Confidential
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
KREITI YA 12
SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)
LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)
DIBATSELA 2025
MEPUTSO: 70
NAKO: Diiri tše 2½
Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 20.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
You're offline
Skip to contentQuestion paper View all
Sepedi FAL P2 Nov 2025 (2)
Sepedi Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · sepedi. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 20
- File size
- 921.8 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 20
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
DITAELO LE TSHEDIMOŠO
1. Badišiša ditaelo ka šedi pele o thoma go araba dipotšišo.
2. O se ke wa leka go bala lephephe ka moka. Lebelela diteng letlakaleng le le
latelago gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o di
badilego. Ka morago ga moo, bala dipotšišo gomme o kgethe tšeo o nyakago
go di araba.
3. Lephephe le, le arotšwe ka DIKAROLO TŠE NNE:
KAROLO YA A: Padi (35)
KAROLO YA B: Papadi/Terama (35)
KAROLO YA C: Kanegelokopana (35)
KAROLO YA D: Theto (35)
4. Araba dipotšišo TŠE PEDI fela go tšwa dikarolong TŠE PEDI.
KAROLO YA A: PADI
Araba potšišo ya 1 GOBA ya 2 ya padi yeo o ithutilego.
KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA
Araba potšišo ya 3 GOBA ya 4 ya papadi/terama yeo o
ithutilego.
KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA
Araba dipotšišo KA MOKA tša dikanegelokopana.
KAROLO YA D: THETO
Araba dipotšišo KA MOKA tša theto.
5. Diriša lenaneotekolo.
6. Latela ditaelo ka šedi mathomong a KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE.
7. Nomora dikarabo tša gago go swana thwii le ka fao dipotšišo di nomorilwego
ka gona ka gare ga lephephe la dipotšišo.
8. Thoma KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA.
9. Kakanyo mabapi le taolo ya nako:
Šomiša tekano ya metsotso ye e ka bago ye 75 KAROLONG YE NNGWE le
YE NNGWE.
10. Ngwala ka bothakga, ka mongwalo wa go balega.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
LENANEOTEKOLO 2025
KAROLO YA A: PADI
Araba potšišo E TEE ka padi yeo o ithutilego.
NOMORO YA POTŠIŠO MEPUTSO NOMORO YA
LETLAKALA
1. Kgati ya moditi 35 5
2. Dilo tšela ke batho 35 7
KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA
Araba potšišo E TEE ka papadi/terama yeo o ithutilego.
3. Di šitile Phaahla 35 9
4. Ga le batswadi ba selo 35 12
KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA
Araba dipotšišo KA MOKA tša dikanegelokopana.
5.1 'Moputso wa molwelannete' 18 15
LE
5.2 'Go hloka tsebe' 17 16
KAROLO YA D: THETO
Araba dipotšišo KA MOKA tša theto.
6.1 'Mphe Matšatši' 18 18
LE
6.2 'Afrika, Nagasello' 17 20
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
LENANEOTEKOLO
Dira leswao () go lenaneotekolo le le latelago go kgonthišiša ge e ba o arabile
dipotšitšo ka moka tšeo di nyakegago.
KAROLO NOMORO PALO YA LESWAO
YA DIPOTŠIŠO TŠEO ()
POTŠIŠO DI ARABJAGO
A: PADI 1–2 1
B: PAPADI/TERAMA 3–4 1
C: KANEGELOKOPANA 5 1
D: THETO 6 1
HLOKOMELA: Kgonthišiša gore o arabile dipotšišo go tšwa dikarolong TŠE PEDI fela.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
KAROLO YA A: PADI
POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
1.1 SETSOPOLWA SA A
O kwele gore Kgoši Ntweleng o be a hlatlangwa ke Ntshwarele, le gore mosadi
wa bogoši o be a nyetše Mmatshepho yoo a ilego a ba tlatlabalela ka go belega
basetsana feela. O kwele gore Ntshwarele o ganne go bušwa ke Mmatshepho,
morwedi wa Kgoši Khomodi, le gore kgale le kgale ba be ba nyala wa bogoši
ga Kgoši Dianthona. Barwa ba Kgoši Ntweleng ba ile ba gana ge se tsokangwa 5
ke Mmatshepho gwa se thuše selo ka ge go ile gwa be gwa ba bjalo, e le gore
rangwane wa bona, e lego Ntshwarele, ga a rate ge le bona ba latela rragobona
bogošing.
Mmatshepho o ile go se tšea a se dula ka sešane sa basadi, ya ba mafelelo le
mathomego a tšeo e lego ditabataba. Taba ye e bego e mo tshwenya e be e le 10
tatedi ya gagwe, ka gore ka ge setšhaba se be se hlanogetše Kgoši Dianthona,
go be go se ka moo ba ka yago go mo llela ka gona. Ga kgaetšediagwe
mogadibo wa gagwe o ganne ka morwediye ka ge yoo a bego a lokologile ba
be ba mo gana ka ge e le hlaba, Mmatshepho a re go tloga letšatši leo wa
bogoši o swanetše go nyalwa kgorong ya malahlakgati ya Theogedi, kgonthe 15
gwa nyalwa morwedi wa Mahlatsemang, yoo e lego Thibathibetša.
Di ile mola di eme gabotse Thibathibetša a tla a ba pshira pelo ka go belega
Nkgotlelele wa lehwepe …
[Letl. 142]
1.1.1 Efa tswalano ya baanegwa ba ba latelago go tšwa setsopolweng se:
(a) Mmatshepho le Kgoši Khomodi
(b) Mmatshepho le Thibathibetša
(c) Kgoši Ntweleng le Kgoši Dianthona
(d) Barwa ba Kgoši Ntweleng le Ntshwarele (4)
1.1.2 Efa kakaretšo ya setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
1.1.3 Laetša tekolapejana ya setsopolwa se. (1)
1.1.4 Tšweletša sehloa sa padi ye ka dintlha TŠE PEDI. (2)
1.1.5 Hlaloša ka dintlha TŠE PEDI ka fao diteng tša setsopolwa se di
sepelelanago le morero wa padi ye ka gona. (2)
1.1.6 Hlaloša tebelelo ya mongwadi pading ye ka dintlha TŠE PEDI. (2)
1.1.7 Ka dintlha TŠE PEDI ahlaahla ka fao bothata bja padi ye bo
rarolotšwego ka gona. (2)
1.1.8 Maikutlo a gago ke afe mabapi le sepheto sa Kgoši Ntweleng sa go
gana go nyala gaKgoši Dianthona? Fahlela karabo ya gago ka
lebaka la go kwagala. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
1.2 SETSOPOLWA SA B
Ka yeo nako ke ge Kwelapele, morwedi wa Kgoši Tetedi, a bušeditšwe gagabo,
Kgoši Sefatamollo a bile a thaotše tšhimama ya gagwe gammogo le ya
Kwelapele. Go ile yena ka noši a ya go gapa magadi ale a bego a nyetše ka
wona, a re go fihla nawo gae a bušetša matšwela ale go beng ba wona gwa re
a lešaka la gagwe a a gapa ka noši a ya go a tlogela moo a tsebago gore go 5
ditau le dibatana tše dingwe o tla retwa tšona di kgeba segošane.
Kgoši Dianthona o ile go kwa yoo a dirile ka mokgwa woo, a re go bona le batho
ba gagwe ba kganyetša mabjala ale a bego a letetše magadi a Sefatamollo ao
a bego a etla go nyala morwedi wa gagwe e lego Kgabagare, a thothela
mabjala ale ka lešakeng ka moo go bolokilwego batswadi ba gagwe gammogo 10
le magagabo, e le mabjala a a etilwego pele ke pholo ye e lekanago le tlou
eupša e phadimago bjalo ka kubu. Go fihleng o khuname dihlogong tša
mmagwe gore a dumedišetšwe, kgonthe a ya ka ngwana wa motseta go fihla
a felela go tatagwe. O ile go ithatharatha ka moo a ithatharathago ka gona a
be a bega le kgomo yela ya go tla go phumola bošaedi bjoo a bo dirišitšwego 15
ke Sefatamollo ...
[Letl.157]
1.2.1 Tikologo ya setsopolwa se ke ya segologolo. Tiiša kgopolo ye ka
dintlha TŠE THARO. (3)
1.2.2 Tsopola ditiragalo TŠE PEDI setsopolweng se tša go laetša gore
Dianthona ke motho wa go khunamela badimo. (2)
1.2.3 Mongwadi ke moanegi wa ditaba tša setsopolwa se. Fahlela ka
lebaka la go kwagala go ya ka temana ya 1. (2)
1.2.4 Ke moya ofe wo o fokago setsopolweng se, mabapi le Kgoši
Dianthona ge a itokišeditše lenyalo la morwedi wa gagwe gomme
gwa se be bjalo? (2)
1.2.5 Ala bokamorago bja setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
1.2.6 Hlaloša ka moo mongwadi a šomišitšego mebolelwana ye e
thaletšwego go laetša pefelo ya Sefatamollo. (2)
1.2.7 Go ya ka moo o kwešišago padi ye ka gona, ke kgegeotiragatšo efe
yeo e bonalago ge Sefatamollo a gapa dikgomo tša go nyala
mmagosetšhaba? (1)
1.2.8 Ahlaahla molaetša wa padi ye. Fahlela karabo ya gago. (2)
[35]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
2.1 SETSOPOLWA SA C
Ka tšhelete yeo a bego a e gola ga van Niekerk, Mukhabudi o ile a ithekela
diaparo le dipuku. Tatagwe o be a sa mo rekele selo, a rekela bana ba Meisie.
Le ge bana ba Meisie ba be ba mo tshwenya, ba be ba sa mo tšeele tšhelete
goba dilo tšeo a itheketšego tšona. Bothata ka mo gae bo be bo bonala ka nako
ya dipoelo tša meleko le ditlhahlobo. Dipego tša gona di be di romelwa 5
batswadi ka mangwalo. Gona moo bana ba Meisie ba be ba swara bothata, ba
tseba gore dipego tša bona di ka se kgahliše. Ka gona ba be ba hlolela poso
tšatši le lengwe le lengwe gore ge ba ka di hwetša, ba di bule gomme ge di sa
kgahliše ba di kgeile, ba di lahle. Le pego ya Mukhabudi ba be ba sa tšhabe go
e bula gomme ba e fiša ge ba hwetša e phala tša bona. 10
Mengwaga ga e thata, e feta ka pele, kudu ge o ipshina. Le ge mošemane
Mukhabudi o ka re o a tlaišega, o ile a no makala a šetše a le ka kreiting ya
bošupa, ya mafelelo dikolong tša praemari. Nako ya ditlhahlobo e ile ya fihla
gomme moisa a phasa ka dinaletšana.
[Letl.32–33]
2.1.1 Efa tswalano ya baanegwa ba ba latelago go ya ka tsebo ya gago
ya padi ye:
(a) Mukhabudi le van Niekerk
(b) Meisie le Mashudu
(c) Mukhabudi le Mashudu
(d) Lufuno le Mukhabudi (4)
2.1.2 Efa kakaretšo ya setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
2.1.3 Ka dintlha TŠE PEDI laetša tekolapejana ya setsopolwa se. (2)
2.1.4 Tšweletša sehloa sa padi ye ka dintlha TŠE PEDI. (2)
2.1.5 Hlaloša ka dintlha TŠE PEDI ka fao diteng tša setsopolwa se di
sepelelanago le morero wa padi ye ka gona. (2)
2.1.6 Ka ntlha E TEE hlaloša tebelelo ya mongwadi setsopolweng se. (1)
2.1.7 Ka dintlha TŠE PEDI ahlaahla ka fao bothata bja padi ye bo
rarolotšwego ka gona. (2)
2.1.8 Maikutlo a gago ke afe mabapi le ge bana ba Meisie ba fiša dipoelo
tša Mukhabudi? Fahlela karabo ya gago. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
2.2 SETSOPOLWA SA D
O rile ge a fihla mo ditabeng tša go rakwa ka ngwakong wa gagwe gona, a ba
a rothiša keledi. Ngwako woo o be o sa ngwadilwe ka leina la Meisie le sefane
sa gabo sa Williams. O ile a re Meisie o no mo radia e ntše e le setšene ya
maphodisa. Mashudu o ile a tšwela pele a re: 'Meisie ke noga ya marabe. Ruri
ke be ke robala kobo e tee le noga mengwaga ye ka moka. O rile ge a lemoga 5
gore ke kgauswi le go tšea phenšene, a napa a itira yo boleta, wa go nthata go
fetiša tekanyo, le gona wa go ntlhompha le go rata bana ba ka.'
Bana ba ile ba makala, ba tlabega, go kwa ge Meisie a ile a botša tatago bona
a re: 'Bana bjale ba godile, yo mongwe le yo mongwe o nyaka phapoše ya
gagwe, mo a ka beago dilwana tša gagwe, a notlela.' Moo o ile a bala boLufuno 10
le boMukhabudi. Mashudu o re o ile a makala, a no re mosadi wa gagwe o
fetogile, 'o tseba ge Mukhabudi le Lufuno e le bana ba rena.' O ile a botša bana
go re ba katološitše ntlo ya Meisie ka diphapoše tše tharo, ba kaonafatša
morala, ba katološa phapoše ya go jela le ya go no iketla.
[Letl.70]
2.2.1 Tikologo ya setsopolwa se ke ya sebjalebjale. Tiiša kgopolo ye ka
dintlha TŠE THARO. (3)
2.2.2 Tsopola dintlha TŠE THARO setsopolweng se tša go laetša gore
Meisie ke mosadi yo sehlogo go tšwa temaneng ya 1. (3)
2.2.3 Mashudu ke moanegi wa ditaba tša setsopolwa se. Fahlela ka
lebaka la go kwagala. (1)
2.2.4 Ke moya ofe wo o tšweletšwago ke polelo ya Mashudu
setsopolweng se? Tiiša ka ntlha E TEE. (2)
2.2.5 Ala bokamorago bja setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
2.2.6 Hlaloša ka moo mongwadi a šomišitšego mebolelwana ye e
thaletšwego setsopolweng se. (2)
2.2.7 Go ya ka moo o kwešišago padi ye ka gona, ke kgegeotiragatšo efe
yeo e bonalago ge Meisie a kgopela Mashudu gore a katološe ntlo
ya bona? (1)
2.2.8 Ahlaahla molaetša wa padi ye. Fahlela karabo ya gago. (2)
[35]
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA
POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
3.1 SETSOPOLWA SA E
MONAWA: (O swara Tlhakolane.) Aowa, monna, o dira molato wo
mogolo. Tlogela morutiši hle, ke a go rapela.
TLHAKOLANE: (O befetšwe wa marabe o tšhetšwe ka mobu wa go fiša.)
Eya! Ek sal hom regmaak. Ek is nie sy kind nie, ek is 'n man.
Eya! Le yena, ge a ka ntesa, a emela kgojana, ke tla mo 5
tlogela.
MONAWA: Morutiši! sepela mola pomping, o hlape sefahlego se hle. O
se batamele hle monna, ke tla bolela le yena gore a tle a
kgopele tshwarelo.
MOTŠHATŠHA: Nka be o ba lesetše gore yo mongwe a be a betele yo 10
mongwe, a re mola a ferotše mahlo, e be gona o kago go ba
namola.
SEREPELELE: (O leba Namele, gomme o a mmotšiša.) Kgane go reng nke
o fapana le morutwana, gomme ebile le a lwa?
NAMELE: Ga go re selo. Di tlogele ke tša rena. O se ke wa di tsena. 15
SEREPELELE: Ke be nka se di tsene, eupša hlogo o le bone a feta, gomme
a re ke tle ke le bitše.
NAMELE: A ke re sekolo se tšwele na? Na hlogo yena o tla tsena tša
ka motseng a kgona na?
MOTŠHATŠHA: Aowa, Morutiši, wena sepela o botše hlogo gore ga go ntwa, 20
ba a bapala. Le gona ke gona ke tla ba hlokomela.
TLHAKOLANE: Rutang yo Namele gore a tloge barutwana morago, a šale ba
bangwe barutiši morago …
[Letl. 84–85]
3.1.1 Kgetha semelo sa maleba go tšwa go KHOLOMO YA B gomme o
se nyalantšhe le leina ka go KHOLOMO YA A. Ngwala fela nomoro
((a)–(d)) le tlhaka ya maleba.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Motšhatšha A Morutwana wa lenyatšo
(b) Monawa B Morutiši wa go hloka kwešišo
(c) Tlhakolane C Morutwana wa maikarabelo
(d) Namele D Morutiši wa pelo ye botse le
boikokobetšo
E Morutiši wa pelo ye mpe
(4 x 1) (4)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
3.1.2 Tikologo ya setsopolwa se ke ya sebjalebjale. Fahlela se ka go
tšweletša mehlala YE MERARO. (3)
3.1.3 Moya wo o fokago mo setsopolweng se ke wa mohuta mang?
Fahlela karabo ya gago. (2)
3.1.4 Laetša gore setsopolwa se se ka bapalega sefaleng o lebeletše
dintlha tše di latelago:
(a) Baanegwa (1)
(b) Ditšhupasefala (1)
(c) Poledišano (1)
3.1.5 Thulano ye e tšwelelago setsopolweng se ke ya mohuta mang?
Fahlela karabo ya gago. (2)
3.1.6 Maikutlo a gago ke afe mabapi le maitshwaro a Namele a go betha
Tlhakolane? Fahlela karabo ya gago. (2)
3.1.7 Ka dintlha TŠE PEDI akanya ponelopele ye o bago le yona mabapi
le barutiši ba go lwa le bana ba sekolo. (2)
3.2 SETSOPOLWA SA F
MAŠUTŠA: Ntwa ya bona ke e bone ke le kgojana, ka roma
Serepelele go bona, gomme a boa a mpotša gore ba tla
tla ofising. Bjale tše ba di bakago tše di a mmakatša.
MOTŠHATŠHA: Le rena re tlabegile gore re kwa eng ya go swana le eng
ge re le mo. A e ka ba ke nnete Tlhakolane ke yena a go 5
boditšego gore Namele o ngwadile lengwalo?
MAŠUTŠA: Ke sa tla ka araba dipotšišo tše, a ke kgopele Morena
Mokhuša ka motato a ke a tle ka mo. (O leletša Mokhuša,
o a mmitša, gomme o fihla ka pela.) Nna le yo Mokhuša
re biditše yo Tlhakolane go mmotša gore ofisi e leboga 10
mediro ka moka ya Khuduthamaga ya lena le ka mo e
šomišanago le barutiši ka gona.
MOTŠHATŠHA: Le ge Tlhakolane a be a go boditše mongwadi, ga ke
bone phošo felo. Kgane wena Namele o be o sa bone go
hlokega ga meetse le tšona dintlwana tša boširelo mo 15
sekolong?
NAMELE: Ke be ke bona bohlokwa bja dilo tše pedi tše.
MOTŠHATŠHA: Ga ke go sekiši morutiši, o se fele pelo. A ge nka be ka
nnete o be o lemošitše ofisi gore meetse le dintlwana di
a nyakega, na o be o tla ipona molato wena ka bowena? 20
NAMELE: Aowa.
MAŠUTŠA: Bjale mpotše mo Namele, na ke nnete le bakile sona seo
le yo Tlhakolane?
[Letl. 94]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
3.2.1 Efa tswalano magareng ga baanegwa ba ba latelago:
(a) Mašutša le Namele (1)
(b) Motšhatšha le Tlhakolane (1)
(c) Serepelele le Mokhuša (1)
(d) Namele le Tlhakolane (1)
3.2.2 Efa kakaretšo ya setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
3.2.3 Tšweletša bokamorago bja setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
3.2.4 Tšweletša molaetša wa papadi ye. (1)
3.2.5 Laetša ka moo mongwadi a tšweleditšego kgegeophetogi papading
ye. (1)
3.2.6 Tšweletša tharollo ya bothata papading ye. (1)
3.2.7 Laetša mohola wa ditšhupasefala tše di šomišitšwego setsopolweng
se. (1)
3.2.8 Ka dintlha TŠE THARO efa tema yeo e kgathwago ke moanegi
papading ye. (3)
[35]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – Phillip Mothupi
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
4.1 SETSOPOLWA SA G
(Lapeng la Setongwane mantšiboa. Ka karatšheng go tletše basadi le banna
ba iketlile ka bjala. Mmino o leletšwa godimo ebile ba a bina.)
SETONGWANE: (O bina le yo mongwe wa basadi abile a opediša le koša
ya Percy Sledge ya Take time to know her) Cape Town is
not here! 5
PHAFANA: (O a mo sega) Aowa monna Setongwane. Koša ye ga e re
Cape Town is not here.
SETONGWANE: (Ka go tagwa) O a tsenwa wena monna Phafana. Ge e sa
re Cape Town is not here, e reng ka gore le Sejahlapi ga
o se tsebe? 10
PHAFANA: (O sa sega) Le tlo segwa ke batho Setongwane. Koša ye
e re: Take time to know her: Ka segageno e re: 'Tšea nako
go mo tseba, monna.' (Go tsena Nkareng a athile
mokotlana a bile a swere le dipolastiki gomme o a
mmona.) Monna Setongwane, o a welwa! 15
SETONGWANE: (O bona Nkareng, o a tšhoga ebile o tloga kgauswi le
mosadi o ya go Nkareng) Ao Nkareng mogatšake, o bewa
ke eng mo gae ka nako ye?
NKARENG: (Ka pefelo) Yeo taba ga e nyake wena Setongwane. Wena
tšwela pele o bine le setagwana sela sa gago nkego ke 20
lehopane. (O a retologa o a tšwa o leba ka ntlong.)
SETONGWANE: (O mo šala morago) Aowa mogatšake, ema ke go
hlalošetše. (Nkareng ga a mo theetše o a sepela gomme
o mo šala morago ba tsena ka ntlong.)
[Letl. 9–10]
4.1.1 Kgetha semelo sa maleba go tšwa go KHOLOMO YA B gomme o
se nyalantšhe le leina ka go KHOLOMO YA A. Ngwala fela nomoro
((a)–(d)) le tlhaka ya maleba.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Setongwane A Monna wa go ba le maele
(b) Phafana B Mosadi wa lenyatšo
(c) Nkareng C Monna wa go hloka
maikarabelo
(d) Moloki
D Mogwera wa potego
E Mosadi wa go se hlokomele
ngwana wa gagwe
(4 x 1) (4)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
4.1.2 Tikologo ya setsopolwa se ke ya sebjalebjale. Fahlela se ka go
tšweletša mehlala YE MERARO. (3)
4.1.3 Moya wo o fokago mo setsopolweng se ke wa mohuta mang?
Fahlela karabo ya gago. (2)
4.1.4 Laetša gore setsopolwa se se ka bapalega sefaleng o lebeletše
dintlha tše di latelago:
(a) Baanegwa (1)
(b) Ditšhupasefala (1)
(c) Poledišano (1)
4.1.5 Thulano ye e tšwelelago setsopolweng se ke ya mohuta mang?
Fahlela karabo ya gago. (2)
4.1.6 Maikutlo a gago ke afe mabapi le maitshwaro a Setongwane?
Fahlela karabo ya gago. (2)
4.1.7 Ka dintlha TŠE PEDI akanya ponelopele ye o bago le yona mabapi
le banna ba go se botagalele malapa a bona. (2)
4.2 SETSOPOLWA SA H
PULANE: O realo na?
NKELE: Matšatši ga a hlabe ka go swana le ge e le gore a hlaba felo gotee
Pulane.
PULANE: Ebile ke nyakile go lebala, o a tseba.
NKELE: O lebalang bjale? 5
PULANE: Goseng o sa le o re o na le taba ye o nyakago go mpotša yona.
NKELE: Oo, ke a gopola bjale. Ke be ke nyaka go go botša gore kua gae ba
re ke ya komeng ngwaga wo.
A wena ga o ye?
PULANE: Aowa Nkele, a ke re ke go boditše go tloga kgale gore nna ga ke 10
bolle?
NKELE: A ge batswadi ba gago ba ka re o ye o tlo gana?
PULANE: Ga ke kgolwe ba ka re ke ye ka gore le bona ga ba kwane nayo.
NKELE: Ba reng ba sa kwane nayo ka gore ke setšo?
PULANE: Le ge e le setšo eupša e bitša mašeleng a mantši matšatšinyana a. 15
NKELE: A ba e hloela gore e a bitša?
PULANE: E sego seo fela, eupša le go hlokofala ga bana ka bontši.
NKELE: Aowa, mabaka a gago a tloga a kwagala mogwera.
PULANE: A bjale o ra gore ge o boa komeng ga o sa tlo ba mokgotse wa ka?
NKELE: Nna ga ke bjalo Pulane. O mogwera wa ka ebile o mokgotse wa ka 20
go tlogela kgale. A nka tla ka go tlogela ka lebaka la koma bjang?
(Go lla saerene) Ee! Tšhipi še e a lla …
[Letl. 33–34]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 14 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
4.2.1 Efa tswalano magareng ga baanegwa ba ba latelago:
(a) Nkele le Pulane (1)
(b) Pebetse le Nkareng (1)
(c) Phala le Pulane (1)
(d) Nkareng le Pulane (1)
4.2.2 Efa kakaretšo ya setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
4.2.3 Tšweletša bokamorago bja setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
4.2.4 Tšweletša molaetša wa papadi ye. (1)
4.2.5 Laetša ka moo mongwadi a tšweleditšego kgegeophetogi papading
ye. (1)
4.2.6 Tšweletša tharollo ya bothata papading ye. (1)
4.2.7 Na mohola wa ditšhupasefala tše di šomišitšwego setsopolweng se
ke ofe? (1)
4.2.8 Ka dintlha TŠE THARO efa tema yeo e kgathwago ke moanegi
papading ye. (3)
[35]
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 15 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA
Mo karolong ye, dipotšišo di tla botšišwa go tšwa go dikanegelokopana tše:
• 'Moputso wa molwelannete' – JRL Rafapa
• 'Go hloka tsebe' – M Mathete
POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA – Mamphoku Mamabolo
ELA TLHOKO: Araba dipotšišo ka moka tša dikanegelokopana, e lego POTŠIŠO ya
5.1 le ya 5.2.
5.1 'MOPUTSO WA MOLWELANNETE' – JRL Rafapa
SETSOPOLWA SA I
Tšatšing la ge Totompana a tlo tšewa ke mafokisi a magolo a Lebowakgomo
ebile a hlobolwa kobo ya mmušo le diphegwana tša bogolo, ditaba tša phulega.
Taba ya gore naa Khasamula o reng a tšwele kgolegong morago ga letšatši le
tee le kgorong a se a fihla, ya arabega. Le taba ya gore naa faele ya molato
wa monna yoo wa Tshamahansi e timetše bjang ya arabega. 5
Khomišene e be e utolotše le gore tshedimošo ya khomputha ya bohlatse bja
go amana le melato ya sehlaga sela sa bahlakodi sa kua bolahleladitlakala bja
Tshamahansi, yeo khasete ya gona e bego e timeletše, e be e utswitšwe ke
Totompana e lego mošireletši wa bahlakodi bao yoo mogolo wa gagwe o bego
o oketšwa ke tefelo ya pipamolomo ya basenyi bao kgwedi ka kgwedi. 10
Molaolaseteišene sa Mahwelereng le yena o be a file khomišene khasete ya
video ya kopano ya sephiring ya Totompana le Risimati le Khasamula le
mekadikadi ye mengwe ya Soweto le Alexandra.
Dikopano tše bjalo di be di swarelwa legolong le lengwe moo maropeng a sebo
sa Kgoši Makapan, dithabeng tša Borale, gomme mafokisi a lesedi a sephiring 15
a molaolaseteišene a be a atlegile go bea khamera ye e khukhunago ka moo
ka theknolotši yeo e tseneletšego. Moo setšeamantšung sa video yeo go be go
bile go utologa khupamarama ya go etwa pele ke Totompana ya go beakanya
go tšeiša Tšhabarebone phiri ...
[Letl. 39]
5.1.1 Efa tswalano ya baanegwa bao ba latelago go tšwa
kanegelongkopana ye:
(a) Totompane le Tšhabarebone (1)
(b) Khasamula le Totompane (1)
(c) Risimati le Khasamula (1)
5.1.2 Tikologo ya setsopolwa se ke ya sebjalebjale. Fahlela ka dintlha
TŠE THARO. (3)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 16 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
5.1.3 Molwantšhi wa kanegelokopana ye ke Tšhabarebone. Fahlela ka
lebaka la go kwagala. (1)
5.1.4 Ka dintlha TŠE PEDI ala bokamorago bja setsopolwa se. (2)
5.1.5 Go ya ka setsopolwa se Totompane ke lehodu. Tiiša kgonthe ya se
ka go ntšha ditiragalo TŠE PEDI temaneng ya 2. (2)
5.1.6 Ka dintlha TŠE PEDI laetša kgadimopele go ya ka setsopolwa se o
lebeletše Risimati, Khasamula le mekadikadi ya Soweto le
Alexandra. (2)
5.1.7 Hlaloša tema yeo e kgathwago ke moanegi setsopolweng se. (1)
5.1.8 Ke maikutlo a mohuta mang ao a go aparelago morago ga go bala
kanegelokopana ye? Fahlela karabo ya gago. (2)
5.1.9 Ke thuto efe yeo o ithutilego yona setsopolweng se? Fahlela ka ntlha
E TEE. (2)
LE
5.2 'GO HLOKA TSEBE' – M Mathete
SETSOPOLWA SA J
'Ngwana towe, ke gore o kgahlwa ke gona go fela o bona basadi ba metse ka
mehla ba etla ka mo lapeng ka lebaka la maitshwaro a a gago a go nkga
bodupa?' Ge a realo Ngwakwana o be a bile a nyako tšewa ke pelo. 'Ke re
mpotše, mosetsana! O reng o kukile nkwana yeo ya gago mola ke bolela le
wena?' 5
Ngwakwana letšatšing leo o be a jele bogale bjoo bana ba gagwe ka bobedi
ba sa kago ba mmona a bo jele mola ba belegwago. Bjalo ka motswadi yo
mongwe le yo mongwe, o be a itherile le pelo gore tša morwediagwe di mo
selekišitše diretlo go lekane, bjale o phetha lela le rego mmagongwana o swara
thipa ka bogaleng. 10
'Ga se nna ke yago go banna bao, ke bona ba tlago go nna. Ge eba basadi
bao ba sa rate tšeo banna ba bona ba di dirago, gona a ba ba kgoke gore ba
tle go ikhutša nna.'
'Bjale wena o bona go le kaone gore o upše o thube malapa a bona? Hle,
ngwanaka, nke o kgaogane le mesepelwana ye ya gago ya go se re selo. Ke 15
lapile nna ka go phela ka mehla ke ekwa ka moo basadi ba metse ye ba
bolelago ka leina la gago ka gona.' Ngwakwana a realo ka boikokobetšo bjo bo
bego bo kopane le pefelo.
[Letl. 262–263]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 17 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
5.2.1 Kgetha karabo ya maleba. Mohuta wa kanegelokopana ye 'Go hloka
tsebe' ke:
A Phahlošo
B Histori
C Boitshwaro
D Lerato (1)
5.2.2 Go tšwa temaneng ya 1, tsopola dikafoko TŠE PEDI tša go laetša
moya wa pefelo wa Ngwakwana. (2)
5.2.3 Akaretša temana ya 1 ka dintlha TŠE PEDI. (2)
5.2.4 Ka dintlha TŠE PEDI ntšha mothalonako kanegelokopaneng ye go
tšwa temaneng ya 2. (2)
5.2.5 Bontšha phekgogo yeo e tšwelelago kanegelokopaneng ye. Fahlela
karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI. (3)
5.2.6 Efa mohuta wa thulano wo o bonalago setsopolweng se. Fahlela ka
dintlha TŠE PEDI. (3)
5.2.7 Efa ponelopele ya gago mabapi le maitshwaro a Ntswaki morago ga
gore a kgalwe ke batswadi ba gagwe. (1)
5.2.8 Na mongwadi o atlegile go tšweletša baanegwa ba kanegelokopana
ye? Fahlela karabo ya gago. (1)
5.2.9 Ahlaahla ka fao mongwadi a rumilego kanegelokopana ye ka gona.
Fahlela karabo ya gago. (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 18 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
KAROLO YA D: THETO
Mo karolong ye, dipotšišo di tla botšišwa go tšwa go direto tše:
• 'Mphe Matšatši' – BMT Makobe
• 'Afrika, Nagasello' – P Mamogoba
ELA HLOKO: Araba dipotšišo ka moka tša direto, e lego POTŠIŠO ya 6.1 le ya 6.2.
POTŠIŠO YA 6: DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe
6.1 Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.
THETOTSOPOLWA YA K
MPHE MATŠATŠI – BMT Makobe
1 Mphe matšatši Khutapelo;
2 Nkokeletše a borutho Mookeletši;
3 O ntatswiše a tswai la go tswala;
4 Ke je borekhu bja ka kgabo;
5 Ke kgabiše kgabo yago, Mong 'aka;
6 Ke kgono'kiba mokibo mpohong ya Ina l'ago.
7 Bona fase le rotha dikeledi.
8 Fase le rotha keledi,
9 Fase le porutla khulwana,
10 Fase le petleka melaka;
11 Tlhaserumo ya tšatši e rupolla mookola,
12 Ihlongwedinkgetlo le šipha šego ka šego;
13 šegoswiswi ke moo nta di ronwago,
14 Nnete le hlabile ka matshongwane.
15 Tšatši le a nananka, le a tšibatšiba;
16 Tlogolwana di kgamathetše maša'tsebo,
17 Nala di tla magapu go šetše mekiti.
18 Tšhemohwiti e sa rwaa ... rwaatla;
19 Mohlomongwe re ka kopanya,
20 Mohlomongwe re ka tlatlabanya,
21 Matsogo ke a Gago.
22 Mphe moya, mphe kgotso ya matšatši.
23 Romela tšhwaana ya matšatšithabo -
24 Mabotwakewena;
25 Tšhukudu le phukubje, ka otopedi,
26 Di jelane tšelane,
27 Mogopo o be o tee, Thobela morena!
28 Mphe matšatši, Kukamatšhaba
29 Nkokeletše a kobotala, ratadima le talafetšego,
30 O ntšhwaiše mmaputswanyane, kgongwana' ngwanake.
[Letl.32–33]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 19 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
6.1.1 Tsopola poeletšo methalothetong ya 1–4 o be o ngwale mohuta wa
yona. (2)
6.1.2 Mohuta wa sereto se ke lehlologelwa. Fahlela ka dintlha TŠE
THARO go tšwa temanathetong ya 1. (3)
6.1.3 Ka dintlha TŠE PEDI ngwala sebopego sa ka ntle sa sereto se o
lebeletše ditemanatheto le methalotheto. (2)
6.1.4 Laetša ka dintlha TŠE THARO papadišantšu ye e tšwelelago
temanathetong ya 1. (3)
6.1.5 Bontšha sekapolelo seo se šomišitšwego mothalothetong wa 15.
Fahlela karabo ya gago. (2)
6.1.6 Ngwala thekniki yeo e šomišitšwego methalothetong ya 23 le 24 o
be o fe le mohola wa yona. (2)
6.1.7 Re alele molaetša wa sereto se. Fahlela karabo ya gago ka lebaka
la go kwagala. (2)
6.1.8 Tšweletša kelelathalo temanathetong ya 4 o be o fe mohola wa
yona. (2)
LE
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 20 DBE/Dibatsela 2025
NSC Confidential
6.2 Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.
THETOTSOPOLWA YA L
AFRIKA, NAGASELLO – P Mamogobo
1 Afrik'a molokotsa nagagadi lepe sa badimo,
2 Se wa atleng tša Rabadimo maakalale kukamaditšhaba,
3 Se wa ka hlakore se remarema meetsemagolo maphasalale
4 Madiba a kgaoga a kgapetša naga di le kgole:
5 Mošokga wa Meditere fula la apeša Europa,
6 Magale 'a rema Atlantiki photo la photomela Amerika,
7 Intia gwa gweremana seoka gwa na pul'a marotholodi a magolo,
8 Gar'a madiamatala gwa rakalala mpho'a badimo Afrika.
9 Afrika nagamašotošoto, o le ramalwetši bohloko o kwa kae?
10 Namane bohloko go baba kae, o lla sa mogolodi nong ya mahlomola?
11 O gatilwe ke maswena dira matlakagothopa,
12 Mabala o tšerwe o tsenetšwe ke phehli o fatolotšwa mala,
13 O pherekantšwe kgopolo bana beng-šako ba bolawa ke tlala,
14 Afrika boa, kgola meriti bana ba dule ka boiketlo.
[Letl. 34]
6.2.1 Tsopola dibokantšu TŠE THARO go tšwa temanathetong ya 1. (3)
6.2.2 Akaretša methalotheto ya 1–8 ka dintlha TŠE PEDI. (2)
6.2.3 Efa setlabelatheto se se dirišitšwego methalothetong ya 2 le 3, o be
o laetše mohola wa sona. (2)
6.2.4 Laetša sešura mothalothetong wa 7 o be o ngwale mohola wa sona. (2)
6.2.5 Ntšha morumokwano temanathetong ya 2 o be o ngwale mohuta wa
wona. (2)
6.2.6 Hlaloša tirišo ya mantšu a go ya ka moo a šomišitšwego ka gona
temanathetong ya 2:
(a) Nagamašotošoto
(b) Matlakagothopa
(c) Pherekantšwe (3)
6.2.7 Efa thekniki yeo e dirišitšwego mothalothetong wa 10. (1)
6.2.8 Re alele maikutlo a moreti seretong se. Fahlela karabo ya gago ka
lebaka la go kwagala. (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Sepedi Fal
Explore more published documents in this catalogue.




--207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378/v1-a94794c896a7c59d5b58/card.webp)

--bcece954-738e-42ad-928b-b5411db789f3/v1-336656ea308bb0a6a695/card.webp)
--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)


--77b6a0bd-dc66-4495-8c5c-85a8ae98c422/v1-cfeb874a3aff83112595/card.webp)
--9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2/v1-cd0ab599729b779dd36b/card.webp)






