Gr3 Maths Xitsonga

YS GAUTENG PROVINCE fe AN EDUCATION #3) REPUBLIC OF SOUTH AFRICA NDZAWULO YA DYONDZO YA GAUTENG XIKAMBELO XA XIFUNDZANKULU HUKURI 2018 GIREDI 3 MATEMATIKI: XITSONGA VITO RA MUDYONDZI: GIREDI3 _____ VITO RA XIKOLO: NKARHI: AWARA YA TIMARAKA: 50 IT wa mapopila PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 |} 2 NDZAWULO YA XIFUNDZANKULU XA GAUTENG XIKAMBELO XA XIFUNDZANKULU MATEMATIKI SWILETELO SWA VADYONDZI Phepha leri rina swiphemu swinharhu (3). Hlaya swiletelo hinkwaswo. Hlamula swivutiso hinkwaswo tani hi laha u leteriwaka hi mudyondzisi wa wena. Tsala swi vonaka swi tlhela swi saseka. Laha ku nga ni swivutiso leswo nyandzisiwa, tsondzela letere ra nhlamulo leyi nga yona yin we ntsena. Komba maendlelo ya tinhlamulo ta wena hinkwato eka buku ya wena yo tsalela. PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3} 3 XTYENGE XA A Bana xirhendzevutana eka nhlamulo leyi nga yona (| — IO) XIVUTISO|! Xana i tikotara Lingani leti endlaka hafu? A tikotara timbirhi B kotara yin'we Cc tikotara ta ntlhanu D tikotara ta mune XIVUTISO 2 Tatisa tinomboro leti kayivelaka. 800; 825; ___; 875 A 865 B 835 C 850 D830 PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3} 4 XIVUTISO 3 I xivumbeko xihi xa 2-D lexi ‘tinghohe leti ti kombaka tona eka xivumbeko lexi? A yinhlanha rhu B xikwere Cc rekhithengula D — khubu XIVUTISO £ Vula ntsengo lowu nga endzeni ka xanchumu lexi: an | ku tala ku hava nchumu tikotara- tinharhu ku tala kotara-yin'we ku tala UOQW> PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3} 5 XIVUTISO 5 Avela 75 wa tibuloko exikarhi ka 6 wa vana. A Iku sala 3 B [2 ku sala3 C3 ku sala [2 D 0 ku sala3 XIVUTISO 6 Xana hi xihi xivumbeko lexi nga ni ntikelo wa le henhla? oS | &® 50g 500 g 15 kg 5 kg A 50g B 500g C Bkg D 5kg PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | 6 XIVUTISO 7 Hetisa patironi leyj ya tinomboro 725; 7105; ____ ; 665 A 865 B 568 C685 D 865 XIVUTISO 8 Vula nkoka wa 7 eka nomboro leyi 7165? A Makume nkombo B Madzana nkombo C — Nkombo D Makume nkombo nkombo XIVUTISO 9 Xana vula ntsengo wa swihalaki lowu nga eka xilepulana? A timiliitara ta 5 B tilitarata5 C timilitarata 5 D tikilomitara ta 5 PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | 7 XIVUTISO 0 T nkarhi muni lowu nga kombisiwa aka xikomba nkarhi xa di jithali? 10:45 T kotara ku nga si ba awara ya lo T kotara ku bile awara ya 0) T kotara ku nga si ba awara ya ll UOQW> T kotara ku bile awara ya l| PHENDLA

XIYENGE XAB XIVUTISO II XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | 8 Hetisa xivumbeko lexi landzelaka eka patironi. ~ An al\Aan aaal\AAaan b. Xana i xivumbeko xihi lexi kayivelaka xa patironi? OA OAD OA OA XIVUTISO |2 Yelanisa mf ungho wa nomboro ni vito ra nomboro. a. Madzana mambirhi na makume nharhu mune 715 b. Makume nkombo - ni ntlhanu 234 PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3} 49 XIVUTISO |3 Tirhisa vuxokoxoko lebyi nga eka tithali ku hetisa girafu ya tibara. Vana The Mpho bee HE HE HH Fur A HE Ht Rebin He Hee He He HH HE HH De Ht Hh Ht tit tH a. Tipensele ta vadyondzi. Khwatihata endzeni ka buloko. 50 45 40 35 30 25 20 I5 i) 5 0 Mpho Tumi Robin Des Mavito ya vana lava nga na tipensele Tinomboro ta tipensele b. Exikarhi ka Tumi na Des, I mania nga na Lipensele to tala? PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 } 10 XIVUTISO Id Xikombiso: Lowu i nhlengeletano wa tinomboro leti tiviwaka leswaku ti endliwa ku suka eka tinomboro let i fanaka - 3xL=2 © 4£x3=12 e [2+3=4h Tsala mune wa tinomboro leti tiviwaka ku suka eka tinomboro leti nga eka yinhlanharhu. 30 PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | _ Il XIVUTISO|5 a. Vula vito ra xivumbeko. b. Xana ku ni tinghohe tingani eka phirizimu leyi ya rekhithengula? c. Tna kumbe Ee Xivumbeko lexi xa 3-D xa khunguluka kumbe ku rheta. PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 } 12 XIVUTISO |6 Xana i tithayele tingani leti lavekaka ku tata rekhithengula? XIVUTISO 7 Vula vito rin'wana ni rin'wana ra ntolovelo ra yuniti ya masa / ntiko? PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | [3 XIVUTISOI8 a. Hetisa xivumbeko xa patironi leyi landzelaka. s0O0) b. Tirhisa marito ku hlamusela patironi leyi. XIVUTISO IF Yisa nomboro leyi 242 eka vukhume. PHENDLA

XTYENGE XA C XIVUTISO 20 Hetisa. 364 - 107 = XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | 14 XIVUTISO 21 Khakhuleta: 567 + 239 = PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 } 15 XIVUTISO 22 Kuna 20 wa timabulu endzeni ka saka rin'we. Ndzi nyjka munghana wa mina masaka ya 2. Xana ndzi n'wi nyjkile timabulu tingani? XIVUTISO 23 Wansati u xavisile switlangiso swa 490. U sele na 192 wa switlangiso. Xana a rina switlangiso swingani loko a sungula ku xavisa? PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | 16 XIVUTISO 24 Thabo una /5 wa tipensele ta ku leha. U boha tipensele leti hinkwato hi mintlawa ya 5. Xana u na mintlawa mingani ya 5? XIVUTISO 25 John u veka 2 ya xanharhu eka R60. Xana u vekile mali muni? PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 XIVUTISO 26 BVRBRSLVVLLPLSVes BVRBRSLVVLLPLSVes BVREERLSLPSY a. Endla I2 ya mintlawa ya 3 ya tLinyoxi. b. Tsala u komba ku andzisa hi xivulwa xa mintsengo. XIVUTISO 27 Una timitara ta 7 ta darata. Ku endla basikiti yi | hi darata; u fanele ku kuma mitara yi Ina hafu ya darata. Xana u nga endla mabasikiti mangani hi darata? PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 | 18 XIVUTISO 28 Khakhuleta: 105 + 45 Komba maendlelo ya nhlayo leyi u tirhisa ndzati wa mintsengo. | ! ! ! ! 100 Ilo 120 130 40 [50 160 105+ 45= __ XIVUTISO 29 Bontle u ni vanghana va yena va ntlhanu; u lava ku nyjika munghana un‘ wana ni un'wana wa yena mali ye ringana 10. Xana u f'anele ku kuma mali muni? Komba maendlelo ya nhlayo leyi u tirhisa ndzati wa mintsengo. 0 5 0 6 20 2 30 35 £40 (5 50 55 60 PHENDLA

XITSONGA -MATEMATIKI GIREDI3 XIVUTISO 30 Tom u suka ekaya hi awara ya 10 ni mixo. Vakokwana va yena va tshama vukule byo ringana 55 wa tikilomitara. U chayela 5 ya timinete kilomitara yin'wana na yin wana. Xana u ta fika hi nkarhi muni eka vakokwana va yena? NTSENGO: 50 MAHETELELO YA PHEPHA