Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SEPEDI LELEME LA GAE (HL)
LEPHEPHE LA BORARO (P3)
2016
MEMORANTAMO
MEPUTSO: 100
Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 13.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentMemorandum %20June%202025%20Possible%20Answers--b62e3e2c-c7f8-4660-b96f-bd9ab7e48039/v1-65c8612b6060e1369bc6/card.webp)











View all
%20June%202025%20Question%20Paper--fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef/v1-03f72f9ce3c613cfc17a/card.webp)



--0fd38025-1317-4798-bc9a-6e9ad7710216/v1-f6ac9b08f74193610d55/card.webp)
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo (Sepedi)
Grade 12 Sepedi Hl Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2016 (Sepedi), 13 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sepedi Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · sepedi. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 445.4 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 13
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/2016
SCE – Memorantamo
ELA HLOKO:
• Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (Lephephe la 3, KAROLO YA A).
• Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
• Mo go diteng, polelo le setaele, le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la godimo
le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
• Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.
KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME LA GAE [MEPUTSO YE 50]
Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni
magareng
DITENG LE PEAKANYO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
-Bokgoni bja go araba -Potšišo e arabilwe -Karabo e a -Tlemagano ya -Molekwa o tšwele
(Go araba dipotšišo) potšišo ke bja maemo a gabotsebotse. kgotsofatša. dikgopolo ga se ya tseleng kudukudu.
Tatelano ya dikgopolo ge
Legato la godimo
godimodimo go fetiša. -Dikgopolo di kgahliša -Dikgopolo di maleba. -Dikgopolo di
go dirwa peakanyo. -Dikgopolo tše bohlale, tša kudu ebile di sepelelana tlemagane ebile di a -Dikgopolo ga di hlakahlakane ebile ga
Temogo ya morero, go hlohla mabjoko tšeo di le hlogo/sererwa. kgodiša. tšwelele gabotse ebile di nepiše.
baamogedi ba tshedimošo tšwelego mahlalagading. -Peakanyo le tlemagano -Peakanyo le ga di bontšhe -Dikgopolo ga di nepiše
le dikamano. -Peakanyo le tlemagano ke ya dikgopolo ke tše tlemagano ya dikgopolo boitlhamelo. hlogo ebile di a
tšeo di ikgethilego go botsebotse go akaretšwa ke tše kaone go -Tatelano le ipoeletša.
MEPUTSO YE 30 akaretšwa matseno, mmele matseno, mmele le akaretšwa matseno, tlemagano ya -Ga go tatelano le
le mafetšo. mafetšo. mmele le mafetšo. dikgopolo di tšwelela tlemagano ya
gannyane. dikgopolo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Bokgoni bja go araba -Potšišo e arabilwe -Potšišo e arabilwe ka -Molekwa o tšwele -Ga go bolelwe selo ka
potšišo ke bja maemo a gabotse. mo go kgotsofatšago tseleng. hlogo yeo e filwego.
godimodimo. -Dikgopolo di a kgahliša eupša ga se ya hlaka -Dikgopolo di -O tšwele tseleng
-Dikgopolo tše bohlale tša ebile di sepelelana le gabotse. hlakahlakane. kudukudu.
Legato la fase
go tšwa mahlalagading. hlogo/sererwa. -Tlemagano ya -Ga go peakanyo -Diteng ga di nepiše
-Bokgoni bja maemo a -Peakanyo le tlemagano dikgopolo e a goba tlemagano ya ebile di hlakahlakane.
godimo bja go beakanya le ya dikgopolo ke tše kgotsofatša ebile e a dikgopolo yeo e
go tlemaganya dikgopolo botse go akaretšwa kgodiša. tšwelelago.
go akaretšwa matseno, matseno, mmele le -Peakanyo le
mmele le mafetšo. mafetšo. tlemagano ya dikgopolo
di a kgotsofatša go
akaretšwa matseno,
mmele le mafetšo.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/2016
SCE – Memorantamo
POLELO, MONGWALELO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
LE PALOBOHLATSE -Segalo, retšistara, setaele -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Polelo ga e
le tlotlontšu di sepelelana setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di kwešišagale.
Segalo, retšistara, kudukudu le morero, sepelelana gabotsebotse sepelelana gabotse le sepelelana gannyane -Segalo, retšistara,
mongwalelo, tlotlontšu ya baamogedi le dikamano. le morero, baamogedi le morero, baamogedi le le morero, baamogedi setaele le tlotlontšu ga
Legato la godimo
maleba ya morero le -Polelo ke ya boitshepo, ya dikamano. dikamano. le dikamano. di sepelelane le
dikamano. go nona, ya maatlakgogedi. -Polelo e na le maatla, ya -Tirišo ya maleba ya -Tirišo ya polelo ke ya morero, baamogedi le
Kgetho ya mantšu. -Polelo e na le segalo sa go segalo sa maleba. polelo e dira gore motheo. dikamano.
Tirišo ya polelo le ba le maatlakgogedi ebile e -Diphošo tša popopolelo molaetša o kwagale. -Segalo le mošito ga -Tlotlontšu ke ye
melawana, maswao, nonne ka mebolelwana ya le mopeleto ga se tše -Segalo ke sa maleba. se tša maleba. nnyane kudukudu moo
popopolelo le mopeleto. go kgahliša. kae. -Mebolelwana e -Tlotlontšu ke ye e lego gore e dira gore
-Ga go na le ge e ka ba -Polelo e beakantšwe dirišitšwe go godiša nnyane kudu. ditaba di se
MEPUTSO YE 15 phošwana e tee ya gabotsebotse. boleng bja diteng. kwešišagale.
popopolelo le mopeleto.
-Polelo e beakantšwe ka
bokgwari bja maemo a
godimodimo.
13 10 7 4
-Polelo ya maemo a -Polelo ke ya maemo a -Tirišo ya polelo e a -Polelo ga e
godimodimo ya go ba le godimo ya go ba le kgotsofatša eupša e na kgotsofatše.
Legato la fase
segalo se maatla. maatlakgogedi. le diphošo. -Ga go phapantšho ya
-Ga go na le ge e kaba -Segalo ke sa maleba sa -Segalo se a mafoko.
phošwana e tee ya go ba le maatlakgogedi. kgotsofatša eupša -Tlotlontšu ga se ye
popopolelo goba mopeleto. -Diphošwana tše nnyane mebolelwana ga se ya kaalo.
-Polelo e beakantšwe ka tša popopolelo le dirišwa o kaalo.
bokgwari. mopeleto.
-Polelo e beakantšwe
gabotse.
SEBOPEGO 5 4 3 2 0–1
-Tšwetšopele ya sererwa ke -Tatelano ye botse ya -Dintlha tša maleba di -Dintlha tša maleba ga -Dintlha tša maleba ga
Dinyakwa/Dipharologantšho ya maemo a godimodimo. tšwetšopele ya dintlha. tšweleditšwe. se tše kae. di gona.
tša setšweletšwa. -Tlhalošo ya dikgopolo ke -Tlemagano ye botse ya -Mafoko le ditemana di -Mafoko le ditemana -Mafoko le ditemana di
Tšwetšopele ya ditemana le ya maemo a godimodimo. dintlha le dikgopolo. hlamegile gabotse. di na le diphošo. fošagetše.
tlhamo ya mafoko. -Tlhamo ya mafoko le -Mafoko le ditemana di -Taodišo e a kwagala. -Taodišo e a kwagala -Taodišo ga e kwagale.
ditemana ke ya go ikgetha, beakantšwe ka eupša e na le
MEPUTSO YE 5 ya maemo a godimodimo. makgethe. mafokodi.
KABO YA MEPUTSO 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 4 DBE/2016
SCE – Memorantamo
KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEME LA GAE [MEPUTSO YE 25]
Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja magareng Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
SEBOPEGO -Bokgoni bja go araba potšišo -Bokgoni bjo bobotsebotse -Bokgoni bja go -Bokgoni bja motheo bja -Karabo ya gagwe ga e
ke bja maemo a godimodimo bja go araba potšišo bjoo kgotsofatša bja go araba go araba potšišo bja go laetše tsebo le ye nnyane
-Go araba dipotšišo le go fetiša. bo laetšago tsebo ye potšišo bja go laetša tsebo laetša tsebo ye nnyane ya mohuta wa
dikgopolo. -Dikgopolo ke tše bohlale tša botse ya mohuta wa ya mohuta wa ya dinyakwa tša mohuta setšweletšwa.
-Tatelano le peakanyo ya go tšwa mahlalagading. setšweletšwa. setšweletšwa. wa setšweletšwa. -Molaetša ga o tšwelele
dikgopolo. -Tsebo ye e tseneletšego ya -Ditaba di nepiša -Go na le nepišo eupša go -Go na le nepišo ye gabotse ka ge molekwa a
-Morero, baamogedi, dinyakwa tša mohuta wa setšweletšwa. na le go tšwa tseleng nnyane ya setšweletšwa tšwele tseleng kudukudu.
dinyakwa/dipharologantšho setšweletšwa. –Molekwa ga se a tšwa gannyane. eupša go na le go tšwa -Ga go tlemagano ya
le dikamano. -Ditaba di nepiša tseleng. -Tlemagano ya dikgopolo tseleng. diteng le dikgopolo.
setšweletšwa thwi. -Tlemagano ya diteng le le dikamano e a -Tlemagano ya diteng le -Ditaba di hlalošwa
-Tlemagano ya diteng le dikgopolo ke ye botse. kgotsofatša. dikgopolo ga se ye gannyane.
MEPUTSO YE 15 dikgopolo ke ya maemo a -Tlhalošo ya ditaba ke ye -Tlhalošo ya ditaba e a kaalo. -Sebopego sa
godimo. botse ebile e thekga kgotsofatša ebile e thekga -Tlhalošo ya ditaba ke setšweletšwa ga se sona.
-Tlhalošo ya ditaba ke ya sererwa. sererwa. ya motheo ebile e
maemo a godimo ebile e -Sebopego ke sa maleba -Sebopego ke sa maleba thekga sererwa
thekga sererwa. eupša se na le eupša se na le diphošo gannyane.
-Sebopego ke sa maleba sa diphošwana di se kae. tše dintšinyana. -Ga se a šomiša melao
go sepelelana le ya sebopego ka
setšweletšwa. tshwanelo.
-Go tlogetšwe dintlha tše
bohlokwa.
POLELO, SETAELE LE 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
PALOBOHLATSE -Segalo, retšistara, setaele le -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara,
tlotlontšu di sepelelana setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu ga di setaele le tlotlontšu ga di
Segalo, retšistara, setaele, gabotsebotse le morero, sepelelana gabotse le sepelelana le morero, sepelelane gabotse le sepelelane le morero,
morero, baamogedi le baamogedi le dikamano. morero, baamogedi le baamogedi le dikamano. morero, baamogedi le baamogedi le dikamano.
dikamano. -Polelo e nepagetše ebile e dikamano. -Diphošo tša popopolelo dikamano. -Sengwalo se tletše ka
Tirišo ya polelo le hlamegile gabotse. -Polelo ga e na diphošo ga se tše ntši. -Popopolelo ga se yeo e diphošo ebile se
melawana. -Ga go na le ge e ka ba phošo tša popopolelo ebile e -Tlotlontšu ke yeo e nepagetšego ebile e hlakahlakane.
Kgetho ya mantšu. e tee. hlamegile gabotse. lekanetšego. tletše ka diphošo. -Tlotlontšu yeo e lego
Maswao le mopeleto. -Tlotlontšu ke ye ntši. -Diphošwana tšeo di lego -Tlotlontšu ga se ye ntši. gona ga e sepelelane le
-Gantši ga go diphošo. gona ga di fetoše -Molaetša o a tšwelela morero le ga nnyane.
MEPUTSO YE 10 molaetša. eupša o arošitšwe. -Molaetša ga o tšwelele le
ga nnyane.
KABO YA MEPUTSO 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 5 DBE/2016
SCE – Memorantamo
KAROLO YA A: DITAODIŠO
POTŠIŠO YA 1
Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.
1.1 Taodišokanegelo
1.7.1
le Tlhalošo
1.7.2 Taodišokanegelo e laodiša kanegelo goba tiragalo ye e fetilego. E ka
ngwalwa go tšwa lehlakoreng le lengwe le le lengwe.
Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ya go
anegwa:
• Kanegelo e swanetše go kgodiša.
• Balekwa ba anege ka bokgwari ka mokgwa woo bothata bja go kgaoga
ga mohlagase bo rarolotšwego gomme bophelo bja boela sekeng. (1.1)
• Gantši taodišo ye e ngwalwa ka lebaka le le fetilego.
• Ditemana tša matseno di swanetše go tanya šedi ya mmadi.
• Kanegelo ge e le ye botse e swanetše go ba le ntlha ye e e laetšago.
• Thumo ya moswananoši ya go kgahliša e swanetše go kgotsofatša.
• Kgahlego ya mmadi e swanetše go lotwa go fihla mafelelong.
• Taodišo ya go anega gantši e na le mokgwa wa go hlaloša. [50]
1.2 Taodišotlhalošo
1.4,
1.7.1 Tlhalošo
le Ka taodišotlhalošo, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
1.7.2 go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe di ka hlalošwa.
Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Mongwadi o swanetše go hlagiša seswantšho ka mantšu.
• Balekwa ba hlaloše ka bokgwari tiragalo yeo e dirago gore batho ba se
ratane/ba hloyane. (1.2)
• Balekwa ba hlaloše ka bokgwari gore meago ya maokelo e šoma
gabonolo ge go na le didirišwa tša go alafa. (1.4)
• Kgetha mantšu le dikgopolo ka tlhokomelo gore o fihlelele seo se
nyakegago.
• Dikakanyo malebana le go bona, go kwa, go kgwatha, modumo le tatso
di ka šomišwa go dira gore tlhalošo e kwešišege.
• Diriša dikapolelo ka tsela ya maleba.
• O swanetše go ba le boitemogelo bja hlogo yeo o ngwalago ka yona. [50]
1.3 Taodišokgadimo/Kgopodišišo/Keleletšo
Tlhalošo
Ka taodišokgadimo mongwadi o eleletša tiragalo yeo a kilego a e bona/a e
kwa/a e badilego nakong yeo e fetilego gomme a tšweletša maikutlo a gagwe
go ya ka fao a gopolago ka gona.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 6 DBE/2016
SCE – Memorantamo
Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Maikutlo le khuduego di kgatha tema ye bohlokwa taodišong ye.
• Karolo ye kgolo ya taodišo e ka ba tlhalošo.
• Balekwa ba hlaloše ka bokgwari taba yeo e diregilego ye e šitišitšego
mongwadi go dira dilo tše ntši ka nako e tee.
• Ditlhalošo di swanetše go kwagala di be di ikemišetše go tsošološa
maikutlo a mongwadi go mmadi.
• Dikgopolo tšeo di hlagišwago di swanetše go tšweletša bonnete bja
mongwadi le boyena bja gagwe. [50]
1.5 Taodišongangišano
Tlhalošo
Ka taodišongangišano mongwadi o na le kgopolo ye e itšeng goba ntlhakemo
gomme a fe dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a gagwe. Kgopolo
ya mongwadi e swanetše go kwešišega taodišong ka moka. Ka taodišo ye
mongwadi o leka go fekeetša mmadi gore a kwane le kgopolo ya gagwe.
Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišongangišano:
• Thoma ka go laetša kgopolo ya gago ka tsela ya maatlakgogedi mabapi
le hlogo.
• Balekwa ba ngange ka mahlakore a go dumela le go ganetša mabapi le
taba ya gore barutwana ba swanetše go dula gae ngwaga pele ba eya
dithutong tša godimo.
• Efa dintlha tša go fahlela kgopolo ya gago le go thekga seo.
• Mongwadi o tla tsepelela dintlha tša go ganetša pego.
• Bjalo ka mongwadi wa taodišo, tšweletša dikgopolo tše maatla ka ge
taodišo ye e ama maikutlo a gago.
• Ditlabelo tša makgethe le tsebo ya go kgodiša di swanetše go šomišwa.
• Polelo e swanetše go ba ye maatla gore e hlohle maikutlo a mmadi.
Hlokomela gore polelo e se be ye mpe.
• Thumo le yona e swanetše go ba ye maatla, ya go kwala le go kgodiša. [50]
1.6 Taodišokahlaahlo
Tlhalošo
Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
mahlakore a mabedi a poledišano ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
taodišo, eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
lekalekana le go kwagala.
Tšeo di swanetšego go hlokomelwa taodišong ye:
• Mongwadi o swanetše go kwešiša le go lebeledišiša mahlakore a mabedi
a taodišo ntle le go tšea lehlakore.
• Balekwa ba ahlaahle mabaka ao a dirago gore basadi/banna e be
baetapele ba bakaone go feta banna/basadi.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 7 DBE/2016
SCE – Memorantamo
• Taodišo e swanetše go kwagala le go ikema ka dintlha. Seo se ra gore e
se huetšwe ke maikutlo a mongwadi.
• Dikahlaahlo e be tša moya wo o fodilego, tša go naganwa gabotse le go
thekgwa ka tshwanelo.
• Segalo e be sa go hloka khuduego eupša e be seo se kgodišago sa go
hloka lenyatšo.
• Mongwadi a ka fa maikutlo a gagwe mafelelong a taodišo eupša seo e se
be thumo ya taodišo. [50]
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 50
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 8 DBE/2016
SCE – Memorantamo
KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO
POTŠIŠO YA 2
2.1 LENGWALO LA SEGWERA
Go tšweletšwe tše di latelago:
• Sebopego le botelele e be tša maleba.
• Atrese e tee fela ya mongwadi/moromedi.
• Letšatšikgwedi le ngwalwe ka fase ga atrese.
• Madume/Matseno a makopana a maleba.
• Diteng e be tša maleba tša go botšiša ka tša tshepetšo ya ditšhelete.
• Retšistara le polelo ya go hlompha le go laetša boitsholo.
• Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.
• Mafelelo/Bofelo e be boitsebišo bja mongwadi ka mokgwa wa setlwaedi.
Mohlala: Ke nna/Wa lena/Morwa wa lena/Morwedi wa lena Mosima [25]
2.2 LENGWALO LA SEMMUŠO
Go tšweletšwe tše di latelago:
• Sebopego le botelele e be tša maleba.
• Atrese ya mongwadi/moromedi.
• Atrese ya moamogedi/moromelwa.
• Madume/Matseno le hlogo ya taba.
• Diteng e be tša maleba tša go kgopela mošomo.
• Retšistara le polelo e be tša semmušo.
• Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.
• Mafelelo/Bofelo le leina.
Mohlala: Wa lena/Ka boikokobetšo.
Mna/Mdi MJ Maleka. [25]
2.3 TŠA BOPHELO BJA MOHU
Go tšweletšwe tše di latelago:
• Leina le sefane sa mohu.
• Batswadi ba mohu.
• Lefelo leo mohu a belegetšwego go lona.
• Letšatši la matswalo a mohu.
• Dithuto tšeo mohu a di fihleletšego.
• Tša mošomo.
• Ditiro tše botse le tša go kgahliša tšeo mohu a gopolwago ka tšona.
• Letšatši leo a hlokofetšego ka lona.
• Seo se hlotšego lehu la gagwe.
• Maina a meloko ya kgauswi yeo mohu a e tlogetšego.
• Lefoko la taelo. Mohlala: Mohu a ka laelwa ka sereto.
• Retšistara le polelo e be tša semmušo.
• Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego. [25]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 9 DBE/2016
SCE – Memorantamo
2.4 POLEDIŠANO
Go tšweletšwe tše di latelago:
• Maina a batho bao ba boledišanago a tšweletšwe ka letsogong la nngele,
a latelwe ke leswao la dikgorwana.
• Tirišo ya mantšu a ka mašakaneng e dumeletšwe.
• Poledišano e kgone go bapalega.
• Diteng di be mabapi le mošomo woo ba tla bego ba o dira nakong ya
metsotso ye 67 ya go hlompha Madiba.
• Mmadi a kgone go hwetša sererwa ge a dutše a e bala.
• Bakgathatema ba swarelele sererwa.
• Ba laetše tsebo ye e tseneletšego ya polelo, go swana le: polelo ya go
hlalefetša, dikamano tša maatla, mekgwa ya lephelo, phedišano le setšo
mabapi le ditokelo tša botho.
• Ba ka šomiša mabokgoni a go rerišana gore go fihlelelwe tumelelano.
• Go be le matseno le mafelelo a go goga šedi ya mmadi. [25]
2.5 POLELO
Go tšweletšwe tše di latelago:
• Matseno/Pulo, mmele le mafelelo/thumo
• Pulo e be yeo e gogago šedi ya batheeletši.
• Diteng di be mabapi le polelo yeo e ka fiwago taelanong le mongmošomo.
• Go šomišwe mafoko a makopana a dikgopolo tše bonolo.
• Go dirišwe mehlala ya go tlwaelega.
• Diteng di be mabapi le dintlha tšeo seboledi se di tšweletšago nakong ya
go fa polelo.
• Retšistara le polelo e be tša semmušo.
• Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego. [25]
2.6 DITSHWAYOTSHWAYO
Go tšweletšwe tše di latelago:
• Maitemogelo a mong.
• Ngwala ka motho wa pele.
• Diteng e be tša maleba, mabapi le puku yeo e badilwego.
• Lebaka la bjale – (gantši)
• Mahlaodi le mantšu ao a tsošago maikutlo go tšweletša dikgopolo.
• Mmegi a tšweletše maemo a gagwe le tšhišinyo mabapi le
ditshwayotshwayo.
• Mmegi a tšweletše mahlakore a mabedi (kgahlego/go se kgahlege)
• Tšweletša dintlhakgolo ka boripana.
• A se ke a anega ditaba ka moka, šiela mmegelwa go ikgopolela le go
ikagela seswantšhokgopolo seo se tlogo mo šušumetša go tšea kgato.
• Anega ka tsela yeo e ka dirago gore moanegelwa a dume le go holofela
go etela/bala/bona/go tsenela moletlo goba tiragalo ya mohuta woo. [25]
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 50
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 100
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 10 DBE/2016
SCE – Memorantamo
MEKGWA YA GO SWAYA
KAROLO YA A
(Dintlha tša mmepe wa monagano di nyalelane le diteng tšeo di lego mabapi le
sererwa)
1. TAODIŠO
• Diteng (dintlha tše di lebanego le hlogo) = meputso ye 25 (D)
• Peakanyo/Thulaganyo: Mmepe wa monagano (dikgopolo tša maleba) =
meputso ye 5 (P)
• Tirišo ya polelo = meputso ye 10 (TP)
• Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 3 (MK)
• Padišišo/Palobohlatse = meputso ye 2 (PB)
• Sebopego: matseno, mmele, mafetšo, mafoko le ditemana = meputso
ye 5 (S)
Kabo ya meputso ya diteng le polelo
25 - 10
22 - 24 = 9
19 - 21 = 8
16 - 18 = 7
13 - 15 = 6
10 - 12 = 5
07 - 09 = 4
04 - 06 = 3
01 - 03 = 2
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 11 DBE/2016
SCE – Memorantamo
KAROLO YA B
DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO
(Dintlha tša mmepe wa monagano di nyalelane le diteng tšeo di lego mabapi le
sererwa)
2.1 LENGWALO (SEGWERA LE SEMMUŠO)
le
2.2 Diteng = meputso ye 8 (D)
• Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2 (P)
• Mmepe wa monagano = moputso ke 1 (M)
• Sebopego - atrese = 1 letšatšikgwedi = 1 (lengwalong la semmušo =
1 + 1) (S)
• Matseno = moputso o 1
Mafetšo = moputso o 1
Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso
ye 10
• Tirišo ya polelo = meputso ye 7 (TP)
• Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2 (MK)
• Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (PB)
(Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso
ya godimo go tirišo ya polelo)
2.3 TŠA BOPHELO BJA MOHU
Diteng (dintlha, retšistara le segalo) = meputso ye 8 (D)
• Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2 (P)
• Mmepe wa monagano = meputso ye 2 (M)
• Sebopego (matseno, mmele, mafetšo) = meputso ye 3 (S)
Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso
ye 10
• Tirišo ya polelo = meputso ye 7 (TP)
• Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2 (MK)
• Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1(PB)
(Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso
ya godimo go tirišo ya polelo)
2.4 POLEDIŠANO
• Diteng = meputso ye 8 (D)
• Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = Meputso ye 2 (P)
• Mmepe wa monagano = Moputso o 1 (M)
• Sebopego = Meputso ye 4 (S)
• Baanegwa = Moputso o 1
• Dikgorwana = Moputso o 1
• Ditaetšosefala = Moputso o 1
• Polelo ye kopana = Moputso o 1
Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = Meputso ye 10
• Tirišo ya polelo = Meputso ye 7(TP)
• Maikutlo/Khuduego/Moya/atmosphere/Segalo = Meputso ye 2 (MK)
• Padišišo/Palobohlatse = Moputso o 1 (PB)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 12 DBE/2016
SCE – Memorantamo
2.5 POLELO
• Diteng (dintlha, retšistara le segalo) = meputso ye 8 (D)
• Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2 (P)
• Mmepe wa monagano = meputso ye 2 (M)
• Sebopego (matseno, mmele, mafetšo) = meputso ye 3 (S)
Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso ye
10
• Tirišo ya polelo = meputso ye 7 (TP)
• Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2 (MK)
• Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (PB)
(Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe
meputso ya godimo go tirišo ya polelo)
2.5 DITSHWAYOTSHWAYO
• Diteng (dintlha, kakaretšo, retšistara le segalo) = meputso ye 8 (D)
• Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2 (P)
• Mmepe wa monagano = meputso ye 2 (M)
• Sebopego (Leina la kuranta, leina la mongwadi, letšatšikgwedi, hlogo ya
sengwalwa) = meputso ye 3 (S)
Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso ye 10
• Tirišo ya polelo = meputso ye 7(TP)
• Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosphere/Segalo = meputso ye 2 (MK)
• Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (PB)
(Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso
ya godimo go tirišo ya polelo)
• Kabo ya meputso ya diteng le polelo
08 = 7
07 = 6
06 = 5
05 = 4
04 = 3
03 = 2
02 = 1
01 = 0
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 13 DBE/2016
SCE – Memorantamo
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Matching paper and memo
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.
%20June%202025%20Possible%20Answers--b62e3e2c-c7f8-4660-b96f-bd9ab7e48039/v1-65c8612b6060e1369bc6/card.webp)
Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Gauteng June 2025 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo (Sepedi)
Related documents

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC November 2016 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2016 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo (Sepedi)

Memorandum
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo (Sepedi)
More from Grade 12 Sepedi Hl

Annual teaching plan
Gr 12 Sepedi HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef/v1-03f72f9ce3c613cfc17a/card.webp)
Question paper
Sepedi Hl Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper (Sepedi)

Question paper
Sepedi Hl Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper (Sepedi)

Question paper
Sepedi Hl Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper (Sepedi)

Question paper
Sepedi Hl Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper (Sepedi)
--0fd38025-1317-4798-bc9a-6e9ad7710216/v1-f6ac9b08f74193610d55/card.webp)
Question paper
