Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2017
SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I
SEPEDI HOME LANGUAGE: PAPER I
MARKING GUIDELINES
Nako: Diiri tše 3 100 Meputso
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Skip to contentMemorandum 










Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo
IEB Grade 12 Sepedi HL Paper 1 memorandum from the 2017, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Sepedi HL · Grade 12 · 2017. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Paper
- 1
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 8
- File size
- 376.6 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 2 go a 8
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA A TEKATLHALOGANYO
POTŠIŠO YA 1
1.1 Peggy, Semaki le Masefako ba be ba hlokomela Koko Madinawa
gomme ba ile ba tšwela pele go dira bjalo le ka morago ga lehu la gagwe
ka go etela lebitla la gagwe ba le hlwekiša ebile ba bea le matšoba.
Ba ile ba aroganywa lefa la Koko Mmadinawa go ya ka wili yeo a
tlogetšego ka molaetša wa go re yoo a tlago šala a etela lebitla la gagwe
ngwaga ka morago ga lehu la gagwe o tla be a bontšha lerato la gagwe
go yena.
1.2 1.2.1 Mohlologadi.
1.2.2 Thagaletswalo/Leitšibolo.
1.3 O ra gore o be a nyetše mosadi wa go šoma ka maatla/mosadi wa seroto/
mosadi wa serutegi.
1.4 O le reilwe ke batho ba gaRakgwatha, Zebediela moo a bego a lema
dinawa le ditloomarapo a bile a di rekiša.
1.5 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
Aowa, gantši batho/bagwera ba rata go fa motho leina la go mo nyefola/
la dikwero/la go iša seriti sa motho fase fao, le dira gore motho a inyatše
a ipone a swanetšwe ke leina leo.
Ee, ge e le leina la go bapala/kgwele ya maoto.
1.6 Mmapelo o ja serati, sekgethelwa ga a se rate.
Koko Madinawa o be a rata go yo dula Masealama ka ge a be a rata
temo gomme a sa kgotsofatšwe ke go hlwa a dula ka ntlong ya
morwagwe a sa dire selo.
O ile a gapeletša go thota le ge Thobela le mosadi ba be ba sa nyake
eupša ba mo tlogela gore a thote gore a kgone go phela bophelo bjoo a
bo nyakago.
1.7 Peggy o fetotše mmagwe gore ga ba sa boela sekolong. Ba kgopela go ya
go yo bona koko wa bona.
1.8 Ke leekiši. Le tšwa go modumo wa mmala wo mohubedu.
1.9 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
Aowa, ditlogolo tša gagwe di be di rata go dira mediro yeo, o be a sa ba
gapeletše.
GOBA
Ee, le ge e le gore bana ba be ba ithaopa go dira mediro yeo ka lerato leo
ba nago le lona go bokokoabona, e sa le ba bannyane kudu go ka fiwa
maikarabelo a mešomo ya go swana le yeo.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 3 go a 8
MARKING GUIDELINES
1.10 Bana ba ka tlase ga megwaga ye lesommeseswai ga se ba
swanela go šoma mešomo ye boima goba yeo e sego ya ba
lekana.
Aowa, ga o ame koko ka ge a se a ba thwala gore ba mo šomele
semmušo/ga ba šomele go hwetša tefo/o ba ruta bophelo.
1.11 O tšweletša kgopolo ya go re batho ba bangwe ba šomiša menagano ya
bona.
1.12 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
Ee, Semaki o bohlale.
Le ge ka gae ba ile ba mo ganetša gotee le kgaetšedi ya gagwe gore ba
se sa ya go etela kokoabona, yena o ile a loga maano a go mo hlola.
O ile a romela melaetšana ka maebana ao a a ruilego.
1.13 Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana. Mohlala:
Ga ke kwane le taba ye ka gore ditlogolo tša gagwe di be di mo rata go
swana, ka go realo nkabe a ba tlogeletše tšhelete ya go lekana.
Le gona seo a se dirilego se ka hlola lehloyo gareng ga bana ba motho.
GOBA
Ke kwana naye ka ge a phetagatša setšo sa go re ngwana wa
mošemane ke mojalefa ebile ke yena a tlogo godiša sefane sa gabo.
Go feta moo ke hlogo ya lapa mola mosetsana a tla nyalwa a hwetša
tšeo monna wa gagwe a di abetšwego.
1.14 Gore batho ba hlokomele batswadi ba bona le gore ge ba hlokofetše lerato
la bona le se fele, ba fele ba ba gopola ka go etela moo ba robadišitšwego
gona.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 4 go a 8
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA B KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Go swaiwa diphošo tše tlhano tša mathomo tša mopeleto le polelo, go tloga moo diphošo
tša mongwalelo di hlokomologwe gomme go latišišwe kgopolokgolo.
Tekanyo:
Mongwalelo = 3
Diteng = 7
Kakaretšo ya molekwa e swanetše go ba le tše:
Batho ba bantši ba makaditšwe ke tsebišo ya go re Kgoro ya Thuto ya Motheo e rata
go tsenya 'Mandarin' bjalo ka le lengwe la maleme ao a rutwago dikolong.
Ntlha ye bohlokwa ke gore ekonomi ya Tšhaena e gola ka lebelo le legolo ebile ke
ekonomi ya bobedi ye kgolo lefaseng.
Tšhaena e dira kgwebo ye ntši nageng ya Afrika le dinageng tše dingwe tša lefase ka
bophara ebile go akanywa gore ka 2022 e tla be e le yona ekonomi ye kgolokgolo
lefaseng ka bophara.
Seo se dira gore dinaga ka moka di nyake go dira kgwebo le Tšhaena.
Seo se hlohleletša dinaga tša Bodikela gore di nyake go ithuta 'Mandarin' gore di
kgone go gwebišana gabotse.
Le ge go le bjalo dinaga tše di humile gomme di itsepeletše kudu ka maleme a tšona
ao di kgonago go dira kgwebo ka ona maemong a boditšhabatšhaba.
Se bohlokwa ke gore barutwana ba ithuta ka maleme a bona a ka gae go fihlela go
mangwalo a bongaka.
Ka mo Afrika-Borwa kudu thutong ya Bathobaso maleme a bona ga a elwe hloko.
Profesa Jansen le mekgatlo ya barutiši ba gatelela gore Kgoro ya Thuto ya Motheo e
thome pele ka go ruta bana go bala, go ngwala, go dira dipalo, go godiša le go hlabolla
maleme a Afrika ao a bolelwago ke barutwana barutiši le setšhaba ka kakaretšo.
Bokgoni bjo Bokgoni bja Bokgoni bja Bokgoni bja
Bokgoni bjo Bokgoni bjo
bo go go se go se
bobotse kudu bo lekanego
botsebotse kgotsofatša kgahliše kgotsofatše
Kelo 10–9 8–7 6–5 4–3 2–1 0
Dikgopolo E akaretša E akaretša E akaretša E akaretša Ga e E
kgopolokgolo kgopolokgolo kgopolo yeo e kgopolo ye e kwešišege, ga hlakahlakane,
yeo e yeo e laetšago lekanetšego. se ya ga e bontšhe
bontšhitšwego beakantšhi- kwešišo. beakantšhwa bokgwari, e
ka bokgwari. tšwego botse. gabotse. ngwadilwe ka
go se
kwešišege.
Polelo le Polelo ye e Polelo ye e Polelo ya Polelo ya Polelo ya go Polelo ga e
setaele nonnego ya nonnego kudu maleba ya go maleba go se kgahliše le kwešišege le
maleba. Ga go ya maleba le nona le rothela mopeleto wa mopeleto wa
boeletšwe mopeleto wa mopeleto wa mantšu ao a diphošo. go tlala
mantšu. nnete. maleba. boeletšwago. diphošo.
Mopeleto wa
nnete.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 5 go a 8
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA C THETO
POTŠIŠO YA 3 SERETO SEO SE SEGO SA BONWA
3.1 Bošoro bja mona.
Ka go tlaiša moreti moyeng.
3.2 (a) Mothofatšo > moreti o boledišana le mona go gatelela kgopolo ye e
rilego.
(b) Potšišoretoriki/makgethepolelo > go gatelela kgopolo ka go botšiša
potšišo ya go se nyake karabo.
3.3 Poeletšo ya tumanoši > o.
3.4 Kae. Go kgokaganya dikgopolo/go gatelela kgopolo.
3.5 Go bolaya.
POTŠIŠO YA 4 DIRETO TŠE DI BONWEGO
4.1 4.1.1 Ke bophelo re swere
Ke kobo re apere
Ke bogobe re a ja [Dikarabo tše pedi fela]
4.1.2 (a) Moko wa ditaba ke kgopolokgolo ya sereto/ke tabakgolo ya
sereto.
(b) Moko wa sereto o lebane le/dintlha tše:
Go kgothatša batho go kgotlelela ge ba kopana le mathata.
Go lemoša batho gore bophelo ga se bja felelela ka ntle le
mathata.
4.1.3 Ke
Ebile
Ke
Ebile
Ke poeletšothomiputlanyi. E putlaganya/putlanya dikgopolo.
4.1.4 Ke kobo re apere > Go laetša gore selo se fetoga se sengwe: Kobo e
fetoga bophelo.
4.1.5 Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana. Mohlala:
Mathata a hlalefiša motho/a phafoša motho.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 6 go a 8
MARKING GUIDELINES
4.1.6 Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana. Mohlala:
Ke dintlha ka gore bophelo ntle le mathata ga se bjona.
Motho yo mongwe le yo mongwe o kopana le mathata a go
fapana bophelong.
GOBA
Ke kgopolo ka gore batho ba bangwe ga ba bone mathata
bophelong.
Ka ge, ge ba a lebeletše ba bona e le dilo tšeo di thabišago.
4.2 4.2.1 (a) Molaetša ke thuto yeo moreti a nyakago go e ruta mmadi.
(b) Moreti o a eletša/o a kgalema.
O kgalemela maphelo ao a phelwago mehleng ya
selehono a go itebatša setšo sa gaborena.
Go na le dilo tšeo di sego tša swanela go dirwa ka ge go di
dira e le bohlola.
Di hlola senyama ka lapeng le motseng.
Melao e beilwe ke bagologolo mabapi le dilo tšeo di
swanetšego go dirwa ka tsela ye e itšego.
Ke ka fao moreti a fago mehlala ye mentši ya dilo tšeo di
ilago.
Mohlala:
Moreti o re: 'mohlologadi o tshelwa ke kgwedi, a lala a belega
…' mohlogadi ga a swanela go robala le monna yo mongwe a
sa routše.
A buša a re: 'bana bahubedu ba hloboga motšhaotšhele',
bana ga se ba swanela go bona mohu. [Dintlha tše nne fela.]
4.2.2 Seretotumišo/Seretokgegeo.
Moreti o tumiša bophelo bja go se loke bja sebjalebjale.
Moreti o gegea mekgwa ya bophelo bja selehono ka go ntšhetša
mafokodi ka moka ao batho ba phelago ka ona tše o ka rego yena
ga bo mo ame. [Ntlha e tee fela.]
4.2.3 Go kgaoganya le go tlemaganya dikgopolo
GOBA
Go kgaoganya dikarolomerata.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 7 go a 8
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA D THUTAPOLELO LE TŠHOMIŠO YA POLELO
POTŠIŠO YA 5
5.1 5.1.1 Ts-. Ga le latelele sepego sa legoro la lona ka boteeng e lego N(e)-.
5.1.2 (a) hlabang > go tšweletša bontši.
(b) nageng > go tšweletša lehlathi la felo.
5.1.3 Tšiekgalaka > leina le leina
Tšie +kgalaka
Bathobaso > leina le lehlaodi
Batho + baso [Karabo e tee fela]
5.1.4 Gateletše.
5.1.5 Mna. > Morena
5.2 5.2.1 Tlhahlobo.
Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
Re ngwala tlhahlobo ya Dipalo lehono.
5.2.2 Tseba.
Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
Batho ba bangwe ba na le tseba ge motho yo mongwe a atlega
mo bophelong.
[bjalo ka leina]
Ke tseba Sepedi go feta Sekgowa. [Bjalo ka lediri]
5.3 5.3.1 Barutwana/Baithuti. Mehola ya setšweletšwa se ka moka e lebišitšwe
dithutong le ka sekolong.
5.3.2 Molaetša wa pepeneneng > mohola wa Tapolete.
Molaetša wa go iphihla > go oketša theko ya Tapolete.
5.3.3 Na o nyaka go tšwelela gabotse dithutong?/Dithuto ke šebešebe ka
tapolete!/Ga o hloke go ya phapošing.
5.3.4 Tapolete. Ga go na lentšu la maleba la Sepedi.
5.3.5 Modirišokgonego.
5.3.6 Lešalaohle.
5.3.7 Difonte tša go fapana.
Seswantšho sa tapolete.
IEB Copyright © 2017 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SEPEDI LELEME LA GAE: LEPHEPHE I – Letlakala la 8 go a 8
MARKING GUIDELINES
POTŠIŠO YA 6
Molekgotlaphitiši > Molekgotlaphetiši
mdi. > Mdi
gantšhi > gantši
go re > gore
ebe > e be
tlago > tla go
barutwana bangwe > .
barutwana > Barutwana
dikologilego > dikologilwego
ketšwela > itšwela
Palomoka: 100 meputso
IEB Copyright © 2017
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo

MemorandumIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

MemorandumIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

MemorandumIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo

MemorandumIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo

Question paperIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Question Paper
Related documents

Question paperIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Question Paper

Question paperIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Question Paper

Question paperIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Question Paper

Question paperIEB
Sepedi HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Question Paper

Question paperIEB