1
2
3
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LESIBILI LOKWENGEZA (SAL)
IPHEPHA LOKUTHOMA (P1)
NOVEMBA 2024
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 80
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-9.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentQuestion paper 










Isindebele Sal Grade 12 P1 November 2024 NSC MG QP (isiNdebele)
Grade 12 Isindebele Sal Paper 1 question paper from the November 2024 NSC MG (isiNdebele), 9 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isindebele Sal · Grade 12 · November 2024 NSC MG · 2024 · isindebele. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isindebele Sal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2024
- Exam period
- November 2024 NSC MG
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 230.9 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 9
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 2 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ukutshwaywa ukufunda nokuzwisisa
• Njengombana itjhejo liqaliswe ekuzwisiseni, ukupeleda okungasikho neemphoso
zelimi eempendulweni akukafaneli ukujeziswa ngaphandle kobana iimphoso lezo
zitjhugulula nofana zilahlekisa umqondo. (iimphoswezo kufanele zitjengiswe/
zivezwe).
• Nangabe umfundi usebenzise amagama abuya kamanye amalimi ngaphandle
kwalelo elihlolwako, ungawatjheji amagama lawo, nangabe ipendulo ipha
umqondo, ungajezisi. Nanyana kunjalo, nangabe igama elivela kelinye ilimi
lisetjenziswe etheksthini begodu lifuneka ependulweni, lamukelekile.
• Imibuzo evulekileko efuna imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo
yaka iye nofana awa, ngiyavuma nofana ngiyaphika, liqiniso nofana mbono,
liqiniso nofana akusilo iqiniso, kulungile nofana akukalungi, mbono omuhle
nofana akusimbono omuhle, sisenzo esihle nofana sisenzo esimbi azinikelwa
umtlomelo kodwana kutlonyeliswa ukusekela kwaphela (IMITLOMELO YOKE
NGEYOKUSEKELA).
• Nangabe kulindeleke ipendulo yegama elilodwa kodwana umfundi unikele umutjho
woke, mtlomelise nangabe igama eliyipendulo enembako ulithalele/uligwale
ngepeni enombala ohlukileko (highlighted).
• Nangabe kufuneka amaphuzu amabili/amathathu kodwana kutlolwe amanengi,
tshwaya kwaphela wokuthoma amabili/amathathu.
• Vumela ukwehluka kwamalimi wesiphande.
• Emibuzweni la kukhethwa khona ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI iledere
elikhambisana nependulo ekungiyo NOFANA ipendulo etlolwe ngokuzeleko.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 3 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA
UMBUZO 1
1.1 1.1.1 NgeLesithathu.√ (1)
1.1.2 Abafundi abazibandakanya emidlalweni ehlukahlukeneko
bakghona ukuthabulula imizimbabo bese abanye bagcina
bathuthuke khulu kezemidlalo. √√ (2)
1.1.3 - NguNomzana uPatrice Motsepe.√ (1)
- Ubuya kwaMotsepe Foundation.√ (1)
1.1.4 Unikele ngemali eziingidi ezili-150.√ (1)
1.1.5 Imali le kufanele isetjenziselwe ukubuyisela zemidlalo eenkolweni
ngokobana ithenge iinsetjenziswa zemidlalo beyisekele
namaphaliswano wezemidlalo eenkolweni.√√ (2)
1.1.6 - Kuzokusekelwa ibholo erharhwako yabesana nabentazana.√ (1)
- Kuzokusekelwa ibholo yezandla.
- Kuzokusekelwa umvumo wamakhwaya. √ (1)
(Zimbili iimpendulo keingehla.)
1.1.7 Eminyakeni eyadlulako iinkolo beziyikhuthalele khulu indaba
yezemidlalo eenkolweni bekuqinisekiswa bona ngaboLesithathu
kuyadlalwa, kodwana esikhathini sanje ayisekho imidlalo edlalwako
eenkolweni.√√ (2)
1.1.8 - Abafundi bakghona ukuphumelela badlalele iinqhema
ezibhadelako.
- Abafundi bagcina basebenzisa ikghono labo lezemidlalo
ukuziphilisa.
- Abafundi abazibandakanya emidlalweni ababi nesikhathi
sokwenza izinto ezingakalungi.
- Zemidlalo zikghona ukuhlanganisa abantu babendawonye
ngesikhathi esisodwa.√√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.9 Ngicabanga bona umNyango wezeFundo esiSekelo bewunganayo
imali yokusekela zemidlalo eenkolweni ngombana imali ekhona
iqaliswe eemfundweni kwaphela.√√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.10 Liqiniso ngombana abafundi abanengi bazibandakanya nokweba,
ukubhema iindakamizwa nokungafundi ngendlela efaneleko./Inani
labentazana ababasidisi liyakhuphuka.
Akusilo iqiniso ngombana bakhona abanye abafundi
abangazibandakanyi ekwebeni nokubhema iindakamizwa
bebafunda kuhle. √√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 4 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.1.11 - Ngicabanga bona izokusetjenziselwa lokho ekufiswa yiMotsepe
Foundation ngombana uNgqongqotjhe uzokufuna ukubona
bona imali le isetjenziswe njani bekatjheje bona nemidlalo
ibakhona eenkolweni.
- Ngicabanga bona imali le izokulahleka ngombana kungenzeka
ezinye iinkolo zithathe imali kodwana imidlalo ingabi khona
begodu neensetjenziswa zezemidlalo zingathengwa. √√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.12 - Abentwana beSewula Afrika basesenayo itjisakalo yokudlala
eenkolweni ngombana nakuthiwa beze nezambatho zokudlala
ngesifundo se-Life Orientation babonakala bakuthabela khulu
lokho/bayadlala eenkolweni nanyana banganazo iinsetjenziswa
ezifaneleko.
- Abentwana beSewula Afrika abasenayo itjisakalo yokudlala
ngombana isikhathi sokobana badlale asibi khona lokha
nabaseenkolweni.√√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.13 - Ngiyavumelana nekulumo le ngombana abantu bakghona
ukuhlangana esiqhemeni bangazani kodwana bagcine
sebadlala boke bebatjhejane./abantu abangazaniko uyabathola
bazicocela ngezemidlalo kube ngathi kade khulu bazana.
- Angivumelani nekulumo le ngombana imidlalo iyakghona
ukulwisa abantu bagcine bangasazwani nakanye.√√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.2 1.2.1 Umntwana lo uphethe ibhodlelo./ibhodlelo elinemali.√ (1)
1.2.2 Ngumma nomntwanakhe/mndeni.√ (1)
1.2.3 Ngicabanga bona abantwaba bamomothekiswa yimali
engebhodlelweni eliphethwe mntwana lo.√√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.2.4 Sifundo sokonga imali njengombana simbona umma lo abonakala
athabile ngemva kobana umntwana aphethe ibhodlelo elinemali
nekubonakalako bona uzongele yena ngokwakhe.√√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 5 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: UKURHUNYEZA
UMBUZO 2
Ukutshwaya kwesirhunyezo kusekufakeni amaphuzu anembako nokutjhiywa
kwamaphuzu anganembiko angafunwa mbuzo.
Ukurhunyeza okumayelana neendlela ongazilandela nawutjala ingadi.
Tjheja: Imidzubhulo esekholomini yokuthoma yenzelwe ukukhumbuza abatshwayako
ngemitjho edzujulwe bunqopha endatjaneni.
IMIDZUBHULO AMAPHUZU AQAKATHEKILEKO
1. 'Kufanele uthole ilwazi bona ngiziphi 1. Iba nelwazi bona ngiziphi iintjalo
iintjalo ezitjalwa ngeenkhathi ezitjalwa ngeenkhathi ezahlukeneko
ezahlukeneko zomnyaka.' zomnyaka.
2. 'Ufanele ukhethe indawo lapho uzokutjala 2. Khetha indawo ozokutjala kiyo.
khona.'
3. 'Zitholele umsuqwa ebantwini abakhulisa 3. Thola umsuqwa uvundise ngawo
ifuyo enjengeenkukhu, iimbuzi, izimvu ngaphambi kokutjala.
neenkomo bese uvundisa ngawo
ngaphambi kobana utjale'
4. 'Phenduphendula ihlabathi wenzele bona 4. Ihlabathi ayiphenduphendulwe
umsuqwa ungenelele engadinakho' ukwenzela bona umsuqwa
ungenelele.
5. 'Khetha iintjalo ezimila kuhle endaweni 5. Tjala iintjalo ezimila kuhle endaweni
yangekhenu.' okiyo.
6. 'Ithelelele ngamanzi alingeneko 6. Thelelela ingadakho ngamanzi
ingadakho.' aneleko.
7. 'Kufanele uthelathele iinhlahla zokubulala 7. Nunganunga ngeenhlahla ezibulala
iinunwana neembungu ezithanda ukudla iinunwana neembungu ezidla
iintjalo.' iintjalo.
8. 'Nasele uvuna kuqakathekile bona ubeke 8. Beka imbewu nasele uvunile
imbewu wenzele bona ungasayothenga ukubalekela ukuyithenga godu.
esikhathini esizako.'
Amagama ama-49.
AMAPHUZU ALIKHOMBA KANGEHLA.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 6 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
IGRIDI YOKUTSHWAYA ISIRHUNYEZO.
Isirhunyezo kumele sitshwaywe ngalendlela:
• Ukwabiwa kwemitlomelo:
o 7 imitlomelo emaphuzwini ali-7 (Umtlomelo owo-1 kilelo nalelo phuzu
eliqakathekileko).
o 3 imitlomelo yelimi.
o Inani loke: 10.
• Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi.
o 1–3 yamaphuzu alungileko: nikela umtlomelo owo-1 welimi.
o 4–5 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-2 yelimi.
o 6–7 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-3 yelimi.
• Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha umfundi nakadzubhule imitjho
njengoba injalo etheksthini:
o 6–7 yemidzubhulo: akunamtlomelo welimi.
o 4–5 yemidzubhulo: nikela umtlomelo owo-1 welimi.
o 2–3 yemidzubhulo: nikela imitlomelo emi -2 yelimi.
TJHEJA:
• Ukubala amagama:
o Abatshwayi kumele baqinisekise inani lamagama asetjenzisweko.
o Ungaphunguli imitlomelo nangabe ohlolwako azange atjengise inani
lamagama alisebenzisileko namkha nangabe inani atlole bona ulisebenzisile
akusingilo.
o Nangabe ubude obulindelweko budlulile, funda bewufike emutjhweni
wokugcina wenani elibekwe ngehla bese ungasakutjheja okhunye
okusirhunyezo.
IMITLOMELO YESIGABA B: 10
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 7 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI
UKUTSHWAYWA KWESIGABA C
• Ukupeleda:
o Iimpendulo ezifuna igama linye kumele zitlonyeliswe nanyana
kungakapeledwa kuhle, ngaphandle kobana iphoso eyenziweko itjhugulula
okutjhiwo ligamelo/yihlathululo yegamelo.
o Eempendulweni ezimumutjho opheleleko, ukungapeledi kuhle akujeziswe
nangabe iimphoso zisesakhiweni selimi elihlolwako.
o Nangabe kuhlolwa isirhunyezo, ipendulo kumele ibe netshwayo elifaneleko
(ungci).
• Ukwakheka kwemitjho kumele kukhambelane nehlelo begodu kunikelwe ngemitjho
ezeleko njengokutjho komlayo.
• Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI iledere
elikhambisana nependulo engiyo NANYANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko.
UMBUZO 3: ISIKHANGISO
3.1 Lihlelo le - eLearning.√ (1)
3.2 - Bafundi beemBalo neSayensi.√ (1)
- Bafundi abafunda igreyidi le-12.√ (1)
3.3 - Udinwe kungaphumeleli eemfundweni zeemBalo neSayensi?
- Zitlolise nehlelo le-elearning ufunde ngesakho isikhathi.√
(Yinye ipendulo kezingehla.) (1)
3.4 Asitlolisi abentazana eemfundwenezi.√√ (2)
3.5 B/Lokubandlulula. √√ (2)
3.6 Umtlami wesikhangiswesi akakaphumeleli ngombana:
- Imininingwana lapha ungathinta khona abanikazi bomkhiqizo lo
ayikavezwa.
- Inani (ipreyisi) yomkhiqizo okhangiswako ayikavezwa.√√
- Indawo lapho batholakala khona ayikavezwa.
(Nanyana ngiliphi ihlangothi elikhethwe mfundi lasekelwa ngendlela
enembako lizakwamukelwa.) (2)
[10]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 8 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
UMBUZO 4: IKHATHUNI
4.1 Itlasi nalo lizele swi.√√ (2)
4.2 Umphathi/isikhulu/utitjherehloko unghonghoyila ngezinga lokwehla
kwemiphumela yabafundi esifundweni seemBalo abasifundiswa ngutitjhere
Mahlangu.√ (1)
4.3 Umuntu wokuthoma ubophe ithayi./Nguye okhombakhomba lo wesibili ohlezi
phambi kwakhe./Nguye onghonghoyila ngemiphumela yabafundi bakatitjhere
Mahlangu.√ (1)
4.4 Bange ofisini. √ (1)
- kuneentulo.
- kunetafula.
- kunephepha phezu kwetafula.√
(Yinye ipendulo kezingehla.) (1)
4.5 Akusilo iqiniso ngombana eSewula Afrika bakhona abafundi abaphuma
ngamalengiso esifundweni seemBalo, lokho kubonakala nakukhutjhwa
imiphumela yegreyidi le-12.√√ (2)
4.6 Indoda embethe ithayi le isebujameni bokusilingeka nokudana ngombana
ikhombe umuntu ohlezi phambi kwayo ngomuno begodu ibeke izandla zayo
ehloko beyasama ngesitulo.√√ (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Libizombala.√ (1)
5.1.2 Bona bathe nabafika esikolweni yabesele ijame nje ibhesi.√ (1)
5.1.3 Vula – Isenzo √ (1)
Amehlo – Ibizo √ (1)
5.1.4 Zoke zimhlophe twa.√ (1)
5.1.5 Unina likaBathabile wazi bona uBathabile unjengenwabu/Unina
likaBathabile wazi bona uBathabile ufana nenwabu/Unina
likaBathabile wazi bona uBathabile usanwabu.√ (1)
5.1.6 UBathabile ujayelene noMpendulo ohlala eThembalethu omsana
obadosa phambili ngeemBalo neSayensi.√√ (2)
5.1.7 Izambatho besele zibekelwe futhi phezu kombhede.√ (1)
5.1.8 (a) Isithomo- isi- √ (1)
(b) Isiqu -khathi. √ (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 9 DBE/Novemba 2024
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
5.1.9 Isikolo sabo iVulamehlo izokuvakatjhela eGold Reef City. √ (1)
5.1.10 Ubaba uvuke ekuseni wangena indlela batjho uya ePitori. √√
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
5.2 5.2.1 Umdlalo lo uthandwa babantu bengubo.√ (1)
5.2.2 Abadlali abalitjhumi/abalisumi balwela ukufumana ibholo.√ (1)
5.2.3 Umdlalo – Dlala.√ (1)
5.2.4 Ibholo igijinyiswa mdlali.√ (1)
5.2.5 Lilimi lokuzwelana nomuntu ozwe ubuhlungu.√√ (2)
[20]
IMITLOMELO YESIGABA C: 40
INANI LOKE: 80
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P3 November 2024 NSC QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P2 November 2024 NSC MG QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P3 November 2024 NSC MG QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P1 NSC November 2023 QP (isiNdebele)
Related documents

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P1 NSC November 2023 QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P3 NSC November 2023 QP (isiNdebele)

Question paper
Isindebele Sal Grade 12 P3 NSC November 2023 QP (isiNdebele)

Annual teaching plan