Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2019
XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II
XITSONGA FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER II
Nkarhi: 2½ wa tiawara 100 wa timaraka
HLAYA SWILERISO LESWI LANDZELAKA HI VUKHETA
1. Papila leri ri na tipheji ta 5. Kamba loko papila ra wena ri helerile.
2. Papila leri ri avanyisiwile hi swiyenge swimbirhi.
XIYENGE XA A: MATSALWA – NOVHELE (60)
XIYENGE XA B: SWITSALWAMBIKO SWO LEHA NA SWO KOMA (40)
3. Eka Xiyenge xa A, u languteriwa ku hlamula swivutiso hinkwaswo swa MUNE swa
tsalwa ra NDZI NGO TINCIKI!
4. Eka Xiyenge xa B, u languteriwa ku hlamula swivutiso swimbirhi ntsena. Xitshuriwa
XIN'WE xa xitsalwambiko xo leha na XIN'WE xa xitsalwambiko xo koma.
5. Sungula ku hlamula xivutiso XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji yintshwa.
6. Tsala hi vurhon'wana (swi saseka no vonaka) u landzelela milawu na
mahikahatelo.
IEB Copyright © 2019 PHENDLA
You're offline
Skip to contentQuestion paper View all
Xitsonga FAL P2 2019 hlayiso.com
Xitsonga · Grade 12 · 2019. Question paper, 5 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Xitsonga
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2019
- Paper
- 2
- Publisher
- IEB
- Pages
- 5
- File size
- 648.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 5
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II Page 2 of 5
XIYENGE XA A MATSALWA
NDZI NGO TINCIKI! – A Thuketana
Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka
wona:
XIVUTISO XA 1
"Ringetani ku tikhoma, tikhomeni vamanana," ku huwelela mufundhisi Chavani hi rito ro
rhurhumela, leri a ri heleketiwa hi mihloti leyi a yi ri karhi yi tengatenga ematihlweni ya
yena. "Majaha lama kotaka ku hlambela, enghenani mi lava ntsumbu," ku huwelela
Makapana ndhuna ya muganga.
"Yooo! N'wana wa minooo! Swa antswa na mina ndzi namba ndzi tihoxa ndzi lova ni
n'wana wa minooo!" ku kalakala nkulukumba Ntekele hi ku tlula a kongoma xidziva,
kambe vavanuna lava a va ri ekusuhi na yena, va tlula va n'wi khoma.
"U nga swi endli sweleswo Nkhavelana, tikhome," ku vula mufundhisi Chavani kambe hi
karhi na yena, swi n'wi nonon'hwela ku tikhoma, hikuva mihloti leyi ekusunguleni a yi
tengatenga, kutani a yo hohlokana kunene. "Ndzi tshikeni, ndzi tshikeni ndzi ya kuma
n'wana wa mina," ku kalakala nkulukumba Ntekele hi ku chukuvanya.
[P. 223]
1.1 I mani n'wana loyi a ku riliwa yena hi vanhu laha ka ntshaho lowu? (1)
1.2 Boxa hi ku komisa leswi a swi humelela hi siku leri. (2)
1.3 I yini xi susumeteke n'wana loyi ku endla leswi a swi endleke? (2)
1.4 Hi ku vona ka wena a swi fanerile ku va tatana Ntekele a rila loko a heta ku
hlaya papila ke? Seketela nhlamulo ya wena. (2)
1.5 U titwa njhani hi leswi swi nga endliwa Ntekele hi n'wana wa yena?
Seketela nhlamulo ya wena. (2)
1.6 I mani loyi a a ri na nandzu exikarhi ka Manayila na tata wa yena Ntekele?
Nyika vonelo ra wena u tlhela u seketela nhlamulo ya wena. (2)
1.7 Xana a swi fanerile leswaku Ntekele a rhamba vanhu va ya londzota
swakudya endzhaku ka ku nyamalala ka n'wana wa yena? Seketela
nhlamulo ya wena. (2)
1.8 I yini lexi kombisaka leswaku mufundhisi Chavani a a khumbeka ngopfu hi
ku nyamalala ka Manayila? (2)
[15]
IEB Copyright © 2019
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II Page 3 of 5
XIVUTISO XA 2 SWIVUTISO SWA XIMBANGU
Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka
wona.
A tshama tano nkulukumba Ntekele, nhloko ya yena yi ri karhi yo huu! Miehleketo ya
yena yi ri eka Lefty. Hi mahlo ya yena ya miehleteto, a va se a n'wi vona na Lefty ni nomu
wa yena lowo tshama wu lo gabaa, loko a ri karhi a n'wi xungeta-xungeta hi ncengula a
nga si n'wi mineka. Ku chava ku n'wi tsandzisa ku tshama a rhula, kwalaho a ku nyakwi, a
sungula ku rhendzeleka-rhendzeleka ni kamara hi milenge leyi a yo dyu, dyu, dyu, dyu!
Ana a vuya a ta ta ku ticukucukuu, esofeni a tikhomelela nhloko a ri karhi handle ka ku
titwa a ku: "Ohohoo, ndzi file. Xi ta ndzi cakanyetela hi mukwana, xi ta ndzi dlaya. Hambi
a ndzi endlela yini a ndzi endlela yini ku ba Mpfuleni? Yoo, ndzi hlakulele munga, hi leswi
namuntlha wa na kula wo ndzi tlhavoo!"
Swi n'wi tsona vurhongo, ana a ku valu, a tlhela a rhendzeleka na kamara. Ndzhaku a ya
a ya enghena ekhixini laha a nga fika a ku ndzheko wa mati u kwihi?
[P. 50–51]
2.1 Boxa xivangelo xa ku va nkulukumba Ntekele a bile Mpfuleni. (2)
2.2 Xana mhaka ya ku va nkulukumba Ntekele a kala a wela hi ndzingo wa ku
ba Mpfuleni yi ku dyondzisa yini? (2)
2.3 Xana i mani ximhunhuhatwankulu eka tsalwa leri? Seketela nhlamulo ya
wena. (2)
2.4 "Hawu! U ri a wu ndzi tivi? U huma kwihi wo ka u nga ndzi tivi? I mihlolo.
Ndzi Ntekele, Ntekele wa Ntekele bus service, hi mina ndzi mi hlwerisaka le
Barclays Bank hi ku hlaya macheleni. Vulavulelo ra Ntekele ri kombisa
leswaku a ri munhu wa …
Hlawula nhlamulo yin'we eka leti landzelaka:
A Ku tlhariha
B Ku tirhandza
C Ku tikukumuxa
D Ku tixixima (1)
2.5 Hi ku vona ka wena i yini lexi a xi endla leswaku Jamboti a nga tiveki
leswaku a xi ri xirho xa ti 'Vultures'? (2)
2.6 Hi kwihi ku yelana ka swiendlo swa Mpfuleni na Manayila hi tlhelo ra
timhaka ta rirhandzu? (2)
2.7 Kun'wana eka tsalwa leri va ri: "Leswaku vukosi i mberha Ntekele a nga swi
tivi?" Hlamusela hilaha xivuriso lexi xi veke ntiyiso hakona. (2)
2.8 Ku va Manayila a tshama a ri karhi a byela tata wa yena Ntekele leswaku
'Ndzi ngo ti nciki!' loko a n'wi sindzisa ku tekiwa hi Muzayiwe u vona yi ri
mhaka ya kahle ke? Seketela nhlamulo ya wena. (2)
[15]
IEB Copyright © 2019 PHENDLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II Page 4 of 5
XIVUTISO XA 3 SWIVUTISO SWA XIMBANGU
Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka
wona.
"A wu swi twanga n'wana mhani?" ku vutisa Mpfuleni hi ku khoma Manayila hi voko a ya
nghena na yena ekamarini ya ku tshama eka yona. "Sivara wa wena Lefty a nga ha ri
kona."
"Hawu! Sesi," ku hlamula Manayila hi rito ro komba ku hlamala loku enteke ni ku twela
makwavo vusiwana.
"Ina n'wana mhani ,"
"Swi humelele rini?"
"Swa endla tin'hweti tinharhu sweswi Lefty a ri endzhongweni," ku hlamula Mpfuleni hi
ku tshama ehansi esofeni. "Tshama ehansi Nayi."
Kwalaho hi loko Manayila a tshama ehansi esofeni a ku ntsee! Timhaka ta ku lova ka
sivara wa yena Lefty a ti n'wi tseme nhlana. Ndzhaku ka nkarhi a ku: "A ndzi twanga
nchumu sesi, xana swi lo yini, o vabya?"
"Swa hlamarisa loko u nga twanga nchumu, hikuva timhaka ta va-Lefty a ti hume ni le
maphepheni."
"Leswi hina ni phephe hi nga hlayeki, xana swi lo yini?"
"Sivara wa wena a a nga vabyi, u lo baleseriwa."
"Sesi!"
"Ina n'wana mhani," ku hlamula Mpfuleni hi rito ro komba ku vaviseka. "Sivara wa wena
u lo dlawa."
[P. 187]
3.1 Hlamusela ndlela leyi va-Lefty na tinsulavoyakulobye va yi tirhiseke ku kota
ku hlasela movha wa ka Jesco va va tekela mali? (2)
3.2 Jamboti a a kunguhatile ku tshika vunsulavoya a ya lava ntirho eBonn.
Xana xivangelo lexi endleke leswaku a tlhela a byi endla nakambe i yini? (2)
3.3 Xana xisihalari eka tsalwa leri i mani? Seketela nhlamulo ya wena. (2)
3.4 Boxa mavito mambirhi ya swibochwa leswi a swi etlela na Jamboti
epurasini ra baas Donder. (2)
3.5 Xana i yini lexi endleke leswaku Jamboti a kumeka purasini ra Pluimvee
eka baas Donder? (2)
[10]
XIVUTISO XA 4 XITSALWANA
Nkulukumba Ntekele a a nga ri na kurhula eka tsalwa leri. Hlamusela swiphiqo
hinkwaswo leswi a a hlangana na swona evuton'wini bya yena.
[20]
60 wa timaraka
IEB Copyright © 2019
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: XITSONGA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA: PAPILA II Page 5 of 5
XIYENGE XA B SWITSHURIWA SWA SWITSALWAMBIKO
XIVUTISO XA 5 XITSALWAMBIKO XO LEHA
SWILERISO
Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
Xitsalwana xa wena xi fanele ku va kwalomu ka 150–200 wa marito.
N'WANGULANO
Tsala n'wangulano exikarhi ka nhloko ya xikolo na mutswari wa mudyondzi loyi
a nga tiki hi mfanelo exikolweni.
[30]
XIVUTISO XA 6 XITSALWAMBIKO XO KOMA
SWILERISO
Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
Xitsalwana xa wena xi fanele ku va kwalomu ka 120–150 wa marito.
SWILERISO
U hlawuriwile ku va murhangeri etlilasini ya n'wina. Tsala swileriso leswi mi
twananeke swona tanihi tlilasi leswaku swi landzeleriwa.
[10]
40 wa timaraka
Ntsengo hinkwawo: 100
IEB Copyright © 2019
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Xitsonga
Explore more published documents in this catalogue.












