NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
GIREDI YA 12
XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)
PAPILA RA VUNHARHU (P3)
HUKURI 2024
XILETELO XA MAKOREKETELO
TIMARAKA: 100
Xiletelo xa makoreketelo lexi xi na tipheji ta 12.
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Skip to contentAll 2024 papers /Xitsonga%20FAL%20P1%20Nov%202024--3b46635f-7f15-4117-a226-b8d28ae9f907/v1-78f1180691c6abbeac2e/card.webp)





View all





Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo
Grade 12 Xitsonga FAL Paper 3 memorandum from the November 2024 NSC, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Xitsonga Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · xitsonga. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Xitsonga FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Xitsonga
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- November 2024 NSC
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 282.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
November NSC 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.2Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.3Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.4Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.5Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.6Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
Show all 15 questions
- Question 1.7Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.8Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)50 marks
- Question 2.1Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.2Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.3Ku Yingisela na Ku Vulavula (Listening and Speaking)30 marks
- Question 2.4Ku Yingisela na Ku Vulavula (Listening and Speaking)30 marks
- Question 3.1Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)20 marks
- Question 3.2Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)20 marks
- Question 3.3Ku Tsala na Ku Nyikela (Writing and Presenting)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 2 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
RHUBIRIKI: XITSALWANA [50 WA TIMARAKA]
LEMUKA:
• Tirhisa rhubiriki minkarhi hinkwayo loko u koreketa xitsalwana xa vutumbuluxi (Papila ra vu3, XIYENGE XA A).
• Timaraka to sukela eka 0 kufikela eka 50 ti avanyisiwile hi tinhlamuselo ta 5 ta vuswikoti.
• Eka swilaveko swa Vundzeni, Ririmi na Xitayili, nhlamuselo yin'wana na yin'wana ya vuswikoti eka leta ntlhanu yi avanyisiwile hi
swiyimo swimbirhi: xa le henhla na xa le hansi xikan'we na maavelo lawa ya tirhisiwaka ya timaraka.
• Xivumbeko a xi khumbeki hi xiyimo xa le henhla na xa le hansi.
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWANA EKA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA
[TIMARAKA TA 50]
Swiyenge Vuswikoti byo Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi
hlawuleka amukeleka madyondza nga fikelelangi
VUNDZENI & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
MAKUNGUHATELO -Mahlamulelo yo -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo ma na -Mahlamulelo yo
hlawuleka/lama vumbiweke kahle swinene amukelekaka nkhulukelano kun'wana huhulula
(Mahlamulelo na tlhontlhaka miehleketo na -Miehleketo leyi faneleke -Miehleketo leyi nga na -Miehleketo a yi -Miehleketo yo
miehleketo) ku hundzisa eka leswi no tsakisa naswona yi nkhulukelano na ku twisiseki naswona a yi hlanganahlangana yo
Xiyimo xa le henhla
Maveketelelo ya languteriweke kombisa vumbhoni byo va khorwisa kombisi vutitumbuluxeri va yi nga kongomisi
miehleketo eka -Miehleketo ya vutlhari, yi vupfile -Mahungu ya veketeriwe -Ku na vumbhoni mhaka
makunguhatelo leyi tlhontlhaka -Mahungu ya veketeriwe kahle naswona ku na byitsongo bya -Mahungu yo huhulula
Ndzemuko wa miehleketo naswona leyi kahle swinene naswona nkhulukelano maveketelelo na no vuyeleriwa
xikongomelo, vupfeke ku na nkhulukelano (nhlangano) eka nkhulukelano wa -Mahungu a ya
vaamukeri va -Mahungu ya veketeriwe (nhlangano) eka manghenelo, miri na mahungu veketeriwangi kahle
mahungu na mbangu hindlela yo hlawuleka manghenelo, miri na masongelo/mahetelelo naswona ya hava
naswona ku na masongelo/mahetelelo nkhulukelano
TIMARAKA TA 30 nkhulukelano
(nhlangano) ku katsa
manghenelo, miri na
masongelo/mahetelelo
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 3 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWANA EKA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA
[TIMARAKA TA 50] (ku yisa emahlweni)
Swiyenge Vuswikoti byo Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi
hlawuleka amukeleka madyondza nga fikelelangi
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Mahlamulelo ya xiyimo -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo -A nga kalangi a
xa le henhla kambe lama vumbiweke kahle amukelekaka kambe hakanyingi a hi lama ringeta ku angula ku
nga riki na -Miehleketo leyi faneleke hungu a ri faneleke ya hi nhlokomhaka
swihlawulekiso swa no tsakisa hlamuseriwangi ri -Miehleketo yi tala ku va -Miehleketo hi leyi yi
Xiyimo xa le hansi
xitsalwana xo hlawuleka -Mahungu ya veketeriwe twisiseka swinene leyi nga hlanganangiki nga fanelangiki
no tlhontlha miehleketo kahle naswona ku na -Miehleketo yi na na ku hlanganahlangana naswona a yi
-Miehleketo ya vutlhari nkhulukelano (nhlangano) nkhulukelano lowu -Ku hava vumbhoni lebyi fambelani nakatsongo
no vupfa eka manghenelo, miri na eneleke na ku khorwisa kombisaka maveketelelo na nhlokomhaka
-Mahungu ya veketeriwe masongelo/mahetelelo -Mahungu ya veketeriwe lamanene na -A yi na nkongomo
hindlela ya vutshila kahlenyana naswona ku nkhulukelano wa naswona yi
naswona ku na na nkhulukelanonyana mahungu pfuvapfuvekile
nkhulukelano (nhlanganonyana) eka
(nhlangano) eka manghenelo, miri na
manghenelo, miri na masongelo/mahetelelo
masongelo/mahetelelo
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 4 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWANA EKA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA
[TIMARAKA TA 50] (ku yisa emahlweni)
Swiyenge Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi
madyondza nga fikelelangi
RIRIMI, XITAYILI & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara,
ntivomarito swa fambelana ntivomarito swi fambelana na ntivomarito swa na ntivomarito swa xitayili na ntivomarito a
Thoni, rhejisitara, swinene na xikongomelo, kahle na xikongomelo, fambelana na fambelananyana na swi fambelani na
Xiyimo xa le henhla
xitayili na ntivomarito vaamukeri va mahungu na vaamukeri va mahungu na xikongomelo, vaamukeri va xikongomelo, vaamukeri va xikongomelo,
swa fambelana na mbangu mbangu mahungu na mbangu mahungu na mbangu vaamukeri va mahungu
xikongomelo, -Vutitshembi eka ku tirhisa ririmi -Ririmi hi leri faneleke -Ririmi ri tirhisiwile hi -Matirhiselo ya ririmi i ya na mbangu
nkucetelo, vundzeni naswona hindlela yo hlawuleka no naswona thoni leyi mfanelo ku hlamusela xiyimo xa madyondza -Ririmi a ri twisiseki
na mahlawulelo ya tsakisa tirhisiweke hi leyi faneleke mahungu swinene -Ntivoririmi wa mpimo
marito -Xi koka rinoko naswona xi na minkarhi hinkwayo -Thoni hi leyi faneleke -Thoni na dikixini hi leswi wa le hansi swinene wu
Matirhiselo ya ririmi thoni leyinene no tlhavula -Swihoxo swa ntivoririmi na -Ku tirhisiwile ririmi ro swi nga faneriki endla leswaku
na swiaki na milawu -Swihoxo swa ntivoririmi na mahikahetelo a swi talangi amukeleka ku tiyisisa -Ntivoririmi i wa mpimo wa mahungu ya nga
ya rona, mapeletelo a swi tali ku va kona -Xi vumbiwile hindlela ya vundzeni bya hungu le hansi twisiseki
mahikahatelo, -Xi vumbiwile hindlela ya vutshila vutshila
ntivoririmi na swinene
mapeletelo 13 10 7 4
-Ririmi i ra xiyimo xa le henhla -Ririmi ri koka miehleketo -Matirhiselo lama faneleke -A ku tirhisiwangi ririmi leri
Xiyimoxa le hansi
TIMARAKA TA 15 naswona ri na thoni leyi faneleke naswona hakanyingi ra ya ririmi eka minkarhi faneleke
no tlhavula vuyerisa yin'wana -Ku tirhisiwile swivulwa
-Swihoxo swa ntivoririmi na -Thoni hi leyi faneleke na ku -Hakanyingi thoni hi leyi swo fana kumbe switsongo
mapeletelo a swi tali ku va kona vuyerisa faneleke kambe matirhiselo leswi hambaneke
-Xi vumbiwile hindlela yo -Swihoxo swa ntivoririmi na ya ririmi ya kayivelanyana -Ntivoririmi i wa mpimo wa
hlawuleka mapeletelo i switsongo le hansi swinene
-Xi vumbiwile hindlela ya
vutshila
XIVUMBEKO 5 4 3 2 0–1
-Mavumbelo ya nhlokomhaka i ya -Vuxokoxoko byi vumbiwile -Ku vumbiwile vuxokoxoko -Ku na timhakankulunyana -Ku pfumaleka ka
Swihlawulekiso swa xiyimo xa le henhla swinene hindlela yo twisiseka lebyi faneleke leti faneleke timhakankulu leti
xitshuriwa. -Vuxokoxoko lebyi hlawulekeke -Ku na nkhulukelano -Swivulwa na tindzimana -Swivulwa na tindzimana lavekaka
Mavumbelo ya -Swivulwa na tindzimana swi -Swivulwa na tindzimana swi vumbiwile hindlela swi na swihoxo -Swivulwa na
tindzimana na vumbiwile hindlela ya xiyimo xa le swa twisiseka naswona i swo leyinene -Xitsalwana xa ha tindzimana swi na
swivulwa. henhla swinene hambanahambana -Xitsalwana xa twisiseka twisiseka hambileswi xi swihoxo
nga na swihoxo -Xitsalwana a xi
TIMARAKA TA 5 twisiseki
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 5 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWAMBIKO XO LEHA EKA RIRIMI RO ENGETELA
RO SUNGULA [TIMARAKA TA 30]
Swiyenge Vuswikoti byo Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi
hlawuleka amukeleka madyondza nga fikelelangi
VUNDZENI, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
MAKUNGUHATELO & -Mahlamulelo yo -Mahlamulelo lamanene -Mahlamulelo yo -Mahlamulelo ya -Mahlamulelo a ya
XIVUMBEKO hlawuleka na ku hundzisa lama kombisaka vutivi ringanela lama madyondza lama kombisi vutivi bya
leswi a swi languteriwile lebyinene bya kombisaka vutivi bya kombisaka vutivinyana swihlawulekiso swa
Mahlamulelo na -Miehleketo ya vutlhari na swihlawulekiso swa swihlawulekiso swa bya swihlawulekiso swa muxaka wa xitshuriwa
miehleketo ku vupfa muxaka wa xitshuriwa muxaka wa xitshuriwa muxaka wa xitshuriwa -Nhlamuselo a yi le
Maveketelelo ya -Vutivi byo enta bya -Ku na ku kongoma -Mhaka a yi kongomiwi hi -Ku na ku kongomanyana rivaleni naswona yi
miehleketo eka swihlawulekiso swa mhaka, a ku na ku huma ku hetiseka kambe ku na ku pfa ku humile swinene emhakeni
makunguhatelo muxaka wa xitshuriwa emhakeni -Ku na ku humanyana humiwa emhakeni -Vundzeni na miehleketo
Xikongomelo, vaamukeri -Matsalelo ya kongoma -Vundzeni na miehleketo emhakeni -A hi minkarhi hinkwayo swi hava nkhulukelano
va hungu, mhaka swi na nkhulukelano, -Vundzeni na miehleketo vundzeni na miehleketo -Ku na vuxokoxoko
swihlawulekiso/milawu ya -Vundzeni na miehleketo nhlamuselo ya vuenti swi na nkhulukelano lowu swi khulukelanaka byitsongo swinene lebyi
matirhiselo ya ririmi na swi na nkhulukelano naswona vuxokoxoko byi amukelekaka -Ku na vuxokoxoko seketelaka nhlokomhaka
mbangu -Nhlamuselo ya vuenti seketela nhlokomhaka -Ku na vuxokoxoko byitsongo lebyi -A ku tirhisiwangi milawu
swinene naswona -Xivumbeko lexi faneleke byin'wana lebyi seketelaka nhlokomhaka ya xivumbeko leyi
TIMARAKA TA 18 vuxokoxoko hinkwabyo kambe xi ri na swihoxo seketelaka nhlokomhaka -Milawu ya xivumbeko yi faneleke
byi seketela nhlokomhaka switsongo swa nkhaqato -Xivumbeko lexi faneleke tirhisiwe hindlela yo ka yi
-Xivumbeko lexi faneleke hi ku angarhela kambe xi nga twisiseki
no va na nkhaqato ri na swihoxo switsongo -Ku na swihoxo swo tala
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 6 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWAMBIKO XO LEHA EKA RIRIMI RO ENGETELA
RO SUNGULA [TIMARAKA TA 30] (ku yisa emahlweni)
Swiyenge Vuswikoti byo Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi
hlawuleka amukeleka madyondza nga fikelelangi
RIRIMI, XITAYILI & 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili
na ntivomarito swi na ntivomarito swi na ntivomarito swi na ntivomarito swo na ntivomarito a swi
Thoni, rhejisitara, xitayili, fambelana swinene na fambelana swinene na fambelana na fambelananyana na fambelani na
xikongomelo/nkucetelo, xikongomelo, vaamukeri xikongomelo, vaamukeri xikongomelo, vaamukeri xikongomelo, vaamukeri xikongomelo, vaamukeri
vaamukeri va hungu na va hungu na mbangu va hungu na mbangu va hungu na mbangu va hungu na mbangu va hungu na mbangu
mbangu -Ku na nkhaqato wa -Hi ku angarhela ku na -Ku na swihoxonyana -Ntivoririmi wo pfumala -Swihoxo swi tele
Matirhiselo ya ririmi na ntivoririmi naswona wu nkhaqato wa ntivoririmi swa ririmi nkhaqato wu tlhela wu va naswona ku na ku
milawu ya matirhiselo ya vumbiwile hi mfanelo naswona wu vumbiwile hi -Ku na ntivomarito wo na swihoxo swo hlanganahlangana ka
ririmi -Swihoxo a swi tali ku mfanelo ringanela hlayanyana timhaka
Mahlawulelo ya marito vonaka -Ntivomarito wa kahle -Swihoxo a swi onhi -Ntivomarito wa mpimo -Ntivomarito a wu
Mahikahatelo na swinene nhlamuselo wa le hansi fambelani na
mapeletelo -A ku tali ku va na -Nhlamuselo a yi le xikongomelo
swihoxo rivaleni -Nhlamuselo a yi twali
TIMARAKA TA 12 nakatsongo
MAAVELO YA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
TIMARAKA
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 7 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
RHUBIRIKI YA MAAVELO YA TIMARAKA EKA MAKOREKETELO YA XITSALWAMBIKO XO KOMA EKA RIRIMI RO ENGETELA
RO SUNGULA [TIMARAKA TA 20]
Swiyenge Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya madyondza Vuswikoti byo ka byi nga
fikelelangi
VUNDZENI, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
MAKUNGUHATELO & -Mahlamulelo yo hlawuleka -Mahlamulelo lamanene -Mahlamulelo yo ringanela -Mahlamulelo ya madyondza -Mahlamulelo a ya kombisi
XIVUMBEKO na ku hundzisa leswi a swi lama kombisaka vutivi lama kombisaka vutivi bya lama kombisaka vutivinyana vutivi bya swihlawulekiso
languteriwile lebyinene bya swihlawulekiso swa muxaka bya swihlawulekiso swa swa muxaka wa xitshuriwa
Mahlamulelo na miehleketo -Miehleketo ya vutlhari na ku swihlawulekiso swa wa xitshuriwa muxaka wa xitshuriwa -Nhlamuselo a yi le rivaleni
Maveketelelo ya vupfa muxaka wa xitshuriwa -Mhaka a yi kongomiwi hi ku -Ku na ku kongomanyana naswona yi humile swinene
miehleketo eka -Vutivi byo enta bya -Ku na ku kongoma hetiseka kambe ku pfa ku emhakeni
makunguhatelo swihlawulekiso swa muxaka mhaka, a ku na ku huma -Ku na ku humanyana humiwanyana emhakeni -Vundzeni na miehleketo swi
Swihlawulekiso/Milawu ya wa xitshuriwa emhakeni emhakeni -A hi minkarhi hinkwayo hava nkhulukelano
matirhiselo ya ririmi na -Matsalelo ya kongoma -Vundzeni na miehleketo -Vundzeni na miehleketo swi vundzeni na miehleketo swi -Ku na vuxokoxoko
mbangu mhaka swi na nkhulukelano, na nkhulukelano lowu khulukelanaka byitsongo swinene lebyi
-Vundzeni na miehleketo swi nhlamuselo ya vuenti amukelekaka -Ku na vuxokoxoko seketelaka nhlokomhaka
TIMARAKA TA 12 na nkhulukelano naswona vuxokoxoko byi -Ku na vuxokoxoko byitsongo lebyi seketelaka -A ku tirhisiwangi milawu ya
-Nhlamuselo ya vuenti seketela nhlokomhaka byin'wana lebyi seketelaka nhlokomhaka xivumbeko leyi faneleke
swinene naswona -Xivumbeko lexi faneleke nhlokomhaka -Milawu ya xivumbeko yi
vuxokoxoko hinkwabyo byi kambe xi ri na swihoxo -Xivumbeko lexi faneleke hi tirhisiwe hindlela yo ka yi nga
seketela nhlokomhaka switsongo swa nkhaqato ku angarhela kambe xi ri na twisiseki
-Xivumbeko lexi faneleke no swihoxo switsongo -Ku na swihoxo swo tala
va na nkhaqato
RIRIMI, XITAYILI & 7–8 5–6 4 3 0–2
VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na
ntivomarito swi fambelana na ntivomarito swi ntivomarito swi fambelana na ntivomarito swo ntivomarito a swi fambelani
Thoni, rhejisitara, xitayili, swinene na xikongomelo, fambelana swinene na xikongomelo, vaamukeri va fambelananyana na na xikongomelo, vaamukeri
ntivomarito wu fanele vaamukeri va hungu na xikongomelo, vaamukeri va hungu na mbangu xikongomelo, vaamukeri va va hungu na mbangu
xikongomelo na mbangu mbangu hungu na mbangu -Ku na swihoxonyana swa hungu na mbangu -Swihoxo swi tele naswona
Matirhiselo ya ririmi na -Ku na nkhaqato wa -Hi ku angarhela ku na ririmi -Ntivoririmi wo pfumala ku na ku hlanganahlangana
milawu ya matirhiselo ya ntivoririmi naswona wu nkhaqato wa ntivoririmi -Ku na ntivomarito wo nkhaqato wu tlhela wu va na ka timhaka
ririmi vumbiwile hi mfanelo naswona wu vumbiwile hi ringanela swihoxo swo hlayanyana -Ntivomarito a wu fambelani
Mahlawulelo ya marito -Swihoxo a swi tali ku mfanelo -Swihoxo a swi onhi -Ntivomarito wa mpimo wa le na xikongomelo
Mahikahatelo na vonaka -Ntivomarito wa kahle nhlamuselo hansi -Nhlamuselo a yi twali
mapeletelo swinene -Nhlamuselo a yi le rivaleni nakatsongo
-A ku tali ku va na swihoxo
TIMARAKA TA 8
MAAVELO YA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
TIMARAKA
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 8 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
MAAVELO YA TIMARAKA
XIYENGE XA A: XITSALWANA: TIMARAKA TA 50
VUNDZENI NA MAKUNGUHATELO (VM): 30
RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI (RXV): 15
XIVUMBEKO (X): 05
NTSENGO 50
XIYENGE XA B: XITSALWAMBIKO XO LEHA: TIMARAKA TA 30
VUNDZENI, MAKUNGUHATELO NA XIVUMBEKO (VMX): 18
RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI (RXV): 12
NTSENGO 30
XIYENGE XA C: XITSALWAMBIKO XO KOMA: TIMARAKA TA 20
VUNDZENI, MAKUNGUHATELO NA XIVUMBEKO (VMX): 12
RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI (RXV): 08
NTSENGO 20
MIMFUNGHO YA MAKOREKETELO
MFUNGHO NHLAMUSELO
_ Nkhwati /ntila ehansi ka xihoxo xin'wana na xin'wana.
II Etlhelo ra xinene eka swivulwa leswi nga twisisekiki.
= Etlhelo ra xinene loko mukamberiwa a nga avangi xitshuriwa xa yena hi
tindzimana.
m Etlhelo ra xinene ku kombisa mbuyelelo wa timhaka kumbe marito.
↓ A nga fikangi emakumu ka pheji.
↑ A a fanele a sungurile ehenhla ka mintila leyi a nga yi tlula.
← A a fanele a sungurile eku sunguleni ka majini eximatsini.
→ A nga fikangi emakumu ka majini eka tlhelo ra xinene.
/ Loko a hlanganisile marito.
Loko a hambanisile marito.
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 9 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
SWILETELO SWA MAKOREKETELO
XIYENGE XA A: XITSALWANA
XIVUTISO XA 1
1.1 Loko ndzi swi tsundzuka ndzi khomiwa hi tingana.
Xitsalwana xa muxaka lowu i xa ndzungulo.
Mukamberiwa u languteriwa ku rungula hi leswi loko a swi tsundzuka a
khomiwaka hi tingana.
Xitsalwana xi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko xa xitsalwana lexi nga na tindzimana leti nga na nkhulukelano.
• Manghenelo lamanene lama kombisaka ku twisisisa nhlokomhaka.
• Ku rungula leswi humeleleke hi ku tirhisa nkarhi lowu nga hundza.
• Vundzeni lebyi khomeke vuxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso.
• Masongelo lamanene. [50]
1.2 Leswi ndzi tsakisaka hi Mupuresidente wa Afrika-Dzonga.
Xitsalwana xa muxaka lowu i xa nhlamuselo.
Mukamberiwa u languteriwa ku hlamusela leswi n’wi tsakisaka hi
Mupresidente wa Afrika-Dzonga.
Xitsalwana xi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko xa xitsalwana lexi nga na tindzimana leti nga na nkhulukelano.
• Manghenelo lamanene lama kombisaka ku twisisisa nhlokomhaka.
• Vundzeni lebyi khomeke vuxokoxoko lebyi kombisaka ku va a tiva
Mupuresidente wa Afrika-Dzonga na vutihlamuleri lebyi a nga na byona.
• Masongelo lamanene. [50]
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 10 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
1.3 Leswi nga endliwaka ku sivela ku xanisiwa ka vadyuhari.
Xitsalwana xa muxaka lowu i xa mianakanyo.
Xitsalwana xi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko xa xitsalwana lexi nga na tindzimana leti nga na
nkhulukelano.
• Manghenelo yo kombisa ku twisisa nhlokomhaka.
• Vundzeni lebyi khomeke vuxokoxoko lebyi kombaka ku twisisa tindlela
leti vadyuhari va xanisiwaka hi tona na leswi nga endliwaka ku sivela
swiphiqo leswi.
• Masongelo lamanene. [50]
1.4 Switirhisiwa swa thekinoloji swi na xiave eku antswiseni ka vutomi bya
vanhu. Pfumela kumbe u kaneta mhaka leyi.
Xitsalwana xa muxaka lowu i xa mavonelo.
Xitsalwana xi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko xa xitsalwana lexi nga na tindzimana leti nga na
nkhulukelano.
• Manghenelo yo kombisa ku twisisa nhlokomhaka.
• Tlhelo leri mukamberiwa a welaka eka rona.
• Vundzeni lebyi khomeke vuxokoxoko lebyi kombaka ku va a tiva
switirhisiwa swa thekinoloji na xiave lexi yi nga na xona eku antswiseni ka
vutomi bya vanhu.
• Masongelo lamanene. [50]
1.5 Vunene na vubihi bya ku va vadyondzi va phakeriwa swakudya
eswikolweni.
Xitsalwana xa muxaka lowu i xa nkanelo.
Xitsalwana xi fanele ku fikelela leswi landzelaka.
• Xivumbeko xa xitsalwana lexi nga na tindzimana leti nga na
nkhulukelano.
• Manghenelo yo kombisa ku twisisa nhlokomhaka.
• Vundzeni lebyi khomeke vuxokoxoko lebyi kombaka vunene na vubihi
bya ku va vadyondzi va phakeriwa swakudya eswikolweni.
• Masongelo lamanene. [50]
1.6 – Eka swivutiso swa 1.6–1.8 mukamberiwa u ta xiyaxiya swifaniso leswi a
1.8 nyikiweke swona kutani a tsala xitsalwana hi xin'we xa swona, a aneka
mhaka leyi xi n'wi tiselaka yona emiehleketweni na ku kombisa ku twisisa
mongo wa xifaniso. U ta nyika xitsalwana xa yena nhlokomhaka leyi faneleke. [50]
NTSENGO WA XIYENGE XA A: 50
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 11 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO LEHA
XIVUTISO XA 2
2.1 PAPILA RA XINGHANA
Mukamberiwa u languteriwa ku tsalela munghana wa yena papila a n’wi
tsundzuxa leswi a nga swi endlaka ku pfuneka eka xiyimo xo va a pasile
metiriki kambe a tsandzeka ku ya eyunivhesithi.
Papila ra xinghana ri fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa papila ra xinghana.
• Vundzeni lebyi byi nga na voxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso. [30]
2.2 ATIKILI YA PHEPHAHUNGU
Mukamberiwa u languteriwa ku tsala atikili ya phephahungu a kombisa ku
tikeriwa loku a va ri na kona eka mavhiki manharhu loko gezi ri tsemiwile.
Atikili ya phephahungu yi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa atikili ya phephahungu.
• Vundzeni lebyi byi nga na voxokoxoko lebyi kombisaka ku tikeriwa loku
va veke na kona eka mavhiki manharhu loko gezi ri tsemiwile. [30]
2.3 NHLUTO
Mukamberiwa u ta tsala nhluto wa filimi leyi a yi voneke eka thelevhixini.
Nhluto wu fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa nhluto.
• Vundzeni lebyi nga na vuxokoxoko bya swiyenge swo hambanahambana
swa filimi leyi a yi voneke. [30]
2.4 MBULAVULO
Mukamberiwa u ta tsala mbulavulo lowu a nga ta wu nyika loko va lelana na
mukaputeni wa xipanu xa bolo.
Mbulavulo wu fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa mbulavulo.
• Hungu leri nga eka munhu wo sungula.
• Vundzeni lebyi nga na vuxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso.
[30]
NTSENGO WA XIYENGE XA B: 30
Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P3 12 DBE/Hukuri 2024
NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo
XIYENGE XA C: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XO KOMA
XIVUTISO XA 3
3.1 PHOSITARA
Mukamberiwa u ta tsala phositara yo navetisa vuyimbeleri bya tikhwayere
lebyi nga ta va kona ekerekeni ya vona.
Phositara yi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa phositara yo navetisa.
• Vundzeni lebyi nga na vuxokoxoko bya leswi nga ta va swi humelela, na
ndlela leyi swi nga ta humelela hi yona. [20]
3.2 DAYARI
Mukamberiwa u ta tsala dayari ya masiku manharhu a kombisa migingiriko
leyi humeleleke eLimpopo hi nkarhi wa Khisimusi.
Dayari yi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa dayari.
• Vundzeni lebyi nga na vuxokoxoko bya migingiriko leyi humeleleke. [20]
3.3 SWILERISO
Mukamberiwa u languteriwa ku tsala swileriso leswi nga ta landzeleriwa hi
vamakwavo ku tisirhelela eka timhaka ta vugevenga loko va sale va ri voxe
ekaya.
Swileriso swi fanele ku fikelela leswi landzelaka:
• Xivumbeko lexi faneleke.
• Vutivi bya swihlawulekiso swa swileriso.
• Vundzeni lebyi nga na vuxokoxoko lebyi kombisaka swiendlo leswi swi
pfunetaka ku tisirhelela eka vugevenga loko va sale voxe. [20]
NTSENGO WA XIYENGE XA C: 20
NTSENGO WA TIMARAKA: 100
Mfanelo yo kopa yi pimiwile
Study this subject
Recommended for this subject
/Xitsonga%20FAL%20P1%20Nov%202024--3b46635f-7f15-4117-a226-b8d28ae9f907/v1-78f1180691c6abbeac2e/card.webp)
Question paper
Xitsonga FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Xitsonga FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Memorandum
Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2020 Memo

Memorandum
Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 November 2018 Memo

Memorandum
Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 NSC May June 2018 Memo

Memorandum
Xitsonga FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2017 Memo
More from Grade 12 Xitsonga FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Xitsonga FAL ATP 2023 24

Question paper
Xitsonga FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Xitsonga FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Xitsonga FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Xitsonga FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper