Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KREITI YA 12 SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA BOBEDI (P2) DIBATSELA 2016 MEPUTSO: 70 NAKO: Diiri tše 2 Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 13. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/Dibatsela 2016 NSC DITAELO LE TSHEDIMOŠO 1. Badišiša ditaelo ka šedi pele o thoma go araba dipotšišo. 2. O se ke wa leka go bala lephephe ka moka. Lebelela diteng letlakaleng le le latelago gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o di badilego. Ka morago ga moo, bala dipotšišo gomme o kgethe tšeo o nyakago go di araba. 3. Lephephe le arotšwe ka DIKAROLO TŠE NNE: KAROLO YA A: Padi (35) KAROLO YA B: Papadi/Terama (35) KAROLO YA C: Dikanegelokopana (35) KAROLO YA D: Theto (35) 4. Araba dipotšišo TŠE PEDI fela go tšwa DIKAROLONG TŠE PEDI. KAROLO YA A: Padi Araba dipotšišo ka moka. KAROLO YA B: Papadi/Terama Araba dipotšišo ka moka. KAROLO YA C: Dikanegelokopana Araba dipotšišo ka moka. KAROLO YA D: Theto Araba dipotšišo ka moka. 5. Diriša lenaneotekolo. 6. Latela ditaelo ka šedi go KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE. 7. Nomora dikarabo tša gago go swana thwii le ka fao dipotšišo di nomorilwego ka gona ka gare ga lephephe la dipotšišo. 8. Thoma KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA. 9. Kakanyo mabapi le taolo ya nako: Šomiša tekano ya metsotso ye e ka bago ye 60 KAROLONG YE NNGWE le YE NNGWE. 10. Ngwala ka bothakga, ka mongwalo wa go balega. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/Dibatsela 2016 NSC LENANETEKOLO: KAROLO YA A: PADI Araba dipotšišo KA MOKA. NOMORO YA POTŠIŠO MEPUTSO NOMORO YA LETLAKALA 1. Kgati ya moditi 35 4 KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA Araba dipotšišo KA MOKA. 2. Di šitile Phaahla 35 6 KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA Araba dipotšišo KA MOKA. 3.1 'O swere jackpot' 17 9 3.2 'Ngwetši ya mmaMoraka' 18 10 KAROLO YA D: THETO Araba dipotšišo KA MOKA. 4.1 'Re madimabe bjang?' 18 12 4.2 'Lefelo le le kgethwa' 17 13 LENANETEKOLO/LENANEOTSHWAYOTSHWAYO Dira leswao () go lenaneotekolo le le latelago go kgonthišiša ge e ba o lateletše ditaelo gabotse. KAROLO NOMORO PALO YA LESWAO YA DIPOTŠIŠO TŠEO () POTŠIŠO DI ARABJAGO A: Padi 1 1 B: Papadi/Terama 2 1 C: Dikanegelokopana 3 1 D: Theto 4 1 HLOKOMELA: Kgonthišiša gore o arabile dipotšišo go tšwa dikarolong TŠE PEDI fela. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/Dibatsela 2016 NSC KAROLO YA A: PADI POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo. 1.1 SETSOPOLWA SA A Gore di eba ka mokgwa woo motse o ile wa swarwa ke matšhona, kudu ka ge Mmatshepho a ile a ikela bowelakalana a tshetše la mogologolo le le rego lebitla ga le hlalwe. Ba gabo le bona ba ile ba beega sebakeng ka tshwanelo ka gore ba ile ba se tsebe gore naa lentšu la nyakelang kwano ba tla le romela go mang ka gore Ntshwarele a le go ya dira di kae … 5 Ba kua ga Kgoši Khomodi ba ile ka homola ba lebeletše tsela, Kgoši Ntshwarele a itshwarela tšona, bobedi ya ba bommeaseane yola go thwego o a ipeela. Goba gobane ke wa tšeo o ile a se hlwe a bitša dipitšo, a be a dira gore kgoro ye nngwe le ye nngwe e ahlole melato ya yona eupša go yena ba tliše fela pego ya ka moo ba phethilego ka gona. 10 E be e le bothateng ruri. Go laetša gore o be a le ntweng, Kgoši Khomodi o ile a mo romela le le rego o ntšha koma, fela a se ke a ya go ba dikiša mogobo le go ya go ba bontšha selo gammogo le go ba bea pelwanatšhwaana, gona fao ba bona ba be ba kgolwa gore ntwa ya gagwe ke ya mollo wa dišu ka gore tšona di a keka. 15 [Letl.13] 1.1.1 Efa semelo sa Ntshwarele ka ntlha E TEE go tšwa setsopolweng o be o fahlele ka lebaka. (2) 1.1.2 Na Ntshwarele le Mmatshepho ba tswalana bjang? Efa dintlha TŠE PEDI. (2) 1.1.3 Ditiragalo tša setsopolwa se di diragala tikologong ya mohuta mang? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) 1.1.4 Moya wo o fokago setsopolweng se ke wa mohuta mang? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) 1.1.5 Tšweletša thuto yeo e hlalošwago ke sekafoko se se thaletšweng. Efa dintlha TŠE PEDI. (2) 1.1.6 Ka dintlha TŠE PEDI hlaloša tema yeo e kgathwago ke mongwadi setsopolweng se. (2) 1.1.7 Akanya maikutlo a Kgoši Khomodi ka maitshwaro a Kgoši Ntshwarele. Fahlela. (2) 1.1.8 Hlatholla molaetša wo o tšweletšwago ke ditiro tša Kgoši Ntshwarele go ya ka setsopolwa se. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (2) LE Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/Dibatsela 2016 NSC 1.2 SETSOPOLWA SA B 'Gabotsebotse o nyaka ge go e ba bjang?' 'Gabotsebotse ke nyaka ge go e ba bjang hle gomme ke nyaka mothepana yo a swanago le nna? Ka ge bjale ke le boditše, ge e ba le rata go nnyadiša gona dirang ka mokgwa woo ke le botšago ka gona.' 'O nyaka lehwepe?' 5 'Ga ke lona?' 'Nnete gona o le nyaka ka maikutlo?' 'Ke le nyaka ka pelobohloko.' 'Afa o a tseba gore ge o bolela ka mokgwa woo ke gore o lahla bogoši bja gago ka gore bana ba gago ba ka se tle ba buša? Wena le mothepana wa 10 mohuta woo ga la tla go belega selo ka ntle ga wona fela.' 'Bogošinyana bjoo le ntšaretšago ka bjona bo ka fo dula ga se selo, nna ke phetha la yo a gore mmapelo o ja serati, senyakelwa ga a se rate.' 'Mothepana yola yena a se hlwe a itshwenya ka go boela mono ka gore ge a ka dira ka mokgwa woo ke moo ka yena ke tlago go le laetša woo e tlogego e 15 le mokgwa wa ka. Batswadi ba ka ya se be wona eupša ba kgona go le tswala bjang? Phatlalalang gonabjalebjale le be le direng gore le nnyakeleng yoo ke sa ronanego naye!' [Letl. 92] 1.2.1 Na tikologo ya setsopolwa se ke ya mohuta mang? Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI. (3) 1.2.2 Thulano ya dikgopolo tša baanegwa ba e hlotšwe ke eng? Efa dintlha TŠE PEDI. (2) 1.2.3 Hlaloša tswalano gare ga seboledi sa bobedi le bogoši bjo go bolelwago ka bjona setsopolweng se. Efa dintlha TŠE PEDI. (2) 1.2.4 Ke moya wa mohuta mang wo o fokago setsopolweng se? Fahlela karabo ya gago ka ntlha E TEE. (2) 1.2.5 Tšweletša mehola YE MEBEDI ya poledišano setsopolweng se. Fahlela karabo ya gago ka mehlala. (4) 1.2.6 Utolla molaetša wa go iphihla wo o tšweletšwago ke lefoko le le kotofaditšwego ka ntlha E TEE. (1) 1.2.7 Go ya ka tsebo ya gago ya padi ye, tšweletša maikutlo a gago mabapi le seemo sa seboledi sa bobedi. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/Dibatsela 2016 NSC KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA POTŠIŠO YA 2: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo. 2.1 SETSOPOLWA SA C LEFAGWANA: (O ntšha muši ka dinko) … Ga ke tlo dumela gore motho a ntlhakanye le ditshohlo tša kolobe, a ntšole ke itebeletše goba a ntokele monwana ka leihlong ke tomotše dintaka. Tlhakolane ge a se na taba, a se ntire yona. MONAWA: Aowa, kgaetšedi, se iše pelo kgole. Ke holofela gore 5 Tlhakolane o dira metlae ka go tseba gore re nama e tee, re baetapele, re Khuduthamaga. LEFAGWANA: Ke a bona gore ga o lemoge gore yo Tlhakolane o mphuputša mafahla, o nnyaka diganong, o mphetleka wa puku ke le motho. Ke gana sona seo. 10 MOTŠHATŠHA: Monna Tlhakolane, metša mantšu ao ka moka, o be o kgopele tshwarelo. O dirile phošo o bile o re ntšhitše tseleng ya seo re bego re se bolela. MONAWA: ... Go metša mantšu gona e fo ba go phuthela phefo ka kobo. A ke re lentšu lona ga le kube, go kuba monwana? 15 TLHAKOLANE: Ge ke le mo ke tšhogile. Ke be ke no swaswa. Hle ntshwarele kgaetšedi. Se ye kgole hle. MONAWA: Ke a leboga. Ke holofela gore le Lefagwana mantšu a gago a thapelo o a a amogela. LEFAGWANA: Ke a mo swarela, eupša ke mo kgopela gore le ka letšatši 20 le tee a se ke a tsoge a ntirile mphayanamphulwana. Ebile ke kgopela gore le ntokolle go ba leloko la Khuduthamaga, le kgopele yo mongwe wa banna a le tlatše. Nka se hlwe e le nna fela ke le pudi gare ga dinku. [Letl.37] 2.1.1 Ka dintlha TŠE PEDI efa tswalano ya baanegwa setsopolweng se. (2) 2.1.2 Thulano ye e tšwelelago setsopolweng se ke ya mohuta mang? Fahlela karabo ya gago ka lebaka. (2) 2.1.3 Mantšu a ka mašakaneng a bitšwang? Efa mohola wa ona ka go tšweletša le mohlala. (3) 2.1.4 Polelo ya mafelelo ya Lefagwana e mo tšweletša e le motho wa mohuta mang? Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI. (3) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/Dibatsela 2016 NSC 2.1.5 Tšweletša mabaka A MABEDI ao a dirago gore setsopolwa se se bapalege. (2) 2.1.6 Hlaloša moya wo o tšwelelago setsopolweng se gomme o fahlele ka lebaka. (2) 2.1.7 Hlatholla maikutlo a Tlhakolane go ya ka polelo ya gagwe ya mafelelo. Fahlela karabo ya gago. (2) 2.1.8 Tšhomišo ya sekafoko se se thaletšwego polelong ya Lefagwana e tšweletša molaetša ofe? Fahlela ka ntlha E TEE. (2) LE 2.2 SETSOPOLWA SA D NAMELE: … (Ditshere o letša phala gomme bana ba a kgobokana eupša hlogo ya sekolo le motlatši wa gagwe ba tšea nakonyana ba le ka ofising). MOKHUŠA: Mong wa ka a re ye thapelong. O tla no balela bana seo se ngwadilwego gomme tše dintši re tla di bona ka morago. 5 MAŠUTŠA: Ke therešo eupša ke a gonona nke yola Namele o ka gare ga ditaba tše ka moka. Bona ka dipalopalo tše tša ditšhelete. MOKHUŠA: Ke bone kgale. A re ye re tla boa. Bana ba šetše ba re emetše kgale. MAŠUTŠA: (O kgopela barutwana go opela temana e tee ya …) Ke a le 10 dumediša ka moka. Ke rata go le reta le go le leboga ka mo le aperego gabotse ka gona, le tlago ka nako ka gona, le babaletšego dithuto tša lena ka gona le gona go šomišana le barutiši ba lena gabotse. Tabakgolo ke nyaka go leboga baemedi ba lena ba Lekgotlakemedi ge ba sa lape go re 15 lemoša moo re sa dirego gabotse, rena barutiši, ntle le go tsoša lerole le mašata. Mesong ye ke amogetše lengwalo la bona le lebose, la leago la therešo le moya wa go loka … Ge ke bolela bjalo ka nako ye go na le mangwalo ao a holofetšago gore bosasa ba tla thoma 20 go lokela mohlagase, go gogela meetse ka mo sekolong le go epa melete ya dintlwana tša boširelo tšeo di tlogo tsena meetse le tšona gore di hlatswege. [Letl.73–74] 2.2.1 Efa tikologo ya setsopolwa se. Fahlela ka mehlala YE MERARO. (4) 2.2.2 Mantšu a ka mašakaneng a bitšwang? Efa mešomo ya ona YE MEBEDI. (3) 2.2.3 Setsopolwa se se tšweletša semelo sefe sa Mokhuša? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (4) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/Dibatsela 2016 NSC 2.2.4 Polelo ya mathomo ya Mašutša e ka hlola thulano. Efa mohuta wa thulano yeo le lebaka la karabo ya gago. (2) 2.2.5 Go ya ka tsebo ya gago ya tiragatšo ye, ke tiragalo efe ye e hlalošago tharollo ya mathata? (1) 2.2.6 Tšweletša maikutlo a gago mabapi le lefoko leo le thaletšwego polelong ya Mašutša. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/Dibatsela 2016 NSC KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA TŠA LEFASE GA DI FELE – MFC Matshela le ba bangwe POTŠIŠO YA 3 'O SWERE JACKPOT' 3.1 SETSOPOLWA SA E Lenkwane e be e le motho wa kgobe, yo a bego a ka se tsoge a kwešitše motho bohloko. Ka gona go ba motho wa go loka, o ile a ratwa ke batho ka bontši gagolo barutwana le barutiši ba sekolo sa gagwe. Mo GaMasemola le gona o be a tumile kudu ka gona go loka ga gagwe. E be e se motho wa go rata go bolela kudu eupša ka mehla ge a ntšha lentšu, le 5 be le e ba leo le tletšego bohlale le gona la go agiša. … Madimabe e no ba gore dibotse ga di lebane ka gore o ile a nyala Megabaru yoo ditshele le megabaru e bego e le bogobe bja gagwe bja ka mehla le mehla. Dikgweding tše tharo tše di sa tšwago go feta batho ba motse wa 10 GaMasemola ba ile ba dubagana dipelo le megopolo, ruri motse ka moka wa aparelwa ke sefifi. Sefifi e be e le sa eng ge e be e se tšona tšela tša go fetša matšatši di kgotswa mo dikuranteng, ke ra tšona tša polao ya sehlogo ya hlogo ya sekolo, Lenkwane Maphutha. Motho wa batho a bolailwe gasehlogo bjalo ka ge eka motho a bolaya kgogo, a segilwe molala, mme hlogo ya 15 lahlelwa kua. [Letl. 17] 3.1.1 Tsopola dintlha TŠE NNE tšeo di laetšago semelo sa Lenkwane go tšwa temaneng ya mathomo le ya bobedi. (4) 3.1.2 Tšweletša tswalano gare ga Megabaru le Lenkwane. (1) 3.1.3 Naa ditiragalo tša setsopolwa se di diragala tikologong ya mohuta ofe? Fahlela karabo ya gago. (2) 3.1.4 Naa ke moya wa mohuta ofe wo o tšwelelago setsopolweng se? Fahlela karabo ya gago. (2) 3.1.5 Ke kgopolo efe yeo e tšweletšwago ke seema se: '… dibotse ga di lebane …' bjalo ka ge se dirišitšwe setsopolwaneng se? (2) 3.1.6 Ke tema efe yeo e kgathwago ke mongwadi setsopolweng se? Efa karabo ka dintlha TŠE PEDI. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/Dibatsela 2016 NSC 3.1.7 Nyalantšha leina la Megabaru le ditiro tša gagwe go ya ka tsebo ya gago ya kanegelokopana ye. (1) 3.1.8 Na o kgotsofatšwa ke ka mokgwa wo mongwadi a rumilego kanegelokopana ye ka gona? Fahlela. (1) 3.1.9 Naa ke maikutlo afe ao a tšwetšwago ke mongwadi setsopolweng se? Fahlela. (2) LE 'NGWETŠI YA MMAMORAKA' 3.2 SETSOPOLWA SA F Moraka madila a be a šetše a mo tsene mading. A fetoga sehwiri. Ge a tšhaiša mošomong wa go lokiša entšene, o be a feta a lapologa ka fao lontšheng. Re se lebale gore o phethile dithuto tša gagwe tša Engineering kua Technikon Pretoria. O ile a huma ka pela. Le kua lontšheng ba fo mo fa mokitlana wa dipiri gomme a lefe sekoloto sa gagwe ge kgwedi e eya swiswing. 5 Ditlabonyane ke ditlaboima, batsebi le batsinkedi ba polelo ba fela ba ntšha leo mohla ditaba di raragane. Ausi Mary o ile a napa a kgomarela Moraka bjalo ka patšane kgomong ya setudi. Kgadi ya fela e mo alela lešela le lešweu gore a dule godimo ga lona ge ba enwa madila … Bjale Ausi Mary ke ngwetši ya MmaMoraka. Re kwa ge MmaMoraka a bobola 10 gore ngwetši e apeile potsa ya diragadibonwe. O tla se apee potsa bjang a apea a swere tshitswana ya bjala. Le gona ngwetši e re ga se e tlwaele go apea ka pitša ya saese ya 20. Tša gore ngwetši e apare marokgo, mmatswale o ile a di gana le sefale a re ga a nyake ngwetši ya leponapona. Mokgekolwana wa batho tšeo di ile tša mo palela gobane Moraka o be a 15 kgahlwa ke ge Ausi Mary a di papatlile a apere borokgwana bja thaete bja go nganga setho se sengwe le se sengwe. Ka ge ebile lontšhe e be e le ka mafuri, namile le nokeng go ga meetse, ngwetši e ile ya se ye ... [Letl.41–42] 3.2.1 Tšweletša tswalano ya Ausi Mary, Moraka le Mmamoraka. (2) 3.2.2 Ditiragalo tša setsopolwa se di diragala tikologong efe? Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE THARO. (4) 3.2.3 Moanegwathwadi wa setsopolwa se ke mang? (1) 3.2.4 Tšweletša semelo sa Ausi Mary o be o fahlele ka lebaka. (2) 3.2.5 Efa molaetša wo o tšweletšwago ke seema se se thaletšwego temaneng ya bobedi ka dintlha TŠE PEDI. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/Dibatsela 2016 NSC 3.2.6 Efa moya wo o fokago temaneng ya boraro. Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI. (3) 3.2.7 Ahlaahla tsholo yeo e tšweletšwago ke temana ya boraro ka dintlha TŠE PEDI. (2) 3.2.8 Akanya maikutlo a mongwadi ao a tšweletšwago ke sekafoko se se kotofaditšwego. Fahlela karabo ya gago. (2) PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/Dibatsela 2016 NSC KAROLO YA D: THETO DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe POTŠIŠO YA 4 Araba dipotšišo TŠE PEDI. 4.1 Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela. Re madimabe bjang? – OK Matsepe 1 Ra belega a tloga, 2 Mohlatlami le yena a re amoga 3 Mmagobanake, tlogela go riboga. 4 Tše kae dihlogo ke tše di fihlilwego 5 Mola a bogadi maina o a filwego? 6 Tswala ya rena ke ye e fahlilwego. 7 Go nkalela itesetše o lekile, 8 Mafotwana ga a ntshe go padile; 9 Mebele ya rena ebile e lapile. 10 E lego re šetšwe ke mang morago, 11 Yoo ka tulamešidi a re rothothago? 12 Tefo go e nyaka a e be se a se dirago! 13 Le homoletše eng, lena Badimo, 14 Ge le sa mmege le batametše legodimo? 15 Sa ka sello se fihlišeng go Modimo. 16 Ge le sa rate, le gona lesetšang, 17 Nna ga go sa le se se mmakatšang, 18 Ke tla ba yo ke ikhomotšang. [Letl. 43] 4.1.1 Efa sebopego sa ka ntle sa sereto se ka dintlha TŠE THARO. (3) 4.1.2 Ngwala mohlala wa potšišoretoriki yeo e tšwelelago temanathetong ya 5 o be o fe mohola wa yona. (2) 4.1.3 Akaretša temanatheto ya 2 ka dintlha TŠE PEDI. (2) 4.1.4 Laetša sešura mothalothetong wa 16 o be o fe le mohola wa sona. (2) 4.1.5 Ke moya ofe wo o fokago temanathetong ya boraro? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) 4.1.6 Efa molaetša wo o tšweletšwago ke temanatheto ya bohlano. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/Dibatsela 2016 NSC 4.1.7 Tšweletša maikutlo a moreti go ya ka temanatheto ya mafelelo. Fahlela karabo ya gago. (2) 4.1.8 Laetša ka fao tshwantšhokgopolo e šomišitšwego ka gona mothalothetong wa 4 go tšweletša tlhalošo. (2) LE 4.2 Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela. Lefelo le lekgethwa – BMT Makobe 1 Apola diaparo 2 Rola dieta 3 O šale o le pshenene, 4 O itokišetše leeto la sa mmaruri! 5 Ga go tsene lenyatšo lefelong le, 6 Ga go kokote lehufa lefelong le, 7 Ga go gwante tshele lefelong le, 8 Ga go tshetshethe maroga lefelong le. 9 Ke lefelo le lekgethwagadi! 10 Re tsena re hwidinya matsogo, 11 Dithoto tša lefase morago re tlogetše, 12 Ke lefelo la bodutu bja matšobatšoba. [Letl. 69] 4.2.1 Sereto se ke sa mohuta mang? Fahlela karabo ya gago. (2) 4.2.2 Tsopola mohlala wa poeletšo temanathetong ya bobedi o be o fe le mehola YE MEBEDI ya yona. (3) 4.2.3 Efa sebopego sa ka ntle sa sereto se ka dintlha TŠE PEDI. (2) 4.2.4 Ka dintlha TŠE PEDI efa kgopolo yeo moreti a e tšweletšago ka tšhomišo ya lentšu le 'pshenene' mothalothetong wa 3? (2) 4.2.5 Tšweletša molaetša wa sereto se ka dintlha TŠE THARO. (3) 4.2.6 Laetša ka moo moreti a šomišitšego kgethontšu ka gona methalothetong ya 7 le 8 go tšweletša tlhalošo. (2) 4.2.7 Hlaloša tšhomišo ya leswao la makalo methalothetong ya 4 le 9. (2) 4.2.8 Ngwala mohola wa kelelathalo yeo moreti a e šomišitšego methalothetong ya 1 le 2. (1) [17] PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe