Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2018
XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II
XITSONGA FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER II
MARKING GUIDELINES
Time: 2½ hours 100 marks
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2018 PHENDLA
You're offline
Skip to contentMemorandum View all
Xitsonga FAL P2 Memo 2018 hlayiso.com
Xitsonga · Grade 12 · 2018. Memorandum, 5 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Xitsonga
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Paper
- 2
- Publisher
- IEB
- Pages
- 5
- File size
- 133.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 5
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II – Page 2 of 5
MARKING GUIDELINES
XIYENGE XA A MATSALWA
XIVUTISO XA 1
1.1 Ntekele, na nsati wa yena N'wa-Xitlhelana.
1.2 Rice, U tikisile Khanyisa Ridonga.
1.3 Mukamberiwa u ta nyika mavonelo ya yena. Xikombiso: A ndzi ta va ndzi
komberile ku rivaleriwa eka tatana ndzi tshama ndzi nga fambi. / A ndzi ta
va ndzi fambile ndzi ya lava ndhawu yo tshama kona emaxakeni.
(Amukela na man'wana mavonelo lama twisisekaka.)
1.4 Endzhaku ko hlongoriwa hi tata wa yena u chayisiwile hi movha a lova.
1.5 Mukamberiwa u ta nyika dyondzo leyi a yi kumeke. Xikombiso: Vatswari va
fanele ku rivalela vana va vona loko va va dyoherile hikuva va nga va
vangela makhombo. / A swi kahle ku hlundzuka ku tlula mpimo hikuva
endzhaku ka loko Ntekele a hlongorile n'wana wa yena Rice u vuye a
tlumbiwa hi movha.
(Amukela na tin'wana tinhlamulo leti twisisekaka.)
1.6 • Ntekele a a ri mutswari wa tihanyi.
• A xanisa ndyangu wa yena hi ku rhandza ku va xikombiso xa vunene
etikweni.
• A rhandza leswaku vana va hanya ehansi ka vulawuri bya mutswari ku
nga ri na ku hela.
1.7 Mukamberiwa u ta nyika vonelo ra yena. Xikombiso: A ndzi ta n'wi
tsundzuxa leswaku a xixima nsati na vana va yena, a tlhela a hanya na
vona hi rirhandzu na kurhula.
(Amukela na man'wana mavonelo lama twisisekaka.)
XIVUTISO XA 2
2.1 Hileswi tata wa yena Ntekele a n'wi sindzisa ku va a tekiwa hi mukhalabye
Muzayiwe.
2.2 Muzayiwe a a n'wi tshembisile ku n'wi pfuxela bindzu ra yena ra mabazi
loko a n'wi nyika Manayila a va xinjhinana xa yena.
2.3 Mukamberiwa a nga ha nyika vonelo ra yena. Xikombiso: A swi kahle,
hikuva n'wana u fanele ku tihlawulela nuna loyi a rhandzaka yena hikuva hi
yena a nga ta hanya na yena vutomi bya yena hinkwabyo. / Swi kahle
hikuva a swi ta endla leswaku bindzu ra yena ri pfuka hikuva mabindzu ya
yena a ma nga ha fambi hikokwalaho ko hiseriwa mabazi.
2.4 Jamboti. A a ri nsulavoya. / xigevenga.
IEB Copyright © 2018 PHENDLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II – Page 3 of 5
MARKING GUIDELINES
2.5 Muluthanyi i Muzayiwe, hikuva a a endla leswaku ku va na dzolonga
exikarhi ka Ntekele na Manayila hikuva loko Manayila a ala ku tekiwa hi
Muzayiwe, Ntekele a a nga ta pfuxeriwa bindzu ra yena.
KUMBE
Muluthanyi i Jamboti hikuva hi yena loyi a endla leswaku Manayila a nga
teki swileriso swa tata wa yena.
2.6 A hi mhaka ya kahle, hikuva ku tidlaya i xidyoho emahlweni ka Xikwembu.
2.7 sungula ku nwa byalwa. / C.
2.8 A hi swona. A va nga ha rhandzani hikuva Mufundhisi Chavani a
hlongoriwile hi Nkulukumba Ntekele emutini wa yena hikokwalaho ka leswi
a ringeta ku n'wi tsundzuxa leswaku a swi kahle ku va a xavisa n'wana wa
yena Manayila.
(Timaraka i to seketela ntsena. Amukela na tin'wana tinhlamulo leti
twisisekaka.)
XIVUTISO XA 3
3.1 Hileswi Ntekelo a bile Mpfuleni a n'wi vavisa swinene hikokwalaho ko va a
vurile leswaku Rice u dlayile hi yena tata wakwe Ntekele naswona loko tata
wa yena a ringeta ku n'wi chavisa a nga chavi, a vula leswaku u tlanyarile hi
ku tshamela ku biwa.
3.2 Lefty u hisile tibazi hinkwato ta Nkulukumba Ntekele ti tshwa ti hela, leswi
tiyisaka leswaku a vula ntiyiso loko a ku u ta n'wi dlaya hikuva ku hiseriwa
tibazi swi fana na loko a n'wi dlayile.
3.3 Mukamberiwa u ta boxa matitwelo ya yena lawa ya twisisekaka. Xikombiso:
A swi ta ndzi twisa ku vava swinene, hikuva swi ta va swi ndzi komba
leswaku a nga ha ndzi teki ndzi ri mutswari wa yena lero a ndzi nga ha ri na
xiave eka vutomi bya yena.
(Timaraka i to seketela ntsena. Amukela na matitwelo man'wana lama
twisisekaka.)
3.4 I Walk-tall. U yile a ya xava tinyama na mabyalwa a tlhela a famba a
rhamba vanghana va Lefty leswaku va ta tlangela na vona.
3.5 Mukamberiwa u ta nyika mavonelo ya yena. Xikombiso: A ndzi ta balekela
emaxakeni ndzi ya tshama kona, hikuva a ndzi nga ta swi kota ku tshama
na mutswari wa tihanyi to fana na leti. / A ndzi ta mangalela tatana
emaphoriseni, hikuva i mfanelo ya mutswari ku hlayisa n'wana wa yena ku
nga ri ku n'wi xanisa.
(Amukela na man'wana mavonelo lama twisisekaka.)
IEB Copyright © 2018 PHENDLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II – Page 4 of 5
MARKING GUIDELINES
XIVUTISO XA 4 XITSALWANA
• Nkulukumba Ntekele a a hanya hi ku tikukumuxa na ku tekela va'nwana ehansi.
• A a khoma nsati N'wa-Xitlhelana na vana va yena hi voko ra nsimbhi.
• Loko n'wana wa yena wa jaha Rice a onhile kumbe a tikisile Khanyisa u n'wi
hlongorile ekaya a kala a ya tlumbiwa hi movha wa Muchipi a lova.
• Ku tlumbiwa ka Rice a lova swi pfuxerile N'wa-Xitlhelana vuvabyi bya mbilu lebyi
heteleleke hi ku teka vutomi bya yena.
• Loko Rice a tlumbiwile hi movha a lova, Mpfuleni u hlundzukile a holova na tata wa
yena a vula leswaku hi yena a nga dlaya Rice kufikela laha Ntekele a n'wi himeteleke
hi ndlela yo chavisa ku ri ndlela yo banga manyala ya ntiyiso lowu a a byeriwile
wona.
• Hikokwalaho ko xanisiwa hi tata wa yena Mpfuleni u hetelerile hi ku rhurha a byela
tata wa yena leswaku u ya hloma eka Lefty loyi a a ri un'wana wa tinsulavoya leti a ti
chaviwa swinene etikweni ra Rixongile.
• Ntekele u tshembisile Muzayiwe loyi a a ri n'anga a tlhela a teka tshengwe ku n'wi
nyika Manayila leswaku a va xinjhinana xa yena hikokwalaho ko lava leswaku a ta
n'wi pfuxela bindzu ra yena ra mabazi tanihileswi mukhalabye loyi a a ri N'wankumi.
• Loko Manayila a arile ku tekiwa hi mukhalabye, tata wa yena Ntekele u n'wi
tshembisile ku n'wi ba swinene no n'wi hlongola emutini wa yena, a n'wi byela
leswaku u ta fanela ku endla ku rhandza ka yena hikuva hi yena tatana wa yena.
• Manayila u hetelerile a pfumerile ku tekiwa hi Muzayiwe kutani hi siku ra mucato u
nyamalarile namixo a luka rhengu ro nyika Ndhoza mali a n'wi kombela leswaku a ya
eka vona a ya vula vunwa bya leswaku u tihoxile exidziveni, kutani u khandziyile
xitimela a ya eBonn a ya lava Jamboti jaha ra yena leri a a ri rhandza hi mbilu na
moya.
(Vadyondzi va fanele ku boxa timhaka ta ntlhanu ntsena eka leti longoloxiweke laha
henhla leti kombisaka hilaha Nkulukumba Ntekele a a xanisa ndyangu wa yena hakona.)
Maavelo ya timaraka: Nyika tigwaju tinharhu eka poyinti yin'wana na yin'wana, kambe ti va
ntlhanu.
Hileswaku, timaraka ta vundzeni = 15 kasi Xivumbeko na Ririmi = 05. Tirhisa tikhodi leti
loko u kombisa maavelo ya timaraka kutani u tsala ntsengo ehansi ka tikhodi.
IEB Copyright © 2018 PHENDLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II – Page 5 of 5
MARKING GUIDELINES
XIYENGE XA B SWITSHURIWA SWA SWITSALWAMBIKO
XIVUTISO XA 5 XITSALWAMBIKO XO LEHA
MATIMU YA MUFI
Eka matimu ya mufi mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:
• Nhlokomhaka. (Loko yi tsariwile hi maletere lamantsongo ya khwatihatiwa, loko yi
tsariwile hi maletere lamakulu a yi khwatihatiwi.)
• Mavito na xivongo xa mufi.
• Siku, n'hweti na lembe ro velekiwa.
• Siku ro hundza emisaveni.
• Ndhawu laha a velekiweke kona.
• Vatswari va mufi.
• Vuxokoxoko bya swikolo na tidyondzo loko a dyondzile xikolo.
• Vuxokoxoko bya ntirho wa yena.
• Migingiriko leyi a yi endleke emugangeni.
• Xivangelo xa rifu.
• Lava a va siyeke.
• Ku n'wi navelela ku etlela hi kurhula.
• Ku phata xivongo xa yena.
XIVUTISO XA 6 XITSALWAMBIKO XO KOMA
XINAVETISO
Eka xinavetiso mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:
• Ku boxa vito ra xikolo laha matsavu ma kumekaka kona.
• Muxaka wa matsavu lama xavisiwaka.
• Nxavo wa matsavu lama.
• Mimbhukto leyi nga kona.
• Ku tirhisa marito yo onga.
• Minkarhi yo xavisa.
• Matsalelo ya xinavetiso hi tifonto to hambanahambana.
MAAVELO YA TIMARAKA
XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO LEHA
Vundzeni, makunguhatelo na xivumbeko (Vmx) = 18
Ririmi, xitayili na vuhleri (Rxv) = 12
30
XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO KOMA
Vundzeni, makunguhatelo na xivumbeko (Vmx) = 07
Ririmi, xitayili na vuhleri (Rxv) = 03
10
Ntsengo hinkwawo: 100
IEB Copyright © 2018
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Xitsonga
Explore more published documents in this catalogue.












