Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
GRADE 12
SEPTEMBER 2014
DANCE STUDIES
MEMORANDUM
MARKS: 100
This memorandum consists of 21 pages.
Skip to contentMemorandum 











View all





Dance Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2014 Memo
Grade 12 Dance Studies memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2014, 42 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Dance Studies · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014. Memorandum, 42 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Dance Studies
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2014
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 42
- File size
- 799.0 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 42
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
NOTE TO MARKERS/TEACHERS:
In assessing a candidate’s work, the following aspects, among others, drawn from
the assessment rubric, must be borne in mind.
In the examples of possible answers, a great deal more information has been
provided as a resource for teachers and markers, than is expected from the
candidates.
Bullets have been used in the memo to aid marking.
Refer to the Ability levels in the 'Focus Question' table below each question,
to determine high, medium or low cognitive levels expected in the answers.
Markers should not penalise students if the grammar or spelling used is
incorrect. As long as the student's answer is clear, understandable and meets
the marking criteria (e.g. the naming of muscles). However, they may not be
awarded full marks for essay/paragraph type questions if there are
grammatical and spelling errors and the answer is not written in the
correct format, or meaningfully addresses the question.
In many of the qualitative questions that require detailed explanations, one
tick does not always equal one mark. Half marks may be awarded.
• Markers should avoid awarding full marks for a question when the
answer is superficial and minimal.
Where the learners have made careless mistakes e.g. numbering, they should
be penalised by 10% but the marker and moderator should decide whether the
learner is answering the relevant question correctly.
Look for what the candidate knows, not what they do not know.
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 3
SECTION A: SAFE DANCE PRACTICE AND HEALTH CARE
QUESTION 1
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Peer pressure/stereotypes/ 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
Nutrition/eating disorders √
Recognising – 1.2 1
Application – 1.1, 1.2 3+2
Evaluate – 1.3 3
Evaluate – 1.4 1
NOTE TO MARKERS:
Many possible answers may be given. Use professional judgment when assessing
candidate’s answers. Bullets added to aid marking.
POSSIBLE RESPONSES
1.1 Allocate 3 marks for a detailed explanation of why it is important to choose your
friends carefully.
Friends can influence your decisions – good or bad.
If you try to fit in with groups just to be accepted you could be influenced
to do things your parents would not approve of/will not make you feel
proud of yourself.
Bad friends can influence you to take drugs, smoke, steal, have
unsafe/underage sex etc.
Good friends can influence you to behave in a responsible manner
such as attending school, working hard, caring about your fellow learners,
teachers and family.
Your choice of friends show who you are as a person/your values/priorities. (3)
1.2 Allocate 1 mark for naming of stereotype and 2 marks for explaining common
stereotypes in dance and why this is untrue.
Below are TWO examples given but learners could give any others.
Dancers must be thin
Many dancers, especially females are placed under huge pressure to be thin.
This is because dance is a visual art and people are watching you perform in
tight fitting costumes and often judging your figure, instead of your dance
ability. This is particularly prevalent in the ballet world. This sort of pressure
leads to many eating disorders such as anorexia nervosa or bulimia. If
undetected or untreated these disorders can end a dancer's career or even
their life. Dancers are individuals and must be strong and healthy. The way
they dance, is more important than how thin they are.
Dancing is girlish all male dancers are gay
Dancers require strength. Male dancers are often stronger and fitter than other
sportsmen. Being able to express emotion through your body does not make
you gay. Often the peer pressure placed on male dancers' forces them to give
up their dancing and talent and their ability is lost because of this. (3)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
4 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
1.3 Allocate 3 marks if a learner can discuss the positive effects of nutrition on a
dancer’s body.
Increased energy levels
Increased mental alertness
Increased fitness levels
Maintain an ideal weight
Recover from illness/injuries quicker (3)
1.4 Allocate 1 mark if learner knows how to recover from an eating disorder.
Getting help/support from family, friends, counsellors etc.
Seeking medical evaluation – doctor, dietician etc.
Hospitalisation or psychiatric treatment (1)
[10]
QUESTION 2
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Injuries/posture/knee 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
alignment √
Recognising – 2.1 2
Application – 2.2, 2.3 2+3
Evaluate – 2.4 3
NOTE TO MARKERS:
Use professional judgement when assessing the quality of the answer. Evaluate the
whole answer in context to what the candidate knows and award marks accordingly.
Bullets added to aid marking.
EXAMPLE OF POSSIBLE ANSWERS:
2.1 Allocate 2 marks if the learner can give the general causes of dance injuries.
Excessive dance training
Faulty technique
Extensive and intense rehearsals
Bad teaching
The physical characteristics of the body (poor turn out or physical
deviations)
Dancing on pointe
The dietary habits common to dancers
Overtired or overworked dancers
Inadequate warm-up
Unstable or unsuitable flooring
Poor environment (temperature and poor facilities) (2)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 5
2.2 Allocate 2 marks for the correct explanation of the symptoms of a sprain.
Pain around the affected joint
Being unable to use the joint /body part normally or being unable to put
weight on it
Bruising
Tenderness
Swelling
Inflammation (2)
2.3 Allocate 3 marks for a detailed explanation of the benefits of good posture in
dance.
A well-aligned body burns up the least amount of energy to perform the
movement.
It prevents fatigue while dancing.
Ensures that muscles are used correctly during certain movements.
Dance movements are done with ease.
Avoids tension and imbalances that have an effect on the line and shape
of movements.
It ensures control and balance during movements. (3)
2.4 Allocate 3 marks if the learner can discuss the correct alignment of the knees
and the importance to a dancer.
The knee is a hinge joint build to bend and flex with very slight rotation and
no space for lateral movement.
If excessive load is placed on the knees, like landing from a jump, and
there is lateral or rotating movement at that time, then the ligaments on
either side of the joint can tear.
To prevent this you need to ensure that your knees line up with your
middle toe when you bend them.
You need to ensure that you do not place stress on the ligaments by
moving the joint beyond its normal range and movement direction. (3)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
6 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
THERE IS A CHOICE BETWEEN QUESTION 3 AND QUESTION 4.
QUESTION 3 (CHOICE QUESTION)
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Spine/joints 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
√
Remembering – 3.1 4
Application – 3.2, 3.3 2+2
ANSWERS
3.1 A – Cervical
B – Thoracic
C – Lumbar
D – Sacral (4)
3.2 Allocate 2 marks if the learner has a good knowledge of the functions of the
spine.
It acts as a shock absorber because of all its curves.
It assists movement.
It is a protective shell for the spinal column.
It is a point of attachment for muscles.
It supports the body in an upright position.
It aids in good posture and balance. (2)
3.3 Allocate 2 marks for 2 correct movements of the spine.
As you bend over to touch your toes (flexion)
Bending backwards (extension)
Turning your torso to the right or left side (axial rotation)
Bending sideways (lateral flexion) (2)
[8]
OR
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 7
QUESTION 4 (CHOICE QUESTION)
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Anatomical actions/muscles 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
√
Remembering – 4.1 4
Application – 4.2 4
ANSWERS:
4.1 4.1.1 Extension (1)
4.1.2 Flexion (1)
4.1.3 Abduction (1)
4.1.4 Extension (1)
4.2 4.2.1 Gastrocnemius (1)
4.2.2 Gluteus Maximus (1)
4.2.3 Pectoralis major (1)
4.2.4 Sartorius (1)
[8]
QUESTION 5
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Mental health/relaxation/ 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
components of fitness √
Remembering – 5.2 4
Application – 5.1.1 3
Evaluate – 5.1.2 2
Analysis – 5.3 3
NOTE TO MARKERS:
Use professional judgement when assessing the quality of the answer. Evaluate
the whole answer in context to what the candidate knows and award marks
accordingly. Bullets added to aid marking.
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
8 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
POSSIBLE ANSWERS:
5.1 5.1.1 Allocate 3 marks if the learner can give ideas to their fellow class
mate of how to take charge of their circumstances.
I can tell him/her to take charge of his/her:
Thoughts (concentrate, think positively and stay in control when
you recognise a stressful situation, talk about it or keep a diary)
Emotions (stay calm, believe in yourself and overcome your
fears)
Schedule (stay committed and plan your short and long term
goals and stick to them)
Environment (create a safe place for yourself, apply relaxation
techniques)
Relationships (communicate clearly, respect other learner’s
opinion and their space) . (3)
5.1.2 Allocate 2 marks if the learner can recommend relaxation
techniques to help them cope.
Apply relaxation techniques such as meditation, yoga, stretching
and swinging types of movements.
Make sure that you are comfortable in a well-ventilated
environment with as little noise as possible and subdued lighting
to ensure concentration.
To relax and reduce muscle tension, lie on the floor and feel
comfortable, imagine a peaceful setting and then focus on
controlled, relaxing breathing, slowing your heart rate, or feeling
different physical sensations, such as relaxing each arm or leg
one by one.
Focus on slowly tensing and then relaxing each muscle group.
This helps you focus on the difference between muscle tension
and relaxation. Start by tensing and relaxing the muscles in your
toes and then slowly working your way up to your neck and
head. You can also start with your head and neck and work
down to your toes. Tense your muscles for at least five seconds
and then relax for 10 seconds, and repeat.
Close your eyes and visualise you are taking a journey to a
peaceful, calming place or situation. Choose that place, try to
use as many senses as you can, including smell, sight, sound
and touch. If you imagine relaxing on a hot day in a beautiful
forest with soft grass and high trees, think about such things as
the smell of the trees, the sound of the wind, the coolness of the
grass and the sunrays through the leaves. (2)
5.2 5.2.1 Endurance (1)
5.2.2 Strength (1)
5.2.3 Flexibility (1)
5.2.4 Core stability (1)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 9
5.3 ENDURANCE
How to improve it in the dance class: Candidates should supply three
detailed and specific examples.
Endurance involves doing movements in the dance class that travel or
jump – aerobic-type movements.
You could increase the amount and length of time you spend on jumping
sequences in the class as well as combinations that move across space
and are continuous – not stop-start.
You also need to keep adapting your exercises so the body is continually
challenged with new and different demands, i.e. progressive overload.
STRENGTH
How to improve it in the dance class: Candidates should supply three
detailed and specific examples.
All the muscles of the body, arms and legs need to be developed through
specific exercises for each body part.
All exercises must use the overload principle which means doing more
and asking your muscles for more each lesson.
You need to do a variety of muscle strengthening exercises to develop
overall strength and power. A balance between muscle groups must be
maintained for your body to be highly effective and strong.
FLEXIBILITY
How to improve it in the dance class: Candidates should supply three
detailed and specific examples.
Small gentle stretching exercises should be included in the warm-up.
Long sustained stretches should occur at the end of the class when the
muscles are warm and pliable.
All parts of the body need to be flexible as an unbalanced level of
flexibility in different parts of the body can lead to injury.
Slow sustained stretches are the safest type of stretching methods.
The use of breathing while you hold the stretch is important for releasing
tension in the muscles and allowing the body to go further into the
stretch. (3)
[12]
TOTAL SECTION A: 40
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
10 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
SECTION B: DANCE HISTORY AND LITERACY
QUESTION 6
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Dance forms/Styles 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
√
Recognising – 6.1.1, 6.1.3, 6.1.4 6
Analysis – 6.1.2 2
Evaluate – 6.2 2
NOTE TO MARKERS:
Many possible answers may be given. Use professional judgment when assessing
the candidate's answers. No mark must be given for the names of the dance forms
in QUESTION 6.1. Bullets added to aid marking.
POSSIBLE ANSWERS:
6.1 Allocate 4 marks per dance forms for a detailed description on all 4 bullets.
6.1.1 Ballet:
Ballet works are performed by professional dancers, usually in a
theatre. (1)
6.1.2 This dance form uses the outward rotation of the legs from the hip
joint, stretched feet as well as the five positions of the feet,
rounded arm lines and set positions of the arms.
The style of ballet is to defy gravity with grace and a very strict
technique.
Ballet consists of barre work, centre work, pirouettes, ports de
bras, adage, and allegro consisting of small and big jumps with
and without batterie.
Female dancers do pointe work. Blocked toe shoes are worn and
dancers perform on the tips of their toes. (1)
6.1.3 The dancers usually wear elaborate costumes – tutus/velvet jackets
and skirts etc. (1)
6.1.4 Ballet originally only used classical music scores but today you would
find a variety of music used. (1)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 11
6.1.1 African Dance:
African dance is usually performed by the community and has a
specific purpose/function. (1)
6.1.2 African dance uses the natural bends of the body.
Movements are danced towards the ground and compliment
gravity instead of defying it.
Basic and complex rhythmic patterns are used.
Everyday movements are used or movements imitating or
dramatising the natural world (birds, animals, insects or plants) or
the elements such as fire, water, earth (and air are used as a
stimulus for movement for example walking and striding
(Mohobelo of the Southern Basotho), shuffling of the feet (Trance
Dance of the San and Umxentso of amaXhosa diviners), leaping
(ostrich mating dance of the Kalahari San and Setapa dance by
the Batswana) stamping (iNgoma of amaZulu) vibrating and
shaking (uMtytyimbo of amaMpondo), mime and gestures (charm
dance of Bororo Fulani), kneeling (Mokgibo of Southern Basotho
women and girls), jumping (warrior dance of the Masai).
Dances generally have a theme (fertility/courtship/work/hierarchy,
etc.) and purpose (protest, socialisation, celebration, questioning
social issues, etc.) (1)
6.1.3 African dance costumes vary greatly depending on the cultural
and age group that performs the dance.
Animal skins are commonly used as well as elaborate bead work,
brown or brightly coloured material, ankle rattles, feathers, etc. (1)
6.1.4 Musical accompaniment usually consists of drums, singing,
clapping and/or chanting.
The drums, singing, clapping and rattles together with the
stamping of the feet create polyrhythmic sounds. (1)
6.2 Allocate 2 marks for valid reasons why it is important to keep dances from
indigenous cultures alive.
So that we can learn from it.
So that the ancient traditions of the past can be nurtured and kept alive.
So that the generations to come will know where their traditions come
from. (2)
[10]
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
12 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
QUESTION 7
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
International choreographer 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
√
Remembering – 7.1, 7.2 1+3
Analysis – 7.3, 7.4 4+4
Evaluate – 7.5 3
NOTE TO MARKERS:
Many possible answers could be given according to which choreographer the
candidate has studied. Use professional judgment when assessing the quality of
the candidates answer. Candidates may have given more information in one
section than in another. Evaluate the whole answer in context to what the
candidate knows and award marks accordingly. Numbering has been included in
the memo to aid marking. Numbering must not be included in the candidate’s
answer – TRIBUTE.
ONE POSSIBLE ANSWER:
7.1 Allocate 1 mark for the place of birth.
Christopher Bruce was born in Britain. (1)
7.2 Allocate 3 marks for a detailed description of the choreographer’s background
and dance training.
As a young boy he contracted polio which damaged his legs. His father
encouraged him to dance believing it would help improve his legs and it
could provide a good career.
He began taking classes at the Benson Stage Academy in Scarborough
where he was taught ballet, tap and acrobatic dance.
Elements of all these early styles are evident in his choreography.
At the age of thirteen Bruce joined the Ballet Rambert School and was
accepted into the company in 1963. At this stage it was primarily a ballet
company. In 1966 the artistic director, Norman Morrice persuaded
Rambert to include contemporary works in the repertoire. (3)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 13
7.3 Allocate 4 marks if the learner has given a detailed explanation of the
choreographer’s choreographic career.
He performed largely for the Rambert Dance Company with some guest
appearances for other companies. His last major role was in 1988 for the
London Festival Ballet.
Bruce’s choreographical talents were both inspired and encouraged by the
Rambert Company.
The company had a reputation for nurturing young choreographers and
the variety and experimentation of the work of the company stimulated
Bruce’s natural talent.
He is recognised as the last choreographer to be nurtured by the
company’s founder, Marie Rambert.
Bruce created his first work, George Frideric in 1969. He choreographed
a further twenty works for the company, and was associate director and
then associate choreographer.
Bruce was increasingly in demand as a choreographer all over the world.
He has built a relationship with the Nederland’s Dance Theatre, Royal
Danish Ballet and the Houston Ballet and has choreographed for musicals,
operas, film and television.
From 1994 to 2002 Bruce was the director of the Rambert Dance
Company and in this role he commissioned many new works by famous
international choreographer such as Merce Cunningham (USA) and Jiri
Kilian (Netherlands). (4)
7.4 Allocate 4 marks for an elaboration of the choreographer’s dance style.
His works usually have a clear theme and there is a strong sense of
character, but room is left for individual interpretation.
His ballets have a narrative quality or some kind of subject matter.
However, it is often not a specific one-line narrative, but a layer of images
which form a kind of collage and leave room for the audience’s
imagination to work.
Bruce has often dealt with political and social themes in his choreography
and his work generally develops from a particular stimuli such as music,
art or writing.
In re-working his chosen theme into movement he abstracts the idea
rather than interpreting it in a literal way.
Bruce has used a wide range of music from classical to folk to popular
tunes.
Costume, lighting and design contribute to the development of his ideas
but it is important to Bruce that these elements allow freedom of
movement and do not detract from the choreography.
Bruce’s movement vocabulary is drawn from classical ballet and
contemporary dance, most notably the Graham-technique which formed a
large part of his training.
His choreography will draw on other dance styles namely folk and social
dance and tap sequences depending on the ideas behind the work.
‘Everyday’ movements and gesture are incorporated and often used. (4)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
14 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
7.5 Allocate 3 marks if the learner has a conclusion with an overview of the
choreographer’s work.
Christopher Bruce is one of Britain’s leading choreographers, working with
both classical and contemporary companies throughout the world.
In June 1998 Christopher Bruce’s role as one of Britain’s leading
choreographers in both ballet and contemporary companies was
acknowledged as he was awarded a CBE for a lifetime of service to
dance.
He has developed a vast repertoire of works that companies are still using
today.
He continues to have great success as a choreographer and is known for
his skill in grafting folk dance steps into balletic movement vocabulary and
his use of social themes as a source of inspiration for dance works. (3)
[15]
QUESTION 8 (CHOICE QUESTION)
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
South African 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
choreographer/dance work √
Remembering – 8.2 5
Application – 8.3, 8.4 3+4
Evaluation – 8.5 3
NOTE TO MARKERS:
Many possible answers could be given according to which choreographer the
candidate has studied. Use professional judgment when assessing the quality of
the candidates answer. Candidates may have given more information in one
section than in another. Evaluate the whole answer in context to what the
candidate knows and award marks accordingly. Numbering and bullets have been
included in the memo to aid marking.
ONE POSSIBLE ANSWER:
8.1 No mark allocated for the name of the choreographer and dance work.
8.2 Allocate 5 marks for a detailed description of the synopsis/theme/story.
Orpheus in the Underworld is a highly comical ballet based on the Greek
legend of Pluto, god of the Underworld, who falls in love with Eurydice,
wife of Orpheus, and lures her to his kingdom.
Paeper’s narrative work has abandoned the traditional story of Orpheus
and has based her ballet on Jacques Offenbach’s operetta.
The action is set in the late 1920’s, early 1930’s within a decided Franco-
Italian background with Pluto as the head of a Mafia-type underworld,
Calliope, Orpheus’ somewhat neurotic and later inebriated mother and
Offenbach himself keeping an eye on the proceedings.
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 15
Act 1: Hotel le Grand
Orpheus and Eurydice’s marriage is not happy, so that when Pluto seduces
and abducts Eurydice both she and Orpheus are delighted. However, when
Calliope, Orpheus’s mother, arrives and discovers what has happened, she is
very shocked and demands, in the interest of mythology, that Orpheus goes
to Olympus to seek assistance in claiming back Eurydice from the
Underworld. Naturally, his mother insists on accompanying him.
Act 2: Olympus
On Olympus life is a little boring and when Pluto reveals his latest conquest,
Eurydice, it offers a welcome though somewhat unsettling diversion. Orpheus
and Calliope arrive and Jupiter assents to her request for aid, whereupon all
the gods and goddesses decide to accompany them to Hades, the
Underworld.
Act 3: Hades
Eurydice is now the star of the Underworld’s nightclub. Just when all are
enjoying themselves, Calliope spoils their fun by reminding Jupiter of their
purpose. He commands Orpheus to leave, followed by Eurydice, but
Offenbach intervenes and everything is thrown into confusion (Offenbach is
one of the characters in the ballet.) (5)
8.3 Allocate 3 marks for a detailed explanation of the production elements like
costume and set design.
Peter Cazlet designed both the costumes and the scenery.
The evening coats worn by the “goddesses” were designed by Dicky
Longhurst.
The styles of costumes throughout the ballet are typical of the late ‘20’s
and early ‘30’s
The sets are spectacular.
The opening scene has a lavish staircase,
Olympus is set like a luxury cruise liner decked out with a pool and chairs.
Hades is set as a sultry nightclub with the predominant colours being reds,
deep pink and black. (3)
8.4 Allocate 4 marks if the learner includes the name of the composer/artists/
genre/instrumentation, and explain how the music was used to enhance the
dance work.
The music was composed by Jacques Offenbach and arranged for the
ballet by Michael Tuffin.
Offenbach was a French composer.
He was born in Cologne, Germany in 1819 and moved to Paris in 1833 to
study the cello.
His operettas are humorous, witty and satirical.
His first success was Orpheus in the Underworld which opened at the
Bouffes-Parisien Theatre in 1958.
In keeping with the concept that Orpheus is a violin teacher, the famous
violin solo from Offenbach’s operetta has been retained for the ballet.
Another identifiable piece is the Can can. Many of the melodies are a
fusion of two or more tunes from the different Operettas Offenbach
composed. (4)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
16 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
8.5 Allocate 3 marks if the learner can give a detailed discussion of what has
made this dance work successful.
The work has a classical ballet tradition but steps are combined with
everyday movements.
The style and the steps suit the era of the work which was set in the
1920’s and 30’s.
Paeper used the personalities of her dancers as inspiration for her
choreographies.
Paeper is always open to suggestions and to other people’s movements.
She would set the choreography with as much input from the dancers and
would encourage them to use their own personal interpretations of their
roles.
The key ingredient that makes this ballet innovative is its wonderful sense
of humour.
It is pure entertainment and audiences are drawn to the ballet for that very
reason.
She never wanted to bore the audience and in this ballet she certainly has
achieved that. (3)
[15]
OR
QUESTION 9 (CHOICE QUESTION)
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
South African dance work – 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
Gregory Maqoma √
Remembering – 9.1 3
Analysis – 9.2, 9.3 6+2
Evaluate- 9.4 4
NOTE TO MARKERS:
Use professional judgment when assessing the quality of the candidates’ answers.
Candidates may have given more information in one section than in another.
Evaluate the whole answer in context to what the candidate knows and award
marks accordingly. Bullets have been included in the memo to aid marking.
ANSWER
9.1 Allocate 3 marks for a relevant description of the intention of the dance work.
Maqoma wrote this piece to create awareness of our contribution as
human beings to the deterioration of our planet.
He wanted to highlight the beauty of nature and how cultures and
traditions are important in upholding humanity.
It is also to celebrate life.
The work is about humans in need of healing.
It also embraces the beauty of the planet and provides hope to future
generations.
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 17
With climate change high on the list of concern for all of us, this is a most
relevant piece.
It is an uncomplicated piece yet portrays a hard hitting message
identifying with the world, from where it has come, to where it is going:
how the world is at the mercy of human hands.
It is an exploration of the way we treat our planet and the inevitable
consequences.
Four Seasons takes the audience from the winter season of loss and
despair meandering through to summer as hope for new beginnings starts
to shed light and prosperity for the human race to start living again.
This cyclical movement is also seen as symbolic to our own experiences
as we each have a time of seasonal change within ourselves, thus each
season describes not only the world and the human effect on the world but
the state of the human psyche. (3)
9.2 Allocate 6 marks if the learner gives a detailed explanation on how the
choreographer used the lighting, costumes, and movement vocabulary in any
TWO of the four seasons.
Mark only TWO of the four seasons.
Winter:
The lighting promotes a grey, cold feeling.
The dancers are dressed in black capes with hoods, adding to the
coldness of the unknown.
Their movements are staccato, sharp, forceful and square responding to
the music.
The dancers march around the stage creating a feeling of soldiers/war.
Spring:
The dancers shed the capes worn in ‘winter’ to reveal the spring colours in
their costumes.
The lighting becomes warm and highlights the costumes.
The dancers become creatures in the wild; depicting spring as the
beginning of life, the greenery, flowers blooming, antelopes galloping,
different birds priding themselves in their feathers.
There are bursts of energy from different dancers, taking the space; it is a
joyful dance.
Autumn:
The costumes reflect brown leaves depicting a dry season.
The lighting uses gobos, creating floor patterns to reflect the dry land.
The dancers become victims of strong winds, bodies thrown to the floor,
wind-milling and showing a sense of danger.
The two dancers left in the scene, accompanied by a violin, take us on a
journey of survival, loss and pain.
Summer:
The dancers are dressed in red costume.
The lighting is warm and glowing reflecting the reds of the costumes.
In this scene we see hope and bursts of joyful movements showing unity
among the dancers and support for each other.
The music changes to Brazilian samba rhythms influencing the
movements. (6)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
18 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
9.3 Allocate 2 marks for a detailed explanation of how the video projection was
used in any TWO of the seasons.
Scene 1: Winter
The atmosphere of winter is captured by the grey lighting and the video
projection of a dilapidated building seen through falling snow.
Scene 2: Spring
The video projection of flowing flowers sets the scene. The lighting
becomes warm and highlights the ‘spring’ costumes.
Scene 3: Autumn
The video projection reflects brown leaves, depicting the dry season.
This is enhanced by the lighting that creates pools of floor patterns
symbolic of a dry land.
Scene 4: Summer
The video projection is a map of Africa, green in colour, showing that there
is a future in Africa. (2)
9.4 Allocate 4 marks for a detailed discussion of how the band and music
enhanced the atmosphere of the production.
The music is played live on stage by four musicians; violinist, lead and
bass guitarists and drummer/percussionist.
These musicians are placed at the back of the stage behind a scrim and
are visible during some sections and disappear during others.
The music reflected the mood in all the seasons:
Winter:
The musicians were not visible but provided the rhythmic drive to the
dancers marching movements. The music creating an eerie feeling of
a waste land/abandonment at the stat. It became loud/harsh and
powerful.
Spring:
The musicians are revealed for the first time adding a feeling of depth
to the stage. The music becomes more rooted in African rhythms as
does the dance.
Autumn:
The music sets the scene with the sound of wind blowing, building to a
rock and roll feel, depicting chaos and loss. The mournful sounds of
the violin accompany the two dancers left on stage echoing their sense
of pain and loss.
Summer:
The music is vibrant with a Brazilian samba feel to it influencing the
dance movements which include the sensual use of hips as performed
in a samba. (4)
[15]
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 19
QUESTION 10
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Music 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
√
Remembering – 10.1 5
Analysis – 10.2, 10.3 4+1
ANSWERS:
10.1 10.1.1 Tempo (1)
10.1.2 Melody (1)
10.1.3 Dynamics (1)
10.1.4 Polyrhythms (1)
10.1.5 Harmony (1)
10.2 Any TWO possible answers:
Classical music: Music composed and produced in the Western and
European tradition that includes opera, chamber music and symphony.
Composers are Bach, Beethoven and Offenbach.
Religious music: Also known as sacred music or music that has been
composed to complement any religion.
Such as gospel music, spiritual music, Rastafarian music, etc.
Electronic music: Music generated or reproduced electronically that
make use of electronic music instruments, such as electric guitar,
synthesisers and computers. Pop music compositions use electronic
music.
Popular music: This is well known music normally created, performed
and enjoyed by people from all social backgrounds e.g. Jazz, hip-hop,
Blues, etc.
Traditional music and folk music: It is music that belongs to specific
culture groups. It is recognised by its musical style or flavour created by
typical instrumentation, (e.g. pennywhistles, tambourines, etc.), melodies
and rhythms and language in case of song, e.g. Shosholoza. (4)
10.3 Chordophone/string (1)
[10]
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
20 DANCE STUDIES (SEPTEMBER 2014)
QUESTION 11
MEMO:
FOCUS OF QUESTION TOPICS ABILITY LEVELS
Improvisation/careers/ 1 2 3 LOW MEDIUM HIGH
choreographic elements √
Remembering – 11.3 naming 1
Application – 11.1, 11.3 4+2
Evaluate – 11.2 3
POSSIBLE ANSWERS:
11.1 11.1.1 The part of the stage furthest from the audience. (1)
11.1.2 Off stage areas to the right and left of the stage where performers
prepare to enter the stage. (1)
11.1.3 The stage opening that frames and separates the audience from
the performers on a formal stage. (1)
11.1.4 A straight screen/back wall/cloth hung at the rear of the stage onto
which lighting/effects can be projected. (1)
11.2 Allocate 3 marks for relevant reasons why trust in dance is important. Bullets
are used to aid marking.
Trust in dance means sharing space with other dancers.
This requires touching, for example in lifts and partner work.
It is important to treat the bodies of your colleagues and your own with
respect.
Your partner should make you feel safe at all times and you in turn
should make your partner feel safe.
Trusting one another helps to promote social relationships.
It also helps to promote creativity and make you feel less self-conscious
or threatened.
It makes you sensitive in the way you move with other dancers.
Trust helps you to co-operate and work together. (3)
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANCE STUDIES 21
11.3 Allocate 1 mark for naming a career and 2 marks for the skills needed to be
able to do this career successfully. Bullets are used to aid marking.
Some possible examples:
Dance teacher – Teaching diploma, patience, love and children.
Choreologist – Qualifications in Benesh notation, knowledge of dance
terms and steps.
Set designer – Artistic flair and knowledge of stage design and
knowledge of dance work being presented.
Pilates instructor – Sound grounding in anatomy, people skills and love
of exercise, etc.
Costume designer – Artistic flair, sowing abilities, knowledge of texture,
material and specific fit for moving bodies.
Physiotherapist – Degree in physiotherapy, people skills and business
skills.
Dietician – Diploma in nutrition, people skills and business skills.
Dance historian – Excellent writing skills, extensive knowledge of dance
and its origins and an inquiring mind.
Dance therapist – Knowledge of anatomy, a love of children and people,
and a caring personality. (3)
[10]
TOTAL SECTION B: 60
GRAND TOTAL: 100
Copyright reserved Please turn over
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 21
11.3 Ken 1 punt toe vir die benaming en 2 punte vir die bekwaamhede wat
hierdie loopbaan vereis om dit suksesvol te kan doen. Kolpunte word
gebruik om merk te vergemaklik.
Sommige moontlike voorbeelde:
Dansonderwyser – Onderrigdiploma, geduld, liefde en kinders.
Choreologis – Kwalifikasies in Benesh-notasie, kennis van dansterme
en passies.
Stelontwerper – Kunstig en kennis van verhoogontwerp en kennis van
die danswerk wat aangebied word.
Pilates instrukteur – Algemene kennis in anatomie, mensevaardighede,
en liefde vir oefening, ens.
Kostuumontwerper – Kunstig, naaldewerk-vermoëns, kennis van
tekstuur en materiaal wat spesifieke geskik is vir die bewegende
liggaam.
Fisioterapeut – Graad in fisioterapie, mensevaardighede en sake-
vaardighede.
Dieetkundige – Diploma in voeding, mensevaardighede en sake-
vaardighede
Danshistorikus – Uitstekende skryfvaardighede, uitgebreide kennis van
dans en sy oorsprong en ʼn ondersoekende gees.
Dansterapeut – Kennis van anatomie, ʼn liefde vir kinders en mense en ʼn
omgee-persoonlikheid. (3)
[10]
TOTAAL AFDELING B: 60
GROOTTOTAAL: 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
20 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
VRAAG 11
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Improvisering/loopbane/ 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
Choreografiese elemente √
Herinnering – 11.3 naam 1
Toepassing – 11.1, 11.3 4+2
Evaluering – 11.2 3
MOONTLIKE ANTWOORDE:
11.1 11.1.1 Die gedeelte van die verhoog wat die verste van die gehoor is. (1)
11.1.2 Die gebied aan die linker- en regterkant van die verhoog waar
kunstenaars voor berei om die verhoog te betree. (1)
11.1.3 Die formele verhoogopening wat die gehoor van die kunstenaars
skei. (1)
11.1.4 ʼn Reguit skerm/agterste muur/doek wat aan die agterkant van die
verhoog hang en waaraan beligting/effekte geprojekteer kan word. (1)
11.2 Ken 3 punte toe vir relevante redes waarom vertroue in dans belangrik is.
Kolpunte word gebruik om merk te vergemaklik.
Vertroue in dans is om ruimte met ander dansers te deel.
Dit vereis dat julle aan mekaar raak, byvoorbeeld as dansers mekaar
oplig en wanneer jy met ʼn maat werk.
Dit is belangrik om die liggame van jou kollegas en ook jou eie met
respek te behandel.
Jou maat moet jou ten alle tye veilig laat voel en jy moet jou maat op sy
beurt ook veilig laat voel.
Vertroue in mekaar help om sosiale verhoudings te bevorder.
Dit help ook om kreatiwiteit te bevorder en dra daartoe by dat jy minder
selfbewus of bedreig voel.
Dit help jou om sensitief te wees op die manier wat jy tussen ander
dansers beweeg.
Vertroue in dans help jou om gemaklik met ander dansers saam te werk. (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 19
VRAAG 10
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Musiek 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
√
Herinnering – 10.1 5
Analisering – 10.2, 10.3 4+1
ANTWOORD:
10.1 10.1.1 Tempo (1)
10.1.2 Melodie (1)
10.1.3 Dinamika (1)
10.1.4 Poliritmes (1)
10.1.5 Harmonie (1)
10.2 Enige TWEE moontlike antwoorde:
Klassieke musiek: Musiek wat saamgestel en geproduseer is in die
Wes- en Europese tradisie wat opera, kamermusiek en simfonie insluit.
Komponiste is Bach, Beethoven en Offenbach.
Godsdienstige musiek: Ook bekend as gewyde musiek of musiek wat
saamgestel is om enige godsdiens te komplimenteer.
Soos gospel musiek, geestelike musiek, Rastafariër musiek, ens.
Elektroniese musiek: Musiek wat voortgebring of elektronies
gereproduseer word en wat gebruik maak van elektroniese musiek-
instrumente, soos elektriese kitaar, sintetiseerders en rekenaars. Pop-
musiek komposisies gebruik elektroniese musiek.
Populêre musiek: Dit is bekende musiek wat normaalweg geskep,
uitgevoer en geniet word deur mense van alle sosiale agtergronde bv.
Jazz, hip-hop, Blues, ens.
Tradisionele musiek en volkmusiek: Dit is musiek wat behoort aan
spesifieke kultuurgroepe. Dit word erken deur sy musiekstyl of geur
geskep deur tipiese instrumentasie, (bv. tradisionele penniefluitjies,
tamboeryne, ens), melodieë en ritmes en taal in die geval van liedere,
bv. Shosholoza. (4)
10.3 Chordofoon/snaarinstrument (1)
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
18 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
9.3 Ken 2 punte toe vir ʼn gedetailleerde verduideliking van die videoprojeksie in
enige TWEE van die seisoene.
Toneel 1: Winter
Die atmosfeer van die winter is gevang deur die grys beligting en die video
projeksie van ʼn vervalle gebou gesien deur vallende sneeu.
Toneel 2: Lente
Die videoprojeksie van vloeiende blomme stel die toneel voor. Die
beligting word warm en beklemtoon die ‘lente’ kostuums.
Toneel 3: Herfs
Die videoprojeksie weerspieël bruin blare, wat die droë seisoen uitbeeld.
Dit word verbeter deur die lig wat poele van vloerpatrone skep wat
simbolies is van ʼn droë land.
Toneel 4: Somer
Die videoprojeksie is ʼn kaart van Afrika, groen in kleur, wys dat
daar ʼn toekoms in Afrika is. (2)
9.4 Ken 4 punte toe vir ʼn gedetailleerde bespreking oor hoe die musiekgroep en
musiek die atmosfeer van die produksie verbeter het
Die musiek word lewendig gespeel op die verhoog deur vier musikante;
violis, hoof- en baskitaarspelers en tromspeler/perkussiespeler.
Hierdie musikante word op die agterkant van die verhoog geplaas agter
linne en is sigbaar in sommige dele en verdwyn tydens ander.
Die musiek weerspieël die stemming in al die seisoene:
Winter:
Die musikante was nie sigbaar nie, maar voorsien die ritmiese
dryfkrag aan die dansers se marsbewegings. Die musiek skep ʼn
onheilspellende gevoel van ʼn verlate land/verlatenheid deur die stad.
Dit word hard/skerp en kragtig.
Lente:
Die musikante word vorendag gebring en vir die eerste keer bring dit ʼn
gevoel van diepte na die verhoog. Die musiek word meer gewortel in
Afrika-ritmes net soos die dans.
Herfs:
Die musiek beeld die toneel met die geluid van die wind wat waai uit,
en dit bou na ʼn rock en roll gevoel, wat chaos en verlies uitbeeld. Die
treurige klanke van die viool begelei die twee dansers op die verhoog
wat hul gevoel van pyn en verlies weerklink.
Somer:
Die musiek is lewendig en het ʼn Brasiliaanse samba gevoel wat die
dansbewegings beïnvloed, insluitende die sensuele gebruik van heupe
soos uitgevoer in ʼn samba. (4)
[15]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 17
Met klimaatsverandering hoog op die lys van kommer vir almal van ons, is
hierdie ʼn relevante stuk.
Dit is ʼn eenvoudige stuk, nog beeld dit uit ʼn harde boodskap wat
identifiseer met die wêreld, van waar dit gekom het, na die plek waar dit
gaan: hoe die wêreld aan die genade van die menslike hande oorgelaat is.
Dit is ʼn verkenning van die manier waarop ons die planeet behandel en
die onvermydelike gevolge daarvan.
‘Four seasons’ neem die gehoor van die winterseisoen van verlies en
wanhoop, kronkelend deur die somer soos dit hoop vir ʼn nuwe begin en
voorspoed vir die mensdom om weer te begin leef.
Hierdie herhalende beweging word ook as simboliek gesien as ons eie
ervarings soos elkeen van ons ʼn tyd van seisoen verandering binne in
ons self het, dus elke seisoen beskryf nie net die wêreld en die mens se
invloed op die wêreld nie, maar ook die toestand van die menslike psige. (3)
9.2 Ken 6 punte toe as die leerling ʼn gedetailleerde verduideliking oor hoe die
choreograaf die beligting, kostuums en bewegings woordeskat gebruik in
enige TWEE van die vier seisoene.
Merk slegs TWEE van die vier seisoene.
Winter:
Die beligting bevorder ʼn grys, koue gevoel.
Die dansers is geklee in swart mantels met kappies, wat bydra tot die
koue van die onbekende.
Hul bewegings is ‘staccato’, skerp, kragtig en vierkantig wat reageer op
die musiek.
Die dansers marsjeer om die verhoog en skep ʼn gevoel van soldate/
oorlog.
Lente:
Die dansers raak ontslae van wat gedra word in die 'winter' om die lente
kleure van hul kostuums te openbaar.
Die beligting is warm en word beklemtoon deur die kostuums.
Die dansers word wesens in die natuur; hulle beeld die lente uit as die
begin van die lewe, deur die groenigheid, die blomme wat bloei, die
wildsbokke wat galop, die verskillende voëls wat hulself in hul vere pruik .
Daar is die gebars van energie uit verskillende dansers, hul neem die
ruimte op; dit is ʼn vreugdevolle dans.
Herfs:
Die kostuums weerspieël bruin blare wat ʼn droë seisoen uitbeeld.
Die beligting gebruik gobo’s, wat vloerpatrone skep om die droë land te
weerspieël.
Die dansers word slagoffers van sterk winde, liggame word op die vloer
gegooi, wind-maal en wys ʼn gevoel van gevaar.
Die twee dansers wat oor bly in die toneel, vergesel deur ʼn viool, neem
ons op ʼn reis van oorlewing, verlies en pyn.
Somer:
Die dansers is geklee in rooi kostuums.
Die beligting is warm en die rooi van die kostuums weerspieël die hitte-
golwe.
In hierdie toneel sien ons hoop en die gebars van vreugdevolle bewegings
wat eenheid onder die dansers skep en ondersteuning vir mekaar wys.
Die musiek verander na Brasiliaanse samba-ritmes wat die bewegings
beïnvloed. (6)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
16 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
8.5 Ken 3 punte toe as die leerling ʼn gedetailleerde bespreking kan gee oor wat
hierdie danswerk suksesvol gemaak het.
Die werk het ʼn klassieke ballet tradisie maar passies word gekombineer
met alledaagse bewegings.
Die styl en die passies pas by die era van die werk wat in die 1920’s en
30’s vasgestel is.
Paeper gebruik die persoonlikhede van haar dansers as inspirasie vir haar
choreografie.
Paeper is altyd oop vir voorstelle en ander mense se bewegings.
Sy stel die choreografie op met net soveel insette van die dansers en
moedig hulle aan om hul eie persoonlike interpretasies van hul rolle te
gebruik.
Die sleutel bestanddeel wat hierdie ballet vernuwend maak, is sy
wonderlike sin vir humor.
Dit is pure vermaak en trek gehore om presies daardie rede aan.
Sy wou nooit die gehoor verveel het nie en in hierdie ballet het sy dit beslis
nie gedoen nie. (3)
[15]
OF
VRAAG 9 (KEUSEVRAAG)
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Suid-Afrikaanse danswerk – 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
Gregory Maqoma √
Herkenning – 9.1 3
Analisering – 9.2, 9.3 6+2
Evaluering – 9.4 4
NOTA AAN NASIENERS:
Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se
antwoorde geassesseer word. Kandidate het dalk meer inligting in een afdeling as
in ʼn ander gegee. Evalueer die hele antwoord om te assesseer wat die kandidaat
weet en gee punte daarvolgens. Kolpunte is ingesluit in die memorandum om te
help met puntetoekenning.
ANTWOORD:
9.1 Ken 3 punte toe vir ʼn relevante beskrywing van die doel van die danswerk.
Maqoma het hierdie stuk geskryf om bewustheid te maak van ons bydrae
as mens tot die agteruitgang van ons planeet.
Hy wou die skoonheid van die natuur na vore bring en hoe kulture en
tradisies belangrik is in die handhawing van die mensdom.
Dit is ook om lewe te vier.
Die werk handel oor die mens se behoefte aan genesing.
Dit behels ook die skoonheid van die planeet en bied hoop aan
toekomstige geslagte.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 15
Toneel 1: Hotel le Grand
Orpheus en Euridike se huwelik is nie gelukkig nie, en toe Pluto Euridike
verlei en ontvoer, is beide sy en Orpheus verheug. Toe Kalliope, Orpheus
se moeder, egter opdaag en uitvind wat gebeur het, is sy baie geskok en
dring daarop aan dat Orpheus, in die belang van die mitologie, Olimpus
toe gaan om hulp te kry sodat hy Euridike uit die Onderwêreld kan
terugkry. Natuurlik dring sy moeder daarop aan om hom te vergesel.
Toneel 2: Olimpus
Op Olimpus is die lewe taamlik vervelig, en toe Pluto vertel van Euridike,
sy nuutste verowering, bied dit welkome hoewel ietwat verontrustende
afleiding. Orpheus en Kalliope daag op en Jupiter stem toe tot haar
versoek om hulp, waarop al die gode en godinne besluit om hulle na
Hades, die Onderwêreld, te vergesel.
Toneel 3: Hades
Euridike is teen dié tyd die ster van die Onderwêreld se nagklub. Net toe
die pret goed op dreef is, bederf Kalliope dit deur Jupiter te herinner aan
die doel waarvoor hulle gekom het. Hy beveel Orpheus om te gaan, met
Euridike saam met hom. Maar Offenbach gryp in en alles ontaard in chaos
(Offenbach is een van die karakters in die ballet.) (5)
8.3 Ken 3 punte toe vir ʼn gedetailleerde verduideliking van die produksie-
elemente soos kostuum en stelontwerp.
Peter Cazlet ontwerp beide die kostuums en dekor.
Die aandjasse wat die “godinne” dra is ontwerp deur Dicky Longhurst.
Die styl van die kostuums reg deur die ballet is tipies van die laat ’20s en
vroeë ’30s.
Die dekor is skouspelagtig.
Die openingstoneel het ʼn swierige trap.
Olimpus lyk soos ʼn luukse passasiersboot kompleet met swembad en
stoele.
Hades word uitgebeeld as ʼn bedompige nagklub met die oorheersende
kleure rooi, donkerpienk en swart. (3)
8.4 Ken 4 punte toe as die leerling die komponis/kunstenaars/genre/
instrumentasie, insluit en verduidelik hoe die musiek gebruik was om die
danswerk te verbeter.
Die musiek was gekomponeer deur Jacques Offenbach en vir die ballet
verwerk deur Michael Tuffin.
Offenbach was ʼn Franse komponis.
Hy word in 1819 in Cologne, Duitsland gebore en verhuis in 1833 Parys
toe om tjellolesse te neem.
Sy operettes is vermaaklik, spitsvondig en satiries
Sy eerste sukses is Orpheus in die Onderwêreld wat in 1958 by die
Bouffes-Parisien Theatre open.
In aansluiting by die konsep dat Orpheus ʼn vioolonderwyser was, word die
bekende vioolsolo uit Offenbach se operette vir die ballet behou.
Nog ʼn herkenbare stuk is die Can can. Baie van die melodieë is ʼn
samestelling van twee of meer wysies uit die verskillende operettes wat
Offenbach gekomponeer het. (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
14 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
7.5 Ken 3 punte toe as die leerling ʼn slot het met ʼn oorsig van die choreograaf se
werk.
Christopher Bruce is een van Brittanje se leidende choreograwe, in
samewerking met beide die klassieke en kontemporêre maatskappye
regoor die wêreld.
In Junie 1998 was Christopher Bruce se rol as een van Brittanje se
leidende choreograwe in beide ballet en kontemporêre geselskappe erken
met die toekenning van ʼn CBE (Commander of the Order of the British
Empire) vir ʼn lewe toegewy aan dans.
Hy het ʼn groot repertoire van werke ontwikkel wat vandag steeds deur
maatskappye gebruik word.
Hy gaan voort om groot sukses as ʼn choreograaf te behaal en is bekend
vir sy vaardigheid om volk danspassies in balletbeweging woordeskat te
omskep en sy gebruik van sosiale temas dien as ʼn bron van inspirasie vir
danswerke. (3)
[15]
VRAAG 8 (KEUSEVRAAG)
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Suid Afrikaanse 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
choreograaf/danswerk √
Herkenning – 8.2 5
Toepassing – 8.3, 8.4 3+4
Evaluering – 8.5 3
NOTA AAN NASIENERS:
Baie moontlike antwoorde kan gegee word, afhangende van watter choreograaf die
kandidaat bestudeer het. Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van
die kandidate se antwoorde geassesseer word. Kandidate het dalk meer inligting
in een afdeling as in ʼn ander gegee. Evalueer die hele antwoord om te assesseer
wat die kandidaat weet en gee punte daarvolgens. Nommering en kolpunte is
ingesluit in die memorandum om te help met puntetoekenning.
EEN MOONTLIKE ANTWOORD:
8.1 Geen punte word toegeken vir die naam van die choreograaf en danswerk
nie.
8.2 Ken 5 punte toe vir ʼn gedetailleerde beskrywing van die sinopsis/tema/storie.
Orpheus in die Onderwêreld is ʼn uiters komiese ballet gebaseer op die
Griekse legende van Pluto, god van die Onderwêreld, wat verlief raak op
Euridike, vrou van Orpheus, en haar dan lok na sy koninkryk.
Paeper se storie doen weg met die tradisionele verhaal van Orpheus, en
sy baseer haar ballet op Jacques Offenbach se operette.
Die aksie vind plaas in die laat 1920’s, vroeë 1930’s binne ʼn Frans-
Italiaanse agtergrond met Pluto as hoof van ʼn Mafia-tipe onderwêreld,
Kalliope, Orpheus se ietwat neurotiese en later dranksugtige moeder en
Offenbach self wat ʼn ogie hou oor die verrigtinge.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 13
7.3 Ken 4 punte toe as die leerling ʼn gedetailleerde verduideliking kan gee van
die choreograaf se choreografiese loopbaan.
Hy het hoofsaaklik vir die Rambert Dansgeselskap (Rambert Dance
Company) opgetree, met enkele gasoptredes vir ander geselskappe. Sy
laaste belangrike rol was in 1988 vir die London Festival Ballet.
Bruce se choreografie-talente was deur die Rambert-geselskap
geïnspireer en aangemoedig.
Die geselskap het ʼn reputasie vir die voeding en koestering van jong
choreograwe, en die verskeidenheid en eksperimentering in die werk van
die geselskap het Bruce se natuurlike talent stimuleer.
Hy word beskou as die laaste choreograaf wat deur die geselskap se
stigter, Marie Rambert, opgelei is.
Bruce het sy eerste werk, George Frideric, in 1969 geskep. Hy
choreografeer ʼn verdere 20 werke vir die geselskap, en was assistent-
direkteur en daarna mede-choreograaf.
Bruce word oor die hele wêreld toenemend gesog as ʼn choreograaf. Hy
het ʼn verhouding opgebou met die Nederlandse dansteater, Koninklike
Deense Ballet en die Houston Ballet, en choreografeer vir musiekblyspele,
operas, film en televisie.
Van 1994 tot 2002 was Bruce die direkteur van die Rambert
Dansgeselskap en in hierdie rol het hy opdrag gegee vir baie nuwe werke
deur beroemde internasionale choreograwe soos Merce Cunningham
(VSA) en Jiri Kilian (Nederland). (4)
7.4 Ken 4 punte toe as die kandidaat kan uitbrei oor die choreograaf se dansstyl.
Sy werke het gewoonlik ʼn duidelike tema en daar is ʼn sterk gevoel van
karakter, maar ruimte word gelaat vir individuele interpretasie.
Sy balletwerke het ʼn verhalende kwaliteit of tipe onderwerpmateriaal.
Dit is egter dikwels nie ʼn spesifieke een-reël narratief nie, maar eerder lae
beelde wat ʼn soort collage vorm en wat ruimte laat vir die gehoor se
verbeelding om te werk.
Bruce hanteer dikwels politieke- en sosiale temas in sy choreografie en sy
werk ontwikkel dikwels vanuit ʼn bepaalde stimulus soos musiek, kuns of
skryfwerk.
In die verwerking van sy gekose tema in beweging abstraheer hy die idee
eerder as om dit op ʼn letterlike manier te interpreteer.
Bruce gebruik ʼn wye verskeidenheid musiek in sy werke, vanaf klassieke
werke tot populêre deuntjies.
Kostuums, beligting en ontwerp dra by tot die ontwikkeling van sy idees
maar dit is belangrik vir Bruce dat hierdie elemente bewegingsvryheid
toelaat en nie afbreuk doen aan die choreografie nie.
Bruce se beweging woordeskat word uit klassieke ballet en kontemporêre
dans gehaal, veral die Graham-tegniek wat ʼn groot deel van sy opleiding
gevorm het.
Sy choreografie kom uit ander dansstyle, naamlik volksdanse en sosiale
dans en klopdans reekse afhangende van die idees agter die werk.
‘Alledaagse’ bewegings en gebare word ook geïnkorporeer en gebruik. (4)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
12 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
VRAAG 7
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Internasionale choreograaf 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
√
Herkenning – 7.1, 7.2 1+3
Analisering – 7.3, 7.4 4+4
Evaluering – 7.5 3
NOTA AAN NASIENERS:
Baie moontlike antwoorde kan gegee word, afhangende van watter choreograaf die
kandidaat bestudeer het. Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van
die kandidate se antwoorde geassesseer word. Kandidate het dalk meer inligting in
een afdeling as in ʼn ander gegee. Evalueer die hele antwoord om te assesseer wat
die kandidaat weet en gee punte daarvolgens. Nommering is ingesluit in die
memorandum om merk te vergemaklik. Nommering moet nie ingesluit word in die
kandidaat se antwoord nie – HULDEBLYK.
EEN MOONTLIKE ANTWOORD:
7.1 Ken 1 punt toe vir die geboorteland.
Christopher Bruce was in Brittanje gebore. (1)
7.2 Ken 3 punte toe vir ʼn gedetailleerde beskrywing van die choreograaf se
agtergrond en dansopleiding.
As ʼn jong seun het hy polio gekry, wat sy bene beskadig het. Sy vader
het hom aangemoedig om te dans, omdat hy geglo het dat dit sou help om
sy bene te herstel en dat dit ʼn goeie loopbaan kon wees.
Hy het begin klas neem by die Benson Stage Academy in Scarborough,
waar hy onderrig gekry het in ballet, klop- en akrobatiese dans.
Elemente van al hierdie vroeë style is in sy choreografie sigbaar.
Op die ouderdom van 13 het hy by die Ballet Rambert School aangesluit,
en word in 1963 in die geselskap opgeneem. Dit was op hierdie stadium
hoofsaaklik ʼn balletgeselskap. In 1966 oortuig die artistieke direkteur,
Norman Morrice, Rambert om kontemporêre werke in die ‘program’ in te
sluit. (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 11
6.1 6.1.1 Afrika-danse:
Afrika-dans word gewoonlik deur die gemeenskap opgevoer en het ʼn
spesifieke doel/funksie. (1)
6.1.2 Afrika-danse gebruik die natuurlike kromminge/kurwes van die
liggaam.
Bewegings word na die grond toe gedans en komplementeer
swaartekrag eerder as om dit uit te daag.
Basiese en komplekse ritmiese patrone word gebruik.
Alledaagse bewegings word gebruik of bewegings wat die natuur
(voëls, diere, insekte of plante) naboots of dramatiseer, of die
elemente, soos vuur, water, die aarde of die lug word as stimulus
vir beweging gebruik, byvoorbeeld stap en lang treë gee
(Mohobelo van die Suid-Basoeto), voete skuifel (Trance Dance
van die San en Umxentso van amaXhosa-dolosgooiers), spring
(volstruispaardans van die Kalahari San en Setapa-dans van die
Batswana), voete stamp (iNgoma van die amaZulu), vibreer en
skud/bewe (uMtytyimbo van die amaMpondo), mimiek en gebare
(bekoringsdans van die Bororo Fulani), kniel (Mokgibo van Suid-
Basoetovroue en meisies), spring (krygersdans van die Masai).
Danse het gewoonlik ʼn tema (vrugbaarheid/hofmakery/werk/
hiërargie, ens.) en doel (protes/sosialisering/feesviering/
bevraagtekening van sosiale kwessies, ens.) (1)
6.1.3 Afrika-danskostuums verskil baie afhangende van die kultuur- en
ouderdomsgroep wat die dans opvoer.
Dierevelle word algemeen gebruik asook oordadige kralewerk,
bruin of helderkleurige materiaal, enkelratels, vere, ens. (1)
6.1.4 Musikale begeleiding bestaan gewoonlik uit tromme, sang,
handeklap en/of dreunsang.
Die tromme, sang, handeklap en ratels saam met die gestamp van
voete skep poliritmiese klanke. (1)
6.2 Ken 2 punte toe vir gegronde redes waarom dit belangrik is om danse van
inheemse kulture te behou.
Sodat ons daaruit kan leer.
Om te verseker dat die ou tradisies van die verlede gekoester word en aan
die lewe gehou word.
Om te verseker dat die toekomstige geslagte sal weet waar hulle tradisies
vandaan kom. (2)
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
10 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
AFDELING B: DANSGESKIEDENIS EN GELETTERDHEID
VRAAG 6
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Dansstyle/dansvorme 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
√
Herkenning – 6.1.1, 6.1.3, 6.1.4 6
Analisering – 6.1.2 2
Evaluering – 6.2 2
NOTA AAN NASIENERS:
Baie moontlike antwoorde kan gegee word. Gebruik professionele oordeel
wanneer die kwaliteit van die kandidate se antwoorde geassesseer word. Geen
punte moet toegeken word vir die name van die dansvorme in VRAAG 6.1 nie.
Kolpunte is ingesluit om te help met toekenning van punte.
MOONTLIKE ANTWOORDE:
6.1 Ken 4 punte toe vir elke dansvorms wat ʼn beskrywing het oor al 4 kolpunte.
6.1.1 Ballet:
Balletwerke word deur professionele dansers opgevoer, gewoonlik in
ʼn teater. (1)
6.1.2 Hierdie dansvorm word geëien aan die uitwaartse rotasie van die
bene vanaf die heupgewrig, gestrekte voete asook die vyf posisies
van die voete, geronde armlyne en vaste posisies van die arms.
Die balletstyl daag swaartekrag met grasie en baie streng tegniek
uit.
Ballet bestaan uit ‘barre’-werk, ‘centre’ (middelwerk), pirouette,
ports de bras, adage en allegro bestaande uit klein en groot
spronge, met of sonder batterie.
Vroulike dansers doen puntwerk. Geblokte toonskoene word
gedra en dansers dans op die punte van hulle tone. (1)
6.1.3 Die dansers dra gewoonlik oordadige kostuums – tutu’s/
fluweelbaadjies en rompe, ens. (1)
6.1.4 Ballet het oorspronklik net klassieke musiekpartiture gebruik, maar
deesdae word ʼn verskeidenheid musiek gebruik. (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 9
5.3 UITHOUVERMOË
Hoe om dit in die dansklas te verbeter: Kandidate moet drie
gedetailleerde en spesifieke voorbeelde gee.
Uithouvermoë behels die uitvoer van bewegings in die dansklas waar jy
beweeg/rondbeweeg ('travel') of spring-aërobiese tipe bewegings.
Jy kan die hoeveelheid en duur van die tyd wat jy in die klas spandeer
aan springreekse en kombinasies waar jy deur ruimte beweeg en wat
konstant is, vermeerder – nie stop-begin ('stop-start') nie.
Jy moet ook jou oefeninge aanpas sodat jou liggaam voortdurend voor
nuwe en verskillende uitdagings te staan kom, bv. progressiewe
oorlading.
KRAG
Hoe om dit in die dansklas te verbeter: Kandidate moet drie
gedetailleerde en spesifieke voorbeelde gee.
Al die spiere in die liggaam, arms en bene moet deur spesifieke
oefeninge vir elke liggaamsdeel ontwikkel word.
Alle oefeninge moet die oorlaaibeginsel gebruik wat beteken jy moet
meer doen en jou spiere vra om vir elke les meer te doen.
Jy moet ʼn verskeidenheid spierversterkingsoefeninge doen om algehele
krag en sterkte te ontwikkel. Daar moet ʼn balans tussen spiergroepe
wees sodat jou liggaam hoogs doeltreffend en sterk kan wees.
SOEPELHEID
Hoe om dit in die dansklas te verbeter: Kandidate moet drie
gedetailleerde en spesifieke voorbeelde gee.
Klein, ligte strekoefeninge moet in die opwarming ingesluit word.
Lang, volgehoue strekoefeninge moet teen die einde van die klas
plaasvind wanneer die spiere warm en soepel is.
Alle liggaamsdele moet buigbaar/soepel wees aangesien ʼn
ongebalanseerde vlak van soepelheid in verskillende dele van die
liggaam tot beserings kan lei.
Stadige, volgehoue strekoefeninge is die veiligste soort strekmetodes.
Die gebruik van asemhaling terwyl jy die strek hou, is belangrik om
spanning in die spiere te verlig en om die liggaam toe te laat om verder
in die strek in te gaan. (3)
[12]
TOTAAL AFDELING A: 40
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
8 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
MOONTLIKE ANTWOORDE:
5.1 5.1.1 Ken 3 punte toe as die leerder kan idees gee oor hoe hul mede-
klasmaat beheer kan neem van hul omstandighede.
Ek kan die persoon vertel om beheer te neem van haar/sy:
Gedagtes (konsentreer, positief te dink en in beheer te bly
wanneer hy/sy ʼn stresvolle situasie erken, daaroor praat of ʼn
dagboek hou)
Emosies (kalm te bly, glo in jouself en oorkom jou vrese)
Skedule (bly toegewyd en beplan jou kort- en langtermyn
doelwitte en hou daarby)
Omgewing (skep ʼn veilige plek vir jouself, pas ontspannin-
tegnieke toe)
Verhoudings (kommunikeer duidelik, respekteer ander leerlinge
se opinie en hul ruimte). (3)
5.1.2 Ken 2 punte toe as die leerder ontspanningstegnieke kan aanbeveel
om hulle te help.
Pas ontspanningstegnieke soos meditasie, joga, strek en swaai
tipes bewegings toe.
Maak seker dat jy gemaklik is in ʼn goed geventileerde omgewing
met so min geraas as moontlik en gedempte lig om konsentrasie
te verseker.
Om te ontspan en spierspanning te verminder, lê en voel
gemaklik op die vloer, dink aan ʼn rustige omgewing en fokus dan
op beheerde, ontspannende asemhaling, maak jou hart stadiger
klop, of voel verskillende fisiese sensasies, soos elke arm of
been een vir een te laat ontspan.
Fokus daarop om elke spiergroep stadig saam te span en dan
een vir een te laat ontspan. Dit help jou om te fokus op die
verskil tussen spierspanning en ontspanning. Begin deur saam
te span en ontspan die spiere in jou tone en werk dan stadig jou
pad op tot by jou nek en kop. Jy kan ook begin met jou kop en
nek en werk af na jou tone toe. Span jou spiere saam vir ten
minste vyf sekondes en ontspan dan vir 10 sekondes, en
herhaal.
Maak jou oë toe en verbeel jou jy neem ʼn reis na ʼn vreedsame,
rustige plek of situasie. Kies die plek, probeer om soveel sintuie
as wat jy kan te gebruik, insluitend reuk, sig, klank en tas. As jy
jou verbeel jy ontspan op ʼn warm dag in ʼn pragtige bos met
sagte gras en hoë bome, dink oor dinge soos die reuk van die
bome, die geluid van die wind, die koelte van die gras en die
sonstrale wat deur die blare skyn. (2)
5.2 5.2.1 Uithouvermoë (1)
5.2.2 Krag (1)
5.2.3 Soepelheid (1)
5.2.4 Kernkrag (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 7
VRAAG 4 (KEUSEVRAAG)
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Anatomiese aksies/spiere 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
√
Herkenning – 4.1 4
Toepassing – 4.2 4
ANTWOORDE:
4.1 4.1.1 Ekstensie (1)
4.1.2 Fleksie (1)
4.1.3 Abduksie (1)
4.1.4 Ekstensie (1)
4.2 4.2.1 Gastrocnemius (1)
4.2.2 Gluteus Maximus (1)
4.2.3 Pectoralis major (1)
4.2.4 Sartorius (1)
[8]
VRAAG 5
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Geestelike gesondheid/ 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
ontspanning/beginsels van
√
liggaamskondisionering
Herkenning – 5.2 4
Toepassing – 5.1.1 3
Evaluering – 5.1.2 2
Analisering – 5.3 3
NOTA AAN NASIENERS:
Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se
antwoorde geassesseer word. Evalueer die hele antwoord om te assesseer wat
die kandidaat weet en gee punte daarvolgens. Kolpunte is ingesluit om te help
met die toekenning van punte.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
6 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
DAAR IS ’N KEUSE TUSSEN VRAAG 3 EN VRAAG 4.
VRAAG 3 (KEUSEVRAAG)
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Ruggraat/gewrigte 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
√
Herkenning – 3.1 4
Toepassing – 3.2, 3.3 2+2
ANTWOORDE:
3.1 A – Servikaal
B – Torakale
C – Lumbaal
D – Sakraal (4)
3.2 Ken 2 punte toe as die leerder ʼn goeie kennis van die funksies van die
ruggraat het.
Dit dien as ʼn skokbreker as gevolg van al sy krom lyne.
Dit help beweging.
Dit is ʼn beskermende dop vir die werwelkolom.
Dit is ʼn punt van vashegting vir spiere.
Dit ondersteun die liggaam in ʼn regop (vertikale) posisie.
Dit help met goeie postuur en balans. (2)
3.3 Ken 2 punte toe vir 2 korrekte bewegings van die ruggraat.
Soos jy vooroor buig om aan jou tone (fleksie) te raak
Buig agteroor (ekstensie)
Draai jou bolyf na die linker- of regterkant (aksiale rotasie)
Buig sywaarts (laterale fleksie) (2)
[8]
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 5
2.2 Ken 2 punte vir die korrekte verduideliking van die simptome van ʼn
verstuiting.
Pyn om die aangetaste gewrig
Nie in staat is om die gewrig/beseerde liggaamsdeel normaalweg te kan
gebruik of om gewig daarop te sit nie
Kneusing
Sagtheid
Swelling
Inflammasie (2)
2.3 Ken 3 punte toe vir ʼn gedetailleerde verduideliking van die voordele van ʼn
geskikte postuur in dans.
ʼn Goed-belynde liggaam brand die minste hoeveelheid van energie
wanneer die beweging uitgevoer word.
Dit verhoed moegheid terwyl jy dans.
Verseker dat die spiere tydens sekere bewegings reg gebruik word.
Dansbewegings word met gemak gedoen.
Vermy spanning en wanbalanse wat ʼn uitwerking op die lyn en vorm van
bewegings het.
Dit verseker beheer en balans tydens bewegings. (3)
2.4 Ken 3 punte toe as die leerling die korrekte belyning van die knieë sowel as
die belangrikheid daarvan vir die danser kan bespreek.
Die knie is ʼn skarniergewrig en gebou om te buig en fleks met baie min
rotasie en geen ruimte vir laterale beweging nie.
Indien ʼn oormatige las op die knieë geplaas word, soos die landing na ʼn
sprong, en daar is laterale of roterende beweging op daardie tydstip, kan
die ligamente aan beide kante van die gewrig skeur.
Om dit te verhoed moet jy verseker dat wanneer jy jou knieë buig dat dit in
lyn is met jou middelste toon.
Jy moet verseker dat jy nie stres op die ligamente plaas deur die gewrig
buite die normale omvang en bewegings rigting beweeg nie. (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
4 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
1.3 Ken 3 punte toe as die leerder die positiewe gevolge van geskikte
voeding op ʼn danser se liggaam kan bespreek.
Verhoogde energievlakke
Verhoogde geestelike waaksaamheid
Groter fiksheidvlakke
Behou ʼn ideale gewig
Herstel vinniger van siektes/beserings (3)
1.4 Ken 1 punt toe as ʼn leerder weet hoe om van ʼn eetversteuring te herstel.
Om hulp/ondersteuning te kry van familie, vriende, beraders, ens.
Om mediese evaluering te verkry – dokter, dieetkundige, ens.
Hospitalisasie of psigiatriese behandeling (1)
[10]
VRAAG 2
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Beserings/postuur/knie 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
belyning √
Herkenning – 2.1 2
Toepassing – 2.2, 2.3 2+3
Evaluering – 2.4 3
NOTA AAN NASIENERS:
Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se
antwoorde geassesseer word. Evalueer die hele antwoord om te assesseer wat
die kandidaat weet en gee punte daarvolgens. Kolpunte is ingesluit om
puntetoekenning te vergemaklik.
VOORBEELD VAN MOONTLIKE ANTWOORDE:
2.1 Ken 2 punte toe indien die leerder die algemene oorsake van dansbeserings
kan gee.
Oormatige dansopleiding
Foutiewe tegniek
Langdradige en intense repetisies
Slegte onderrig
Die fisiese karaktereienskappe van die liggaam (swak rotasie of fisiese
afwykings)
Dans op die punt van die tone
Die eetgewoontes algemeen vir dansers
Oormoeg of oorwerkte dansers
Onvoldoende opwarming
Onstabiel of ongeskikte vloer
Swak omgewing (temperatuur en swak fasiliteite) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014) DANSSTUDIES 3
AFDELING A: VEILIGE DANSPRAKTYK EN GESONDHEIDSORG
VRAAG 1
MEMO:
FOKUS VAN VRAAG ONDERWERP VERMOËNSVLAKKE
Groepsdruk/stereotipe/ 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG
Voeding/eetversteurings √
Herkenning – 1.2 1
Toepassing – 1.1, 1.2 3+2
Evaluering – 1.3 3
Evaluering – 1.4 1
NOTA AAN NASIENERS: Baie moontlike antwoorde kan gegee word. Gebruik
professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se antwoorde
geassesseer word. Kolpunte is ingesluit om puntetoekenning te vergemaklik.
MOONTLIKE ANTWOORDE
1.1 Ken 3 punte toe vir ʼn gedetailleerde verduideliking van waarom dit belangrik
is om jou vriende noukeurig te kies.
Vriende kan jou besluite beïnvloed – goed of sleg.
As jy probeer om in te pas met groepe net om aanvaar te word kan jy
beïnvloed word om dinge te doen wat nie deur jou ouers goedgekeur sou
word nie/wat jou ook nie laat trots voel op jouself nie.
Slegte vriende kan jou beïnvloed om dwelms te neem, te rook, steel, om
onveilige/minderjarige seks te hê, ens.
Goeie vriende kan jou beïnvloed om op ʼn verantwoordelike wyse op te
tree soos om skool by te woon, hard te werk, om te gee vir jou mede-
leerders, onderwysers en familie.
Jou keuse van vriende wys wie jy is as ʼn persoon/jou waardes/prioriteite. (3)
1.2 Ken 1 punt toe vir die naam van ʼn stereotipe en 2 punte vir ʼn verduideliking
van algemene stereotipes in dans en waarom hul onwaar is.
Hieronder word TWEE voorbeelde gegee maar leerlinge kan enige ander ook
gee.
Dansers moet maer wees
Baie dansers, veral vroue, word onder groot druk geplaas om maer te wees.
Dis omdat dans ʼn visuele kuns is en mense na jou kyk waar jy in ʼn
styfpassende kostuums optree en dikwels jou figuur beoordeel i.p.v. jou
dansvermoë. Dit kom veral in die balletwêreld voor. Hierdie soort druk lei tot
baie eetversteurings, soos anorexia nervosa of bulimia. As dit nie opgemerk
of behandel word nie, kan dit ʼn danser se loopbaan of selfs sy/haar lewe
beëindig. Dansers is individue en moet sterk en gesond wees. Die wyse
waarop hulle dans, is belangriker as hoe maer hulle is.
Dans is meisieagtig – alle mansdansers is homoseksueel (gay)
Dansers moet krag hê. Mansdansers is dikwels sterker en fikser as ander
sportmanne. Om emosie d.m.v. jou liggaam uit te spreek maak jou nie
homoseksueel nie. Dikwels sal die groepsdruk wat op mansdansers geplaas
word hulle dwing om hulle dans, talent en vermoëns hieroor op te gee. (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
2 DANSSTUDIES (SEPTEMBER 2014)
NOTA AAN NASIENERS/ONDERWYSERS:
In die assessering van ʼn kandidaat se werk, moet die volgende aspekte, onder
andere, van die assesseringrubriek in ag geneem word.
In die voorbeelde van moontlike antwoorde, is daar baie meer inligting verskaf
as ʼn bron vir onderwysers en nasieners, as wat van die kandidate verwag word.
Kolpunte ('Bullets') is in die memo gebruik om nasien te vergemaklik.
Verwys na die vermoënsvlakke in die 'Fokusvraag'-tabel onder elke vraag om
die hoë, medium en lae kognitiewe vlakke, wat in die antwoord verwag word, te
bepaal.
Nasieners moet nie kandidate vir verkeerde gebruik van grammatika of spelling
penaliseer nie. Solank die kandidaat se antwoord duidelik en verstaanbaar is en
aan die nasienkriteria (bv. die benoeming van spiere) voldoen. Hulle mag
egter nie volpunte vir opstel-/paragraaftipe-vrae kry as daar grammatika-
en spelfoute is en die antwoord nie in die regte formaat geskryf is nie of
nie die vraag betekenisvol beantwoord het nie.
In baie van die kwalitatiewe vrae, waar volledige verduidelikings vereis word, is
een regmerkie nie altyd aan een punt gelyk nie. Halwe punte kan toegeken
word.
Vermy die toekenning van volpunte waar die antwoord oppervlakkig en
minimaal is.
Waar kandidate agterlosige foute gemaak het, bv. nommering, moet hulle met
10% gepenaliseer word, maar die nasiener en moderator besluit of die
kandidaat die betrokke vraag korrek beantwoord het.
Soek na dit wat die kandidaat weet, nie wat hy/sy nie weet nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
SEPTEMBER 2014
DANSSTUDIES
MEMORANDUM
PUNTE: 100
Hierdie memorandum bestaan uit 21 bladsye.
Downloaded from hlayiso.com
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
- Grade 12 Dance Studies notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Dance Studies questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- All Grade 12 Dance Studies past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 past papers
More Dance Studies and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC June 2025 Memo (English)

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC June 2024 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC June 2024 Memo (English)

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC June 2023 Memo (English)
Related documents

Question paper
Dance Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2014 Question Paper

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC November 2014 Memo

Memorandum
Dance Studies Grade 12 NSC November 2014 Memo

Memorandum
Dance Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Dance Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (English)

Memorandum
Dance Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Afrikaans)
More from Grade 12 Dance Studies

Annual teaching plan
Gr 12 Dan Stu ATP 2023 24

Question paper
Dance Studies Grade 12 NSC June 2025 Question Paper (English)

Question paper
Dance Studies Grade 12 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Dance Studies Grade 12 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Dance Studies Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper