# Xitsonga HL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

> Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 question paper from the November 2024 NSC, 5 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2024/b97708ef-e1b3-4d84-8f32-55fbcaa9b6c8
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Xitsonga HL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: November 2024 NSC
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 5

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-hl) › [Xitsonga HL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2024/b97708ef-e1b3-4d84-8f32-55fbcaa9b6c8)

## About this document

Xitsonga Hl · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · xitsonga. Question paper, 5 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

                                             GRADE 12

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                        GIREDI YA 12

                         XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL)

                                PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                          HUKURI 2024

TIMARAKA: 100

NKARHI: Tiawara ti3

                              Papila leri ra swivutiso ri na tipheji ta 5.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                  Phendla

### Page 2

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3           2                             DBE/Hukuri 2024
                                        NSC Confidential

SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

1.        Papila leri ra swivutiso ri avanyisiwile hi swiyenge SWIMBIRHI:

          XIYENGE XA A: Xitsalwana                                       (50)
          XIYENGE XA B: Xitshuriwa xa xitsalwambiko             (2 x 25) (50)

2.        Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XA A na SWIMBIRHI eka XIYENGE
          XA B.

3.        Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

4.        Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

5.        U fanele ku kunguhata (xikombiso: hi ku tirhisa mepe wa
          miehleketo/dayagiramu/chati ya nkhuluko/marito ya nkoka), hlela na ku
          hlayisisa ntirho wa wena. Nkunguhato wu fanele ku RHANGELA xitshuriwa
          (eka pheji leyi rhangelaka xitsalwana/xitsalwambiko).

6.        Minkunguhato hinkwayo yi fanele ku kombisiwa hindlela leyi kombisaka
          leswaku i minkunguhato. U tsundzuxiwa ku ba nkhwati (ehansi ka
          nkunguhato wun'wana na wun'wana).

7.        U tsundzuxiwa swinenenene ku tirhisa nkarhi wa wena hindlela leyi
          landzelaka:

          XIYENGE XA A: Timinete ta kwalomu ka 100
          XIYENGE XA B: Timinete ta kwalomu ka 80 (2 x 40)

8.        Nombora tinhlamulo himfanelo ku ya hilaha ti nomboriweke hakona eka
          papila leri ra swivutiso.

9.        Nhlokomhaka A YI KATSIWI loko ku hlayiwa marito.

10.       Tsala swi basa no vonaka.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                        Phendla

### Page 3

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3            3                                    DBE/Hukuri 2024
                                         NSC Confidential

XIYENGE XA A: XITSALWANA

XIVUTISO XA 1

SWILERISO:

     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
      xitsalwana lexi nga na marito ya le xikarhi ka 400–450 (tipheji ti2–2½) hi yona.        Nov

     U nga ha tsala NHLOKOMHAKA kumbe NOMBORO ya xivutiso.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
1.1       Ku va ndzi sele ndzexe swi ndzi nghenisile ekhombyeni.                                       [50]

1.2       Rirhandzu ra yena ra hlamarisa!                                                              [50]

1.3       Loko a swo koteka ku tlherisela nkarhi endzhaku …                                            [50]

1.4       Ku va vatswari va nyika vana va vona mali yo tala swa pfuna swi tlhela swi
          onha.                                                                                        [50]

1.5       Ku tholana hi ku tivana swi yisa xiyimo xa vukorhokeri ehansi laha tikweni.
          Pfumela kumbe u kaneta.                                                                      [50]

Xiyaxiya swifaniso leswi landzelaka kutani u hlawula xin'we xa swona u tsala
xitsalwana hi nhlokomhaka leyi ku fikelaka emiehleketweni. Tsala nomboro ya xivutiso
(1.6, 1.7 KUMBE 1.8).

LEMUKA: Ku fanele ku va na ku yelana exikarhi ka hungu ra xitsalwana xa wena na
        xifaniso lexi u xi hlawuleke.

1.6

                                      [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.istockphoto.com]    [50]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                  Phendla

### Page 4

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3              4                                    DBE/Hukuri 2024
                                           NSC Confidential

1.7

                                               [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.bing.com]    [50]

1.8

                                      [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www. iStockimages.com]    [50]

                                                              NTSENGO WA XIYENGE XA A:                   50
Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                    Phendla

### Page 5

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3          5                              DBE/Hukuri 2024
                                       NSC Confidential

XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO

XIVUTISO XA 2

SWILERISO:

     Hlawula tinhlokomhaka TIMBIRHI ntsena leti u ti twisisaka swinene kutani u tsala
      switsalwambiko leswi nga na marito ya le xikarhi ka 180–200 (pheji yin'we) hi tona.
     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
     Sungula nhlamulo yin'wana na yin'wana eka pheji yintshwa.

2.1       PAPILA RA XIMFUMO/MAFUNDZA

          A wu etlelangi kahle hikokwalaho ko pandziwa hi nhloko vusiku hinkwabyo
          kutani u tshamile siku hinkwaro exibedhlele handle ko pfuniwa. Tsala papila
          ra xivilelo u ri kongomisa eka supirithendente wa xibedhlele.                       [25]

2.2       IMEYILI

          Evhengeleni leri u tirhaka eka rona ku bulusiwile muchini wa mali kutani n'wini
          wa vhengele a ku kombela leswaku u tivisa xitichi xa maphorisa xa le kusuhi.
          Tsalela mufambisi wa xitichi lexi imeyili.                                          [25]

2.3       AJENDA NA MAKANELWA

          Ntanga wa swiharhi wa le kusuhi wu nyikerile xikolo xa n'wina tileputhopo.
          Tanihi matsalana wa SGB, tsala ajenda na makanelwa ya nhlengeletano leyi
          veke kona siku mi amukeleke nyiko leyi ximfumo.                                     [25]

2.4       ATIKILI YA PHEPHAHUNGU

          Ku na vamanana lava nga sungula pfhumba ro byala matsavu tanihi ndlela yo
          tihluvukisa. Tanihi mutsari wa phephahungu ro karhi, tsala atikili mayelana na
          pfhumba leri.                                                                       [25]

2.5       N'WANGULANO

          Muakelani wa ka n'wina u hlundzukile swinene hi ku va vana va ka n'wina va
          fayile fasitere ra yindlu ya yena hi bolo leyi a va ri ku yi tlangiseni. Tsala
          n'wangulano lowu veke kona exikarhi ka wena na yena.                                [25]

2.6       MATIMU YA MUFI

          Ndhuna ya le mugangeni wa ka n'wina yi hundzile emisaveni endzhaku ko
          vabya nkarhi wo leha. Tanihi un’wana wa swirhonkulu swa yona, vandyangu
          va ku nyikile vuxokoxoko bya matimu ya yona hi ku hetiseka. Tsala matimu
          lawa.                                                                               [25]

                                                          NTSENGO WA XIYENGE XA B:            50
                                                             NTSENGO WA TIMARAKA:             100

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2023/325b59d9-2568-4038-a3b0-0c62770dbab0) — Xitsonga HL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2023/921e33cf-61e9-486c-a663-7c12f507e20d) — Xitsonga HL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P3 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p3-qp-nov-2022/08292a7c-62cd-4270-bd6d-3023166f1300) — Xitsonga HL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2022/9b239467-2c7a-4ef8-993b-d5630c7c2acc) — Xitsonga HL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2021/65d5e2df-98ec-4596-919e-7379153b462f) — Xitsonga HL · QP · 2021 · Xitsonga
- [Xitsonga HL NSC P3 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-nsc-p3-may-june-2021/a5b981b7-153a-467d-b741-c2f5aee53e97) — Xitsonga HL · QP · 2021 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga HL

- [Xitsonga HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2023/33bc8e30-6881-4232-9646-7b4b6ea1aa3e) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-nov-2023/e62d661b-50ca-4e5e-a151-cc1db4640224) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-nov-2023/6a304a00-9d52-4734-a612-007456dc5b4a) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P1 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p1-memo-nov-2022/a9efe269-22c7-4405-8ebd-0491bbdc3c35) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/d3c1ba76-ca5e-4b80-84f0-d9f479417f49) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/494f98ae-df18-4d00-b977-26284cae7a18) — Memo · 2022 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
