Electrical Technology PAT GR 11 2017 Afr

Downloaded from hlayiso.com ELEKTRIESE TEGNOLOGIE RIGLYNE VIR PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE GRAAD 11 2017 Hierdie riglyndokument bestaan uit 55 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 2 DBE/PAT 2017 NSC – Graad 11 INHOUDSOPGAWE 1. INLEIDING 3 2. RIGLYNE VIR ONDERWYSERS 4 2.1 Hoe om die PAT'e te administreer 4 2.2 Hoe om die PAT'e na te sien/te assesseer 5 2.3 PAT-assesseringbestuursplan 6 2.4 Moderering van PAT'e 7 2.5 Afwesigheid/Nie-inlewering van take 7 2.6 Simulasies 7 2.7 Projekte 8 2.8 Werkende puntestaat 9 3. RIGLYNE VIR LEERDERS 10 3.1 Instruksies vir die leerder 11 3.2 Verklaring van egtheid (VERPLIGTEND) 11 4. SIMULASIES 12 4.1 Simulasie 1: Algemeen 12 4.2 Simulasie 2: Algemeen 16 4.3 Simulasie 3: Kragstelsels 21 4.4 Simulasie 4: Kragstelsels 23 4.5 Simulasie 5: Kragstelsels 25 4.6 Simulasie 6: Kragstelsels 29 4.7 Simulasie 7: Elektronika en digitale elektronika 35 4.8 Simulasie 8: Elektronika en digitale elektronika 39 5. AFDELING B: ONTWERP EN MAAK 44 5.1 Ontwerp en maak: Deel 1 45 5.1.1 Kringdiagram 45 5.1.2 Projek: Beskrywing van werking 45 5.1.3 Komponentlys 46 5.1.4 Gereedskap-/Instrumentlys 46 5.1.5 Bewys van prototipering 46 5.1.6 Vero-bordbeplanning/Kringbord('PCB')-ontwerp 47 5.2 Assessering van die ontwerp-en-maak-fase: Deel 1 48 5.3 Ontwerp en maak: Deel 2 50 5.4 Assessering van die ontwerp-en-maak-fase: Deel 2 52 5.6 PROJEKTE 53 6.1 Verkeerslig 53 6.2 Gereguleerde kragbron 54 6.3 Radiosender 55 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 3 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 1. INLEIDING Die 16 Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring-vakke wat 'n praktiese komponent bevat, sluit almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT) in. Hierdie vakke is: • LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe; Landboutegnologie • KUNS: Dansstudies; Ontwerp; Dramatiese Kunste; Musiek; Visuele Kunste • WETENSKAP: Rekenaartoepassingstegnologie; Inligtingstegnologie • DIENSTE: Verbruikerstudies; Gasvryheidstudies; Toerisme • TEGNOLOGIEË: Siviele Tegnologie; Elektriese Tegnologie; Meganiese Tegnologie; Ingenieursgrafika en -ontwerp 'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale promosiepunt vir alle leerders wat vakke met praktiese komponente neem en tel 25% (100 punte) van die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT word oor die eerste drie kwartale van die skooljaar geïmplementeer. Dit word in verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite afgebreek wat saam die PAT opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n gereelde basis gedurende die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir die assessering van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, bv. toetse of eksamens, geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die leerders die praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te verseker dat leerders aan die einde van die jaar bevorder kan word. Die beplanning en uitvoering van die PAT verskil van vak tot vak. Praktiese assesseringstake word ontwerp om 'n leerder se vermoë om 'n verskeidenheid vaardighede te integreer, om probleme op te los, te ontwikkel en te illustreer. Die PAT gebruik ook 'n tegnologiese proses om die leerder in te lig oor die stappe wat gevolg moet word om 'n oplossing vir die probleem voorhande te vind. Die 2017-PAT het drie fokusareas met projekte en simulasies in elk van die volgende velde: • Elektries • Elektronika • Digitale Elektronika Die PAT bestaan uit vier simulasies en 'n praktiese projek. Die onderwyser kan enige relevante praktiese projek kies en 'n kombinasie van die beskikbare simulasies gebruik. Die onderwyser moet assessering deurgaans toepas terwyl die leerder die nodige vaardighede ontwikkel. Leerders moet vier simulasies voltooi en ook 'n praktiese projek vervaardig. Die PAT sluit al die vaardighede in wat die leerder deur die loop van die jaar ontwikkel het. Die PAT verseker dat teen die tyd wat leerders die praktiese werk, m.a.w. elektriese, analoë en digitale elektronika en ook die korrekte gebruik van gereedskap en instrumente, voltooi het, hulle al die verskillende vaardighede sou aangeleer het. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 4 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 Voorleggingsvereistes Elke leerder moet die volgende voorlê: • PAT-lêer met al die bewyse van simulasies, ontwerp en prototipering. 'n Afskrif van die 2017-PAT-dekblad en die relevante simulasies en assesseringsblaaie moet gekopieer word en aan elke leerder gegee word om in die lêer te plaas. • Praktiese projek met: o Omslag/Omhulsel  Daar moet 'n ontwerp in die lêer wees.  Die omslag/omhulsel en die ontwerp moet bymekaar pas.  Geen kartonhouers word toegelaat nie.  Plastiek- en metaalomslae sal aanvaar word.  Die omslag/omhulsel moet vir bestudering toeganklik wees.  Deksels wat vasskroef, word verkies. o Kringbord  Die kringbordontwerp ('PCB design') moet in die lêer wees.  Die kringbordontwerp ('PCB design') moet binne die omslag/omhulsel op so 'n wyse gemonteer wees dat dit vir bestudering verwyder kan word.  Skakelaars, potensiometers, verbindings en ander items moet gemonteer wees.  Bedrading moet netjies en gebind wees.  Bedrading moet lank genoeg wees sodat die kringbord verwyder en met gemak nagegaan kan word. o Kenteken/Logo en Naam  Die lêer moet die kenteken/logo en naamontwerp bevat.  Kenteken/Logo en naam moet duidelik op die omhulsel verskyn. Die PAT sal 'n finansiële invloed op die skool se begroting hê en daarom moet skoolbestuurspanne vir hierdie besondere uitgawe voorsiening maak. PAT-komponente en ander items moet betyds, voor die einde van die eerste kwartaal aan die begin van die akademiese jaar, vir leerders se gebruik aangekoop word. Dit is die verantwoordelikheid van die departementshoof om toe te sien dat die onderwyser van die begin van die skooljaar af met die PAT vorder. Provinsiale departemente is verantwoordelik vir die opstel van modereringsroosters en daarom moet PAT'e betyds vir moderering gereed wees. 2. RIGLYNE VIR ONDERWYSERS 2.1 Hoe om die PAT'e te administreer Onderwysers moet toesien dat leerders die simulasies wat vir elke kwartaal nodig is, voltooi. Die projek moet in Januarie begin word om te verseker dat dit in Augustus voltooi is. Alle formele assessering is die onderwyser se verantwoordelikheid. Die PAT moet gedurende die eerste drie kwartale voltooi word en moet teen die aanvang van PAT-moderering gereed wees. Onderwysers moet kopieë van die relevante simulasies maak en aan die begin van elke kwartaal aan leerders gee. Die PAT mag nie die klas verlaat nie en moet te alle tye in veilige bewaring wees wanneer die leerder nie daaraan werk nie. Volg die gewigswaardes van die PAT en onderwysers mag nie die gewigswaardes van die verskillende afdelings verander nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 5 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 2.2 Hoe om die PAT'e na te sien/te assesseer Die PAT vir graad 11 word intern opgestel en geassesseer, maar ekstern gemodereer. Alle formele assessering word deur die onderwyser gedoen. Van die onderwyser word verwag om 'n werkende model en model-antwoordlêer op te bou wat die assesseringstandaard vasstel teen 'n Hoogs Bevoegde-Vlak vir elke projekkeuse wat die leerders uitvoer. Hierdie lêer moet al die simulasies met antwoorde insluit wat deur die onderwyser self gedoen is. Die onderwyser sal die modelantwoorde en projek gebruik om die simulasies en projekte van die leerders te assesseer. Nadat 'n fasetblad deur die onderwyser ingevul is, sal assessering as afgehandel beskou word. Geen herassessering sal gedoen word nadat die puntestate ingevul en deur die onderwyser vasgelê/ingesleutel is nie. Leerders moet toesien dat die werk volgens die verlangde standaard gedoen is voordat die onderwyser die PAT na elke fase finaal assesseer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 6 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 2.3 PAT-assesseringbestuursplan Die assesseringsplan vir die PAT is soos volg: TYDPERK AKTIWITEIT VERANTWOORDELIKHEID Voorbereiding vir Onderwyser – Bou die modelle en werk die modelantwoorde PAT 2017 vir die 2017-simulasies uit. Identifiseer tekortkominge t.o.v. gereedskap, toerusting en verbruikbare items vir simulasies wat vir 2017 aangekoop moet word. SBS – Ontvang die aankoopversoeke van onderwysers en prosesseer betalings vir die aankoop van die items benodig. Januarie tot Maart 2017 Simulasie 1 en 2 Onderwyser – Kopieer en deel simulasies uit. Leerders – Voltooi simulasies. Onderwyser – Assesseer simulasies. Departementshoof – Sien toe dat take voor die vakansie voltooi en deur die onderwyser nagesien is. Januarie 2017 PAT-projek: Onderwyser – Kry kwotasies vir die PAT-projekte. Aankope Hoof – Keur PAT-aankope vir die PAT-projekte goed. Onderwyser – Maak seker dat PAT-projekte bestel en afgelewer word. Departementshoof – Sien toe dat onderwyser aan die vereistes van die proses voldoen. Februarie 2017 PAT-projek: Onderwyser – Sien toe dat die PAT-projekte veilig bewaar Leerders begin met word. projek Onderwyser – Deel PAT-take uit en neem dit in. Onderwyser – Sluit weekliks praktiese sessies in sodat leerders die PAT-projek kan voltooi. Leerder – Begin met die voltooiing van die PAT-projek. Departementshoof – Sorg dat onderwyser weekliks praktiese sessies met leerders het. April tot Junie 2017 Moderering van Distriksvakfasiliteerder/Vakkundige besoek die skool en Simulasie 1 en 2 modereer simulasies 1 en 2. 10% van leerders se werk word gemodereer. April tot Junie 2017 Simulasie 3 en 4 Onderwyser – Kopieer en deel simulasies uit. Leerders – Voltooi simulasies. Onderwyser – Assesseer simulasies. Departementshoof – Kontroleer of take voor die vakansie voltooi en deur die onderwyser nagesien is. April tot Junie 2017 PAT-projek: Onderwyser – Sien toe dat die PAT-projekte veilig bewaar Leerders gaan voort word. met die projek Onderwyser – Deel PAT-take uit en neem dit in. Onderwyser – Sluit weekliks praktiese sessies in sodat leerders die PAT-projek kan voltooi. Leerders – Gaan voort met die voltooiing van die PAT-projek. Departementshoof – Kontroleer dat onderwyser weekliks praktiese sessies met leerders het. Julie-vakansie 2017 PAT-ingryping Leerders wat met die PAT agter is, moet die projek in hierdie vakansie voltooi. Julie tot Augustus 2017 Moderering van Distriksvakfasiliteerder/Vakkundige besoek die skool en Simulasie 3 en 4 modereer simulasies 3 en 4. 10% van leerders word gemodereer. Ander leerders as in die vorige kwartaal word gemodereer. Julie tot Augustus 2017 PAT-projek: Onderwyser – Sien toe dat die PAT-projekte veilig bewaar voltooiing word. Onderwyser – Deel PAT-take uit en neem dit in. Onderwyser – Voltooi PAT-proses saam met leerders en stel PAT-lêer saam. Leerders – Voltooi die PAT-projek en -lêer. Departementshoof – Sien toe dat 100% van die PAT-lêers en projekte voltooi en geassesseer is. September tot PAT-moderering PAT-projekte word deur provinsiale vakfasiliteerders/ Oktober 2017 vakkundiges gemodereer en leerders is beskikbaar om vaardighede te demonstreer. 10% van leerders word lukraak gemodereer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 7 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 2.4 Moderering van die PAT'e Provinsiale moderering van elke kwartaal se kwartaal se simulasies sal reeds die volgende kwartaal begin. Simulasie 1 en 2 moet gemodereer word sodra die tweede kwartaal begin. Op dieselfde wyse moet simulasie 3 en 4 in Julie gemodereer word. Die projek word egter eers gemodereer nadat dit voltooi is. Tydens die moderering van die PAT moet die leerder se lêer en projek aan die moderator voorgelê word. Die modereringsproses is soos volg: • Gedurende moderering word leerders lukraak gekies om die verskillende simulasies van die PAT te demonstreer. Al vier simulasies sal gemodereer word. • Die onderwyser moet 'n model bou van elke tipe projek wat vir die skool gekies is. • Hierdie model moet tydens moderering ten toon gestel word. • Die onderwyser se model vorm die standaard vir die moderering op Vlak 4 (Hoogs Bevoeg). • Vlak 5-assessering moet die onderwyser se model ten opsigte van vaardigheid en afwerking oortref. • Leerders wat gemodereer word, sal tydens moderering toegang tot hulle lêers hê en kan verwys na die simulasies wat hulle vroeër in die jaar voltooi het. • Leerders mag nie tydens moderering hulp by ander leerders vra nie. • Alle projekte en lêers moet vir die moderator uitgestal word. • Indien 'n leerder gedurende moderering nie die simulasie kan herhaal of 'n werkende kring kan oplewer nie, sal punte afgetrek word en kringe sal as nie werkend geassesseer word. • Die moderator sal lukraak nie minder as twee projekte (nie simulasies nie) kies en die leerders betrokke sal moet verduidelik hoe die projek vervaardig is. • Waar nodig, kan die moderator leerders versoek om die funksie, werksbeginsels asook die vaardighede wat deur die simulasies bekom is, vir modereringsdoeleindes te vertoon. • Na moderering sal die moderator, indien nodig, die groepspunt op- of afwaarts aanpas, afhangende van die uitkoms van moderering. • Gewone eksamenreëls geld vir appèl en moet as sulks gevolg word indien 'n dispuut weens aanpassings ontstaan. 2.5 Afwesigheid/Nie-inlewering van take Indien daar sonder 'n geldige rede nie 'n PAT-punt vir Elektriese Tegnologie beskikbaar is nie, sal die leerder drie weke voor die aanvang van die finale jaareindeksamen gegun word om die ontbrekende taak/take in te lewer. Indien die leerder versuim om aan die uitstaande PAT- vereiste te voldoen, sal die leerder 'n nulpunt vir die betrokke PAT-komponent ontvang. 2.6 Simulasies Simulasies is kringbane, eksperimente en toetse wat die leerder sal moet bou, toets en meet en prakties doen as deel van die ontwikkeling van praktiese vaardighede. Hierdie vaardighede moet gedurende skoolbesoeke aan die eksterne moderator, wat met tussenposes in die skooljaar die skool besoek, gedemonstreer word. Onderwysers wat rekenaargebaseerde simulasieprogramme gebruik, is welkom om leerders daarop te laat oefen. Daar word egter vereis dat die kring met regte komponente gebou word en dat afmetings met werklike instrumente vir assesserings- en modereringsdoeleindes gemeet word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 8 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 Die korrekte prosedure om simulasies te voltooi, word hieronder uiteengesit vir onderwysers en skoolbestuurpanne wat vir die implementering van die PAT in Elektriese Tegnologie verantwoordelik is. Stap 1: Die onderwyser kies die simulasies uit die voorbeelde verskaf. Stap 2: Stel 'n komponentelys benodig vir elke simulasie saam. Voeg ekstra komponente by aangesien hierdie items baie klein is en jy ekstra items gaan nodig kry omdat dit verloor/beskadig word, soos wat leerders daarmee werk. Stap 3: Kontak drie verskillende handelaars vir elektroniese komponente en kry vergelykbare kwotasies. Stap 4: Lê kwotasies aan die SBS voor vir die goedkeuring en aankoop van die items. Stap 5: Stoor die komponente. Organiseer die items vir elke simulasie om dit gedurende praktiese sessies makliker te maak om uit te deel en te gebruik. Maak seker dat die verskillende komponentwaardes nie meng nie, aangesien dit daartoe kan lei dat komponente verkeerd gebruik word. Dit kan die komponent beskadig en, in uiterse gevalle, die toerusting wat gebruik word. Stap 6: Kopieer die relevante simulasies en deel dit aan die begin van die kwartaal aan leerders uit. Onderwysers word toegelaat om kringe en komponentwaardes aan te pas om by hulle omgewing en bronbeskikbaarheid te pas. Onderwysers moet 'n stel modelantwoorde in die onderwyserportefeulje ontwikkel. Moderators sal die onderwyser se modelantwoorde en artefak tydens moderering gebruik. 2.7 Projekte Die projekte is konstruksieprojekte wat onderwysers vir hulle leerders kan kies. Hierdie projekte is op beproefde kringe gebaseer wat deur skole en vakadviseurs verskaf is. Die projekte is op werkende prototipes gebaseer en vereis noukeurige konstruksie om korrek te funksioneer. Projekte verskil ten opsigte van koste en onderwysers moet toesien dat projekte so gekies word dat dit binne die skool se begroting val. Nadat die onderwyser op 'n kring besluit het, moet hy/sy die prototipe bou. Daarna kan afskrifte gemaak word van die kringbaan wat verskaf is en aan leerders uitgedeel word. Leerders MOET hierdie kringe korrek in hulle portefeuljes oorteken. Die beskrywing van die werking van die kringe is NIE volledig NIE. Leerders moet die funksie van die komponente in die kring wat verskaf is, ondersoek en bestudeer om nadere besonderhede te bekom. Leerders moet uitbrei oor die doel van komponente in die kring. Daar word aanbeveel dat leerders soortgelyke kringe ondersoek/navors wat op die Internet, in die skoolbiblioteek en in werkswinkel-verwysingsbronne beskikbaar is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Elektriese Tegnologie Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 2.8 Werkende puntestaat ('n Werkende Excel-lêer word saam hierdie PAT verskaf.) PAT-PUNTESTAAT TERMYN 1 TERMYN 2 PROJEK Totaal = Gemod. Punt Termyn1 + Punt uit 100 Simulasie Simulasie Simulasie Simulasie Ontwerp Ontwerp Termyn 2 + 1 2 3 4 en Maak en Maak Projek Deel 1 Deel Nr. Naam van Leerder 40 40 40 40 70 20 250 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Totaal Gemiddeld Onderwyser Moderator: Hoof: Handtekening: Handtekening: Handtekening: SKOOLSTEMPEL Datum: Datum: Datum: Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 10 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 3. RIGLYNE VIR LEERDERS PAT 2017-dekblad (Plaas hierdie blad voor in die PAT.) Departement van Basiese Onderwys KABV vir Tegniese Hoërskole Graad 11 Praktiese Assesseringstaak Elektriese Tegnologie Toegelate tyd: Kwartaal 1 tot Kwartaal 3 (2017) Leerder se Naam: Klas: Skool: SPESIALISERING (Dui jou spesialisering aan): Elektries (Kragstelsels):  (Simulasie 1, 2, 3, 4, 5 & 6) (Enige 4) Elektronika:  (Simulasie 1, 2, 7, & 8) Digitale Elektronika:  (Simulasie 1, 2, 7, & 8) Projek (Skryf die naam van die projek neer): ______________________________ BEWYSE VAN MODERERING: LET WEL: Wanneer die leerderbewyse wat gekies is, op skoolvlak gemodereer is, sal die tabel bewyse van moderering bevat. Provinsiale moderatore sal die provinsiale moderering teken en slegs teken indien hermoderering nodig is. Moderering Handtekening Datum Handtekening Datum Skoolvlak Provinsiale Hermoderering moderering PUNTETOEKENNING: PAT-komponent Maksimum Leerder- Gemode- punt punt reerde punt Simulasie 1 40 Simulasie 2 40 Simulasie 3 40 Simulasie 4 40 Ontwerp-en maak-projek – Kring 70 Ontwerp-en-maak-projek – Omhulsel 20 Totaal 250 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 11 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 3.1 Instruksies vir die leerder • Hierdie PAT tel 25% van jou finale promosiepunt. • Alle werk wat jy doen, moet jou eie wees. Groepwerk en saamwerk word nie toegelaat nie. • Die PAT moet oor drie kwartale voltooi word. • Die PAT-lêer moet ENIGE 4 simulasies en 'n praktiese projek bevat. • Berekeninge moet duidelik wees en eenhede insluit. Berekeninge moet tot TWEE desimale afgerond word. SI-eenhede moet gebruik word. • Kringdiagramme kan met ROT ('CAD') of met die hand geteken word. GEEN fotokopieë of geskandeerde lêers word toegelaat nie. • Foto's word toegelaat en kan in kleur of grysskaal wees. Geskandeerde foto's en fotokopieë word wel toegelaat. • Hierdie dokument moet binne-in jou PAT-lêer saam met die ander bewyse geplaas word. • Leerders met identiese foto's sal gepenaliseer word en nul (0) vir daardie afdeling ontvang. 3.2 Verklaring van egtheid (VERPLIGTEND) Verklaring: Ek (Naam) verklaar hiermee dat die werk in hierdie lêer heeltemal my eie is. Ek verstaan dat indien die teendeel bewys word, my finale uitslae teruggehou sal word. Handtekening van leerder Datum Sover my kennis strek, is die verklaring deur die leerder hierbo waar en eg, en aanvaar ek dat die werk aangebied, dié van die leerder is. ____________________________ ____________ Handtekening van onderwyser Datum ____________________________ ____________ Handtekening van skoolhoof Datum SKOOLSTEMPEL Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 12 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4. SIMULASIES 4.1 Simulasie 1: Algemeen Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: Gebruik die ossilloskoop om spanningsgolfvorms vanaf 'n funksiegenerator te vertoon. Benodigdhede: Funksiegenerator Ossilloskoop Voelpenne Multimeter Instruksies: 4.1.1 Skakel die funksiegenerator aan en kies die sinusgolffunksie teen 'n frekwensie van 50 Hz en stel die amplitude op die maksimum. Die leerder kon, sonder Die leerder kon, sonder Die leerder kon, sonder hulp, 'n minimale gedeelte hulp, 'n gedeelte van die enige hulp, die aktiwiteit van die aktiwiteit, aktiwiteit korrek doen. korrek doen. korrek doen. 1 2 3 (3) 4.1.2 Skakel die ossilloskoop aan. Stel die tydbasis en spanningsbasis om 'n duidelike sinusgolfvorm te vertoon. Die leerder kon, sonder Die leerder kon, sonder Die leerder kon, sonder hulp, 'n minimale gedeelte hulp, 'n gedeelte van die enige hulp, die aktiwiteit van die aktiwiteit, aktiwiteit korrek doen. korrek doen. korrek doen. 1 2 3 (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 13 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.1.3 Verbind die voelpenne van die funksiegenerator aan die kanaal 1-inset van die ossilloskoop en teken wat jy waarneem op die ossilloskoopbeeld hieronder. (5) Verander die golfvorm wat deur die funksiegenerator voortgebring word en gebruik die funksieselekteerknop om (a) vierkantsgolfvorms, en (b) driehoeksgolfvorms voort te bring. Teken wat jy in elke geval waarneem. Vierkantsgolf (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 14 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 Driehoeksgolf (5) 4.1.4 Die onderwyser verander nou die golfvorm wat deur die funksiegenerator voortgebring word en bedek dit. Hy verander ook die ossilloskoopverstellings. (a) Benoem die golfvorm en teken dit op die rooster verskaf. (6) (b) Bepaal die periode van die golfvorm (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 15 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 (c) Bepaal die frekwensie van die golfvorm. (3) (d) Bepaal die piekwaarde van die golfvorm (3) 4.1.5 Huishouding Die leerder het geen Die leerder het Die leerder het huishouding gedoen nie. huishouding gedoen nadat huishouding sonder enige hy/sy daaraan herinner is. aanmaning gedoen. 1 2 4 (4) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 16 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.2 Simulasie 2: Algemeen Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: RLC Ondersoek die spannings oor 'n lamp, 'n induktor en 'n kapasitor teen 'n spesifieke spanningsverstelling en 'n reeks frekwensies. Benodigdhede: Broodbord/Prototipe bord Funksiegenerator Dubbelspoor-ossilloskoop Voelpenne Multimeter x 2 1 µF-kapasitor 820 µH-spoel 50 mA/6 V-lamp Instruksies: 4.2.1 Bou die kring hieronder. Stel die funksiegenerator na sinusgolf en verstel die spanning na tussen 5 tot 6 V. Sodra die spanning gestel is, moenie die amplitudeverstelling van die spanning verander nie. Stel die amplitudeverstellings op die ossilloskoop dieselfde vir beide kanaal 1 en kanaal 2. VC V 50mA / 6V 820µH X 1µF V VL Function Generator f (a) Verstel die frekwensie van die funksiegenerator totdat die lesing op beide meters dieselfde is. Teken die lesing van die frekwensie en spannings oor elke komponent aan. VC VL f (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 17 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 (b) Noem die waarde van die frekwensie op hierdie stelling. Verduidelik waarom dit hierdie waarde is. (3) (c) Verstel die frekwensie na meer as hierdie waarde (opwaarts) en teken die waardes van die spannings oor die kapasitor en weerstand aan. Beskryf die rede vir die lesings op die meters. VC VL (2) (d) Verstel die frekwensie na minder as hierdie waarde (afwaarts) en teken die waardes van die spannings oor die kapasitor en weerstand aan. Beskryf die rede vir die lesings op die meters. VC VL (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 18 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.2.2 Verbind 'n ammeter in die kring om die stroomvloei in die kring te meet, soos hieronder getoon. VC V 50mA / 6V 820µH X 1µF A IM V VL Function Generator f (a) Verstel die frekwensie van die funksiegenerator totdat die lesing op die meter op die maksimum is. Teken die lesing van die frekwensie en die stroomlesing aan. IM f (2) (b) Beskryf die aard van die frekwensie wanneer die stroom op die maksimum is. (2) (c) Verstel die frekwensie na meer as hierdie waarde (opwaarts) en teken skryf die waarde van die stroom aan. Beskryf die rede vir die lesing. I (1) (d) Verstel die frekwensie na minder as hierdie waarde (afwaarts) en teken die waarde van die stroom aan. Beskryf die rede vir die lesing. I (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 19 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.2.3 Verbind die ossilloskoop aan die kring, soos hieronder getoon. Verbind kanaal 1 oor die lamp en kanaal 2 oor die toevoer. Verstel die frekwensie van die funksiegenerator om resonante frekwensie te verkry deur die veranderende golfvorms op die ossilloskoop waar te neem. Channel 1 Oscilloscope 820µH X 50mA / 6V 1µF Channel 2 Function Generator f Oscilloscope (a) Teken die golfvorme teen resonante frekwensie. (3) (b) Verduidelik waarom die golfvorme hierdie vorm aanneem. (3) (c) Verstel die frekwensie van die funksiegenerator en beskryf wat met die vorm van die golfvorms gebeur. (3) [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 20 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 FASETBLAD: SIMULASIE: RLC-SERIEKRING Taakbeskrywing Puntetoekenning (Merk die toepaslike vlak wat vir elke taakbeskrywer bereik is.) 1 2 3 4 5 Nie behaal Nog nie Bevoeg Hoogs Uitstaande nie bevoeg nie bevoeg Broodbord- Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder kon beplanning kon nie die kon die kon die 3 kon suksesvol suksesvol beplan en en -uitleg borduitleg korrekte komponente op beplan en al die komponente beplan met komponente die broodbord al die korrek op die behulp van die en meters korrek beplan en komponente broodbord gekoppel kringdiagram identifiseer. plaas korrek op die aan die funksie- verskaf nie. broodbord met generator plaas. koppelings plaas. Foutsporing Die leerder Die kring Die kring was Die kring Die kring was se kring was was volledig volledig en die was volledig volledig en die onvolledig en maar nie leerder kon 1 en die leerder leerder kon al die hy/sy kon nie funksioneel fout identifiseer kon 2 foute foute identifiseer en foutsporing nie. Die en korrigeer. identifiseer en korrigeer doen nie. leerder kon korrigeer nie die probleem identifiseer nie. Instrumentseleksie Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder kon en gebruik kon geen het die kon die korrekte kon al die instrumente vinnig instrumente verkeerde instrumente kies, instrumente en sonder enige hulp kies en instrumente maar het dit korrek kies en van die onderwyser gebruik nie. gekies en verkeerd/onveilig gebruik. kies. Die leerder kon gebruik. gebruik. ook die instrumente korrek op 'n veilige, ergonomiese wyse gebruik. Fasetblad: (15) Vrae (25) Totaal(40) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 21 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.3 Simulasie 3: Kragstelsels Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: Verbind 'n enkelfase-verlagingstransformator aan 'n las. Die las moet bestaan uit twee 24 V-lampe insluit wat 'n visuele uitset sal verskaf. Benodigdhede: Digitale multimeter 220 V na 24 V-enkelfasetransformators 24 V-lampe x 2 Lamphouers x 2 Voelpenne Instruksies: 4.3.1 Teken en benoem die kring. Die kring moet twee lampe aan 'n transformator gekoppel en die meterverbindings toon. (8) 4.3.2 Verbind 'n enkelfase-verlagingstransformator aan 'n las. (a) Korrekte verbinding aan toevoer (4) (b) Korrekte verbinding aan las (4) (c) Veiligheidsmaatreëls in ag geneem (4) 4.3.3 Meet die primêre en sekondêre spannings. (Een punt vir die lesing; een punt vir korrekte metergebruik.) (a) VP (2) (b) VS (2) 4.3.4 Meet die primêre en sekondêre strome. (a) IP (2) (b) IS (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 22 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.3.5 Verbind 'n addisionele identiese las aan die oorspronklike las en meet dieselfde waardes. Lewer kommentaar op elke waarde. (a) VP (3) (b) VS (3) (c) IP (3) (d) IS (3) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 23 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.4 Simulasie 4: Kragstelsels Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: PLB-programmering Benodigdhede: Oorbelastingseenheid Aansitknop Stopknop Geleiers Lampe PLB-opleier/-simuleerder (Sluit in: Kragbron, PLB, 8 x skakelaars vir insetsimulasies, 4 x uitset-LUD's, 'n programmeerkabel en sagteware) 'n Rekenaar Kontaktor Instruksies: 4.4.1 Teken die kring van 'n direk-op-die-lyn-aansitter ('DoL'). . (4) 4.4.2 Teken die leerlogikadiagram van 'n direk-op-die-lyn-aansitter ('DoL'). (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 24 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.4.3 Met behulp van 'n rekenaar, skryf 'n program vir die PLB vir 'n direk-aan-lyn- beheerstelsel. (5) 4.4.4 Toets die program op die rekenaar. Program werk nie Program werk Program werk Program werk met derde met tweede met eerste probeerslag probeerslag probeerslag 0 1 3 5 (5) 4.4.5 Laai die program van die rekenaar na 'n PLB af. Kon nie die Laai die program Laai die program Laai die program program laai nie met te veel hulp met minimum sonder enige hulp hulp 0 1 3 5 (4) 4.4.6 Teken 'n kringdiagram vir die PLB om 'n lig te beheer. (5) 4.4.7 Verbind die PLB om 'n lig te beheer. (3) 4.4.8 Toets die kring. (5) 4.4.9 Laai 'n bestaande program van 'n PLB op 'n rekenaar. (5) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 25 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.5 Simulasie 5: Kragstelsels Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: Kapasitoraansitmotors en kapasitoraansit-en-loop-motors Om vaardighede vir die identifisering en verbinding van kapasitoraansit- en kapasitoraansit- en-loop-motors te ontwikkel Benodigdhede: Multimeter Klampmeter Isolasietoetser Afneembare/Demonteer-enkelfasemotorstel Instruksies: 4.5.1 Voer die volgende toetse op 'n afneembare/demonteer-kapasitoraansitmotor uit. (a) Visueel: Noem VIER onderdele wat nagegaan is en noem of hulle die toets geslaag het of nie. (4) (b) Kontinuïteit van wikkelings Aansitwikkeling Kontinuïteit: Ja Nee (1) Weerstand: Gee waarde: (1) Loopwikkeling Kontinuïteit: Ja Nee (1) Weerstand: Gee waarde: (1) Lewer kommentaar op lesings (2) (c) Isolasieweerstandtoets tussen wikkelings en aarde met die isolasietoetser Lesing: (1) Kommentaar op lesing: (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 26 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 (d) Isolasieweerstandtoets tussen wikkelings met die isolasietoetser Lesing: (1) Lewer kommentaar op lesing (3) (e) Sentrifugale skakelaar Verduidelik die rede vir die toets en skryf die lesings neer. (3) Lesing: Oop Lesing: Geslote (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 27 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.5.2 Bedraad die motor, soos in die kringdiagram hieronder getoon. 2 3 5 1 6 4 (a) Korrekte identifikasie van onderdele: (6) (b) Korrekte bedrading (Sien fasetblad hieronder) (5) Taak- Puntetoekenning (Merk die toepaslike blokkie langs die taakbeskrywing.) beskrywing 1 2 3 4 5 Nie behaal nie Nog nie Bevoeg Hoogs Uitstaande bevoeg nie bevoeg Motor- Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder verbinding kon nie die het drie foute het twee foute het een fout kon die hele motor bedraad gemaak gemaak gemaak motor korrek nie bedraad (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 28 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.5.3 Bedraad die motor soos in die kring hieronder getoon. 2 3 7 5 1 6 4 (a) Identifikasie van die addisionele onderdeel. (1) (b) Korrekte bedrading (Sien fasetblad hieronder) (5) Taak- Puntetoekenning (Merk die toepaslike blokkie langs die taakbeskrywing.) beskrywing 1 2 3 4 5 Nie behaal nie Nog nie Bevoeg Hoogs Uitstaande bevoeg nie bevoeg Motor- Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder verbinding kon nie die het drie foute het twee foute het een fout kon die hele motor bedraad gemaak gemaak gemaak motor korrek nie bedraad (5) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 29 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.6 Simulasie 6: Kragstelsels Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: GS-motor Verduidelik die werksbeginsel van 'n GS-motor. Identifiseer die dele van 'n GS-masjien en die funksie van elkeen. Verbinding van 'n GS-masjien in serie-, sjunt- en saamgestelde konfigurasies. Voer die isolasieweerstandtoets en kontinuïteitstoets op motorwikkelings uit. Benodigdhede: Funksiegenerator Ossilloskoop Voelpenne Multimeter Instruksies: 4.6.1 Haal die GS-masjien uitmekaar. Identifiseer die volgende dele van die GS-masjien en verduidelik die funksie van elkeen: (a) Anker (2) (b) Kommutator (2) (c) Borsels (2) (d) Juk (2) (e) Naamplaat (2) (f) Veldwikkelings (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 30 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 (g) Luswikkeling teenoor golfwikkeling (Teken) (2) (h) Pole (2) (i) Hulppole (2) 4.6.2 Verbind die GS-motor in die volgende konfigurasies met die las en neem die spoed van die motor waar: (a) Serie (i) Korrekte verbinding (4) (ii) Lewer kommentaar op die spoed voor verbinding aan 'n las en ná verbinding aan 'n las. (2) (b) Sjunt (i) Korrekte verbinding (4) (ii) Lewer kommentaar op die spoed voor verbinding aan 'n las en ná verbinding aan 'n las. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 31 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.6.3 Doen die volgende: (a) Isolasieweerstandtoets op motorwikkelings: (i) Kies van die korrekte meter (1) (ii) Korrekte verstelling van meter (1) (iii) Korrekte verbinding van meter op motor (1) (iv) Korrekte lesing (2) (b) Kontinuïteitstoets op motorwikkelings: (i) Kies van korrekte meter (1) (ii) Korrekte verstelling van meter (1) (iii) Korrekte verbinding van meter op motor (1) (iv) Korrekte lesing (2) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 32 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.7 Simulasie 7: Elektronika en digitale elektronika Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: Afkap en vaspen/klem van kringe op broodbord met behulp van diodes Benodigdhede: GEREEDSKAP EN INSTRUMENTE MATERIAAL Broodbord 0,5 mm-verbindingsdraad Sykniptang 470 Ω-weerstand Kombinasietang 10 kΩ Multimeter 1 MΩ Ossilloskoop 1 x diode (1N4001) Funksiegenerator 4 x1,5 V-selle en selhouer 'n Kapasitor Instruksies: 4.7.1 Bou die eenvoudige serie-afkapkring in FIGUUR 4.7.1 hieronder op die broodbord in FIGUUR 4.7.2 hieronder. Teken die komponentuitleg op die figuur. Stel die funksiegenerator op maksimum uitsetspanning en 'n frekwensie van 1 kHz. Verbind die seingenerator oor die inset van die kring (Vi). Verbind die een voelpen van die ossilloskoop oor die uitset van die kring (Vo), en die ander voelpen oor die inset (Vi). Maak seker dat die aardterminale van die ossilloskoop en die funksiegenerator aan dieselfde punt verbind is. D D = 1N4148 VIN R VOUT R = 10 kΩ FIGUUR 4.7.1 FIGUUR 4.7.2 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 33 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 Verbind die kring aan die funksiegenerator (as die inset) en aan die ossilloskoop (as die uitset) slegs nadat die onderwyser dit nagegaan en goedgekeur het. Teken die inset- en uitsetgolfvorms op die skermbeeld in FIGUUR 4.7.3 hieronder. FIGUUR 4.7.3 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 34 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.7.2 Bou die serieverbinde voorspanning-afkapkring in FIGUUR 4.7.4 hieronder op die broodbord in FIGUUR 4.7.5 hieronder. FIGUUR 4.7.4 FIGUUR 4.7.5 (4) Verbind die kring aan die funksiegenerator (as die inset) en aan die ossilloskoop (as die uitset) slegs nadat die onderwyser dit nagegaan en goedgekeur het.. Teken die inset- en die uitsetgolfvorms op die skermbeeld in FIGUUR 4.7.6 hieronder. FIGUUR 4.7.6 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 35 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.7.3 Bou die eenvoudige parallelle afkapkring in FIGUUR 4.7.7 hieronder op die broodbord in FIGUUR 4.7.8 hieronder. Teken die komponentuitleg op die figuur. FIGUUR 4.7.7 FIGUUR 4.7.8 (4) Verbind die kring aan die funksiegenerator (as die inset) en aan die ossilloskoop (as die uitset) slegs nadat die onderwyser dit nagegaan en goedgekeur het. Teken die inset- en uitsetgolfvorms op die skermbeeld in FIGUUR 4.7.9 hieronder. FIGUUR: 4.7.9 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 36 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.7.4 Bou die parallel voorspanning-afkapkring in FIGUUR 4.7.10 hieronder op die broodbord in FIGUUR 4.7.11 hieronder. Teken die komponentuitleg op die figuur. FIGUUR 4.7.10 FIGUUR 4.7.11 (4) Verbind die kring aan die funksiegenerator (as die inset) en aan die ossilloskoop (as die uitset) slegs nadat die onderwyser dit nagegaan en goedgekeur het.. Teken die inset- en uitsetgolfvorme op die skermbeeld in FIGUUR 4.7.12 hieronder. FIGUUR 4.7.12 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 37 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.7.5 Bou die eenvoudige vaspen/-klemkring in FIGUUR 4.7.13 hieronder op die broodbord in FIGUUR 4.7.14 hieronder. Teken die komponentuitleg op die figuur. FIGUUR 4.7.13 (4) FIGUUR 4.7.14 Verbind die kring aan die funksiegenerator (as die inset) en aan die ossilloskoop (as die uitset) slegs nadat die onderwyser dit nagegaan en goedgekeur het. Teken die inset- en uitsetgolfvorms op die skermbeeld in FIGUUR 4.7.15 hieronder FIGUUR 4.7.15 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 38 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.7.6 Bou die eenvoudige integreerkring in FIGUUR 4.7.16 hieronder op die broodbord in FIGUUR 4.7.17 hieronder. Teken die komponentuitleg op die figuur. FIGUUR 4.7.16 (4) FIGUUR 4.7.17 Verbind die kring aan die funksiegenerator (as die inset) en aan die ossilloskoop (as die uitset) slegs nadat die onderwyser dit nagegaan en goedgekeur het. Teken die inset- en uitsetgolfvorms op die skermbeeld in FIGUUR 4.7.18 hieronder. FIGUUR 4.7.18 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 39 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.8 Simulasie 8: Elektronika en digitale elektronika Naam van leerder: ……………………………............... Graad: ………... Datum: …………… Prakties: Die astabiele multivibrator Benodigdhede: Ossilloskoop Reëlbare GS-kragbron 0–12 V Broodbord Verbindingsvoelpenne C 1 & C 2 10 µF C 1 & C 2 1 µF R 1 & R 4 1 kΩ R 2 & R 3 15 kΩ Instruksies 4.8.1 Bou die kring hieronder getoon op die broodbord verskaf. Stel die kragbron tussen 0–12 V. VCC 6 V R1 R2 R3 R4 C1 C2 Output 1 Output 2 Q Q c c b b TR 1 TR 2 e e NPN NPN 0V C1 = C2 R1 = R2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 40 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 BREADBOARD W W X X A A B B C C D D E E F F G G H H I I J J Y Y Z Z (a) Konstruksie van die kringbaan. (10) Taak- Puntetoekenning (Merk die toepaslike blokkie langs die taakbeskrywing) beskrywing 1 2 3 4 5 Nie behaal nie Nog nie bevoeg Bevoeg Hoogs bevoeg Uitstaande nie Broodbord- Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder Die leerder beplanning kon nie die kon die korrekte kon die 3 kon al die kon al die en -uitleg borduitleg komponente en komponente komponente komponente beplan met die meters korrek op die korrek op die korrek op die kringdiagram identifiseer. broodbord broodbord met broodbord plaas verskaf nie. beplan en plaas. koppelings en aan die beplan en plaas. funksiegenerato r koppel. Fout- Die leerder se Die kring was Die kring was Die kring was Die kring was sporing kring was volledig, maar volledig en die volledig en die volledig en die volledig nie en nie funksioneel leerder kon 1 leerder kon leerder kon al hy/sy kon nie nie. Die leerder fout identifiseer 2 foute die foute foutsporing kon nie die fout en korrigeer. identifiseer en identifiseer en doen nie. identifiseer nie. korrigeer. korrigeer. Fasetblad: (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 41 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 (b) Neem die twee uitsetgolfvorms waar en teken hulle. (4) (c) Vervang die 1 µF-kapasitors met die 10 µF-kapasitors. Neem die twee uitsetgolfvorms waar en teken hulle. Twee punte vir die korrekte vervanging van die komponente. (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 42 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 4.8.2 Bou die kring, soos hieronder getoon, op die broodbord verskaf. Wees versigtig wanneer die kring aan 220 V-toevoer verbind word. Load R2 R4 TRIAC POT VS 220 V R1 50 Hz R3 C1 C2 DIAC C3 (10) BREADBOARD W W X X A A B B C C D D E E F F G G H H I I J J Y Y Z Z Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 43 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 Taak- Puntetoekenning (Merk die toepaslike blokkie langs die taakbeskrywing) beskrywing 1 2 3 4 5 Nie behaal nie Nog nie bevoeg Bevoeg Hoogs bevoeg Uitstaande nie Broodbord- Die leerder kon Die leerder kon Die leerder kon Die leerder Die leerder beplanning nie die borduitleg die korrekte die 3 komponente kon al die kon al die en -uitleg beplan met die komponente en korrek op die komponente komponente kringdiagram meters broodbord beplan korrek op die korrek op die verskaf nie. identifiseer. en plaas. broodbord met broodbord plaas koppelings en aan die beplan en plaas. funksiegenerator koppel. Fout- Die leerder se Die kring was Die kring was Die kring was Die kring was sporing kring was volledig volledig, maar nie volledig en die volledig en die volledig en die nie en hy/sy kon funksioneel nie. leerder kon 1 fout leerder kon leerder kon al die nie foutsporing Die leerder kon identifiseer en 2 foute foute identifiseer doen nie. nie die fout korrigeer. identifiseer en en korrigeer. identifiseer nie. korrigeer. Fasetblad: (10) (a) Na voltooiing van die kring, plaas 'n lamp in die kring en verstel die potensiometer. Die lamp behoort van helderheid te verander. Korrekte werking = 5 (5) (b) Verduidelik waarom die helderheid van die lamp verander wanneer die potensiometer se waarde verander word. (5) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 44 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5. ONTWERP-EN-MAAK Ontwerp-en-Maak Tyd: Januarie–Augustus 2017 Naam van Leerder: Skool: Klas: Titel/Tipe Projek: INSTRUKSIES: • Hierdie afdeling is VERPLIGTEND vir alle leerders. • Die onderwyser sal 'n kring vir hierdie projek kies. • In graad 11 is kragtoevoer die projek wat vir 2017 voorgestel word. • Enige projek wat gebou word, moet minstens die volgende insluit (maar is nie beperk tot): o Niks minder as 7 komponente nie. o 'n Verskeidenheid komponente (beide aktief en passief) moet gebruik word o Kringbord('PCB')-vervaardiging in een of ander vorm o Soldering o 'n Omhulsel met 'n skakelaar en beskerming • Die kontrolelys hieronder moet gebruik word om te verseker dat al die vereiste take vir die PAT voltooi is. PAT-kontrolelys Nr. Beskrywing Merk () Nee Ja Ontwerp-en-Maak: Deel 1 1 Kringdiagram geteken   2 Kringbeskrywing gedoen   3 Komponentelys ingevul   4 Gereedskapslys vir kringbaan ingevul   5 Meetinstrumentelys ingevul   6 Bewyse van prototipe uitgedruk en in lêer geplak   7 Leerder se eie Vero-bord/Kringbord('PCB')-beplanning/ontwerp uitgedruk en   in lêer geplaas Ontwerp-en-Maak: Deel 2 1 Omhulselontwerp voltooi en by die lêer ingesluit   2 Unieke naam neergeskryf en op omhulsel aangebring   3 Kenteken ontwerp en op omhulsel aangebring   Diverse 1 Omhulsel by projek ingesluit   2 Omhulsel voorberei en geboor volgens die ontwerp   3 Omhulsel afgewerk en voltooi met kenteken en naam   4 Kringbord ('PCB') stewig in die omhulsel gemonteer met gebruik van   aanvaarbare tegnieke 5 Kringbord ('PCB') binne-in die omhulsel is toeganklik   6 Interne bedrading is netjies en gereed vir inspeksie   7 Lêer en projek is voltooi en gereed vir moderering in die werkswinkel/lokaal   Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 45 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.1 Ontwerp-en-Maak: DEEL 1 5.1.1 Kringdiagram Teken die kringdiagram van jou projek. 5.1.2 Projek: Werksbeskrywing Gebruik die ruimte hieronder en gee 'n oorsig van hoe jou projek werk. Gebruik jou eie woorde en doen navorsing op jou eie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 46 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.1.3 Komponentelys Stel 'n lys van die komponente wat jy sal benodig volgens die kringdiagram saam. BYSKRIF BESKRYWING EN WAARDE AANTAL 5.1.4 Gereedskap-/Instrumentlys Stel 'n lys saam van die gereedskap wat jy sal benodig om die PAT-kringbaan te voltooi. Jy kan die lys aansuiwer soos wat jy met die PAT vorder. BESKRYWING DOEL/GEBRUIK 5.1.5 Bewys van prototipering Neem foto's van die werkende kringbaan op die broodbord met 'n digitale kamera of selfoon en plaas dit hieronder. Voeg jou naam by die foto's. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 47 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.1.6 Vero-bord-beplanning/Kringbord('PCB')-ontwerp Ontwerp 'n Vero-bord OF Kringbord('PCB')-ontwerp vir die kring wat jy gaan bou. Doen SLEGS die een OF die ander een – NIE albei NIE! Plaas jou ontwerp hieronder Finale ontwerp: Vero-bord toon (dieselfde grootte en plasing van komponente) Gebruik 'n X om stroombaanonderbrekings aan te toon. Gedrukte Kringbordbeplanning Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 48 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.2 Assessering van die ontwerp-en-maak-fase: Deel 1 Behaal  Punt Nie Behaal Nr. Fasetbeskrywing Nie Kringdiagram 1 Kringdiagram met IGO-toerusting geteken 1 2 Kringdiagram met IGO toerusting en ROT ('CAD') geteken 1 3 Kringdiagram is met die korrekte simbole geteken. 1 4 Kringdiagram het al die byskrifte, bv. R1, C1,Tr1, ens. 1 5 Kringdiagram het al die komponentwaardes –100 Ω, 220 μF, ens. 1 6 Kringdiagram het 'n naam. 1 7 Kringdiagram het 'n raam en titelblok (IGO-benadering) 1 Komponentlys 8 Byskrifte korreleer met die kringdiagram 1 9 Beskrywing en waardes korreleer met kringdiagram 1 10 Hoeveelhede is korrek. 1 Werksbeskrywing 11 Basiese werking van die kringbaan is korrek beskryf 1 12 Al die komponente in die kringdiagram en komponentlys is by die 1 beskrywing ingesluit 13 Die doel van die komponente in die kringdiagram en komponentlys 1 is korrek beskryf 14 Leerder het eie interpretasie gebruik en nie iemand anders se werk 1 woordeliks weergegee nie 15 Die bronne is erken 1 Gereedskap-/Instrumentlys 16 Die gereedskap-/instrumentlys is voltooi 1 17 Al die gereedskap en instrumente wat gebruik is, het 'n doel 1 Bewyse van Prototipering op Broodbord 18 Unieke oorspronklike foto's van die prototipering is ingesluit 1 − Ander leerders se foto's is nie gebruik nie 19 Unieke oorspronklike foto's sluit die leerder se naam in 1 20 Foto's is duidelik en in fokus. 1 − Al die komponente is duidelik identifiseerbaar 21 Prototipe werk 2 − Geen foto – geen punt 22 Video van die werkende prototipe is beskikbaar vir bevestiging 3 Vero-bordbeplanning/Kringbord('PCB')-ontwerp 23 Die bordontwerp in by die PAT-lêer ingesluit 1 24 Komponentoorlegsel wat plasings toon, is ingesluit 1 25 Komponente het dieselfde byskrifte as die kringdiagram 1 26 Kleur is in die kringbord('PCB')-ontwerp gebruik 1 27 Die ontwerp is oorspronklik en is nie dieselfde as enige ander 1 leerder se ontwerp nie 28 Die borduitleg (bane/stroomvloei) is funksioneel en stem ooreen 1 met die oorspronklike kringdiagram. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 49 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 Kringbordvervaardiging ('PCB') 29 Kringbord is netjies geëts volgens die kringbord('PCB')-ontwerp 5 30 Die kringbord ('PCB') is netjies vertin (nie met soldeersel nie) 1 31 Die gesoldeerde kringbord('PCB')-soldeerkant is bedek met 1 deursigtige bedekking (Plastik 70/clear lacquer) 32 Gaatjies is netjies geboor en is in die middel van die bane ('PADS') 1 van die kringbord ('PCB') 33 Monteergaatjies van die kringbord ('PCB') is simmetries geboor 1 34 Alle aanpaksels is verwyder 1 35 Die kringbord ('PCB') is netjies gesny/haaks en die kante is mooi 1 afgevyl 36 Aksiale (Plat) en regopstaande komponente is netjies en gelyk op 1 die bord geplaas 37 Komponentoriëntasie is in lyn tussen eenderse komponente, bv. die 1 goue band van al die weerstande is aan dieselde kant geplaas 38 Gesoldeerde komponente se beentjies is mooi gelyk afgeknip met 2 die soldeersel 39 Meer as 60% van die soldeerlasse is blink (geen droë lasse nie 2 40 Draadisolasie is gestroop tot die korrekte lengte (geen ekstra koper 2 steek uit nie) 41 Bedrading is lank genoeg om die projek uitmekaar te haal vir 1 inspeksie. 42 Bedrading is netjies gebind. 1 43 'n Aan/Af-skakelaar is ingesluit en in die omhulsel geïnstalleer 2 44 'n Sekering/Beveiliging is ingesluit en korrek geïnstalleer 2 45 Bedrading wat die omhulsel binnekom/verlaat het 'n skaafring 2 ('grommet')/geskikte toebehore/sokke 46 Batterye is gemonteer met gebruik van 'n batteryomhulsel/ 1 monteersteun en batteryklem (geen dubbelkantkleefband nie) 47 Die projek het 'n kliklamp/LED wat in die omhulsel geïnstalleer is 1 wat wys wanneer die kring in werking is (skakelaar is aan – moet uitgaan wanneer sekering geblaas het) 48 Die projek is geheel en al in 'n werkende toestand/in omhulsel 10 geïnstalleer TOTAAL (Deel 1 = 70 punte) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 50 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.3 Ontwerp en Maak: Deel 2 5.3.1 Omhulselontwerp • Ontwerp 'n omhulsel vir jou projek. • GEEN VRYHANDTEKENINGE NIE! • Teken met IGO-toerusting of gebruik 'n RGO-program. • Teken in eerstehoekse ortografiese projeksie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 51 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.3.2 Vervaardig die omhulsel netjies volgens jou ontwerp. 5.3.3 Kies 'n naam vir jou toestel. Skryf die naam van die toestel hieronder neer. 5.3.4 Ontwerp 'n unieke kenteken/logo vir jou toestel hieronder. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 52 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 5.4 Assessering van die Ontwerp-en-Maak-fase: DEEL 2 Bereik  Nie Bereik Nr. Fasetbeskrywing Punt Nie Omhulselontwerp 49 Omhulselontwerp sluit 'n eerstehoekse ortografiese projeksie in 1 50 Getekende ontwerp sluit 'n titelblok en bladsyraam in 1 51 Isometriese skets addisioneel ingesluit 1 52 Ontwerp is geteken met IGO-toerusting 1 53 Ontwerp met beide ROT ('CAD') en IGO gedoen 1 54 Ontwerp sluit kleur in 1 55 Afmetings ingesluit 1 56 Naam van projek is in die PAT-dokument geskryf 1 57 Die kentekenontwerp is in die PAT-dokument 1 58 Die kentekenontwerp in die PAT-dokument bevat kleur 1 Subtotaal (10/2 = 5 punte maksimum) Omhulselvervaardiging 59 Omhulsel lyk soos die ontwerp. 1 − Afmetings en plasing stem ooreen. 60 Naam van toestel verskyn op die omhulsel 1 61 Die kentekenontwerp verskyn op die omhulsel 1 62 Die kentekenontwerp op die omhulsel bevat kleur 1 63 Die kentekenontwerp op die omhulsel is duursaam en nie net 1 'n stuk papier wat daarop geplak is nie (verf/découpage/skermdruk/ sublimasiedruk) 64 Die omhulselvervaardiging is by nul begin. 4 − Sluit nie in nie: Injeksiegevormde plastiekhouers, karton, papier, margarienbakkies en ander hernubare houers − Sluit in: Plaatmetaal, perspeks/plexi-glass/hout/glas en ander grondstowwe 65 Gate/Uitsnydings in die omhulsel is met geskikte gereedskap 2 gemaak 66 Spesifikasieplaatjie met die leerder se naam, werkspanning, 1 sekeringwaarde en bykomende inligting verskyn op die projek 67 Omhulsel netjies voorberei, geverf en esteties goed 2 68 Die kringbord is op aanvaarbare wyse binne die omhulsel 1 gemonteer (GEEN DUBBELKANTKLEEFBAND, WONDERGOM ('Prestik'), gom, kougom, maskeerband nie) Subtotaal (15 punte maksimum) TOTAAL (DEEL 2) 20 punte Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 53 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 6. PROJEKTE 6.1 Verkeerslig 6.1.1 Komponentlys 100 kΩ-weerstand 220 Ω-weerstand x 3 22 kΩ-weerstand x1 LUD groen x 1 LUD geel x 1 LUD rooi x 1 1 µ F-kapasitor x 2 10 µF-kapasitor x 1 470 kΩ verstelbare/reëlbare weerstand x 1 IC NE555 IC CD4017 1N4007-diode x 6 'PCB' 150 x 100 mm 6.1.2 Kringdiagram Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 54 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 6.2 Gereguleerde Kragbron 6.2.1 Komponentlys 1N4001-diode Bruggelykrigter 2 200 µF/63 V elektrolitiese kapasitor LM317 verstelbare/reëlbare reguleerder 0,1 µF-keramiekkapasitor Voltmeter 1 µF/40 V-kapasitor Transformator 220 V/24 V 3 draad-prop en koord 1 K 8-weerstand Aan/Af-swikskakelaar 220 Ω-weerstand 220 V-, 500 mA trae sekering, sekeringhouer 27 Weerstand Knop 5 K-potensiometer Rooi en swart kontaksokke (4 mm) 10 K-trimpot Rooi en swart kontaksokke (4 mm) 6.2.2 Kringdiagram Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Elektriese Tegnologie 55 DBE/PAT 2017 NSS – Graad 11 6.3 Radiosender 6.3.1 Komponentlys BC 547 NPN-transistor Electret-mikrofoon 47 kΩ 1 nF-nie-gepolariseerde kapasitor 10 pF-nie-gepolariseerde kapasitor x 2 4,7 pF-nie-gepolariseerde kapasitor 330 Ω 22 kΩ 1µF elektrolitiese kapasitor 22 nF-nie-gepolariseerde kapasitor Spoel (4 draaie op F29-loopsel ('slug') 3 mm diameter 0,5 mm-draad) 6.3 Kringdiagram Kopiereg voorbehou