaka leyi u xi nyikeke yona.

         1.6.1

                                                     [Xi huma eka Magazini ya Skyways ya Ndzati 2013]    [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                            Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  4                      DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2016
                                                    NSC

          1.6.2

                                        [Xi huma eka magazini ya Skyways ya Ndzati 2013]                  [50]

          1.6.3

                                            [Xi huma eka magazini ya Your Family ya Nhlangula 2014]       [50]

                                                                   NTSENGO WA XIYENGE XA A:                 50

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                             Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  5                      DBE/Nyenyanyana–Nyenyankulu 2016
                                                    NSC

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO

XIVUTISO XA 2

SWILERISO:

•     Hlawula tinhlokomhaka TIMBIRHI ntsena leti u ti twisisaka swinene kutani u tsala
      switsalwambiko hi tona kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va exikarhi ka 180–200 wa marito.
•     Sungula nhlamulo yin'wana na yin'wana ya wena eka pheji yintshwa.

2.1     PAPILA RA XIMFUMO

        Vatswari va wena va ku komberile ku va odela minkumba yimbirhi, tiduvhete
        timbirhi, malakani, sete ya mathawula, makhetenisi, sete ya swo dya no
        dyela eka swona. Tinhundzu leti hinkwato ti kumeka eka va ka Home Choice,
        P.O. Box 9464, Cape Town, 3100. Tsala papila u va odela swona.                                     [25]

2.2     XIVIKO

        Exikolweni xa n'wina mi nyikiwile phurojeke yo lavisisa swivangelo swa ku
        tsemekatsemeka ka mphakelo wa mati emugangeni wa ka n'wina hi mintlawa.
        Tsala xiviko xa ntlawa wa wena tanihi muvulavuleri wa ntlawa xa leswi mi swi
        kumeke swi ri swivangelo swa ku tsemekatsemeka loku.                                              [25]

2.3     NHLUTO

        Tsala nhluto wa filimi kumbe xitori xa thelevhixini lexi xi ku tsakiseke swinene
        lexi wa ha ku xi vonaka.                                                                          [25]

2.4     MBULAVULO/XIPICHI

        Tsala mbulavulo lowu u nga ta wu nyika hi siku ra nkhuvo wo tlangela xirho
        xa ndyangu wa ka n'wina lexi veke na xiave lexikulu eku hlanganiseni ka
        ndyangu lowu.                                                                                     [25]

2.5     PAPILA RA XINGHANA

        Munghana wa wena u ngheneriwile hi makhamba lawa ya nga fika ya n'wi boha
        ya rhwala nhundzu hinkwayo a sala ntsena hi swiambalo leswi a ambarile
        swona ntsena hi nkarhi lowu vatswari va yena a va nga ri kona ekaya.
        N'wi tsaleli papila u n'wi khongotela eka mhangu leyi n'wi humeleleke.                           [25]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                            Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  6                      DBE/Nyenyana–Nyenyankulu 2016
                                                    NSC

2.6     INTHAVHIYU

        Evuphatsamelweni bya swihahampfhuka bya le kusuhi a a ku laveka muchayeri
        wa xihahampfhuka. Na wena a a wu endlile xikombelo xa ntirho lowu. Ti teke
        u ri wena munhu loyi a nga eka xifaniso lexi nga laha hansi u vitaniweke eka
        inthavhiyu. Tsala inthavhiyu leyi u veke na yona na phanele ya vufambisi bya
        vuphatsamelo bya swihahampfhuka lebyi.

                                           [Xi huma eka magazini ya Skyways ya Ndzati 2013]            [25]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA B:              50
                                                                    NTSENGO WA TIMARAKA:               100

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga HL P2 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-feb-march-2016/9e824a6f-f676-4367-af6c-fc129ffb8001) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2016/074d5ed2-873f-487e-9748-ca032b019590) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2018/3e40fa86-a5c1-4c8a-937a-3c8a9634b9eb) — Xitsonga HL · QP · 2018 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2017/03a31b8c-609d-4390-95a5-109d96f2990c) — Xitsonga HL · QP · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2015/2f702ae0-5683-4413-be16-ef6b73d394ec) — Xitsonga HL · QP · 2015 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Feb March 2014](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2014/ef757a70-47fe-4af0-a7e6-5ae5df0c461a) — Xitsonga HL · QP · 2014 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga HL

- [Xitsonga HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-may-june-2023/ecbaf706-c6c1-4230-9387-99eceaac9012) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2023/33bc8e30-6881-4232-9646-7b4b6ea1aa3e) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2023/325b59d9-2568-4038-a3b0-0c62770dbab0) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-nov-2023/e62d661b-50ca-4e5e-a151-cc1db4640224) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-nov-2023/6a304a00-9d52-4734-a612-007456dc5b4a) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2023/921e33cf-61e9-486c-a663-7c12f507e20d) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
