Economic Management Sciences Grade 7 November 2019 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com LAER VOLKSKOOL HEIDELBERG VAK: EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAP DATUM: NOVEMBER 2019 ASSESSEERDER: MNR. WA. DE KLERK TYD: 120 MINUTE MODERATOR: MNR. J. JORDAAN TOTAAL: 150 ___________________________________________________________________________ NAAM EN VAN: ________________________________ GRAAD: 7 _____ INSTRUKSIES: • Onthou om korrek af te skryf en deeglik te werk. • Lees alle vrae noukeurig en beantwoord volledig. • Dink mooi en lekker skryf. _____________________________________________________________________ AFDELING A: [35] VRAAG 1: PAS KOLOM B BY KOLOM A [20] Kolom A Antw. Kolom B 1) BTW a) Arbeiders wat die bemarking van die produ doen. 2) Kapitaal b) ‘n Prestasie of resultaat wat jy wil bereik. 3) ABBA-beginsel c) Word benodig om ‘n besigheid te begin. 4) Begroting d) ‘n Persoon / besigheid wat produkte by die vervaardigers koop en aan die verbruiker verkoop. 5) Middelman e) Dit is die vereistes vir ‘n goeie advertensie. 6) Entrepreneur f) Werkers wat fisies aan die produk werk om dit te produseer. 7) Doelwit g) Bereken bedreigings, sterkpute en swakhede van ‘n besigheid. 8) Direkte arbeid h) Belasting op toegevoegde waarde. 9) SWOT-ontleding i) Persoon wat ‘n behoefte sien in die gemeenskap en dit bevredig. 10) Indirekte arbeid j) ‘n Plan wat sê hoeveel geld jy het en hoe dit bestee moet word. EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 1

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 2: Sê OF DIE VOLGENDE SINNE WAAR OF ONWAAR IS. INDIEN DIE STELLING ONWAAR IS, VERANDER DIE SIN SODAT DIE STELLING WAAR IS. [10] 2.1 Kapitaal kan in twee verskillende maniere voorsien word nl. Geld en Geboue. 2.2 Persoonlike uitgawes is die totale bedrag geld wat ontvangbaar is vanaf verskillende bronne. 2.3 Die huidige belastingkoers in Suid-Afrika is 13.5%. 2.4 Alle besighede word verplig om te registreer by die SAID. 2.5 Koste van Verkope is die totale bedrag wat dit kos om ‘n produk te produseer en te verkoop. ANTWOORD 2.1 ______________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2.2 ______________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2.3 ______________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2.4 ______________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2.5 ______________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 2

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 3: VUL DIE ONTBREKENDE WOORDE IN VANUIT DIE BLOK HIERBO. [5] Lopende bankrekening Bruto wins Formele besigheid Diensonderneming Netto wins Handelsonderneming Koste van Verkope Informele besigheid In die ekonomie, is daar twee soorte ondernemings nl. _________________________ en _________________________. Die hoofbron van inkomste vir ‘n plek soos Game word toegeskryf as _________________________ en die hoofbron van inkomste vir ‘n besigheid soos Sarel se tuindienste is _________________________. Die _________________________ word bereken na alle aftrekkings. ___________________________________________________________________________ AFDELING B: BESIGHEDE [25] VRAAG 4.1: SKRYF ‘N GEPASTE DEFINISIE VIR DIE VOLGENDE TERME. [5] a) Formele besigheid ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ b) Informele besigheid ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ c) Inkomstebelasting ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ d) Bankrot ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ e) Vervaardiger ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 3

Downloaded from hlayiso.com 4.2.1 Noem 2 Voor-en Nadele van ‘n Formele besigheid en ‘n Informele besigheid. [8] Voordele van Formele besighede - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ Nadele van Formele besighede - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ Voordele van Informele besighede - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ Nadele van Informele besighede - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ - ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ 4.2.2 Sakesektore a) Noem die drie sektore in die ekonomie: [3] _________________________ _________________________ _________________________ EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 4

Downloaded from hlayiso.com b) Maak gebruik van die spasie hieronder en teken 3 gepaste sketse met ‘n verduideliking om die korrekte volgorde van die sektore aan te dui. Sektor A Sektor B Sektor C EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 5

Downloaded from hlayiso.com 4.3 BTW [3] 4.3.1 Bereken die bedrag BTW wat alreeds by die prys gehef is: ____________________________________ ____________________________________ ____________________________________ ____________________________________ ____________________________________ 4.3.2 Bereken die bedrag BTW wat nog by die volgende prys gesit moet word: ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ 4.3.3 Daar is nog nie BTW op die paar skoene gehef nie. Bereken die bedrag BTW wat gehef moet word en dan die verkoopsprys van die item: __________________________________ __________________________________ __________________________________ __________________________________ __________________________________ EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 6

Downloaded from hlayiso.com AFDELING C: INKOMSTE EN UITGAWE (20 Punte) VRAAG 5: BEGROTING Stefan Olivier, ‘n jong hardwerkende man, is ‘n huidige student by die Universiteit van Pretoria. Hy het tans gegradueur as ‘n onderwyser en is aangestel as ‘n onderwyser by Standerton Hoërskool vir die opkomende jaar. Stefan is onseker en bekommerd, hy wonder of hy met sy salaris al sy uitgawes gaan kan betaal en nog R1700,00 ‘n maand kan spaar vir sy vakansie in Rome. Hy vra dus jou hulp om hom te help met sy persoonlike begroting. Salaris R21 000,00 Huur van ‘n woonstel R3 500,00 Kruideniersware R2 400,00 Brandstof R1 200,00 Ekstra klasse wat hy aanbied R3 000,00 Wifi R800,00 Mediese fonds R1 800,00 Water en Elektrisiteit R700,00 Persoonlike begroting van Stefan Olivier vir die jaar 2020 R R Inkomste - - - - Totale inkomste - Uitgawe - - - - - - - - - - - - Totale Uitgawe - A - EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 7

Downloaded from hlayiso.com NB!!!!!!! Wat is die woord wat by A ingevul moet word? ____________________________ AFDELING D: FINANSIëLE GELETTERDHEID (30 Punte) VRAAG 6: STAAT VAN NETTO WAARDE Maak gebruik van die volgende inligting van Reinhardt Transport, en stel vir Johan [20] (Die einenaar) ‘n Staat van Netto Waarde op vir die maand Junie 2020. Item R - Hoofkantoor se gebou 1 500 000 - Reinhardt Transport is nog geld verskuldig aan Mercedes vir 2 vragmotors se herstelwerk. 45 000 - Stoor waar voorraad gebêre word. 350 000 - Kontant in die bankrekening 750 000 - Reinhardt Transport het ‘n lening gemaak om die 800 000 perseel waar die voorraad gestoor word te koop. - Die werksgebou 400 000 - Heymans Kole skuld nog geld aan Reinhardt Transport 75 000 vir die aflewering van voorraad. - Vragmotors (5) 420 000 elk - Rekenaars, drukkers, tafels en stoele. 35 000 - Oortrokke bankrekening 240 000 EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 8

Downloaded from hlayiso.com Staat van Netto Waarde vir Reinhardt Transport vir Junie 2020 R R BATES NIE-BEDRYFSBATES - - - - Voertuie - - - BEDRYFSBATES - - - - - TOTALE BATES - R R NETTO WAARDE EN LASTE - Netto Waarde - LANGTERMYNLASTE - - - KORTTERMYNLASTE - - Krediteure - - - - TOTALE NETTO WAARDE EN LASTE EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 9

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 7: OMKRING SLEGS DIE REGTE LETTER [10] 7.1 Wanneer ‘n besigheid se inkomste meer is as hulle uitgawes. a) Wins b) Verlies c) Surplus d) Spaar 7.2 Watter van die volgende is nie ‘n Vaste bate nie. a) Voertuig b) Toerusting c) Besigheidsperseel d) Handelsvoorraad 7.3 ‘n Voorbeeld van ‘n kleinhandelaar. a) Kafee b) Dokter c) Loodgieter d) Onderwyser 7.4 Die formule om Netto waarde te bereken. a) Totale bates – Totale laste b) Korttermynlaste + Langtermynlaste 7.5 Wanneer jou uitgawes meer gaan wees as jou inkomstes in ‘n basiese begroting. a) Tekort b) Wins c) Verlies d) Surplus ___________________________________________________________________________ AFDELING E: DIE PRODUKSIEPROSES (40 Punte) VRAAG 8: 8.1 Voltooi die volgende diagram [6] EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 10

Downloaded from hlayiso.com Dienste wat banke bied b) _________________ a)________________________ ___________________ c) ______________________ ___________________ __________________________ ________________________ ___________________ __________________________ ________________________ ___________________ __________________________ ________________________ ___________________ __________________________ ________________________ ___________________ __________________________ ________________________ ___________________ __________________________ ________________________ ___________________ 8.2 Banke speel ‘n belangrike rol in die ekonomie van ons land. Verduidelik die stelling deur gebruik te maak van 4 belangrike feite. [4] 1) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 3) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 4) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 11

Downloaded from hlayiso.com 8.3 Definieer die volgende terme: [6] Ekonomiese groei ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ Inflasiekoers ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ Produktiwiteit ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 8.4 Noem en verduidelik die 4 produksiefaktore [8] a) ______________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ b) ______________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ c) ______________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ d) ______________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 12

Downloaded from hlayiso.com 8.5 Kosteberekeninge [16] Snyman Cronje, het ‘n blink idee gekry oor ‘n behoefte in die gemeenskap. Snyman het besef dat daar ‘n tekort is aan wol truitjies vir honde gedurende die yskoue winter maande. Voordat Snyman wegspring en die besigheid begin bedryf, het hy dit goed edink om eers ‘n basiese kosteberekening op te stel. Die rede hiervoor is om te bepaal teen watter koste hy die truitjies moet verkoop, asook die hoeveelheid wat hy moet produseer en verkoop om van die bedryf ‘n sukses van te maak. Maak gebruik van die volgende tabel se inligting en voltooi vir Snyman die basiese kosteberekeninge. Huur R 750,00 p.m. Wol R 15 vir 5 eenhede Knope R 50 vir 10 Verpakking R 3.00 eenhede per eenheid Bediende R 200 Assistent R 5,00 per eenheid Water en Elektrisiteit Versekering per p.m. wat hy produseer. R 200 p.m. maand R 120,00 NB! Die Vaste koste vir 1 eenheid is R 1270.00 Voltooi! VERANDERLIKE KOSTE 1 EENHEID 20 EENHEDE R R - - 100,00 Wol - - Knope - - - 3,00 - TOTALE VERANDERLIKE KOSTE - - 1 EENHEID 20 EENHEDE VERANDERLIKE KOSTE - - VASTE KOSTE - - TOTALE KOSTE - - EENHEIDSPRYS - - TOTAAL: [150] 150 % EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 13

Downloaded from hlayiso.com EBW-Gr7-NOVEMBER2019 Page 14