Sesotho Sal Grade 12 P2 NSC November Exams 2021 QP (Sesotho)

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KEREITE YA 12 SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA BOBEDI (SAL) PAMPIRI YA BOBEDI (P2) PUDUNGWANA 2021 TATAISO YA HO TSHWAYA MATSHWAO: 40 Tataiso ena ya ho tshwaya e na le maqephe a 7. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Bobedi SAL/P2 2 DBE/Pudungwana 2021 NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA A: DIPALEKGUTSHWE POTSO YA 1: 'MPHO E MAKATSANG' – MAKUMANE A THATA A BOPHELO – JM Maqubela 1.1 Pudumo Moriri ke mosuwe wa Teboho.  (1) Teboho ke morutwana wa titjhere Pudumo. 1.2 Tlaleho a bua ditaba.  (1) 1.3  Ba boulella bokamoso ba Teboho.   Ba rata thuto.   Ba rata nnete/bua nnete. (Tse pedi feela) (2) 1.4  Ya sephara, hobane ke mophetwa ya sa fetofetohong le dinako le maemo kaha (2) ha a fetohe diqetong tsa hae.   (Moithuti ha a qotsitse diketsahalo tse bontshang hore Tlaleho ke motho ya sa fetoheng diqetong tsa hae, hobane o dula a le jwalo ho ya ho ile, a nepe.) 1.5 Mohlohleletsi hobane ke yena ya tsebisitseng Tlaleho ka ho se tsamaye sekolong ha Teboho. (2) 1.6 Ya hlokang nnete le ho swabela maka ao a a bolelletseng ntatae.  (2) 1.7 Sesosa sa kgohlano  hobane ho se ye sekolong ha Teboho, ho halefisa Tlaleho.  (2) 1.8 Ke moo Teboho a fumanang lengolo la botitjhere teng hobane o phethisitse takatso ya ntatae.  (2) 1.9 Mpho eo e tla fetisetswa lehaeng la bana ba dikgutsana, mme e abelwe ngwana ya tla ya ithutela botitjhere.  (2) 1.10 B/tshwantshiso  (1) 1.11 E, titjhere Pudumo o bontshitse boikarabelo ba hae.  KAPA Tjhe, titjhere ha e a tlemeha ho sala ngwana a le mong morao hobane hoo ho ka senya nako ya bana ba bang. (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) (2) 1.12 Teboho o fumana mpho e makatsang ya ntlo ka mora hore a atlehe ho fumana lengolo la botitjhere hona ho bolela hore hoja a se fumane lengolo la botitjhere (2) a ka be a sa e fumana. [20] (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Bobedi SAL/P2 3 DBE/Pudungwana 2021 NSC – Tataiso ya ho tshwaya POTSO YA 2: 'SELLO LE BOPHELOꞌ – MAKUMANE A THATA A BOPHELO – JM Maqubela 2.1 Ha ba tswelepele ka mosebetsi, ho teng ba qhalane ka ntle letsatsing jwalo ka dinku mme ba bang ba bapala morabaraba.  (2) 2.2 O feletswe ke mosebetsi, o nahana hore bana le mosadi ba tla ja eng le hore o tla lefella bana sekolong ka eng.  (2) 2.3 Ke motho ya se nang kutlwelobohloko le qenehelo hobane ha a fe Sello kgalemo ya pele, empa o mo fa ya ho qetela. (2) 2.4 A/tharahano. hobane mathata a Sello a ne a rarahana ho ya pele. (2) 2.5 Ke ho re bopela setshwantsho sa kgalefo e tukang malakabe ha Sello a bona basebetsi ba se dibakeng tsa bona tsa tshebetso. (2) 2.6 Ya tjhitja hobane o tshwana le motho wa nama le madi, ha a sekamele nqa e le nngwe ka nako tsohle, o laolwa ke maemo. Mohlala, O ne a batla ho ipolaya empa kamora hoba moahisane wa hae a mo thibe, yaba ha a sa kgutlela morerong oo wa hae. (2) 2.7 Ho mo leleka mosebetsing ho entse hore Sello a qetelle a batla ho ipolaya ka lebaka la ho fellwa ke mosebetsi.  (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) (2) 2.8 Sello o ile a fumana mosebetsi o boima wa nakwana empa a tswela pele a mamella ho fihlela a be a kgona ho iqalla kgwebo ya hae ya ho rekisa meroho.  (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) (2) 2.9 Maikutlo a kutlwelobohloko hobane Sello o se a nehwa kgalemo ya ho qetela a qala ho etsa phoso.  (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) (2) 2.10 E, Sello o ba le kgohlano ya ka hare nakong eo a leng ka beseng e lebang lapeng le bana ba hae ba lelekwa sekolong.  (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) (2) [20] MATSHWAO A KAROLO YA A: 40 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Bobedi SAL/P2 4 DBE/Pudungwana 2021 NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA B: DITSHOMO POTSO YA 3: 'NKOLOBE' – BOKGELEKE BA BASOTHO – R Moeketsi 3.1  Pulo  –Ba re e ne e le…  Taba e sa kgolweheng – moshanyana o beleha ngwana.   Baphetwa – moshanyana, mosadi, malome.  Tshiya - ha o ronngwe, o lokela ho phethisa ditaelo.  Phethelo – Ke tshomo ka mathetho. (4) (Makgetha a mabedi feela) 3.2 Nkolobe,  hobane ke yena ya neng a lokela ho pholosa bophelo ba ngwana hae.  (2) 3.3 Setlhare.  (1) 3.4 Kgohlano ya ka hare - ho tsilatsila ha moshanyana hore o jele setlhare kapa a se ke a mo jwetsa ke ka hona a ileng a re ho mmae setlhare seo ha se yo. (2) 3.5 Lehlaso  Ke ho etsa hore lesea le tswe moo le ipatileng teng. (2) 3.6 A/ho ikgodisa.  (1) 3.7 Ke moo ho hlahellang hore moshanyana ha a ntse a eya thabeng nako ena kaofela, o ne a ilo fepa lesenyana la hae.  (2) 3.8 E, ke moo moshanyana a ileng a nwa setlhare sa mmae yaba o a ima.  (2) 3.9 Tjhe, ke mokgwa o mobe hore ha o ronngwe e be ha o phethise ditaelo haholo tsa motswadi.  KAPA E, hobane motswadi a ke ke a tseba hore ke nwele moriana oo jwalo ka ha mophetwa wa sehlooho a ile a etsa. (Ho elwe tlhoko dikarabo tsa bahlahlobuwa) (2) 3.10 Ntho e nngwe le e nngwe eo o e etsang lekunutung, e qetella e hlahelletse.  (Ho elwe tlhoko dikarabo tsa bahlahlobuwa) (2) [20] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Bobedi SAL/P2 5 DBE/Pudungwana 2021 NSC – Tataiso ya ho tshwaya POTSO YA 4: 'DITOKOTOKO' – BOKGELEKE BA BASOTHO – R Moeketsi 4.1 O poma maoto le matsoho a Ditokotoko.  (1) 4.2 Ke ho re bopela setshwantsho sa sello se bohloko seo ngwana a se llang ha nkgono a kgaola maoto a ngwana. (2) 4.3 Nkgono o kgopo, o kgaola maoto le matsoho a Ditokotoko ebe o a kgwesa ha a batla hore Ditokotoko a mo sebeletse motsheare. (2) 4.4  Batswadi ba Ditokotoko ba fumana Ditokotoko ka mora ho hlokahallwa ke bana ba babedi.   Nkgono wa Ditokotoko o sala le yena mme o mo poma maoto le matsoho ho utlwisa mmae bohloko. (E le nngwe feela) (1) 4.5 Kgohlano ya ka ntle hobane nkgono o kgaola setloholo maoto le matsoho. (2) 4.6 Ya sephara, ke mophetwa ya sa fetolweng ke maemo hobane o dula a le jwalo ho ya ho ile hobane o ile a nna a tswela pele ka ho bolaya bana ba ngwetsi ya hae.  (2) 4.7 A/Mothipoloho. Mathata a Ditokotoko le lelapa la habo a a fokotseha.  (2) 4.8 Ditokotoko o ile a qetella a se a sa mamele nkgono wa hae. (2) 4.9 Nkgono o ne a ntse a bolaya bana ba mora wa hae empa ho se motho ya hlokomelang hore nkgono ke yena mmolai. (2) 4.10 Maikutlo a ho halefa haholo hobane mme o bohlokwa haholo bophelong ba ka, ke mo tshepetse ho hodisa bana ba ka e seng ho ba utlwisa bohloko le ho ba bolaya.  (Dikarabo tsa bahlahlobuwa di elwe tlhoko) (2) 4.11 Tjhe, hobane ha ho motho ya ka thabelang ho ponngwa maoto le matsoho a phela ke nkgono. KAPA E, hobane ha ke na kgetho kaha mme wa motswadi wa ka ke nkgono wa ka. (2) (Ho elwe tlhoko karabo tsa bahlahlobuwa) [20] MATSHWAO A KAROLO YA B: 40 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Bobedi SAL/P2 6 DBE/Pudungwana 2021 NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA C: MEQOQO POTSO YA 5: 'TJHELETE' – PELONG YA KA – SM MOFOKENG 5.1 Tjhelete.  (1) 5.2 Ba re e a bua.  Ho bontsha kamoo tjhelete e leng matla kateng bophelong. (2) 5.3 Batho ba bangata ba sebetsa ha boima moo ba habileng ho ba le tjhelete e ngata; Ya bileng meharo a e bokella ka mekgwamekgwa e mengata e sa lokang; Ho bona tjhelete e fela e mpa e le moputso wa mosebetsi oo.  (1) 5.4 Ke tjhelete,  hobane ho bobebe ho e boloka bankeng, ha e shwe, ha e bole mme e nkeha le ho bolokeha ha bonolo.  (2) 5.5  Ba sebetsa mesebetsi eo ba sa e rateng.   Ba sebetsa ha boima.  (2) 5.6 Kgohlano ya ka hare  hobane o se a ntse a nahana hore batho le bona ba lakatsa ho e hlotha ho yena.  (2) 5.7 Ke a dumela, ha o na le tjhelete o kgona ho etsa tsohle.  (2) 5.8 A/nka tjhelete.  (2) 5.9 Ba tshaba hore ba ka nna ba hlothwa tjhelete ya bona mme ba boela bofutsaneng./Haeba e le tjhelete ya bonokwane, ba ka tshwarwa mme ba ka etsa qeto ya ho ipolaya pele ba ka tshwarwa.  (2) 5.10 E, se dumellana le dikahare tsa teng hobane dikahare di bua ka tjhelete, molemo wa tjhelete, boleng ba tjhelete dinaheng tse ding.  (Ho elwe tlhoko dikarabo tsa bahlahlobuwa) (2) 5.11 Molemo wa tjhelete/Batho ba sebetsa hobane ba batla tjhelete/Batho ba ka sebetsa le mosebetsi oo ba sa o rateng hobane feela ba batla tjhelete/Tjhelete e molemo ho feta kgomo.  (2) (Ho elwe tlhoko dikarabo tsa bahlahlobuwa) [20] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Bobedi SAL/P2 7 DBE/Pudungwana 2021 NSC – Tataiso ya ho tshwaya POTSO YA 6: 'HLAHLOBO' – PELONG YA KA – SM MOFOKENG 6.1. Phethelo.  (2) 6.2  Re bolellwa hore re bale.   Ke bala mantswe ha bonolo.   Porisipala e bolella mme hore le nna ke tla hloka buka ya padiso. (Tse pedi feela) (2) 6.3 Letswalo le bonahalang ho mophetwa moo a buang a le mong kapa tse mo etsahallang.  (2) 6.4 A/a hlakelwang hantle.  (2) 6.5 Ke ya Sekreste,   Jehova wa makgotla, mohlomong mophetwa o ntse a etsa phoso ka ho rapela feela hobane o tsietsing,   mophetwa o a rapela ha a etsa mosebetsi o boima,  ho sebediswe mpho eo o e filweng ke Modimo,  mophetwa o kopa Modimo a mo fe matla. (E le nngwe feela, ho elwe tlhoko dikarabo tsa bahlahlobuwa) (2) 6.6  O bula koranta e tshwereng mabitso .  Ke utlwa porinsipala e bolella mme hore le nna ke tla hloka buka ya padiso. (E le nngwe feela, ho elwe tlhoko dikarabo tsa bahlahlobuwa) (2) 6.7 Ke hobane a ne a lokela ho ya sehlopheng se ka hodimo/pele.  (2) 6.8  Ke ne ke tla ikutlwa ke thabile/ke le motlotlo hobane motswadi o lokela ho tseba ka se etsahalang ka nna sekolong.   Ke ne ke tla ikutlwa ke thabile hobane ke mosebetsi wa porinsipala ho tsebisa batswadi ka tswelopele ya ngwana. KAPA  Ke ne ke tla swaba haholo hobane ho ne ho tla ba molemo ha prinsipala a ne a bolelletse nna hore ke fetisetse molaetsa ho batswadi. (E le nngwe, ho elwe tlhoko dikarabo tsa baithuti) (2) 6.9 Moqoqo o bua ka ho ngola tlhahlobo ya sekolong kapa tlhahlobo ya mathata a bophelo. (2) 6.10 O nepile, hangata ha ngwana a sa balla ditlhahlobo tsa hae o ba le mathata nakong ya ho ngola.  KAPA Ha a a nepa, ha se bana kaofela ba thatafallwang ke hlahlobo hobane ba itlhophisa ka nako. (2) [20] MATSHWAO A KAROLO YA C: 40 MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 40 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello