Economic Management Sciences Grade 7 November 2021 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com LAER VOLKSKOOL HEIDELBERG VAK: EBW Jaareindassessering DATUM: 19 NOVEMBER 2020 EKSAMINATOR: MNR F. LE GRANGE TYD: 90 MINUTE MODERATOR: MEV A. VENTER TOTAAL: 100 PUNTE _____ % 100 ______________________________________________________________________________ NAAM EN VAN: _______________________________________ GRAAD 7: ____ ______________________________________________________________________________ INSTRUKSIES: - Beantwoord alle vrae op die vraestel. - Skryf netjies en leesbaar. - Jy mag ʼn sakrekenaar gebruik. - Sterkte! ______________________________________________________________________________ VRAAG ONDERWERP PUNT LEERDER SE PUNT 1 Meervoudige keuse vrae 10 2 Waar of Onwaar 5 3 Pas items 10 4 Entrepreneurskap 20 5 Netto Staat 20 6 Begroting 10 7 Produksieproses 25 100 AFDELING A: ALLE ONDERWERPE (Vraag 1 – 3) [25] VRAAG 1: MEERVOUDIGE KEUSE VRAE [10] Verskillende opsies is gegee as moontlike antwoorde vir die volgende vrae. Omkring die mees korrekte antwoord. 1.1 Die vergoeding vir die produksiefaktor, entrepreneurskap, is (2) A huur B rente C wins D lone LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 1

Downloaded from hlayiso.com 1.2 Watter een van die volgende is NIE ‘n entrepreneursaksie nie? (2) A Maak van wins B Koop C Verkoop D Ekonomiese groei 1.3 Watter EEN van die volgende is nie belangrike inkomstes vir besighede nie. (2) A Rente op spaargeld B Versekering C Huurinkomste D Dienste gelewer 1.4 Watter spaarplan kan ons gebruik om beleggings weg te sit vir langtermyndoeleindes soos bv, pensioen as jy die dag sou aftree. (2) A Annuïteite B Vaste Deposito C Belastingvrye rekening D Lenings 1.5 ‘n Persoon/besigheid wat produkte by ‘n vervaardiger/produsent koop en dit aan kleinhandelaars of verbruikers verkoop. (2) A Mededinger B Groothandelaar C Ekonoom D Middelman ______________________________________________________________________________ VRAAG 2: WAAR OF ONWAAR [5] Dui aan of die volgende stellings Waar of Onwaar is. 2.1 Kapitaal is wanneer die eienaar geld in die besigheid belê. ___________ 2.2 Lopende Bates bestaan uit grond en geboue, voertuie en toerusting. ___________ 2.3 Die vergoeding van natuurlike hulpbronne is huur. ___________ 2.4 Bates is besittings van die besigheid wat die rykdom van die besigheid voorstel. ___________ 2.5 Water en elektrisiteit is ʼn uitgawe van besighede. ___________ ______________________________________________________________________________ LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 2

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 3: PAS ITEMS [5x2=10] Kies ‘n beskrywing in Kolom B wat pas by die term in Kolom A. Skryf slegs die letter langs die vraagnommer (3.2 – 3.6) in die spasie voorsien. No. 3.1 is as voorbeeld vir jou gedoen. KOLOM A Antwoord KOLOM B 3.1 Produsent h a) Skriftelike belofte om geld op ʼn sekere tyd terug te betaal. 3.2 Bo-koste b) Die geselsproses tussen 2 individue of groepe. 3.3 Entrepreneur c) Iemand wat ʼn behoefte in ʼn gemeenskap raaksien en n besigheid begin. 3.4 Langtermynlaste d) Uitgawes soos water en elektrisiteit in die besigheid. 3.5 Onderhandel e) Lening 3.6 Skuldbewys f) Voorraad, debiteure en kontant. g) Dienste wat geproduseer word. h) Vervaardig goedere ______________________________________________________________________________ AFDELING B: ENTREPRENEURSKAP VRAAG 4: [20] RVLTN in Heidelberg In Heidelberg ontstaan die klein koffiewinkel naamlik, RVLTN. Hulle produseer ʼn groot verskeidenheid koffies en verskeie kossoorte aan verbruikers. Die eienaar, Samantha, het die besigheid in 2020 begin tydens Covid-19 wat verskeie besighede beïnvloed het. Sy het die geleentheid in die mark raak gesien om een van Heidelberg se bekendste koffiewinkels te open. Samantha het ʼn risiko geneem om die besigheid te begin en het haar laaste bietjie spaargeld geïnvesteer in die besigheid. Sy het ʼn kursus in besigheidsbestuur voltooi om die regte besluite vir die besigheid te neem. Om bekend te staan as een van die gewildste koffiewinkels in Heidelberg is baie werk. Samantha het interessante besigheidsbesluite geneem om ʼn Barista aan te stel om die verskeie koffies te maak waarvan mense hou. Samantha bestuur die besigheid deur voorraad te tel, toerusting na te gaan en die begroting van die besigheid saam te stel. Samantha weet die sewe sleutels tot die begroting is baie belangrik om die besigheid beter te bestuur. Tot dusver is RVLTN baie gewild vir Heidelberg se inwoners en daar kan ʼn mens lekker kos met die beste koffie in die dorp geniet. Samantha is by ABSA bank en voel haar geld word goed beskerm. Sy hoop met RVLTN dat sy ʼn groot genoeg wins kan maak om geld in die besigheid te belê en die besigheid uit te brei in die toekoms. LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 3

Downloaded from hlayiso.com 4.1 Dink jy Samantha is ‘n entrepreneur? Motiveer jou antwoord. (3) ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ 4.2 Uit die gevallestudie hierbo is dit duidelik dat Samantha entrepreneursvaardighede het. Noem en bespreek VYF vaardighede wat Samantha moet hê om ‘n entrepreneur te wees. (5x2=10) ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 4

Downloaded from hlayiso.com 4.3 Noem enige 5 effektiewe sleutels tot ʼn begroting wat Samantha kan volg om haar besigheid effektief te kan bestuur. (5) ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 4.4 Hoekom is banke vir besighede soos RVLTN belangrik? Gee 2 redes. (2) ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ AFDELING C: REKENINGKUNDE VRAAG 5: DIE NETTO STAAT [20] Die Netto staat van die van Wyk besigheid: Die van Wyk familie het ʼn restaurant wat deel vorm van hulle familie besigheid. Die besigheid se naam is My Love for Food en word wêreld wyd erken as een van die beste restaurante. Die besigheid het jou nodig as boekhouer om te kyk of hulle besigheid se kapitaal hoog genoeg is vir die toekoms. Die bates en laste word bereken vir September 2020. Addisionele inligting: Kapitaal R100 000 Lening: Toerusting R120 000 Debiteure R52 000 Grond en geboue R1 500 000 Voorraad R30 000 Voertuie R320 050 Toerusting: Oond en masjinerie R70 600 Kontant in die bank R202 050 Lening: Voertuie R620 000 Krediteure R25 256 Oortrokke fasiliteit R695 410 Toerusting: Tafels en stoel R250 000 LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 5

Downloaded from hlayiso.com Netto Staat vir _____________________________ vir die maand ___________________ Inligting R Vaste Bates Lopende Bates/Bedryfsbates Totale Bates Totale Laste Langermynlaste Korttermynlaste Netto waarde/kapitaal LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 6

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 6: BEGROTING - GEBRUIK DIE UITTREKSEL EN BEANTWOORD DIE VRAE [10] Mr. Charles se restaurant: Mr Charles besit Spur in Heidelberg. Spur is een van die grootste en bekendste restaurante in Suid- Afrika. Mr Charles sukkel om sy besigheid aan die gang te hou as gevolg van Covid-19 wat sy besigheid kelder. Jy as boekhouer moet die begroting van Mr Charles uitwerk en kyk of sy besigheid ʼn wins/verlies maak met al sy inkomstes en uitgawes. Die begroting moet opgestel word vir Augustus 2020. Addisionele inligting: Huurinkomste R6 000 Water en elektrisiteit R30 250 Advertensies R2 000 Salarisse R25 000 Geskatte maandelikse inkomste R102 500 Fooie van kliënte R50 254 Aankope van bestanddele R60 850 Begroting vir _________________________die maand _______________ Inligting R Kontant ontvang/Inkomste: Totale Inkomste Totale betalings/Uitgawes: Totale geld spandeer: Wins/Verlies LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 7

Downloaded from hlayiso.com AFDELING D: DIE EKONOMIE [25] VRAAG 7: DIE PRODUKSIEPROSES (20) 7.1 Die produksieproses is belangrik vir besighede en verbruikers waar produkte gekoop word. Voordat dit kan gebeur moet die hele produksieproses eers uiteengesit word. Die volgende komponente moet bespreek word in die produksieproses: • Definisie van die produksieproses • Die 4 rolspelers in die produksieproses • Die drie fases en verduidelik elkeen kortliks. • Die 4 insette van die produksieproses en verduidelik elkeen. • Wat is uitsette? _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 8

Downloaded from hlayiso.com _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ 7.2. Definieer die term ekonomiese groei. (2) ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 7.3. Waarvoor staan die akroniem BBP? _________________________________________ (1) 7.4. Verduidelik die verskil tussen positiewe en negatiewe ekonomiese groei. (2) _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 9

Downloaded from hlayiso.com BONUS VRAAG: [1] Wat is die eerste besigheid se naam wat 1 triljoen dollar werd is? ____________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ TOTAAL: [100] LVH- EBW-Gr7-Nov 2021 Bladsy 10