Skip to content
Question paper

Isindebele Sal Grade 12 P1 November 2024 NSC MG QP (isiNdebele)

Grade 12 Isindebele Sal Paper 1 question paper from the November 2024 NSC MG (isiNdebele), 9 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Subject: Isindebele SalGrade 1220249 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
1 2 3 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LESIBILI LOKWENGEZA (SAL) IPHEPHA LOKUTHOMA (P1) NOVEMBA 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 80 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-9. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 2 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ukutshwaywa ukufunda nokuzwisisa • Njengombana itjhejo liqaliswe ekuzwisiseni, ukupeleda okungasikho neemphoso zelimi eempendulweni akukafaneli ukujeziswa ngaphandle kobana iimphoso lezo zitjhugulula nofana zilahlekisa umqondo. (iimphoswezo kufanele zitjengiswe/ zivezwe). • Nangabe umfundi usebenzise amagama abuya kamanye amalimi ngaphandle kwalelo elihlolwako, ungawatjheji amagama lawo, nangabe ipendulo ipha umqondo, ungajezisi. Nanyana kunjalo, nangabe igama elivela kelinye ilimi lisetjenziswe etheksthini begodu lifuneka ependulweni, lamukelekile. • Imibuzo evulekileko efuna imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo yaka iye nofana awa, ngiyavuma nofana ngiyaphika, liqiniso nofana mbono, liqiniso nofana akusilo iqiniso, kulungile nofana akukalungi, mbono omuhle nofana akusimbono omuhle, sisenzo esihle nofana sisenzo esimbi azinikelwa umtlomelo kodwana kutlonyeliswa ukusekela kwaphela (IMITLOMELO YOKE NGEYOKUSEKELA). • Nangabe kulindeleke ipendulo yegama elilodwa kodwana umfundi unikele umutjho woke, mtlomelise nangabe igama eliyipendulo enembako ulithalele/uligwale ngepeni enombala ohlukileko (highlighted). • Nangabe kufuneka amaphuzu amabili/amathathu kodwana kutlolwe amanengi, tshwaya kwaphela wokuthoma amabili/amathathu. • Vumela ukwehluka kwamalimi wesiphande. • Emibuzweni la kukhethwa khona ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI iledere elikhambisana nependulo ekungiyo NOFANA ipendulo etlolwe ngokuzeleko. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 3 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA UMBUZO 1 1.1 1.1.1 NgeLesithathu.√ (1) 1.1.2 Abafundi abazibandakanya emidlalweni ehlukahlukeneko bakghona ukuthabulula imizimbabo bese abanye bagcina bathuthuke khulu kezemidlalo. √√ (2) 1.1.3 - NguNomzana uPatrice Motsepe.√ (1) - Ubuya kwaMotsepe Foundation.√ (1) 1.1.4 Unikele ngemali eziingidi ezili-150.√ (1) 1.1.5 Imali le kufanele isetjenziselwe ukubuyisela zemidlalo eenkolweni ngokobana ithenge iinsetjenziswa zemidlalo beyisekele namaphaliswano wezemidlalo eenkolweni.√√ (2) 1.1.6 - Kuzokusekelwa ibholo erharhwako yabesana nabentazana.√ (1) - Kuzokusekelwa ibholo yezandla. - Kuzokusekelwa umvumo wamakhwaya. √ (1) (Zimbili iimpendulo keingehla.) 1.1.7 Eminyakeni eyadlulako iinkolo beziyikhuthalele khulu indaba yezemidlalo eenkolweni bekuqinisekiswa bona ngaboLesithathu kuyadlalwa, kodwana esikhathini sanje ayisekho imidlalo edlalwako eenkolweni.√√ (2) 1.1.8 - Abafundi bakghona ukuphumelela badlalele iinqhema ezibhadelako. - Abafundi bagcina basebenzisa ikghono labo lezemidlalo ukuziphilisa. - Abafundi abazibandakanya emidlalweni ababi nesikhathi sokwenza izinto ezingakalungi. - Zemidlalo zikghona ukuhlanganisa abantu babendawonye ngesikhathi esisodwa.√√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 1.1.9 Ngicabanga bona umNyango wezeFundo esiSekelo bewunganayo imali yokusekela zemidlalo eenkolweni ngombana imali ekhona iqaliswe eemfundweni kwaphela.√√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 1.1.10 Liqiniso ngombana abafundi abanengi bazibandakanya nokweba, ukubhema iindakamizwa nokungafundi ngendlela efaneleko./Inani labentazana ababasidisi liyakhuphuka. Akusilo iqiniso ngombana bakhona abanye abafundi abangazibandakanyi ekwebeni nokubhema iindakamizwa bebafunda kuhle. √√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 4 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.1.11 - Ngicabanga bona izokusetjenziselwa lokho ekufiswa yiMotsepe Foundation ngombana uNgqongqotjhe uzokufuna ukubona bona imali le isetjenziswe njani bekatjheje bona nemidlalo ibakhona eenkolweni. - Ngicabanga bona imali le izokulahleka ngombana kungenzeka ezinye iinkolo zithathe imali kodwana imidlalo ingabi khona begodu neensetjenziswa zezemidlalo zingathengwa. √√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 1.1.12 - Abentwana beSewula Afrika basesenayo itjisakalo yokudlala eenkolweni ngombana nakuthiwa beze nezambatho zokudlala ngesifundo se-Life Orientation babonakala bakuthabela khulu lokho/bayadlala eenkolweni nanyana banganazo iinsetjenziswa ezifaneleko. - Abentwana beSewula Afrika abasenayo itjisakalo yokudlala ngombana isikhathi sokobana badlale asibi khona lokha nabaseenkolweni.√√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 1.1.13 - Ngiyavumelana nekulumo le ngombana abantu bakghona ukuhlangana esiqhemeni bangazani kodwana bagcine sebadlala boke bebatjhejane./abantu abangazaniko uyabathola bazicocela ngezemidlalo kube ngathi kade khulu bazana. - Angivumelani nekulumo le ngombana imidlalo iyakghona ukulwisa abantu bagcine bangasazwani nakanye.√√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 1.2 1.2.1 Umntwana lo uphethe ibhodlelo./ibhodlelo elinemali.√ (1) 1.2.2 Ngumma nomntwanakhe/mndeni.√ (1) 1.2.3 Ngicabanga bona abantwaba bamomothekiswa yimali engebhodlelweni eliphethwe mntwana lo.√√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 1.2.4 Sifundo sokonga imali njengombana simbona umma lo abonakala athabile ngemva kobana umntwana aphethe ibhodlelo elinemali nekubonakalako bona uzongele yena ngokwakhe.√√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) IMITLOMELO YESIGABA A: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 5 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: UKURHUNYEZA UMBUZO 2 Ukutshwaya kwesirhunyezo kusekufakeni amaphuzu anembako nokutjhiywa kwamaphuzu anganembiko angafunwa mbuzo. Ukurhunyeza okumayelana neendlela ongazilandela nawutjala ingadi. Tjheja: Imidzubhulo esekholomini yokuthoma yenzelwe ukukhumbuza abatshwayako ngemitjho edzujulwe bunqopha endatjaneni. IMIDZUBHULO AMAPHUZU AQAKATHEKILEKO 1. 'Kufanele uthole ilwazi bona ngiziphi 1. Iba nelwazi bona ngiziphi iintjalo iintjalo ezitjalwa ngeenkhathi ezitjalwa ngeenkhathi ezahlukeneko ezahlukeneko zomnyaka.' zomnyaka. 2. 'Ufanele ukhethe indawo lapho uzokutjala 2. Khetha indawo ozokutjala kiyo. khona.' 3. 'Zitholele umsuqwa ebantwini abakhulisa 3. Thola umsuqwa uvundise ngawo ifuyo enjengeenkukhu, iimbuzi, izimvu ngaphambi kokutjala. neenkomo bese uvundisa ngawo ngaphambi kobana utjale' 4. 'Phenduphendula ihlabathi wenzele bona 4. Ihlabathi ayiphenduphendulwe umsuqwa ungenelele engadinakho' ukwenzela bona umsuqwa ungenelele. 5. 'Khetha iintjalo ezimila kuhle endaweni 5. Tjala iintjalo ezimila kuhle endaweni yangekhenu.' okiyo. 6. 'Ithelelele ngamanzi alingeneko 6. Thelelela ingadakho ngamanzi ingadakho.' aneleko. 7. 'Kufanele uthelathele iinhlahla zokubulala 7. Nunganunga ngeenhlahla ezibulala iinunwana neembungu ezithanda ukudla iinunwana neembungu ezidla iintjalo.' iintjalo. 8. 'Nasele uvuna kuqakathekile bona ubeke 8. Beka imbewu nasele uvunile imbewu wenzele bona ungasayothenga ukubalekela ukuyithenga godu. esikhathini esizako.' Amagama ama-49. AMAPHUZU ALIKHOMBA KANGEHLA. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 6 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IGRIDI YOKUTSHWAYA ISIRHUNYEZO. Isirhunyezo kumele sitshwaywe ngalendlela: • Ukwabiwa kwemitlomelo: o 7 imitlomelo emaphuzwini ali-7 (Umtlomelo owo-1 kilelo nalelo phuzu eliqakathekileko). o 3 imitlomelo yelimi. o Inani loke: 10. • Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi. o 1–3 yamaphuzu alungileko: nikela umtlomelo owo-1 welimi. o 4–5 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-2 yelimi. o 6–7 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-3 yelimi. • Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha umfundi nakadzubhule imitjho njengoba injalo etheksthini: o 6–7 yemidzubhulo: akunamtlomelo welimi. o 4–5 yemidzubhulo: nikela umtlomelo owo-1 welimi. o 2–3 yemidzubhulo: nikela imitlomelo emi -2 yelimi. TJHEJA: • Ukubala amagama: o Abatshwayi kumele baqinisekise inani lamagama asetjenzisweko. o Ungaphunguli imitlomelo nangabe ohlolwako azange atjengise inani lamagama alisebenzisileko namkha nangabe inani atlole bona ulisebenzisile akusingilo. o Nangabe ubude obulindelweko budlulile, funda bewufike emutjhweni wokugcina wenani elibekwe ngehla bese ungasakutjheja okhunye okusirhunyezo. IMITLOMELO YESIGABA B: 10 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 7 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI UKUTSHWAYWA KWESIGABA C • Ukupeleda: o Iimpendulo ezifuna igama linye kumele zitlonyeliswe nanyana kungakapeledwa kuhle, ngaphandle kobana iphoso eyenziweko itjhugulula okutjhiwo ligamelo/yihlathululo yegamelo. o Eempendulweni ezimumutjho opheleleko, ukungapeledi kuhle akujeziswe nangabe iimphoso zisesakhiweni selimi elihlolwako. o Nangabe kuhlolwa isirhunyezo, ipendulo kumele ibe netshwayo elifaneleko (ungci). • Ukwakheka kwemitjho kumele kukhambelane nehlelo begodu kunikelwe ngemitjho ezeleko njengokutjho komlayo. • Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI iledere elikhambisana nependulo engiyo NANYANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko. UMBUZO 3: ISIKHANGISO 3.1 Lihlelo le - eLearning.√ (1) 3.2 - Bafundi beemBalo neSayensi.√ (1) - Bafundi abafunda igreyidi le-12.√ (1) 3.3 - Udinwe kungaphumeleli eemfundweni zeemBalo neSayensi? - Zitlolise nehlelo le-elearning ufunde ngesakho isikhathi.√ (Yinye ipendulo kezingehla.) (1) 3.4 Asitlolisi abentazana eemfundwenezi.√√ (2) 3.5 B/Lokubandlulula. √√ (2) 3.6 Umtlami wesikhangiswesi akakaphumeleli ngombana: - Imininingwana lapha ungathinta khona abanikazi bomkhiqizo lo ayikavezwa. - Inani (ipreyisi) yomkhiqizo okhangiswako ayikavezwa.√√ - Indawo lapho batholakala khona ayikavezwa. (Nanyana ngiliphi ihlangothi elikhethwe mfundi lasekelwa ngendlela enembako lizakwamukelwa.) (2) [10] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 8 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya UMBUZO 4: IKHATHUNI 4.1 Itlasi nalo lizele swi.√√ (2) 4.2 Umphathi/isikhulu/utitjherehloko unghonghoyila ngezinga lokwehla kwemiphumela yabafundi esifundweni seemBalo abasifundiswa ngutitjhere Mahlangu.√ (1) 4.3 Umuntu wokuthoma ubophe ithayi./Nguye okhombakhomba lo wesibili ohlezi phambi kwakhe./Nguye onghonghoyila ngemiphumela yabafundi bakatitjhere Mahlangu.√ (1) 4.4 Bange ofisini. √ (1) - kuneentulo. - kunetafula. - kunephepha phezu kwetafula.√ (Yinye ipendulo kezingehla.) (1) 4.5 Akusilo iqiniso ngombana eSewula Afrika bakhona abafundi abaphuma ngamalengiso esifundweni seemBalo, lokho kubonakala nakukhutjhwa imiphumela yegreyidi le-12.√√ (2) 4.6 Indoda embethe ithayi le isebujameni bokusilingeka nokudana ngombana ikhombe umuntu ohlezi phambi kwayo ngomuno begodu ibeke izandla zayo ehloko beyasama ngesitulo.√√ (2) [10] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Libizombala.√ (1) 5.1.2 Bona bathe nabafika esikolweni yabesele ijame nje ibhesi.√ (1) 5.1.3 Vula – Isenzo √ (1) Amehlo – Ibizo √ (1) 5.1.4 Zoke zimhlophe twa.√ (1) 5.1.5 Unina likaBathabile wazi bona uBathabile unjengenwabu/Unina likaBathabile wazi bona uBathabile ufana nenwabu/Unina likaBathabile wazi bona uBathabile usanwabu.√ (1) 5.1.6 UBathabile ujayelene noMpendulo ohlala eThembalethu omsana obadosa phambili ngeemBalo neSayensi.√√ (2) 5.1.7 Izambatho besele zibekelwe futhi phezu kombhede.√ (1) 5.1.8 (a) Isithomo- isi- √ (1) (b) Isiqu -khathi. √ (1) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LesiBili LokweNgeza (SAL)/P1 9 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 5.1.9 Isikolo sabo iVulamehlo izokuvakatjhela eGold Reef City. √ (1) 5.1.10 Ubaba uvuke ekuseni wangena indlela batjho uya ePitori. √√ (Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2) 5.2 5.2.1 Umdlalo lo uthandwa babantu bengubo.√ (1) 5.2.2 Abadlali abalitjhumi/abalisumi balwela ukufumana ibholo.√ (1) 5.2.3 Umdlalo – Dlala.√ (1) 5.2.4 Ibholo igijinyiswa mdlali.√ (1) 5.2.5 Lilimi lokuzwelana nomuntu ozwe ubuhlungu.√√ (2) [20] IMITLOMELO YESIGABA C: 40 INANI LOKE: 80 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.