Skip to content

Sepedi HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo

MemorandumSepedi HLGrade 12201715 pages

Grade 12 Sepedi HL Paper 3 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 15 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC Supplementary Exam 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KREITI YA 12 SEPEDI LELEME LA GAE (HL) LEPHEPHE LA BORARO (P3) DIBOKWANE/HLAKOLA 2017 MEMORANTAMO MEPUTSO: 100 Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 15. EXTERNAL MODERATOR’S APPROVAL 04/03/2017 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA A ELA HLOKO:  Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (Lephephe la 3, KAROLO YA A).  Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.  Mo go diteng legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le a rotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.  Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase. RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME LA GAE [MEPUTSO YE 50] Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja magareng Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni DITENG LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 PEAKANYO -Bokgoni bja go araba -Potšišo e arabilwe -Karabo e a kgotsofatša. -Tlemagano ya -Molekwa o tšwele Legato la godimo potšišo ke bja maemo a gabotsebotse. -Dikgopolo di tlemagane dikgopolo ga se ya tseleng kudukudu. (Go araba godimodimo go fetiša. -Dikgopolo di kgahliša ebile di a kgodiša. maleba. -Dikgopolo di dipotšišo) -Dikgopolo tše bohlale tša kudu ebile di sepelelana -Peakanyo le tlemagano -Dikgopolo ga di hlakahlakane ebile ga di Tatelano ya go hlohla mabjoko tšeo di le hlogo/sererwa. ya dikgopolo ke tše kaone tšwelele gabotse ebile nepiše. dikgopolo ge go tšwelego mahlalagading. -Peakanyo le tlemagano go akaretšwa matseno, ga di bontšhe -Dikgopolo ga di nepiše dirwa peakanyo. -Peakanyo le tlemagano ya dikgopolo ke tše mmele le mafetšo. boitlhamelo. hlogo ebile di a ipoeletša. Temogo ya morero, ke tšeo di ikgethilego go botsebotse go -Tatelano le tlemagano -Ga go tatelano le baamogedi ba akaretšwa matseno, akaretšwa matseno, ya dikgopolo di tšwelela tlemagano ya dikgopolo. tshedimošo le mmele le mafetšo. mmele le mafetšo. gannyane. dikamano. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Bokgoni bja go araba -Potšišo e arabilwe -Potšišo e arabilwe ka mo -Molekwa o tšwele -Ga go bolelwe selo ka MEPUTSO YE 30 potšišo ke bja maemo a gabotse. go kgotsofatšago eupša tseleng. hlogo yeo e filwego. -Dikgopolo di a kgahliša -O tšwele tseleng Legato la fase godimodimo. ga se ya hlaka gabotse. -Dikgopolo di -Dikgopolo tše bohlale tša ebile di sepelelana le -Tlemagano ya dikgopolo hlakahlakane. kudukudu. go tšwa mahlalagading. hlogo/sererwa. e a kgotsofatša ebile e a -Ga go peakanyo goba -Ga go nepišo ebile -Bokgoni bja maemo a -Peakanyo le tlemagano kgodiša. tlemagano ya dikgopolo dintlha di hlakahlakane. godimo bja go beakanya ya dikgopolo ke tše -Peakanyo le tlemagano yeo e tšwelelago. le go tlemaganya botse go akaretšwa ya dikgopolo di a dikgopolo go akaretšwa matseno, mmele le kgotsofatša go akaretšwa matseno, mmele le mafetšo. matseno, mmele le mafetšo. mafetšo. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME LA GAE [MEPUTSO YE 50] (e tšwela pele) Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja magareng Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni POLELO, 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 MONGWALELO -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Polelo ga e kwešišagale. LE setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di -Segalo, retšistara, PALOBOHLATSE sepelelana kudukudu le sepelelana sepelelana gabotse le sepelelana gannyane le setaele le tlotlontšu ga di morero, baamogedi le gabotsebotse le morero, morero, baamogedi le morero, baamogedi le sepelelane le morero, Segalo, retšistara, dikamano. baamogedi le dikamano. dikamano. dikamano. baamogedi le dikamano. mongwalelo, -Polelo ke ya boitshepo, -Polelo ye maatla, ya -Tirišo ya maleba ya -Tirišo ya polelo ke ya -Tlotlontšu ke ye nnyane Legato la godimo tlotlontšu ya ya go nona, ya segalo sa maleba. polelo e dira gore motheo. kudukudu moo e lego maleba ya morero maatlakgogedi. -Diphošo tša popopolelo molaetša o kwagale. -Segalo le mošito ga se gore e dira gore ditaba di le dikamano. -Polelo e na le segalo sa le mopeleto ga se tše -Segalo ke sa maleba. tša maleba. se kwešišagale. Kgetho ya mantšu. go ba le maatlakgogedi kae. -Mebolelwana e dirišitšwe -Tlotlontšu ke ye nnyane Tirišo ya polelo le ebile e nonne ka -Polelo e beakantšwe go tšweletša diteng. kudu. melawana, mebolelwana ya go gabotsebotse. maswao, kgahliša. popopolelo le -Ga go na le ge e ka ba mopeleto. phošwana e tee ya popopolelo le mopeleto. MEPUTSO YE 15 -Polelo e beakantšwe ka bokgwari bja maemo a godimodimo. 13 10 7 4 -Polelo ya maemo a -Polelo ke ya maemo a -Tirišo ya polelo e a -Polelo ga e godimodimo ya go ba le godimo ya go ba le kgotsofatša eupša e na le kgotsofatše. diphošo. -Ga go phapantšho ya Legato la fase segalo se maatla. maatlakgogedi. -Ga go na le ge e ka ba -Segalo ke sa maleba -Segalo se a kgotsofatša mafoko. phošwana e tee ya sa go ba le eupša mebolelwana ga se -Tlotlontšu ga se ye popopolelo goba maatlakgogedi. ya dirišwa o kaalo. kaalo. mopeleto. -Diphošwana tše -Polelo e beakantšwe ka nnyane tša popopolelo bokgwari. le mopeleto. -Polelo e beakantšwe gabotse. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 4 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME LA GAE [MEPUTSO YE 50] (e tšwela pele) Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja magareng Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni SEBOPEGO 5 4 3 2 0–1 -Tšwetšopele ya sererwa -Tatelano ye botse ya -Dintlha tša maleba di -Mafoko le ditemana di -Dintlha tša maleba ga di Dinyakwa/ ke ya maemo a tšwetšopele ya dintlha. tšweleditšwe. na le diphošo. gona. Dipharologantšho godimodimo. -Tlemagano ye botse ya -Mafoko le ditemana di -Taodišo e a kwagala -Mafoko le ditemana di tša setšweletšwa. -Tlhalošo ya dikgopolo ke dintlha le dikgopolo. hlamegile gabotse. eupša e na le mafokodi. fošagetše. Tšwetšopele ya ya maemo a godimodimo. -Mafoko le ditemana di -Taodišo e a kwagala. -Taodišo ga e kwagale. ditemana le tlhamo -Tlhamo ya mafoko le beakantšwe ka ya mafoko. ditemana ke ya go makgethe. ikgetha, ya maemo a -Dintlha le dikgopolo di MEPUTSO YE 5 godimodimo. beakantšwe ka makgethe. KABO YA MEPUTSO 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 5 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA B ELA HLOKO:  Diriša rubriki ye ge o swaya ditšweletšwa tša tirišano.  Meputso ya 0–25 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.  Mo go diteng legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka  dikarolwana tše pedi, e lego legato la godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le  ditlhalošo.  Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase. RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEME LA GAE [MEPUTSO YE 25] Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja magareng Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni DITENG, PEAKANYO LE 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 SEBOPEGO -Bokgoni bja go araba -Bokgoni bjo -Bokgoni bja go -Bokgoni bja motheo bja -Karabo ga e laetše potšišo ke bja maemo a bobotsebotse bja go kgotsofatša bja go araba go araba potšišo bja go tsebo le ye nnyane ya (Go araba dipotšišo le godimodimo go fetiša. araba potšišo bjoo bo potšišo bja go laetša laetša tsebo ye nnyane mohuta wa dikgopolo) -Dikgopolo ke tše bohlale laetšago tsebo ye botse tsebo ya mohuta wa ya dinyakwa tša mohuta setšweletšwa. Tatelano le peakanyo ya tša go tšwa ya mohuta wa setšweletšwa. wa setšweletšwa. -Molaetša ga o tšwelele dikgopolo. mahlalagading. setšweletšwa. -Go na le nepišo eupša -Go na le nepišo ye gabotse ka ge molekwa Morero, baamogedi, -Tsebo ye e tseneletšego -Ditaba di nepiša go na le go tšwa tseleng nnyane ya setšweletšwa a tšwele tseleng dinyakwa/ ya dinyakwa tša mohuta setšweletšwa. gannyane. eupša go na le go tšwa kudukudu. dipharologantšho le wa setšweletšwa. -Molekwa ga se a tšwa -Tlemagano ya dikgopolo tseleng. -Ga go tlemagano ya dikamano. -Ditaba di nepiša tseleng. le dikamano e a -Tlemagano ya diteng le diteng le dikgopolo. setšweletšwa thwii. -Tlemagano ya diteng le kgotsofatša. dikgopolo ga se ye -Ditaba di hlalošwa -Tlemagano ya diteng le dikgopolo ke ye botse. -Tlhalošo ya ditaba e a kaalo. gannyane. MEPUTSO YE 15 dikgopolo ke ya maemo -Tlhalošo ya ditaba ke ye kgotsofatša ebile e -Tlhalošo ya ditaba ke ya -Sebopego sa a godimo. botse ebile e thekga thekga sererwa. motheo ebile e thekga setšweletšwa ga se -Tlhalošo ya ditaba ke ya serewa. -Sebopego ke sa maleba sererwa gannyane. sona. maemo a godimo ebile e -Sebopego ke sa maleba eupša se na le diphošo -Ga se a šomiša melao thekga sererwa. eupša se na le tše dintšinyana. ya sebopego ka -Sebopego ke sa maleba diphošwana di se kae. tshwanelo. sa go sepelelana le -Go tlogetšwe dintlha tše setšweletšwa. bohlokwa. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 6 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo POLELO, SETAELE LE 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 PALOBOHLATSE -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu ga di setaele le tlotlontšu ga di Segalo, retšistara, sepelelana gabotsebotse sepelelana gabotse le sepelelana le morero, sepelelane gabotse le sepelelane le morero, setaele, morero, le morero, baamogedi le morero, baamogedi le baamogedi le dikamano. morero, baamogedi le baamogedi le dikamano. baamogedi le dikamano. dikamano. dikamano. -Diphošo tša popopolelo dikamano. -Sengwalo se tletše ka Tirišo ya polelo le -Polelo e nepagetše -Polelo ga e na diphošo ga se tše ntši. -Popopolelo ga se yeo e diphošo ebile se melawana. ebile e hlamegile tša popopolelo ebile e -Tlotlontšu ke yeo e nepagetšego ebile e hlakahlakane. Kgetho ya mantšu gabotse. hlamegile gabotse. lekanetšego. tletše ka diphošo. -Tlotlontšu yeo e lego Maswao le mopeleto. -Ga go na le ge e ka ba -Tlotlontšu ke ye ntši. -Diphošwana tšeo di lego -Tlotlontšu ga se ye ntši. gona ga e sepelelane le phošo e tee. -Gantši ga go diphošo. gona ga di fetoše -Molaetša o a tšwelela morero le gannyane. MEPUTSO YE 10 molaetša. eupša o arošitšwe. -Molaetša ga o tšwelele le gannyane. KABO YA MEPUTSO 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 7 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA A: DITAODIŠO POTŠIŠO YA 1 Ditaodišo tšeo di botšišitšwego. 1.1 Taodišokanegelo Tlhalošo Yona e laodiša kanegelo goba tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa lehlakoreng le lengwe le le lengwe. Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ya go anegwa:  Kanegelo e swanetše go kgodiša.  Balekwa ba anege tiragalo yeo e dirilego gore mongwadi a tlabege a be a šale a maketše.  Gantši taodišo ye e ngwalwa ka lebaka le le fetilego.  Ditemana tša matseno di swanetše go tanya šedi ya mmadi.  Kanegelo ge e le ye botse e swanetše go ba le ntlha ye e e laetšago.  Thumo ya moswananoši ya go kgahliša e swanetše go kgotsofatša.  Kgahlego ya mmadi e swanetše go lotwa go fihla mafelelong.  Taodišo ya go anega gantši e na le mokgwa wa go hlaloša. [50] 1.2 Taodišotlhalošo le 1.7.2 Tlhalošo Ka taodišotlhalošo, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone go itemogela sona ka leihlo la moya. Motho goba selo se sengwe di ka hlalošwa. Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:  Mongwadi o swanetše go hlagiša seswantšho ka mantšu.  Balekwa ba hlaloše dintlha tše di hlolago gore go be le boiketlo nageng ya Afrika-Borwa.  Kgetha mantšu le dikgopolo ka tlhokomelo gore go fihlelelwe seo se nyakegago.  Madiri a maleba mabapi le go bona, go kwa, go kgwatha, modumo le tatso di ka šomišwa go dira gore tlhalošo e kwešišege.  Dikapolelo di dirišwe ka tsela ya maleba.  Go swanetše go ba le boitemogelo bja hlogo yeo go ngwalwago ka yona. [50] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 8 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo 1.3 Taodišokgadimo/Taodišokeleletšo/Taodišokgopodišišo le 1.7.1 Tlhalošo Ka taodišokgadimo/-keleletšo mongwadi o eleletša tiragalo yeo a kilego a e bona/a e kwa/a e badilego nakong yeo e fetilego gomme a tšweletša maikutlo a gagwe go ya ka fao a gopolago ka gona. Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:  Maikutlo le khuduego di kgatha tema ye bohlokwa taodišong ye.  Balekwa ba lebelele morago gomme ba gopole ka dilo tšeo di ba tlišeditšego katlego.  Karolo ye kgolo ya taodišo e ka ba tlhalošo.  Ditlhalošo di swanetše go kwagala di be di ikemišetše go tsošološa maikutlo a mongwadi go mmadi.  Dikgopolo tšeo di hlagišwago di swanetše go tšweletša bonnete bja mongwadi le boyena bja gagwe. [50] 1.4 Taodišongangišano le 1.5 Tlhalošo Ka taodišongangišano mongwadi o na le kgopolo ye e itšego goba ntlhakemo gomme o fa dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a gagwe. Kgopolo ya mongwadi e swanetše go kwešišega taodišong ka moka. Ka taodišo ye mongwadi o leka go jabetša goba go fekeetša mmadi gore a kwane le kgopolo ya gagwe. Tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišongangišano:  Thoma ka go laetša kgopolo ya gago ka tsela ya maatlakgogedi mabapi le hlogo.  Balekwa ba ngange go lebeletšwe mahlakore a mabedi a go dumela goba go ganetša go thekga dikgopolo tša bona. 1.4 Phapano ya maikarabelo magareng ga ngwana wa go godišwa ke batswadi ba babedi le wa go godišwa ke motswadi o tee. 1.5 Phapano yeo e tlišwago ke bohloki go fihlelela katlego bophelong.  Efa dintlha tša go fahlela kgopolo ya gago le go thekga seo.  Mongwadi o tla tsepelela dintlha tša go ganetša pego.  Bjalo ka mongwadi wa taodišo, tšweletša dikgopolo tše maatla ka ge taodišo ye e ama maikutlo a gago.  Ditlabelo tša makgethe le tsebo ya go kgodiša di swanetše go šomišwa.  Polelo e swanetše go ba ye maatla gore e hlohle maikutlo a mmadi.  Hlokomela gore polelo e se be ya go se loke/mpe (mahlapa).  Thumo le yona e swanetše go ba ye maatla, ya go kwala le go kgodiša. [50] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 9 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo 1.6 Taodišokahlaahlo Tlhalošo Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša mahlakore a mabedi a poledišano ka go lekana. Mongwadi o hlokomela dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme o hlagiša dikgopolo tša go fapana ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšego mafelelong a taodišo, eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go lekalekana le go kwagala. Tšeo di swanetšego go hlokomelwa taodišong ye:  Mongwadi o swanetše go kwešiša le go lebeledišiša mahlakore a mabedi a taodišo ntle le go tšea lehlakore.  Balekwa ba ahlaahle mabaka a go tiišetša dikgopolo tša bona mabapi le taba ya go re bašemane ba se hlakanele madulo le basetsana.  Taodišo e swanetše go kwagala le go ikema ka dintlha. Seo se ra gore e se huetšwe ke maikutlo a mongwadi.  Dikahlaahlo e be tša moya wo o fodilego, tša go naganwa gabotse le go thekgwa ka tshwanelo.  Segalo e be sa go hloka khuduego eupša e be seo se kgodišago sa go hloka lenyatšo.  Mongwadi a ka fa maikutlo a gagwe mafelelong a taodišo eupša seo e se be thumo ya taodišo. [50] PALOMOKA YA KAROLO YA A: 50 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 10 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO POTŠIŠO YA 2 2.1 LENGWALO LA SEGWERA Go tšweletšwe dintlha tše di latelago:  Sebopego le botelele e be tša maleba.  Atrese e tee fela ya mongwadi/moromedi.  Letšatšikgwedi le ngwalwe ka fase ga atrese.  Madume/Matseno a makopana a maleba.  Diteng e be tša maleba tša go kgothatša le go laetša kwelobohloko.  Retšistara le polelo ya go hlompha le go laetša boitsholo.  Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.  Mafelelo/Thumo e be boitsebišo bja mongwadi ka mokgwa wa setlwaedi. Mohlala: Ke nna/Wa lena/Motlogolo wa lena. [25] 2.2 LENGWALO LA SEMMUŠO Go tšweletšwe dintlha tše di latelago:  Sebopego le botelele e be tša maleba.  Atrese ya mongwadi/moromedi.  Atrese ya moamogedi/moromelwa.  Madume/Matseno le hlogo ya taba.  Diteng e be tša maleba tša go kgopela dipeketsana.  Retšistara le polelo e be tša semmušo.  Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.  Mafelelo/Thumo le leina. Mohlala: Wa lena/Ka boikokobetšo. Mna/Mdi Maleka. [25] 2.3 TŠA BOPHELO BJA MOHU Go tšweletšwe tše di latelago:  Leina le sefane sa mohu.  Batswadi ba mohu.  Lefelo leo mohu a belegetšwego go lona.  Letšatši Ia matswalo a mohu.  Dithuto tšeo mohu a di fihleletšego (ge di le gona).  Tša mošomo.  Ditiro tše botse le tša go kgahliša tšeo mohu a gopolwago ka tšona.  Letšatši leo a hlokofetšego ka lona.  Seo se hlotšego lehu Ia gagwe (ge go nyakega).  Maina a meloko ya kgauswi yeo mohu a e tlogetšego.  Lefoko Ia taelo. Mohlala: Mohu a ka laelwa ka sereto.  Retšištara le polelo e be tša semmušo.  Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego. [25] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 11 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo 2.4 TAODIŠWANA/(ATHEKELE) YA KURANTA Go tšweletšwe tše di latelago:  Hlogo ya go goga šedi.  Setaele se tšweletše mong, se boledišane le mmadi thwi.  Setaele e be se se hlalošago le go goga boikgopolelo bja babadi.  Taodišwana (Athekele) e tsoše kgahlego le go hlohleletša mmadi go bala.  Retšistara le polelo e be tša semmušo.  Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.  Sebopego, Mohlala: Leina Ia kuranta, letšatši, letšatšikgwedi.(Seipone, Laboraro, Hlakola 20, 2017).  Hlogo (Meaparo ya sebjalebjale) Leina Ia mmegi: Lehlokwalatsela Ntshebele  Diteng di tšweletše tše di latelago: a) Ditemana di tšweletšwe ka diripa tše tharo: b) Matseno a tšweletše bothata. c) Mmele o tšweletše kgodišo ya bothata. d) Thumo e akaretše bothata gomme e tliše tharollo le ditšhišinyo. e) Segalo e be se se fodilego. f) Retšistara e be ya maleba. [25] g) Ditaba e be tša nnete. 2.5 POLEDIŠANO Go tšweletšwe tše di latelago: a) Maina a batho bao ba boledišanago a tšweletšwe ka letsogong la nngele, a latelwe ke leswao la dikgorwana. b) Tirišo ya mantšu a ka mašakaneng e dumeletšwe. c) Poledišano e kgone go bapalega. d) Diteng di be mabapi le go boledišana ka tšhelete ya go timela. e) Mmadi a kgone go hwetša sererwa ge a dutše a e bala. f) Bakgathatema ba se tšwe kgopolong ya sererwa. g) Ba laetše tsebo ye e tseneletšego ya polelo, goswana le: polelo ya go hlalefetša, dikamano tša maatla, mekgwa ya lephelo, phedišano le setšo mabapi le ditokelo tša botho. h) Ba ka šomiša mabokgoni a go rerišana gore go fihlelelwe tumelelano. i) Go be le matseno le mafelelo/thumo a go goga šedi ya mmadi. [25] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 12 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo 2.6 PEGO Pego e swanetše go laetša tše di latelago: a) Boithekgo/Bokamorago bja pego. b) Diteng tše lebanego thwi le tabakgolo/sererwa. c) Diteng di akaretše dikgopolokgolo le dikgopolotlaleletšo, malebana le tiragalo ya go thuša bahloki. d) Go kgopolokgolo/Sererwa go tšweletšwe matseno, mmele le thumo. e) Go laetšwe kgodišo ya tatelano ya dikgopolo. f) Dintlhakgolo di ngwalwe ka tsela ya dintlha. g) Go ngwalwe ka lebaka le le fetilego. h) Go be tšhomišopolelo ya maleba. i) Go be retšistara le segalo tša semmušo. j) Go laetšwe ditšhišinyo. k) Go laetšwe bohlatse bjo bo kgodišago bja dinyakišišo go akaretšwa dipoledišano/polelotherišano tše di swerwego/dirilwego.  Go sebopego go laetšwe: a) Hlogo ya taba b) Dihlogwana di ngwalwe ka ditlhaka tše kgolo. c) Moamogedi/Mongwadi le atrese (ge go hlokagala) (E ya go/E tšwa go) d) Tšatšikgwedi/Ditumedišo (Ge go hlokega) e) Tšweletšo/Mafuri. f) Tšeo di hweditšwego. g) Tharollo le ditšhišinyo. h) Leina le boitsebišo tša mmegi le tshaeno. [25] PALOMOKA YA KAROLO YA B: 50 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 100 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 13 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo MEKGWA YA GO SWAYA KAROLO YA A (Dintlha tša mmepe wa monagano di nyalelane le diteng tšeo di lego mabapi le sererwa) 1.1 TAODIŠO Diteng (dintlha tše di lebanego le hlogo) = meputso ye 25  Peakanyo/Thulaganyo: mafoko le ditemana (dikgopolo tša maleba) = meputso ye 5  Tirišo ya polelo = meputso ye 10  Mongwalelo = meputso ye 3  Padišišobohlatse = meputso ye 2  Sebopego: matseno, mmele, thumo, mafoko le ditemana = meputso ye 5 Kabo ya meputso ya diteng le polelo. 25–10 22–24 = 9 19–21 = 8 16–18 = 7 13–15 = 6 10–12 = 5 7–9 = 4 4–6 = 3 1–3 = 2 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 14 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA B DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO (Dintlha tša mmepe wa monagano di nyalelane le diteng tšeo di lego mabapi le sererwa) 2.1 le 2.2 LENGWALO (SEGWERA LE SEMMUŠO) DITENG, PEAKANYO LE SEBOPEGO (15) Diteng = meputso ye 8 (Dintlha)  Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2  Mmepe wa monagano = moputso o 1  Sebopego - atrese = 1 le tšatšikgwedi = 1 (lengwalong la semmušo = 1 + 1)  Matseno = moputso o 1  Thumo = moputso o 1 Polelo, setaele/mongwalelo le padišišobohlatse = meputso ye 10  Tirišo ya polelo = meputso ye 7  Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2  Padišišobohlatse = moputso o 1 (Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso ya godimo go tirišo ya polelo) 2.3 TŠA BOPHELO BJA MOHU DITENG, PEAKANYO LE SEBOPEGO (15) Mokgwa wa go swaya  Diteng = meputso ye 8 (Dintlha)  Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) =meputso ye 2 (P)  Mmepe wa monagano = Meputso ye 2 (M)  Sebopego (matseno, mmele, thumo) = meputso ye 3 (S) Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso ye 10  Tirišo ya polelo = meputso ye 7 (TP)  Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2 (K)  Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (PB) (Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso ya godimo go tirišo ya polelo) 2.4 TAODIŠWANA (ATHEKELE) YA KURANTA DITENG, PEAKANYO LE SEBOPEGO (15) Diteng (dintlha, retšistara le segalo) = meputso ye 8 (Dintlha)  Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2  Mmepe wa monagano = meputso ye 2  Sebopego (matseno, mmele, thumo) = meputso ye 3 Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso ye 10  Tirišo ya polelo = meputso ye 7  Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2  Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso ya godimo go tirišo ya polelo) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P3 15 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017 NSC – Memorantamo 2.5 POLEDIŠANO DITENG, PEAKANYO LE PALOBOHLATSE (15)  Diteng = meputso ye 8 (Dintlha)  Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2  Mmepe wa monagano = moputso o 1  Sebopego = meputso ye 4 (S) Baanegwa = moputso o 1 Dikgorwana = moputso o 1 Ditaetšosefala = moputso o 1 Polelo ye kopana = moputso o 1 Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso ye 10  Tirišo ya polelo = meputso ye 7 (TP)  Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2 (K)  Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (PB) 2.6 PEGO DITENG, PEAKANYO LE PALOBOHLATSE (15) Mokgwa wa go swaya  Diteng (dintlha, kakaretšo, retšistara le segalo) = meputso ye 8 ((Dintlha)  Peakanyo (tlemagano ya mafoko le ditemana) = meputso ye 2 (P)  Mmepe wa monagano = meputso ye 2 (M)  Sebopego (matseno, mmele, mafetšo) = meputso ye 3 (S) Polelo, setaele/mongwalelo le padišišo/palobohlatse = meputso ye 10  Tirišo ya polelo = meputso ye 7(TP)  Maikutlo/Khuduego/Moya/Atmosfere/Segalo = meputso ye 2 (K)  Padišišo/Palobohlatse = moputso o 1 (PB) (Ge molekwa a hweditše meputso ya godimo ka diteng a abelwe meputso ya godimo go tiriso ya polelo) Kabo ya meputso ya diteng le polelo. 8 =7 7 =6 6= 5 5=4 4=3 3= 2 2=1 1= 1 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

Study this subject

More from Grade 12 Sepedi HL

View all