Afrikaans FAL Grade 8 P1 November Mock 2026 Question Paper (Afr)

Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Proef hlayiso mock exams Oefenreeks: Graad 8 eksamenvoorbereiding WWW.HLAYISO.COM SENIOR FASE EINDEJAARSEKSAMEN GRAAD 8 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V1 NOVEMBER 2026 (PROEF) PUNTE: 60 TYD: 2 uur Hierdie vraestel bestaan uit 10 bladsye.

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 2 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Hierdie vraestel bestaan uit DRIE afdelings: AFDELING A: Leesbegrip en visuele teks (VRAAG 1) (30) AFDELING B: Opsomming (VRAAG 2) (10) AFDELING C: Taalstrukture en -konvensies (VRAAG 3 en 4) (20) 2. Lees AL die instruksies noukeurig deur. 3. Beantwoord AL die vrae. 4. Begin ELKE afdeling op ’n NUWE bladsy. 5. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 6. By meerkeusevrae skryf jy slegs die vraagnommer en die letter (A–D) van die korrekte antwoord neer, byvoorbeeld 1.25 C. 7. Trek ’n kantlyn aan die regterkant van elke bladsy en laat ’n reël oop ná elke antwoord. 8. Skenk veral baie aandag aan spelling en sinskonstruksie. 9. Voorgestelde tydsindeling: AFDELING A: 50 minute AFDELING B: 30 minute AFDELING C: 40 minute 10. Skryf netjies en leesbaar met blou of swart ink. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 3 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 AFDELING A: LEESBEGRIP EN VISUELE TEKS VRAAG 1 TEKS A: KOERANTARTIKEL Lees die koerantartikel hieronder deur en beantwoord die vrae wat volg. NALEDI SE TUIN VOED ’N HELE SKOOL Graad 8-leerder van Mamelodi plant hoop 1 Wanneer die laaste klok lui, hardloop Naledi Mahlangu (14) nie saam met haar maats huis toe nie. Sy trek haar ou tekkies aan, gryp ’n gieter en stap na ’n stuk grond agter die sportveld van Hoërskool Rethabile in Mamelodi, oos van Pretoria. Daar wag haar groentetuin vir haar. 2 Twee jaar gelede was hierdie stuk grond vol onkruid, plastieksakke en gebreekte 5 bottels. “Dit was ’n regte vullishoop,” onthou Naledi. 3 Naledi het opgelet dat baie van haar maats soggens sonder ontbyt skool toe kom. “Party kinders het in die klas aan die slaap geraak, en ander kon nie konsentreer nie, want hulle magies het geknor,” vertel sy. Sy het besluit om iets daaromtrent te doen. 10 4 Met die hulp van haar ouma, wat al jare lank groente in haar agterplaas kweek, het Naledi ’n plan op papier gesit. Sy het die plan vir die skoolhoof, mev. Grace Nkosi, gewys. Mev. Nkosi was dadelik ingenome daarmee. “Ek kon sien sy het haar hart en siel in die plan gesit,” sê mev. Nkosi. 5 Tien leerders het aangebied om te help. Drie naweke lank het hulle vullis opgetel 15 en die harde grond omgespit. ’n Plaaslike kwekery het saad en kompos geskenk. Toe het hulle spinasie, kool, wortels, uie en tamaties in twaalf beddings geplant. Elke bedding is vier meter lank. 6 Die begin was nie maklik nie. In die eerste somer het ’n hittegolf die meeste van die plantjies laat verlep. “Ons was so moedeloos dat ons amper opgegee het,” 20 erken Naledi. “Maar Ouma het gesê: ‘Wie saai, sal maai.’ Ons het weer geplant, en dié keer het ons die plante vroegoggend en laatmiddag natgegooi.” 7 Vandag is die tuin so groen soos ’n grasperk ná die reën. Elke week oes die span groente wat die skool se kombuis gebruik om sop en pap met groente vir meer as 200 leerders te kook. Wat oorbly, word Vrydae teen ’n lae prys aan 25 ouers verkoop. Met die geld koop die span nuwe saad en gereedskap. 8 Mev. Nkosi sê die verskil is groot. “Die kinders is meer wakker in die klas, en ons punte het verbeter.” Die leerders leer ook om verantwoordelikheid te neem: elke groep het sy eie bedding waarna hy moet omsien. 9 Naledi droom daarvan om eendag landbou aan ’n universiteit te studeer. “Ek wil 30 boere help om kos te kweek wat minder water gebruik. Ons land het te min water om dit te mors.” 10 En haar raad aan ander tieners? “Moenie wag vir iemand anders om ’n probleem op te los nie. Begin klein, maar begin vandag.” Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 4 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 [Eksaminator se eie teks. Die name in die artikel is fiktief.] WOORDVERKLARINGS ingenome baie tevrede; jy hou van iets kwekery ’n plek waar plante gekweek en verkoop word verlep (van plante) slap word en uitdroog oes die groente of vrugte pluk wat ryp is VRAE 1.1 Kies die KORREKTE ANTWOORD om die sin mee te voltooi. Skryf net die letter (A–D) langs die vraagnommer (1.1) neer. Die opskrif “Naledi se tuin voed ’n hele skool” beteken dat … A Naledi se ouma elke dag vir die skool kook. B groente uit die tuin gebruik word om leerders kos te gee. C Naledi kos by die skool se snoepie verkoop. D die skool ’n groot tuin by Naledi se huis het. (1) 1.2 In watter dorp/woonbuurt is Naledi se skool? (1) 1.3 Hoeveel meter beddings het die leerders altesaam geplant? Verwys na paragraaf 5. (1) 1.4 Noem TWEE dinge wat in die klas met leerders gebeur het wat sonder ontbyt skool toe gekom het. Verwys na paragraaf 3. (2) 1.5 Haal EEN woord uit paragraaf 2 aan wat wys dat die stuk grond baie vuil was. (1) 1.6 Is die volgende stelling WAAR of ONWAAR? Haal ’n SIN uit paragraaf 4 aan om jou antwoord te bewys. Die skoolhoof was nie gelukkig met Naledi se plan nie. (2) 1.7 Wie het die saad en kompos vir die tuin geskenk? (1) 1.8 Verduidelik in jou EIE WOORDE: 1.8.1 waarom die plantjies in die eerste somer verlep het, en (1) 1.8.2 wat die span daarna anders gedoen het. (1) 1.9 Kies die KORREKTE ANTWOORD. Skryf net die letter (A–D) langs die vraagnommer (1.9) neer. “Wie saai, sal maai.” (Reël 21) Ouma bedoel dat … A ’n mens altyd saad by ’n kwekery moet koop. B as jy hard werk, sal jy later die vrugte daarvan pluk. C net boere groente behoort te plant. D die span die gras moet sny voordat hulle plant. (1) 1.10 “Vandag is die tuin so groen soos ’n grasperk ná die reën.” (Reël 23) Benoem die STYLFIGUUR in hierdie sin. (1) 1.11 Noem TWEE maniere waarop die tuin die skool en sy leerders help. Verwys na paragrawe 7 en 8. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 5 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 1.12 Waarom, dink jy, wil Naledi hê dat boere kos moet kweek wat minder water gebruik? (1) 1.13 Noem EEN karaktereienskap van Naledi wat uit die artikel blyk. (1) 1.14 Gee ’n woord uit paragraaf 10 wat die TEENOORGESTELDE betekenis het van groot. (1) 1.15 Naledi sê: “Begin klein, maar begin vandag.” Stem jy saam met haar raad? Motiveer jou antwoord. (2) [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 6 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 TEKS B: STROKIESPRENT Bestudeer die strokiesprent hieronder en beantwoord die vrae wat volg. RAAMPIE 1 RAAMPIE 2 RAAMPIE 3 GESOND! Sipho, hier staan dat dokters sê tieners moet elke dag meer groente eet! Geen probleem, Ma! Kyk, Ma! Vandag eet ek NET groente! Ek is so trots op jou! SOUS Aartappels is mos groente, Ma … en die tamatiesous kom van tamaties af! ?! [Eksaminator se eie strokiesprent] 1.16 Waar speel die strokiesprent af? (1) 1.17 Wat is die verhouding tussen die twee karakters? (1) 1.18 Kies die KORREKTE ANTWOORD. Skryf net die letter (A–D) langs die vraagnommer (1.18) neer. In RAAMPIE 3 voel Ma … A trots. B moedeloos. C bang. D opgewonde. (1) 1.19 Gee TWEE visuele leidrade in RAAMPIE 3 wat jou antwoord op VRAAG 1.18 bewys. (2) 1.20 Verduidelik waarom hierdie strokiesprent snaaks is. (2) 1.21 Noem EEN ooreenkoms tussen TEKS A en TEKS B. (1) 1.22 Wat is die funksie van die beletselteken (…) in die spraakborrel in RAAMPIE 3? (1) 1.23 Watter les kan Sipho uit hierdie situasie leer? (1) [10] TOTAAL AFDELING A: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 7 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 AFDELING B: OPSOMMING VRAAG 2 Baie tieners eet soggens niks voordat hulle skool toe gaan nie. Lees die teks hieronder en voer die instruksies uit. INSTRUKSIES 1. Som SEWE wenke op oor HOE OM ’N GESONDE ONTBYT TE EET. 2. Skryf die wenke in VOLSINNE en in jou EIE WOORDE. 3. Nommer die sinne van 1 tot 7 en skryf net EEN wenk per sin. 4. Jou opsomming moet tussen 50 en 70 woorde lank wees. 5. Dui die getal woorde wat jy gebruik het tussen hakies aan die einde van die opsomming aan. 6. Jy hoef nie ’n titel vir jou opsomming te gee nie. TEKS C BEGIN JOU DAG REG! Ontbyt word dikwels die belangrikste ete van die dag genoem. Ná ’n hele nag se slaap het jou liggaam en brein energie nodig om te kan werk en leer. Eerstens moet jy elke oggend iets eet, al is dit net iets kleins. Moenie die ete oorslaan nie. Kies bruinbrood, hawermout of mieliepap eerder as witbrood of graankos vol suiker. Dit hou jou langer versadig. ’n Stuk vrugte, soos ’n piesang of ’n appel, maak enige ontbyt beter. My niggie sê sy is soggens nooit honger nie en dat koffie vir haar genoeg is. Sy is gewoonlik teen tienuur al baie moeg. Drink water of melk in plaas van koeldrank of suikerige sappies. Proteïen, soos ’n eier, grondboontjiebotter of jogurt, gee jou krag vir die oggend. Het jy soggens min tyd? Maak jou ontbyt dan die vorige aand klaar. Laastens: Strooi net ’n bietjie suiker oor jou pap, of liewer niks nie. [Eksaminator se eie teks] TOTAAL AFDELING B: 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 8 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 AFDELING C: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES VRAAG 3: KOERANTBERIG • Die taalvrae wat volg, is op die koerantberig (TEKS D) hieronder gebaseer. • Die nommers tussen hakies in die berig verwys na die nommer van die vraag wat beantwoord moet word. • ’n Opsetlike spelfout kom in die berig voor. TEKS D: KOERANTBERIG MARKDAG BRING R4 500 IN VIR SKOOLBOEKE (3.1) Die graad 8-leerders van Hoërskool Mooiwater hou Saterdag ’n markdag op die skoolterrein. Hulle verkoop koekies, vrugte en (3.2) (pot) heuning. (3.3) Die leerders bak die koekies self. (3.4) Iemand het die tafels die vorige aand al reggesit. Die mark was teen tienuur reeds vol mense. ’n Klein (3.5) (seun) het al sy sakgeld aan sjokoladekoekies spandeer. Die sjokoladekoekies was die (3.6) (gewild) koekies van die dag. Die pryse was (3.7) (laag), maar die leerders het tog R4 500 ingesamel. Die skoolhoof, mnr. Peter Maluleke, sê: (3.8) “Ek is baie trots op ons leerders.” Die geld word gebruik om (3.9) (nuut) boeke vir die skool se bibliotiek te koop. (3.10) Die leerders was baie moeg. Hulle het van sesuur af gewerk. (3.11) Die skool hou volgende jaar weer ’n markdag. [Eksaminator se eie teks. Die name is fiktief.] 3.1 Skryf die sin oor in die VERLEDE TYD. Die graad 8-leerders van Hoërskool Mooiwater hou Saterdag ’n markdag op die skoolterrein. (1) 3.2 Gee die MEERVOUD van die woord tussen hakies. Hulle verkoop koekies, vrugte en (pot) heuning. (1) 3.3 Skryf die sin oor in die LYDENDE VORM. Die leerders bak die koekies self. (2) 3.4 Skryf die sin oor in die ONTKENNENDE VORM. Iemand het die tafels die vorige aand al reggesit. (1) 3.5 Gee die VERKLEINWOORD van die woord seun in die sin. ’n Klein seun het al sy sakgeld aan sjokoladekoekies spandeer. (1) 3.6 Gee die OORTREFFENDE TRAP van die woord tussen hakies. Die sjokoladekoekies was die (gewild) koekies van die dag. (1) 3.7 Gee die ANTONIEM (teenoorgestelde) van die woord tussen hakies. Die pryse was (laag). (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 9 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 3.8 Skryf die sin oor in die INDIREKTE REDE. Die skoolhoof sê: “Ek is baie trots op ons leerders.” Begin só: Die skoolhoof sê dat … (2) 3.9 Lees die sin hieronder en beantwoord die vrae. Die geld word gebruik om (nuut) boeke vir die skool se bibliotiek te koop. 3.9.1 Skryf die KORREKTE VORM van die byvoeglike naamwoord tussen hakies neer. (1) 3.9.2 Identifiseer die SPELFOUT in die sin en skryf die woord korrek neer. (1) 3.10 Verbind die TWEE sinne met die VOEGWOORD tussen hakies. Die leerders was baie moeg. Hulle het van sesuur af gewerk. (omdat) (1) 3.11 Skryf die sin oor in die TOEKOMENDE TYD. Die skool hou volgende jaar weer ’n markdag. (1) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V1 10 Senior Fase Proef Hlayiso/Proef 2026 VRAAG 4: PLAKKAAT Bestudeer die plakkaat (TEKS E) hieronder en beantwoord die vrae wat volg. TEKS E: PLAKKAAT JONG SJEFS 2027 KOOKKOMPETISIE VIR SKOLE IN POLOKWANE Kan jy ’n gesonde ete vir R50 kook? Vars, gesond en lekker! Wie mag inskryf? Spanne van DRIE leerders in graad 8 tot 10. Inskrywingsfooi: R15 per leerder. Bring jou eie bestanddele, bv. groente, rys, eiers of bone. Elke deelnemer kry ’n wit voorskoot en ’n sjefspet. Eerste prys: R2 000 vir jou span en R3 000 vir jou skool se kombuis! Saterdag 27 Februarie 2027 – Stadsaal, Polokwane Toegang vir toeskouers is gratis. Bring die hele gesin! Inskrywings sluit op 12 Februarie 2027. Navrae: jongsjefs@voorbeeld.co.za [Eksaminator se eie teks. Die kompetisie en kontakbesonderhede is fiktief.] 4.1 Vir wie is hierdie plakkaat hoofsaaklik bedoel? Noem die TEIKENGEHOOR. (1) 4.2 Wat is die funksie van die vraagteken in die sin “Kan jy ’n gesonde ete vir R50 kook?” (1) 4.3 Hoeveel inskrywingsfooi moet ’n span altesaam betaal? (1) 4.4 Skryf die AFKORTING “bv.” voluit. (1) 4.5 Gee die INTENSIEWE VORM van die onderstreepte woord wit. (1) 4.6 Gee ’n SINONIEM vir die onderstreepte woord gratis. (1) [6] TOTAAL AFDELING C: 20 GROOTTOTAAL: 60 Kopiereg voorbehou