# Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 November 2017 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 question paper from the November 2017, 5 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2017/9b21b9aa-1831-4044-b088-7c6d09ba1731
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga HL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: November
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 5

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-hl) › [Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 November 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2017/9b21b9aa-1831-4044-b088-7c6d09ba1731)

## About this document

Xitsonga Hl · Grade 12 · November · 2017 · xitsonga. Question paper, 5 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Xitsonga HL P3 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2017-memo/82793acd-4588-4093-ad5a-a83859b41885) — Memo · 2017 · Xitsonga

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                              GRADE 12

                                          NATIONAL
                                     SENIOR CERTIFICATE

                                          GIREDI YA 12

                          XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL)

                                 PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                             HUKURI 2017

TIMARAKA: 100

NKARHI: Tiawara ti2½

                                     Papila leri ri na tipheji ta 5.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso   Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  2                               DBE/Hukuri 2017
                                                    NSC

PHEJI YA SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ri avanyisiwile hi SWIYENGE SWIMBIRHI:

          XIYENGE XA A: Switshuriwa swa xitsalwana                                        (50)
          XIYENGE XA B: Switshuriwa swa xitsalwambiko                            (2 x 25) (50)

          LEMUKA:          U languteriwa ku            hlamula      swivutiso   SWIMBIRHI        eka
                           XIYENGE XA B.

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XA A na swivutiso SWIMBIRHI eka
          XIYENGE XA B.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula XIYENGE XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele ku kunguhata (u nga tirhisa: mepe wa miehleketo/dayagiramu/chati
          ya nkhuluko/marito ya nkoka, na swin'wana na swin'wana), hlela na ku
          hlayisisa ntirho wa wena. Nkunguhato wu fanele ku RHANGELA xitshuriwa xa
          wena.

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele ku kombisiwa hi ndlela leyi kombisaka
          leswaku i minkunguhato. U tsundzuxiwa ku ba nkhwati ku hingakanya
          minkunguhato hinkwayo ku komba leswaku i nkunguhato.

7.        U tsundzuxiwa ku tiyisisa leswaku u tirhisa nkarhi hi ndlela leyi landzelaka:

          XIYENGE XA A: Timinete ta kwalomu ka 80
          XIYENGE XA B: Timinete ta kwalomu ka 70 (2 x 35)

8.        Nombora tinhlamulo ta wena ku ya hilaha tinhlokomhaka ti nomboriweke
          hakona eka papila leri.

9.        Nhlokomhaka a yi katsiwi eka nhlayo ya marito.

10.       Tsala swi saseka no vonaka.

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                         Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  3                                  DBE/Hukuri 2017
                                                    NSC

XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILERISO:

•     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na marito ya le xikarhi ka 400–450.

1.1       Lowu a wu ri ntlangu wa lembe.                                                                   [50]

1.2       Matikhomelo ya vana lava nga kombiwiki rirhandzu hi vatswari va vona.                            [50]

1.3       Leswi ndzi humeleleke siku rero swa ha ndzi tsuvula misisi na sweswi!                            [50]

1.4       Vunene na vubihi bya ku yirisiwa ka nkhavi eswikolweni.                                          [50]

1.5       Van'wana va vadyondzi lava nga hundziseriwa eka tigiredi ta le mahlweni va
          tirha hi ku tikarhata ku tlula lava nga lo tipasela. Pfumela kumbe u kaneta.                     [50]

1.6       Xiyaxiya swifaniso leswi landzelaka laha hansi kutani u hlawula xin'we eka
          swona u tsala xitsalwana hi nhlokomhaka leyi u xi nyikeke yona.

          1.6.1

                                      [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.electionimages.co.za]   [50]

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                            Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  4                                   DBE/Hukuri 2017
                                                    NSC

          1.6.2

                                             [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.google.co.za]    [50]

          1.6.3

                                         [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.busimages.co.za]     [50]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA A:                  50

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso                            Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                  5                          DBE/Hukuri 2017
                                                    NSC

XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO

XIVUTISO XA 2

SWILERISO:

•     Hlawula tinhlokomhaka TIMBIRHI ntsena leti u ti twisisaka swinene kutani u tsala
      switsalwambiko hi tona kambe u nga humi emhakeni.
•     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
•     Xitsalwambiko xin'wana na xin'wana xi fanele ku va na marito ya le xikarhi ka
      180–200.
•     Sungula nhlamulo yin'wana na yin'wana ya wena eka pheji yintshwa.

2.1       PAPILA RA XIMFUMO

          Ndyangu wa ka n'wina wu hlawuriwile hi varhangeri va wadi leswaku wu va
          wun'wana wa leyi nga ta akeriwa yindlu hi mfumo. Tsalela varhangeri lava
          papila ro khensa eka xiboho lexi va xi tekeke.                                          [25]

2.2       XIVIKO

          Tanihileswi muti wa ka n'wina wu nga ekusuhi swinene na xikolo lexi u
          dyondzaka eka xona, u twile huwa leyi a yi biwa hikokwalaho ka tlilasi leyi a yi
          ri eku tshweni kutani u ya pfuneta ku yi timela. Tsala xiviko mayelana na
          leswi humeleleke u xi kongomisa eka nhloko ya xikolo.                                   [25]

2.3       NHLUTO

          Muganga wa laha u tshamaka kona wu na vumbhoni bya vukorhokeri byo tala
          lebyi endliweke hi mukhanselara. Tsala nhluto wa vukorhokeri byin'we
          ntsena eka lebyi a byi endleke endzhaku ka lembe.                                       [25]

2.4       N'WANGULANO

          Munghana wa wena u kumiwile a ri karhi a yiva evhengeleni ra tiselulafoni.
          Tsala n'wangulano lowu veke kona exikarhi ka yena na murindzi wa le
          vhengeleni.                                                                             [25]

2.5       INTHAVHIYU

          Mi pfarile gondzo hikwalaho ko pfumaleka ka mati emugangeni wa ka n'wina.
          Tsala inthavhiyu leyi veke kona exikarhi ka muyimeri wa n'wina na meyera
          wa masipala wa le ka n'wina.                                                            [25]

2.6       MATIMU YA MUFI

          Mi forile nkarhi wo leha ebangini na munghana wa wena loyi a tivikeke ku
          pandziwa hi nhloko. Loko ma ha forisile xisweswo munghana wa wena u wile
          a lovela kwalaho. Tsala matimu ya yena lawa ya nga ta hlayiwa hi siku ra ku
          vekiwa ka yena endlwini yo hetelela.                                                    [25]

                                                                 NTSENGO WA XIYENGE XA B:         50
                                                                    NTSENGO WA TIMARAKA:          100

Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso

## Related documents

- [Xitsonga HL P1 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-nov-2017/f8b798bf-a62c-476a-997e-4198b2ccefc2) — Xitsonga HL · QP · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-nov-2017/14c48793-3a20-4648-83ab-900269b9ad87) — Xitsonga HL · QP · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-feb-march-2017/03a31b8c-609d-4390-95a5-109d96f2990c) — Xitsonga HL · QP · 2017 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P3 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p3-qp-nov-2022/08292a7c-62cd-4270-bd6d-3023166f1300) — Xitsonga HL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2021/65d5e2df-98ec-4596-919e-7379153b462f) — Xitsonga HL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2020/6e4317e9-e8b1-47e1-9b4d-5b31af3c791e) — Xitsonga HL · QP · 2020 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga HL

- [Xitsonga HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-may-june-2023/ecbaf706-c6c1-4230-9387-99eceaac9012) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2023/33bc8e30-6881-4232-9646-7b4b6ea1aa3e) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2023/325b59d9-2568-4038-a3b0-0c62770dbab0) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-nov-2023/e62d661b-50ca-4e5e-a151-cc1db4640224) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-nov-2023/6a304a00-9d52-4734-a612-007456dc5b4a) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2023/921e33cf-61e9-486c-a663-7c12f507e20d) — QP · 2023 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
