# Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 May June 2016 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 question paper from the May June 2016, 5 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2016/24cf6f93-07a5-4645-9436-3fe33c0692fc
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga HL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: May June
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 5

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-hl) › [Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 May June 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2016/24cf6f93-07a5-4645-9436-3fe33c0692fc)

## About this document

Xitsonga Hl · Grade 12 · May June · 2016 · xitsonga. Question paper, 5 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                         XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL)

                                       PAPILA RA 3 (P3)

                                                 2016

                                                                                 TIMARAKA: 100

                                                                            NKARHI: Tiawara ti2½

                                       Papila leri ri na tipheji ta 5.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                    Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  2                                  DBE/2016
                                                    SCE

PHEJI RA SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO:

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWIMBIRHI:

          XIYENGE XA A: Switshuriwa swa xitsalwana                                    (50)
          XIYENGE XA B: Switshuriwa swa xitsalwambiko                        (2 x 25) (50)

          LEMUKA: U languteriwa ku hlamula swivutiso SWIMBIRHI eka XIYENGE
                  XA B.

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XA A na swivutiso SWIMBIRHI eka
          XIYENGE XA B.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele ku kunguhata (u nga tirhisa: mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati
          ya nkhuluko/marito ya nkoka, na swin'wana na swin'wana), hlela na ku
          hlayisisa ntirho wa wena. Nkunguhato wu fanele ku RHANGELA xitshuriwa.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele ku kombisiwa hi ndlela leyi kombisaka
          leswaku i minkunguhato. U tsundzuxiwa ku endla nkhwati ku hingakanya
          minkunguhato hinkwayo ku komba leswaku i nkunguhato.

7.        U tsundzuxiwa hi ku tshikelela ku tirhisa nkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: 80 wa timinete
          XIYENGE XA B: (2 x 35) 70 wa timinete

8.        Nombora tinhlamulo ta wena ku ya hilaha tinhlokomhaka ti nomboriweke
          hakona eka papila leri.

9.        Nhlokomhaka a yi katsiwi eka nhlayo ya marito.

10.       Tsala swi saseka no vonaka.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                   Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  3                                         DBE/2016
                                                    SCE

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILERISO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na marito ya le xikarhi ka 400–450.

1.1       Hakunene vukosi i mberha.                                                                           [50]

1.2       Lebyi hi byona vukorhokeri lebyi hi byi languteleke!                                                [50]

1.3       Loko a ndzi lo lehisa mbilu, xiyimo lexi a ndzi ta va ndzi xi papalatile.                           [50]

1.4       Vantshwa va hetile tidyondzo ta vona, kambe a va kumi mintirho. I ncini lexi
          endlaka leswaku va nga kumi mintirho?                                                               [50]

1.5       Varhangeri hinkwavo etikweni va fanele ku va va dyondzekile. Pfumela kumbe
          u kaneta.                                                                                           [50]

1.6       Xiyaxiya swifaniso leswi landzelaka laha hansi kutani u hlawula xin'we eka swona
          u tsala xitsalwana hi nhlokomhaka leyi u xi nyikeke yona.

          1.6.1

                                            [Xifaniso lexi xi huma eka magazini ya Skyways ya Sunguti 2016]    [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                           Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  4                                         DBE/2016
                                                    SCE

          1.6.2

                                         [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.google.co.za]             [50]

          1.6.3

                                              [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.google.co.za]        [50]

                                                                  NTSENGO WA XIYENGE XA A:                      50

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                             Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  5                               DBE/2016
                                                    SCE

 XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO

 XIVUTISO XA 2

 SWILERISO:

 •     Hlawula tinhlokomhaka TIMBIRHI ntsena leti u ti twisisaka swinene kutani u tsala
       switsalwambiko hi tona kambe u nga humi emhakeni.
 •     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
 •     Xitsalwambiko xin'wana na xin'wana xi fanele ku va na marito ya le xikarhi ka
       180–200.
 •     Sungula nhlamulo yin'wana na yin'wana ya wena eka pheji yintshwa.

 2.1      PAPILA RA XIMFUMO

          Mapatu ma celekile ewadini ya le ka n'wina endzhaku ka mpfula na xihangu
          lexi veke kona. Tanihi muakandhawu loyi a khumbekeke, tsalela mininjhere wa
          masipala wa le ka n'wina papila ro kombela ku lulamiseriwa mapatu lawa.               [25]

 2.2      XIVIKO

          A mi tekile rendzo ro ya endhawini yo karhi swin'we na swirho swin'wana swa
          nhlangano wa n'wina wa muganga. Tsala xiviko xa kona u xi kongomisa eka
          mutshamaxitulu wa nhlangano wa n'wina.                                                [25]

 2.3      NHLUTO

          Edorobeni ra le kusuhi na le ka n'wina ka ha ku pfula vhengele ro xavisa
          swakudya leswi swekiweke. Tsala nhluto wa vhengele leri.                              [25]

 2.4      N'WANGULANO

          Wena na munghana wa wena ma ha ku heta ku tsala papila ra xikambelo ra
          dyondzo yo karhi. Tsala n'wangulano exikarhi ka n'wina vambirhi mayelana na
          mintlhontlho leyi mi hlanganeke na yona na leswi mi faneleke ku swi endla ku
          tilulamisela ku tsala papila leri landzelaka.                                         [25]

 2.5      INTHAVHIYU

          Ku tirhisiwa ka gezi hi ndlela yo siyerisana swi tisa swiphiqo swo tala
          emindyangwini. Tsala inthavhiyu leyi veke kona exikarhi ka muyimeri wa
          muganga na muyimeri wa khampani ya ka Eskom, mayelana na ku ahlula
          swiphiqo leswi.                                                                       [25]
 2.6      MATIMU YA MUFI

          Mudzaberi wa xipanu xa n'wina xa ntlangu lowu u wu rhandzaka u lovile
          ekhombyeni ra movha. Tsala matimu ya yena lawa ya nga ta hlayiwa hi siku ra
          ku vekiwa ka yena endlwini yo hetelela.                                               [25]
                                                                     NTSENGO WA XIYENGE XA B: 50
                                                                        NTSENGO WA TIMARAKA: 100

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga HL P1 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-may-june-2016/8ab07ca4-a52a-466d-a305-c5a2401c595f) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2016/8555119e-abc8-4e6a-aae5-0d9ccddf4d51) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2016/6932fa13-d67d-4e7e-a805-286cc77d3a3b) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2016/074d5ed2-873f-487e-9748-ca032b019590) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2016-memo/09e67f16-f291-4ade-9635-10a06932e8b1) — Xitsonga HL · Memo · 2016 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-feb-march-2016/9e824a6f-f676-4367-af6c-fc129ffb8001) — Xitsonga HL · QP · 2016 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga HL

- [Xitsonga HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-may-june-2023/ecbaf706-c6c1-4230-9387-99eceaac9012) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2023/33bc8e30-6881-4232-9646-7b4b6ea1aa3e) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2023/325b59d9-2568-4038-a3b0-0c62770dbab0) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-nov-2023/e62d661b-50ca-4e5e-a151-cc1db4640224) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2023/921e33cf-61e9-486c-a663-7c12f507e20d) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P1 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p1-memo-nov-2022/a9efe269-22c7-4405-8ebd-0491bbdc3c35) — Memo · 2022 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
